Trong bộ máy kế toán vẫn còn có những kế toán yếu về năng lực, dẫn đến hiện tượng hạch toán nhầm mã khách hàng, hạch toán nhầm số tiền, sau đó việc đối chiếu công nợ đã có diễn ra nhưn[r]
Trang 1MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
DANH MỤC MÔ HÌNH
DANH MỤC SƠ ĐỒ
TÓM TẮT LUẬN VĂN 6
- Về“việc phân cấp quản lý công nợ, theo khảo sát hiện nay 100% các Công ty đã
có bộ phận quản lý, đôn đốc công nợ , ví dụ như Công ty CP Everpia giao trách nhiệm này cho cả phòng kinh doanh và phòng kế toán cùng nhau giải quyết công nợ Hai phòng này cùng phải có trách nhiệm đôn đốc và hỗ trợ nhau, phòng kế toán cung cấp số liệu công nợ sau khi đã”đối“chiếu và cung cấp cho phòng kinh doanh để có kế hoạch bán hàng cho các lần sau Như vậy Công ty nào cũng coi vấn đề công nợ là vô cùng quan trọng và cần phải theo dõi sát sao” 7
- Về“việc quản lý các khoản phải thu: 100% doanh nghiệp sử dụng phần mềm kế toán để hạch toán, theo dõi công nợ, các mã khách hàng cũng được theo dõi công nợ riêng với khách hàng thường xuyên phát sinh Đã có nhiều công ty vừa theo dõi khoản phải thu với một số khách hàng lớn hay phát sinh hoặc trả tiền không đúng hạn vừa cả trên phần mềm vừa cả trên”excel.“Hơn nữa việc lập kế hoạch thu tiền để lập
kế hoạch trả tiền cũng được một số Công ty vô cùng coi trọng Vì lượng tiền đã dùng mua lượng lớn nguyên vật liệu đầu vào nên phải thúc giục khách hàng trả tiền, dùng tiền đó thanh toán cho nhà cung cấp đúng hạn nhằm tạo uy tín trong những lần mua hàng sau Việc đối chiếu công nợ cũng được nhiều Công ty thực hiện thường xuyên
để chốt công nợ chính”xác“vào các thời điểm nhằm lên Báo cáo kế toán chuẩn xác
và dự toán lượng tiền nhập xuất Bên cạnh đó nhiều doanh nghiệp đưa ra hạn mức nợ với từng khách hàng và định mức tiền kí kết hợp đồng cho từng cấp quản lý Việc này nhằm hạn chế được một số khoản phải thu quá cao mà dễ có khả năng thất thoát, không đòi được Việc trích lập dự phòng phải thu khó đòi được thực hiện tại 1 số doanh nghiệp lớn theo nguyên tắc thận trọng để khoản chi phí của DN không vượt quá lớn so với dự”tính 7
Trang 2- Về“việc quản lý các khoản phải trả: tất cả các doanh nghiệp đều mở mã theo dõi khách hàng phải trả, việc đối chiếu công nợ phải trả vẫn được kế toán thực hiện Hầu hết tại 17 doanh nghiệp được khảo sát, bộ phận kế toán đều có kế toán công nợ Khoản phải trả người bán được theo dõi sát sao về hạn ngày trả tiền do có liên quan đến phần thuế GTGT đầu vào được khấu”trừ.“Trong bộ máy kế toán đều có nhân viên có trình độ đại học, trên đại học nên các nghiệp vụ sai thường được kiểm tra, soát xét kịp thời Một số Công ty lớn có hệ thống kiểm soát nội bộ theo dõi các khoản phải trả để đôn đốc công nợ thúc giục nhân viên kinh doanh hoặc kế toán công nợ sát sao đòi”tiền 8 Bên“cạnh ưu điểm đạt được, kế toán công nợ tại các doanh nghiệp dệt may trên địa bàn Hà Nội vẫn còn nhược điểm”sau: 8
