Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty Gang thép Thái Nguyên

[r]

I CÔNG TY GANG THÉP THÁI NGUYÊN

CHUY N NGÀNH: TOÁN TÀI V VÀ PHÂN TÍCH H KT

Lu n v n th c s kinh t

TÓM T T LU N V N TH C S

HÀ N I - 2008

1 Tính c p thi t c a tài

ch toán k toán là m t trong nh ng công c qu n lý kinh t tài chínhquan tr ng, có vai trò tích c c trong vi c qu n lý, u hành và ki m soát các

ho t ng kinh t Trong n n kinh t th tr ng nh h ng Xã h i ch ngh a n c ta

hi n nay, s c nh tranh gi a các doanh nghi p càng tr nên gay g t Mu n t n

i và phát tri n c òi h i các doanh nghi p không ng ng c i ti n, áp d ng

ti n b khoa h c k thu t và công ngh m i vào s n xu t kinh doanh nâng cao

ch t l ng s n ph m ng th i ti t ki m chi phí s n xu t, h giá thành s n

ph m

Trong quá trình s n xu t kinh doanh, vi c qu n lý t t chi phí luôn cdoanh nghi p quan tâm và t lên hàng u, m t nhà qu n tr doanh nghi p

t là ng i có th ki m soát c chi phí c a doanh nghi p mình ti t

ki m chi phí s n xu t, h giá thành s n ph m nh m m c tiêu t i a hoá l inhu n, t ng c ng kh n ng c nh tranh c a các doanh nghi p thì thông tin vchi phí và giá thành s n ph m có v trí c bi t quan tr ng và h t s c h u ích

i v i các nhà qu n tr , giúp các nhà qu n tr a ra c các quy t nhnhanh chóng phù h p v i tình hình s n xu t kinh doanh Chính vì v y vi choàn thi n k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m nh m t ng

ng qu n tr chi phí t i các doanh nghi p là h t s c c n thi t i v i b t kdoanh nghi p nào

c ti t ki m chi ph s n xu t, h gi thành s n ph m nh m m c ti u

i a ho l i nhu n, t ng c ng kh n ng c nh tranh c a c c doanh nghi p

th th ng tin v chi ph và gi thành s n ph m cú v tr c bi t quan tr ng

và h t s c h u ch i v i c c nhà qu n tr , gi p c c nhà qu n tr a ra c

phát tri n c a công ty Gang thép Thái Nguyên c ng không n m ngoài quy

i th c t ó, tác gi ã l a ch n nghiên c u tài: “ Hoàn thi n k

toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m t i công ty Gang thép Thái Nguyên

c i th c t ú, t c gi ó l a ch n nghi n c u tài: “ Hoàn thi n

toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m trong doanh nghi p s n

xu t

- tài c ng nghiên c u th c tr ng k toán chi phí s n xu t và tính giáthành s n ph m t i công ty Gang thép Thái Nguyên, a ra m t s gi ipháp nh m hoàn thi n k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m t icông ty

5 Nh ng óng góp c a tài

thành s n ph m trong doanh nghi p s n xu t.

- Phân tích, ánh giá th c tr ng k toán chi phí s n xu t và tính giáthành s n ph m t i công ty Gang thép Thái Nguyên

Ch ng 2: Th c tr ng k to n chi phí s n xu t và tính giá thành s n

ph m t i công ty Gang thép Thái Nguyên

Ch ng 3: Hoàn thi n k to n chi phí s n xu t và tính giá thành s n

ph m t i công ty Gang thép Thái Nguyên

Giá thành n ph m (công vi c, lao ) là chi phí s n xu t tính cho m t

kh i l ng ho c m t n s n ph m (công vi c,lao ) do doanh nghi p n

xu t ã hoàn thành, hay nói cách khác giá thành s n ph m (công vi c, lao )

là bi u hi n b ng ti n c a toàn b nh ng hao phí v lao ng s ng, lao ng

t hóa và các chi phí c n thi t khác tính trên m t s n ph m (công vi c, lao) ho c m t kh i l ng s n ph m (công vi c, lao ) hoàn thành nh t nh

