Hoàn thiện hoạt động thẩm định giá nhà nước tại Sở tài chính Lào Cai

Hàng năm, ngân sách Nhà nước cấp cho đầu tư xây dựng cơ bản và mua sắm thiết bị rất lớn do đó, nhu cầu đánh giá tài sản để định giá nguồn tài nguyên quốc gia nhằm đảm bảo quản lý, phân[r]

TÓM TẮT LUẬN VĂN

1) Tính cấp thiết của đề tài

Hàng năm, ngân sách Nhà nước cấp cho đầu tư xây dựng cơ bản và mua sắm thiết bị rất lớn do đó, nhu cầu đánh giá tài sản để định giá nguồn tài nguyên quốc gia nhằm đảm bảo quản lý, phân bổ và sử dụng có hiệu quả, tránh thất thoát ngân sách

Sở Tài chính Lào Cai đang tiến hành thực hiện thẩm định giá nhà nước theo quy định của pháp luật Tuy nhiên so với yêu cầu đặt ra thì hoạt động thẩm định giá nhà nước tại Sở Tài chính cần phải hoàn thiện và có đường hướng phát triển lâu dài

Công tác hoạt động thẩm định giá nhà nước tại Sở Tài chính còn rất non trẻ trong khi đó nó đóng một vai trò hết sức quan trọng trong quản lý nhà nước về giá Do vậy, việc nghiên cứu, hoàn thiện hoạt động thẩm định giá nhà nước tại Sở Tài chính là vô cùng cần thiết, giúp cho việc sử dụng vốn nhà nước đúng mục đích, hiểu quả, tránh thất thoát và tiết kiệm cho ngân sách nhà nước Hơn nữa, hiện nay chưa có công trình khoa học nào về hoạt động thẩm định giá nhà nước tại Sở Tài chính Lào Cai

Chính những lý do trên, sau một thời gian tìm hiểu về hoạt động thẩm định giá tài sản nhà nước của Sở Tài chính Lào Cai, tác giả nhận thấy rằng hoạt động thẩm định giá

là một vấn đề có ý nghĩa khoa học và thực tiễn Do đó, tác giả đã chọn đề tài:“ Hoàn thiện hoạt động thẩm định giá nhà nước tại Sở Tài chính Lào Cai„ làm luận văn thạc sĩ của mình

2) Mục tiêu nghiên cứu

Luận văn góp phần hệ thống các vấn đề lý luận về hoạt động thẩm định giá tài sản nhà nước Đồng thời, thông qua việc đánh giá thực trạng hoạt động thẩm định giá tài sản nhà nước tại Sở Tài chính Lào Cai, luận văn đưa ra các giải pháp hoàn thiện hoạt động thẩm định giá tài sản nhà nước tại Sở Tài chính địa phương

3) Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là những vấn đề lý luận về hoạt động thẩm định giá tài sản nhà nước

Phạm vi nghiên cứu là Tài sản nhà nước đề nghị thẩm định giá tại Sở Tài chính Lào

Cai từ năm 2012 đến năm 2015

4) Phương pháp nghiên cứu

Các phương pháp nghiên cứu chủ yếu là: phương pháp so sánh, phương pháp phân tích tổng hợps, phương pháp bảng biểu, sơ đồ

5) Kết cấu của luận văn

Ngoài các phần mở đầu, kết luận, mục lục và danh mục tham khảo, kết cấu của luận văn bao gồm các nội dung sau:

Chương 1: Tổng quan về hoạt động thẩm định giá tài sản nhà nước

Chương 2: Thực trạng hoạt động thẩm định giá tài sản nhà nước tại Sở Tài chính tỉnh Lào Cai

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện hoạt động thẩm định giá tài sản nhà nước tại Sở Tài chính tỉnh Lào Cai

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG THẨM ĐỊNH GIÁ TÀI SẢN NHÀ NƯỚC

1.1.Tổng quan về tài sản của nhà nước

1.1.1 Tài sản

Tài sản là từ quen thuộc và được dùng một cách phổ biến Theo Viện Ngôn ngữ học: Tài sản là của cải vật chất hoặc tinh thần có giá trị đối với chủ sở hữu Theo Bộ Luật

Dân sự năm 2005: Tài sản bao gồm vật, tiền, giấy tờ có giá và các quyền tài sản

1.1.2 Tài sản của nhà nước

Tài sản nhà nước là những tài sản được hình thành từ nguồn ngân sách nhà nước hoặc có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước, tài sản được xác lập quyền sở hữu của Nhà nước theo quy định của pháp luật, đất đai, rừng, núi, sông, hồ, nguồn nước, tài nguyên trong lòng đất, nguồn lợi ở vùng biển, thềm lục địa và vùng trời