- Việc“phân cấp quản lý đã có nhưng chưa được rạch ròi, dẫn đến tình trạng các
bộ phận đùn đẩy nhau trách nhiệm đòi nợ Mục tiêu đưa ra của Ban Giám đốc là tiền thu về sớm nhưng mối quan hệ với khách hàng vẫn phải duy trì Nhân viên kinh doanh luôn muốn hài hòa với khách hàng nên thường đùn đẩy việc này cho phòng kế toán Do việc gặp để nói chuyện chỉ qua điện thoại nên công nợ giải quyết chưa triệt”để 8
- Về“vấn đề định mức nợ: dù đã giới hạn, khống chế định mức cho nợ với khách hàng nhưng quy định này chưa được tuân thủ tuyệt đối Trong một số tình huống, định mức nợ được điều chỉnh tăng lên nhằm bán được nhiều hàng hơn và tương ứng
là lại có thêm một khoản thu nữa Nhiều doanh nghiệp dệt may cho các đối tác nợ tiền nhưng khi thúc giục, họ đã trả lại một số hàng bán chậm và yêu cầu giảm”công
nợ Một“số nhân viên chiều lòng khách hàng nên đã nhập lại số hàng trên và đề nghị phòng kế toán giảm nợ Trong khi hợp đồng không có điều khoản nhập lại hàng quá ngày quy định Hơn nữa các mặt hàng quần áo theo mùa, hàng nhập về trái mùa lại thêm kho để bảo quản hàng cho mùa sau gây tăng chi phí lưu kho, và rất dễ đưa vào hàng thanh lý năm sau do lỗi mốt Đặc thù của thời trang là theo mốt, không giống như sản phẩm khác có thể để hàng tồn kho vài năm, nếu thanh lý thì khoản lợi thu được thấp hơn quá nhiều so với giá vốn gây giảm lợi nhuận cho”DN 8
- Bộ“máy kế toán với những doanh nghiệp may lớn thì có riêng kế toán làm về mảng công nợ Nhưng với doanh nghiệp nhỏ hơn, phần công nợ được kiêm nhiệm làm cho kế toán không có thời gian chỉ để theo dõi công nợ và ngày đến hạn Các khoản phải thu cần hạn để”chốt“với khách hàng còn các khoản phải trả phải bắt buộc theo dõi để hợp pháp các khoản thuế GTGT đầu vào được khấu trừ Trong bộ máy kế toán vẫn còn có những kế toán yếu về năng lực, dẫn đến hiện tượng hạch toán nhầm mã khách hàng, hạch toán nhầm số tiền, sau đó việc đối chiếu công nợ đã
có diễn ra nhưng không được thường xuyên, liên tục nên sai sót công nợ đó không được điều chỉnh”ngay.“Với những công ty dệt may, nhà cung cấp đa dạng các
nguyên liệu, dịch vụ, số lượng nhiều, tương tự, khách hàng của Công ty cũng ngày
Trang 3càng được mở rộng, theo dõi công nợ không thể kiêm nhiệm để đảm bảo hiệu quả” 9
- Chính“sách phải thu khách hàng chưa được chặt chẽ, có những Công ty nâng cao cạnh tranh so với DN cùng ngành đã ưu tiên khách hàng không cần ứng trước tiền hàng và lịch thanh toán kéo dài Điều này”có“thể làm tăng doanh thu bán hàng nhưng đồng nghĩa với việc đó là sẽ tăng và kéo dài khoản phải thu lên làm giảm lượng tiền tồn quỹ đáp ứng chi trả, thanh toán Một số khách hàng là nhà phân phối độc lập các sản phẩm dệt may yêu cầu không ghi hạn thanh toán trong hợp đồng nên
gây khó khăn cho công tác đòi nợ, người được lợi là khách”hàng 9
- Tuy“đã áp dụng chính sách chiết khấu thanh toán nhưng một số khách hàng không quan tâm đến việc chiết khấu này Mức chiết khấu có thể quá thấp, ví dụ Công ty dệt 10/10 để mức chiết khấu thanh toán”0,5% 9