ng tài n v t t ,lao ng và ti n v n trong quá trình n xu t, ng nhtính úng n a các gi i pháp t ch c, kinh t , thu t và công ngh màdoanh nghi p ã s d ng nh m nâng cao n ng su t lao ng, ch t l ng n

xu t, th p chi phí và ng l i nhu n cho doanh nghi p Giá thành còn là

m t c n c quan tr ng nh giá bán và xác nh hi u qu kinh t c a ho t

ng n xu t

áp ng nhu c u nghiên c u và qu n lý t t giá thành s n ph m ktoán c n phân lo i giá thành theo nh ng tiêu th c nh t nh nh phân lo i giáthành theo c s s li u và th i m tính giá thành, hay phân lo i giá thànhtheo ph m vi tính toán

1.1.3 M i quan h gi a chi phí s n xu t và giá thành n ph m

là xác nh n i phát sinh chi phí ( phân x ng, b ph n s n xu t, giai ncông ngh …) ho c i t ng ch u chi phí ( n ph m, n t hàng…).

1.2.2 Ph ng pháp t p h p chi phí s n xu t

Ph ng pháp t p h p chi phí s n xu t c s d ng trong k toán chi phí

n xu t t p h p và phân b chi phí cho t ng i t ng k toán chi phí ãxác nh

Tu theo t ng lo i chi phí và i u ki n th , k toán có th v n ng

ph ng pháp t p h p chi phí s n xu t thích h p: Ph ng pháp t p h p tr c

ti p, Ph ng pháp phân b gián ti p

1.2.3 Ph ng pháp K toán chi phí s n xu t

Khi phát sinh các kho n chi phí s n xu t, k toán s t p h p cho t ng i

ng t p h p chi phí vào các TK 621, TK 622, TK 627 N u phát sinh cáckho n chi phí tr tr c k toán h ch toán vào TK 142, ho c TK242 và sau óhàng k phân b cho các i t ng ch u chi phí Ngoài ra khi phát sinh cáckho n chi phí ph i tr k toán s d ng TK 335 ghi chép Cu i k k toán,toàn b các kho n m c chi phí c t p h p trên các TK 621, TK 622, TK

627 c k t chuy n sang TK 154 (ho c TK 631) tính giá thành s n ph m

1.3 T P H P CHI PHÍ S N XU T TOÀN DOANH NGHI P, ÁNH GIÁ

N PH M D DANG CU I K , TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M

1.3.1 K toán t p h p chi phí s n xu t toàn doanh nghi p

* i v i Doanh nghi p th c hi n k toán hàng t n kho theo ph ngpháp kê khai th ng xuyên ( KKTX)

Cu i , toàn b các chi phí sau khi t p h p vào các tài kho n 621,622,627, k toán s ti n hành k t chuy n ho c phân b các lo i chi phí này cho

dang cu i k ph c v cho vi c tính giá thành s n ph m hoàn thành trong k

* i v i Doanh nghi p th c hi n k toán hàng t n kho theo ph ngpháp ki m kê nh ( KK K )

Theo ph ng pháp ki m kê nh k , chi phí s n xu t phát sinh trong k

ng c t p h p vào các TK 621, TK 622, TK 627 Cu i k , k toán c ng

ti n hành phân b chi phí cho các i t ng ch u chi phí c th và k t chuy nsang TK 631, TK 154 trong tr ng h p này ch c s d ng ph n ánh vàtheo dõi chi phí s n xu t kinh doanh d dang u k và cu i k

1.3.2 ánh giá s n ph m d dang

tính c giá thành cho s n ph m ã s n xu t hoàn thành, k toán

ph i xác nh ph n chi phí s n xu t n m trong s n ph m làm d cu i k , haychính là ánh giá s n ph m làm d cu i k

Tùy thu c vào c m, tình hình c th v t ch c s n xu t, v quytrình công ngh , v tính ch t c u thành c a chi phí s n xu t và yêu c u trình

qu n lý mà doanh nghi p có th áp d ng ph ng pháp ánh giá s n ph m dang thích h p

1.3.3 Tính giá thành n ph m

1.3.3.1 i t ng tính giá thành

i t ng tính giá thành là các lo i n ph m ,công vi c, lao màdoanh nghi p ã s n xu t hoàn thành òi i ph i tính t ng giá thành và giáthành n

1.3.3.2 M i quan h gi a i t ng k toán t p h p chi phí n xu t

và i t ng tính giá thành s n ph m

là hai khái ni m khác nhau nh ng có m i quan h r t m t thi t

M i quan h gi a i t ng k toán t p h p chi phí s n xu t và i

t ng tính giá thành m t doanh nghi p quy t nh vi c l a ch n ph ngpháp tính giá thành và k thu t tính giá thành doanh nghi p ó

1.3.3.4 Ph ng pháp tính giá thành

Ph ng pháp tính giá thành là m t ph ng pháp ho c m t h th ng các

ph ng pháp c v n ng tính giá thành n ph m, lao hoàn thành

c b n có các ph ng pháp tính giá thành sau: ph ng pháp tính giá thành

gi n n; ph ng pháp h s ; ph ng pháp t l ; ph ng pháp lo i tr chi phí

n xu t s n ph m ph ; ph ng pháp liên h p; ph ng pháp c ng chi phí

1.4 C M TOÁN CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH

N PH M T I M T S N C TRÊN TH GI I

Hi n nay có hai mô hình k toán c tr ng là mô hình k toán c a pháp và

a M T i pháp thì k toán tài chính và k toán qu n tr c t ch c tách

i c l p nhau Còn t i M k toán tài chính c k t h p v i k toán qu n

tr T vi c nghiên c u mô hình k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n

ph m c a m t s n c có n n kinh t phát tri n s giúp ta h c h i, ti p thu

c nh ng kinh nghi m quý báu trong quá trình xây d ng và hoàn thi n ktoán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m trong các doanh nghi p Vi tNam

TH C TR NG K TOÁN CHI PHÍ S N XU T

VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M T I CÔNG TY GANG THÉP

THÁI NGUYÊN

Công ty Gang thép Thái Nguyên (TISCO) là cái nôi c a ngành côngnghi p luy n kim Vi t Nam, c thành l p t n m 1959 Tr i qua g n 50

m xây d ng và tr ng thành, Công ty Gang thép Thái Nguyên ã óng gópkhông nh vào s phát tri n chung c a ngành thép c n c

Tính n nay Công ty Gang thép Thái Nguyên có 24 n v thành viêntrong ó có 13 n v s n xu t, 5 chi nhánh và 6 m khai thác Các n vthành viên này u ho t ng d i s ch o c a Công ty Gang thép TháiNguyên

Mô hình s n xu t c a Công ty là mô hình c a m t xí nghi p liên h p luy nkim khép kín, b t u t các m nguyên li u , qua các n v s n xu t ph tr ,luy n c c sang luy n gang, sau khi luy n gang chuy n sang luy n thép, khau

cu i cùng t luy n thép chuy n sang cán thép M i khâu c a quá trình s n

xu t c m nhi m b i m t n v thành viên Công ty qu n lý ho t ng

n xu t kinh doanh chính c a các n v thành viên trong công ty Hàng

m, công ty giao ch tiêu s n xu t cho các n v , n v thành viên nh n k

ho ch s n xu t và th c hi n k ho ch s n xu t mà công ty ã giao do ó m ikhâu t s n xu t n tiêu th u do công ty u ng

máy qu n lý c a công ty c b trí theo ki u tr c tuy n ch c n ng,các phòng ban c a công ty có liên h ch t ch v i nhau và ch u s ch o

tr c ti c a ban giám c

máy k toán c a công ty c t ch c theo ki u n a t p trung n a phântán các b ph n n v tr c thu c có t ch c b ph n k toán riêng, hàngtháng l p các báo cáo chuy n v phòng k toán công ty t ng h p s li ucho toán công ty

N PH M T I CÔNG TY GANG THÉP THÁI NGUYÊN

Hi n nay vi c cán thép t i công ty Gang thép c m nhi m ch y u b ihai nhà máy cán là: nhà máy cán thép L u Xá và nhà máy cán thép TháiNguyên