- Chính“sách thu tiền chưa được thực hiện dứt khoát, chủ yếu là do sợ điều đó khiến khách hàng không hài lòng về việc bán hàng của Công ty, sau đó họ sẽ chủ động tìm nhà cung cấp khác Như vậy doanh thu sụt giảm, nguồn đầu ra chậm trễ lại càng khiến doanh nghiệp lâm vào bế tắc hơn nữa.” 9
- Chính“vì không thu được tiền từ khách hàng nên không có tiền trả tiền cho nhà cung cấp, vòng quay tiền bị ứ đọng, doanh nghiệp vay ngân hàng làm tăng chi phí lãi hoặc hoãn lịch trả tiền trong một thời gian dài, lượng nguyên liệu đầu vào cung cấp bị thiếu hụt hoặc chậm trễ ảnh hưởng đến sản xuất thành phẩm” 9
Với“mong muốn hoàn thiện hơn nữa kế toán công nợ để nâng cao năng lực kinh doanh cạnh tranh với doanh nghiệp cùng ngành và trên thế giới, tác giả đã đưa ra một số giải pháp để hoàn thiện kế toán công nợ hơn nữa như”sau: 10
Về“công tác kế toán tại các Công ty dệt may 10
Về“chính sách của doanh nghiệp trong phân quyền, quy định hạn mức và lập kế hoạch” 10
Về“vấn đề nhân sự phòng kế toán” 11
Về“chính sách kế toán tại các Công ty dệt may” 11
Về“chính sách bán hàng và quan hệ với khách hàng” 12
Về“việc trích lập dự phòng phải thu khó đòi và phải thu nội bộ” 12
PHỤ LỤC
Trang 4DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BCTC Báo cáo tài chính
NSNN Ngân sách nhà nước PSTK Phát sinh trong kì NLĐ Người lao động PTCNV Phải trả công nhân viên PTKH Phải thu khách hàng PTNB Phải trả người bán
SDĐK Số dư đầu kỳ SDCK Số dư cuối kỳ
Trang 5DANH MỤC BẢNG
Bảng 3.1: Khách hàng thường xuyên của Công ty Phú ThànhError! Bookmark not
defined
Bảng 3.2: Bảng thể hiện năng lực sản xuất trung bình 1 tháng của Công ty may Phú Thành Error! Bookmark not defined
Bảng 4.1: Sổ chi tiết theo dõi vay Ngân hàng Error! Bookmark not defined
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 3.1: Giá trị xuất khẩu 10 mặt hàng chính của Việt Nam tính đến tháng 6 năm
2017 Error! Bookmark not defined
Biểu đồ 3.2: Giá trị xuất khẩu dệt may trong thời gian 2009-2016Error! Bookmark not defined.
Biểu đồ 3.3: Cơ cấu sản phẩm xuất khẩu sang thị trường Mỹ năm 2016Error! Bookmark not defined.
Biểu đồ 3.4: So sánh giữa lợi nhuận sau thuế và phải thu khách hàng quý I/2017 của một
số doanh nghiệp tiêu biểu tại Hà Nội trong ngành dệt mayError! Bookmark not defined.
Biểu đồ 3.5: Tỷ trọng về vấn đề hạn thanh toán của khách hàngError! Bookmark not defined.
Biểu đồ 3.6:Việc khoán phải thu cho nhân viên tại các Công ty dệt may được khảo sátError! Bookmark not defined.
DANH MỤC MÔ HÌNH
Mô hình 3.1: Nới lỏng chính sách bán chịu Error! Bookmark not defined
Mô hình 3.2: Thắt chặt chính sách bán chịu Error! Bookmark not defined
Mô hình 3.3: Mô hình mở rộng thời hạn bán chịu Error! Bookmark not defined
Mô hình 3.4: Mô hình rút ngắn thời hạn bán chịu Error! Bookmark not defined
Trang 6Mô hình 3.5: Mô hình tăng tỷ lệ chiết khấu trực tiếp trên hóa đơnError! Bookmark not defined.