Quy trình tính giá thành t i Công ty Gang thép c th c hi n theo trình sau: hàng tháng t i các nhà máy cán thép, k toán ti n hành t p h p chi phí

n xu t và tính giá thành c a t ng lo i s n ph m thép mà nhà máy mình s n

xu t ra n cu i tháng, các n v thành viên ph i g i báo cáo tài chính vphòng k toán c a công ty B ph n k toán t ng h p trên công cy s c n cvào các báo cáo v giá thành c a các s n ph m thép c s n xu t t i các n thành viên và phân b thêm m t s kho n chi phí phát sinh thêm trên công

ty vào giá thành c a các s n ph m ó tính ra giá thành chính th c c a t ng

Các chi phí s n xu t phát sinh trong k c k toán t p h p vào bên N

a các TK 621, TK 622, TK 627, cu i k k t chuy n sang TK 154 tínhgiá thành c a các s n ph m hoàn thành Do c m c a ngành s n xu t thép

là m i k d tính s n xu t bao nhiêu thép thì s xu t báy nhiêu phôi cán,thép thành ph m s c óng bó nh p kho vì v y cu i k không có s n

giá s n ph m s dang cu i k

i t ng tính giá thành c a các nhà máy cán thép là t ng lo i s n ph mthép s n xu t ra trong k và th c hi n tính giá thành theo ph ng pháp gi n

t c các n v thành viên trong công ty u s d ng m t ph n m m ktoán th ng nh t là ph n m m BRAVO h tr c l c cho công tác k toán,

u ó t o ra m t thu n l i cho vi c ki m tra, i chi u s li u, m b o tính

th ng nh t trong toàn công ty v cách h ch toán, s sách, m u bi u, giúp chobáo cáo c a các n v thành viên v công ty nhanh chóng, m b o v m t

th i gian cho b ph n t ng h p

máy k toán c a công ty và c a các n v thành viên c t ch c

ng i ch t ch v i nh ng cán b có trình và s phân công công vi c

p lý

Công ty ã l p b ng tính giá thành và các nhân t nh h ng cho t ng lo i

n ph m, t ó có th th y c các nguyên nhân khách quan và ch quan

n n s t ng, gi m giá thành c a s n ph m t ó có bi n pháp kh c ph c

nh m ti t ki m chi phí s n xu t, h giá thành s n ph m

Bên c nh nh ng u m k trên thì trong công tác k toán chi phí s n xu t

và tính giá thành s n ph m t i công ty Gang thép Thái Nguyên v n còn m t

v n còn t n t i sau:

toán qu n tr , tuy nhiên viên phân nhi m gi a các k toán viên còn d ng l i góc k toán tài chính,ch a có b ph n k toán riêng m trách vi c cung

p thông tin chi phí ph c v qu n tr doanh nghi p

Chi phí s n xu t t i các n v thành viên c phân lo i theo kho n m c

và y u t chi phí, cách phân lo i này ch a ph c v c l c cho công tác qu n

tr chi phí

Ph ng pháp h ch toán m t s n i dung trong kho n m c chi phí nguyên

t li u tr c ti p, chi phí nhân công tr c ti p và chi phí s n xu t chung khôngphù h p v i ch k toán hi n hành

Nh ng h n ch trên xu t phát t c nguyên nhân khách quan và nguyênnhân ch quan

HOÀN THI N K TOÁN CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M T I CÔNG TY GANG THÉP THÁI NGUYÊN

3.1 PH NG H NG PHÁT TRI N C A CÔNG TY GANG THÉP THÁI NGUYÊN

Công ty gang thép Thái Nguyên ã tr i qua g n 50 n m xây d ng và

tr ng thành, trong quá trình ó Công ty c ng tr i qua nhi u giai n th ng

tr m Trong giai n hi n nay, th c hi n ch tr ng i m i, m c a c a

ng và Nhà n c, Công ty gang thép c ng ã có nh ng kh i s c áng k

c tiêu phát tri n c a công ty n n m 2015 là tr thành m t công tyhàng u t i Vi t Nam v s n xu t thép v i a d ng các s n ph m thép khácnhau th a mãn t i a nhu c u trong n c v thép cán (c v s l ng, ch ng

lo i, quy cách và ch t l ng s n ph m) v i s n l ng kho ng 4 tri u t n 1

n bè trên th gi i.

3.2 S C N THI T VÀ YÊU C U PH I HOÀN THI N K TOÁN CHI PHÍ

N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M T I CÔNG TY GANG THÉP THÁI NGUYÊN

toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m có m t vai trò r t quan

tr ng trong công tác qu n lý c a các doanh nghi p nói chung và công ty gangthép nói riêng, tuy nhiên trong công tác k toán chi phí s n xu t và giá thành

i công ty v n còn nh ng m t t n t i nh t nh vì v y công ty ngày càngphát tri n và i lên thì vi c hoàn thi n k toán chi phí s n xu t và tính giáthành s n ph m là m t vi c làm c n thi t và có ý ngh a th c t

th c s là m t công c qu n lý h u hi u, giúp các nhà qu n tr a ra

c nh ng quy t nh úng n, thì vi c hoàn thi n k toán chi phí s n xu t

và tính giá thành s n ph m t i công ty Gang thép Thái Nguyên ph i m b o

nh ng yêu c u sau: n i dung hoàn thi n ph i m b o tuân th nh ng ch ,chính sách, chu n m c k toán mà nhà n c ã ban hành, phù h p v i c

m t ch c s n xu t kinh doanh, t ch c qu n lý c a công ty, phù h p v itrình i ng cán b làm công tác k toán và tình tr ng trang b c s v t

ch t hi n có; Hoàn thi n k toán chi phí s n xu t và tính giá thành ph i m

o tính thu n ti n, n gi n cho ng i th c hi n và ng i s d ng, m b otính hi u qu , ti t ki m b i m c tiêu cu i cùng là vi c hoàn thi n là cung c pthông tin có ch t l ng cao v i chi phí h p lý, m b o tính kh thi

3.3 N i dung hoàn thi n k toán chi phí s n xu t và tính giá thành

n ph m t i Công ty Gang thép Thái Nguyên

3.3.1 Hoàn thi n k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m

i góc k toán tài chính

tính giá thành

Hi n nay i t ng t p h p chi phí và i t ng tính giá thành c công

ty xác nh là t ng lo i s n ph m hoàn thành Tuy nhiên có nh ng s n ph m

i có nhi u kích th c khác nhau, nh ng công ty v n tính giá thành c a lo i

n ph m ó là m t, u này d n n thông tin v giá thành s n ph m không

c ph n ánh m t cách chính xác, còn mang n ng tính ch quan Vì v y theotôi, Công ty nên xác nh i t ng t p h p chi phí là t ng lo i s n ph mhoàn thành, còn i t ng tính giá thành là t ng quy cách s n ph m hoànthành

3.3.1.2 Hoàn thi n h th ng s k toán ph c v cho k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m

Hi n t i công ty xác nh i t ng t p h p chi phí s n xu t là t ng lo i

n ph m hoàn thành, tuy nhiên toàn b chi phí s n xu t phát sinh ch c

ph n ánh vào các s k toán t ng h p nh : S cái các TK 621, 621, 627, màkhông chi ti t cho t ng lo i s n ph m Vì v y theo dõi t ng lo i chi phíphát sinh liên quan n s n xu t t ng lo i s n ph m k toán c n m thêm các chi ti t c a các TK 621, TK 622, TK 627, TK 154 cho t ng lo i s n ph m

Hi n t i tên g i các s c a công ty c ng ch a chính xác ví d nh S t ng

p các TK 621, 622, 627, th c ch t là các S cái S cái TK 6211, S cái

TK 6212 th c ch t là các s chi ti t Vì v y phù h p v i ch k toán

hi n hành, công ty nên thay i tên g i c a các lo i s này

3.3.1.3 Hoàn thi n vi c h ch toán chi phí s n xu t

- Hoàn thi n vi c h ch toán chi phí nguyên v t li u tr c ti p