Mô hình 3.6: Mô hình giảm tỷ lệ chiết khấu trực tiếp trên hóa đơnError! Bookmark not defined.
Trang 7
DANH MỤC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 2.1: Sơ đồ kế toán TK 131 Error! Bookmark not defined
Sơ đồ 2.2: Sơ đồ kế toán phải trả người bán Error! Bookmark not defined
Sơ đồ 3.1: Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Công ty Cổ phần may Phú ThànhError! Bookmark not defined.
Sơ đồ 3.2: Bộ máy kế toán tại Công ty CP may Nông NghiệpError! Bookmark not defined.
Sơ đồ 3.3: Bộ máy kế toán tại Công ty CP Everpia Error! Bookmark not defined
TÓM TẮT LUẬN VĂN
Công“nợ là mối quan tâm lớn, ảnh hưởng đến việc ra quyết định của các đối tượng sử dụng thông tin trên BCTC doanh nghiệp cũng là vấn đề cần được quản lý sát sao và là yêu cầu lớn của nhà quản trị Trong bối cảnh khó khăn, lạm phát, lãi suất cao như hiện nay, doanh nghiệp nào cũng mong muốn sớm thu hồi được công nợ Song không phải lúc nào mong muốn cũng”có“thể trở thành hiện thực vì công nợ luôn là câu chuyện mâu thuẫn dài kỳ không có hồi kết giữa một bên luôn muốn thu hồi thật nhanh và một bên luôn muốn kéo dài, càng lâu càng tốt Tại Việt Nam, hiện chưa có nhiều nghiên cứu về cơ sở lý thuyết cũng như thực trạng áp dụng kế toán công nợ trong Doanh nghiệp sản xuất nói chung và thực sự cũng chưa có nghiên cứu nào về công nợ tại các Công ty dệt may trên địa bàn Hà”Nội
Mục tiêu nghiên cứu của tác giả trong nghiên cứu này là tìm hiểu công tác kế toán phải thu và phải trả và quy định, quy trình thu tiền,“xử lý công nợ tại các công ty dệt may trên địa bàn Hà Nội qua việc thực hiện bài khảo sát gồm nhiều câu hỏi xoay quanh vấn đề này và xem xét chỉ tiêu liên quan trên BCTC tại các Công ty dệt may Sau đó, tiến hành tổng hợp bài khảo sát lấy ý kiến để biết thực trạng công nợ tại các Công ty có bài khảo sát, phân tích điểm mạnh, điểm yếu trong việc xử lý công nợ và đưa ra giải pháp để hoàn thiện kế toán công”nợ tại các Công ty dệt may trên địa bàn Hà Nội Bài luận văn nghiên cứu này của tác giả trả lời các câu hỏi: Cơ sở lý luận về kế toán công nợ như thế nào? Tình hình công nợ và xử lý công nợ của các công ty dệt may trên địa bàn Hà Nội hiện
Trang 8nay như thế nào? Ưu điểm cũng như hạn chế ra sao? Các giải pháp đề xuất để hoàn thiện
kế toán công nợ tại Các công ty này trong thời gian tới cụ thể như thế nào?
Trong“17 Công ty dệt may được khảo sát, tất cả đều ghi nhận công nợ trên phần mềm theo thông tư 200/2014/TT-BTC ban hành ngày 22 tháng 12 năm 2014 Hầu như các mã khách hàng và mã nhà cung cấp đều được mã hóa toàn”bộ Tuy nhiên, ở mỗi doanh nghiệp đều có vấn đề chưa hài lòng và có mong muốn thay đổi được cách quản lý công nợ Một số doanh nghiệp đã quản lý rất tốt công nợ phải thu như Công ty CP May Thăng Long, Công ty CP“may Nông nghiệp, Tập đoàn dệt may Việt Nam Các Doanh nghiệp dệt may trên địa bàn Hà Nội đã có ưu điểm trong kế toán công nợ như”sau:
có bộ phận quản lý, đôn đốc công nợ , ví dụ như Công ty CP Everpia giao trách nhiệm này cho cả phòng kinh doanh và phòng kế toán cùng nhau giải quyết công nợ Hai phòng này cùng phải có trách nhiệm đôn đốc và hỗ trợ nhau, phòng kế toán cung cấp số liệu công nợ sau khi đã”đối“chiếu và cung cấp cho phòng kinh doanh để có kế hoạch bán hàng cho các lần sau Như vậy Công ty nào cũng coi vấn đề công nợ là vô cùng quan trọng và cần phải theo dõi sát sao”
toán để hạch toán, theo dõi công nợ, các mã khách hàng cũng được theo dõi công nợ riêng với khách hàng thường xuyên phát sinh Đã có nhiều công ty vừa theo dõi khoản phải thu với một số khách hàng lớn hay phát sinh hoặc trả tiền không đúng hạn vừa cả trên phần mềm vừa cả trên”excel.“Hơn nữa việc lập kế hoạch thu tiền để lập kế hoạch trả tiền cũng được một số Công ty vô cùng coi trọng Vì lượng tiền đã dùng mua lượng lớn nguyên vật liệu đầu vào nên phải thúc giục khách hàng trả tiền, dùng tiền đó thanh toán cho nhà cung cấp đúng hạn nhằm tạo uy tín trong những lần mua hàng sau Việc đối chiếu công nợ cũng được nhiều Công ty thực hiện thường xuyên để chốt công nợ chính”xác“vào các thời điểm nhằm lên Báo cáo kế toán chuẩn xác và dự toán lượng tiền nhập xuất Bên cạnh đó nhiều doanh nghiệp đưa ra hạn mức nợ với từng khách hàng và định mức tiền kí kết hợp đồng cho từng cấp quản lý Việc này nhằm hạn chế được một số khoản phải thu quá cao mà dễ có khả năng thất thoát, không đòi được Việc trích lập dự
Trang 9phòng phải thu khó đòi được thực hiện tại 1 số doanh nghiệp lớn theo nguyên tắc thận trọng để khoản chi phí của DN không vượt quá lớn so với dự”tính
khách hàng phải trả, việc đối chiếu công nợ phải trả vẫn được kế toán thực hiện Hầu hết tại 17 doanh nghiệp được khảo sát, bộ phận kế toán đều có kế toán công nợ Khoản phải trả người bán được theo dõi sát sao về hạn ngày trả tiền do có liên quan đến phần thuế GTGT đầu vào được khấu”trừ.“Trong bộ máy kế toán đều có nhân viên có trình độ đại học, trên đại học nên các nghiệp vụ sai thường được kiểm tra, soát xét kịp thời Một số Công ty lớn có hệ thống kiểm soát nội bộ theo dõi các khoản phải trả để đôn đốc công nợ thúc giục nhân viên kinh doanh hoặc kế toán công nợ sát sao đòi”tiền
Bên“cạnh ưu điểm đạt được, kế toán công nợ tại các doanh nghiệp dệt may trên địa bàn Hà Nội vẫn còn nhược điểm”sau:
- Việc “ phân cấp quản lý đã có nhưng chưa được rạch ròi, dẫn đến tình trạng các
bộ phận đùn đẩy nhau trách nhiệm đòi nợ Mục tiêu đưa ra của Ban Giám đốc là tiền thu
về sớm nhưng mối quan hệ với khách hàng vẫn phải duy trì Nhân viên kinh doanh luôn muốn hài hòa với khách hàng nên thường đùn đẩy việc này cho phòng kế toán Do việc gặp để nói chuyện chỉ qua điện thoại nên công nợ giải quyết chưa triệt”để
hàng nhưng quy định này chưa được tuân thủ tuyệt đối Trong một số tình huống, định mức nợ được điều chỉnh tăng lên nhằm bán được nhiều hàng hơn và tương ứng là lại có thêm một khoản thu nữa Nhiều doanh nghiệp dệt may cho các đối tác nợ tiền nhưng khi thúc giục, họ đã trả lại một số hàng bán chậm và yêu cầu giảm”công nợ Một“số nhân viên chiều lòng khách hàng nên đã nhập lại số hàng trên và đề nghị phòng kế toán giảm
nợ Trong khi hợp đồng không có điều khoản nhập lại hàng quá ngày quy định Hơn nữa các mặt hàng quần áo theo mùa, hàng nhập về trái mùa lại thêm kho để bảo quản hàng cho mùa sau gây tăng chi phí lưu kho, và rất dễ đưa vào hàng thanh lý năm sau do lỗi mốt Đặc thù của thời trang là theo mốt, không giống như sản phẩm khác có thể để hàng tồn kho vài năm, nếu thanh lý thì khoản lợi thu được thấp hơn quá nhiều so với giá vốn gây giảm lợi nhuận cho”DN
Trang 10- Bộ “ máy kế toán với những doanh nghiệp may lớn thì có riêng kế toán làm về
mảng công nợ Nhưng với doanh nghiệp nhỏ hơn, phần công nợ được kiêm nhiệm làm cho kế toán không có thời gian chỉ để theo dõi công nợ và ngày đến hạn Các khoản phải thu cần hạn để”chốt“với khách hàng còn các khoản phải trả phải bắt buộc theo dõi để hợp pháp các khoản thuế GTGT đầu vào được khấu trừ Trong bộ máy kế toán vẫn còn
có những kế toán yếu về năng lực, dẫn đến hiện tượng hạch toán nhầm mã khách hàng, hạch toán nhầm số tiền, sau đó việc đối chiếu công nợ đã có diễn ra nhưng không được thường xuyên, liên tục nên sai sót công nợ đó không được điều chỉnh”ngay.“Với những công ty dệt may, nhà cung cấp đa dạng các nguyên liệu, dịch vụ, số lượng nhiều, tương
tự, khách hàng của Công ty cũng ngày càng được mở rộng, theo dõi công nợ không thể kiêm nhiệm để đảm bảo hiệu quả”
- Chính “ sách phải thu khách hàng chưa được chặt chẽ, có những Công ty nâng
cao cạnh tranh so với DN cùng ngành đã ưu tiên khách hàng không cần ứng trước tiền hàng và lịch thanh toán kéo dài Điều này”có“thể làm tăng doanh thu bán hàng nhưng đồng nghĩa với việc đó là sẽ tăng và kéo dài khoản phải thu lên làm giảm lượng tiền tồn quỹ đáp ứng chi trả, thanh toán Một số khách hàng là nhà phân phối độc lập các sản phẩm dệt may yêu cầu không ghi hạn thanh toán trong hợp đồng nên gây khó khăn cho công tác đòi nợ, người được lợi là khách”hàng
- Tuy“đã áp dụng chính sách chiết khấu thanh toán nhưng một số khách hàng không quan tâm đến việc chiết khấu này Mức chiết khấu có thể quá thấp, ví dụ Công ty dệt 10/10 để mức chiết khấu thanh toán”0,5%
- Chính“sách thu tiền chưa được thực hiện dứt khoát, chủ yếu là do sợ điều đó khiến khách hàng không hài lòng về việc bán hàng của Công ty, sau đó họ sẽ chủ động tìm nhà cung cấp khác Như vậy doanh thu sụt giảm, nguồn đầu ra chậm trễ lại càng khiến doanh nghiệp lâm vào bế tắc hơn nữa.”
- Chính“vì không thu được tiền từ khách hàng nên không có tiền trả tiền cho nhà cung cấp, vòng quay tiền bị ứ đọng, doanh nghiệp vay ngân hàng làm tăng chi phí lãi