1.2 Các vấn đề cơ bản về thẩm định giá tài sản nhà nước

1.2.1 Khái niệm về thẩm định giá tài sản nhà nước

Thẩm định giá là việc cơ quan, tổ chức có chức năng thẩm định giá xác định giá trị bằng tiền của các loại tài sản theo quy định của Bộ luật dân sự phù hợp với giá thị trường tại một địa điểm, thời điểm nhất định, phục vụ cho mục đích nhất định theo tiêu chuẩn

thẩm định giá

1.2.2 Vai trò thẩm định giá tài sản nhà nước

Đánh giá đúng giá trị thị trường của các tài sản góp phần giảm thiểu thất thoát ngân

sách nhà nước

Góp phần tiết kiệm ngân sách nhà nước

Làm căn cứ cho phê duyệt các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài, dự án đầu tư công trình sử dụng vốn của Nhà nước

Làm căn cứ cho đơn vị cơ quan nhà nước tiến hành thực hiện quy trình đấu thầu mua sắm

Xác định mức giá khởi điểm bán đấu giá tài sản nhà nước tịch thu sung công quỹ do các cơ quan đơn vị thực hiện

Xác định mức giá bán thanh lý tài sản nhà nước

1.2.3 Nguyên tắc cơ bản của thẩm định giá tài sản nhà nước

Giá trị của tài sản được hình thành bởi nhiều yếu tố tác động như giá trị sử dụng, sự khan hiếm, nhu cầu có khả năng thanh toán Bản chất của thẩm định giá tài sản là sự phân tích các yếu tố tác động đến quá trình hình thành giá trị của tài sản cụ thể, do đó khi tiến hành thẩm định giá cần tuân theo các nguyên tắc nhất định

1.2.4 Phương pháp thẩm định giá tài sản nhà nước

+ Phương pháp so sánh thị trường

+ Phương pháp vốn hóa thu nhập

+ Phương pháp chi phí

1.2.5 Quy trình thẩm định giá tài sản nhà nước

Bước 1 Xác định tổng quát về tài sản cần thẩm định giá và xác định giá trị thị trường hoặc phi thị trường làm cơ sở thẩm định giá

Bước 2 Lập kế hoạch thẩm định giá

Bước 3 Khảo sát thực tế, thu thập thông tin

Bước 4 Phân tích thông tin

Bước 5 Xác định giá trị tài sản cần thẩm định giá

Bước 6 Lập báo cáo kết quả thẩm định giá, kết luận thẩm định giá và gửi cho cơ

quan đơn vị, các bên liên quan

1.2.6 Cơ sở giá trị thẩm định giá tài sản nhà nước

Cở sở giá trị thẩm định giá tài sản nhà nước dựa trên 02 cơ sở sau: cơ sở giá trị thị trường và cơ sở giá trị phi thị trường được áp dụng trong hoạt động thẩm định giá tài sản nhà nước

1.3.Hoàn thiện hoạt động thẩm định giá tài sản nhà nước

1.3.1 Khái niệm hoàn thiện hoạt động thẩm định giá tài sản nhà nước

Theo ý kiến tác giả, hoàn thiện hoạt động thẩm định giá tài sản nhà nước là việc thực hiện linh hoạt có hiệu quả các nguyên tắc cơ bản, phương pháp thẩm định giá, quy trình thẩm định giá, cơ sở giá trị thẩm định giá làm sao cho giá trị tài sản nhà nước sau khi thẩm định giá phải sát với thị trường, đảm bảo thực hiện đúng mục đích của cơ quan đơn vị sử dụng, giảm thiểu thất thoát ngân sách nhà nước và đồng thời cũng tiết kiệm nhất cho ngân sách nhà nước

1.3.2.Nội dung hoàn thiện hoạt động thẩm định giá tài sản nhà nước

Thứ nhất là việc thực hiện đúng quy trình thẩm định giá tài sản nhà nước

Thứ hai là việc linh hoạt sử dụng các phương pháp thẩm định giá tài sản nhà nước

Thứ ba là việc sử dụng các nguyên tắc cơ bản, cơ sở giá trị trong thẩm định giá

Sử dụng nguyên tắc cơ sở giá trị phải phù hợp với tài sản đề nghị thẩm định giá

1.3.3 Các tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thiện hoạt động thẩm định giá tài sản nhà nước

Theo ý kiến của tác giả, đánh giá mức độ hoàn thiện hoạt động thẩm định giá tài sản nhà nước qua một số tiêu chí sau:

- Thời gian ra Kết quả kết luận thẩm định giá của cơ quan nhà nước có chức năng thẩm định giá có đúng theo quy định

- Giá trị tài sản sau khi cơ quan nhà nước thực hiện thẩm định tại Kết luận kết quả thẩm định giá có đúng là mức giá thị trường

1.3.4 Nhân tố ảnh hưởng đến việc hoàn thiện hoạt động thẩm định giá nhà nước

Các nhân tố chủ quan

Bao gồm: việc lựa chọn phương pháp thẩm định giá, lựa chọn các thông tin thị trường làm cơ sở giá trị thẩm định giá, trình độ, kinh nghiệm tính trung thực khách quan của chuyên viên thẩm định giá, nhận thức của công chức thực hiện thẩm định giá tài sản nhà nước, số lượng chuyên viên, cơ sở dữ liệu giá phục vụ cho hoạt động thẩm định giá nhà nước

Các nhân tố khách quan

Bao gồm: các chính sách của nhà nước, điều kiện tự nhiên – xã hội, cung cầu tài sản trên thị trường, hệ thống thông tin trên thị trường

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG THẨM ĐỊNH GIÁ TÀI SẢN NHÀ NƯỚC

TẠI SỞ TÀI CHÍNH TỈNH LÀO CAI

2.1 Giới thiệu khái quát về Sở Tài chính Lào Cai

Sở Tài chính là cơ quan chuyên môn thuộc Uỷ ban nhân dân tỉnh, có chức năng tham mưu, giúp Uỷ ban nhân dân tỉnh thực hiện chức năng quản lý nhà nước về tài chính; ngân sách nhà nước; thuế, phí, lệ phí và thu khác của ngân sách nhà nước; tài sản nhà nước; các quỹ tài chính nhà nước

Hoạt động thẩm định giá nhà nước được thực hiện qua phòng chuyên môn Phòng Quản lý giá

2.2 Thực trạng hoạt động thẩm định giá nhà nước tại Sở Tài chính Lào Cai

2.2.1 Quy trình thẩm định giá nhà nước tại Sở Tài chính

*Xác định đối tượng thực hiện thẩm định giá: tài sản nhà nước, giá trị tài sản, nguồn kinh phí mua sắm

*Hồ sơ trình tự thẩm định giá tài sản nhà nước

*Phương pháp thẩm định giá tài sản nhà nước

* Quy trình thực hiện thẩm định giá tài sản nhà nước

2.2.2 Thực trạng hoạt động thẩm định tài sản nhà nước tại Sở Tài chính tỉnh Lào Cai

2.2.2.1 Hoạt động thẩm định giá tài sản nhà nước từ năm 2012 đến năm 2015

Phân tích số liệu số lượng hồ sơ, giá trị hồ sơ, thời gian thực hiện, chênh lệch giảm trừ so với giá trị đề nghị ban đầu để tính toán số tiết kiệm cho ngân sách nhà nước Qua các biểu đồ sơ đồ bảng biểu nhìn rõ được sự chênh lệch này để thấy rõ được vai trò của hoạt động thẩm định giá tài sản nhà nước, góp phần tránh thất thoát ngân

sách nhà nước, giá cả sát thị trường, giải quyết hồ sơ đúng quy trình, thủ tục

2.2.2.2 Đối tượng thẩm định giá và nguyên tắc cơ bản trong hoạt động thẩm định giá tài sản nhà nước tại Sở Tài chính tỉnh Lào Cai

Toàn bộ tài sản đề nghị kiểm tra giá tại 162 hồ sơ trên đều được mua sắm từ nguồn ngân sách nhà nước (nguồn chi thường xuyên, chi đầu tư…) hay nguồn vốn vay ODA, AFD…Tài sản đề nghị kiểm tra giá rất đa đạng phong phú và thuộc rất nhiều các lĩnh vực khác nhau như máy bơm, tủ điện, trạm biến áp, dây chuyền sản xuất, quần áo…

Khi tiếp nhận hồ sơ đề nghị kiểm tra giá, đối với các trường hợp tài sản mua sắm không phải từ các nguồn trên thì Sở Tài chính làm văn bản từ chối không thẩm định

2.2.2.3 Cơ sở giá trị áp dụng trong hoạt động thẩm định giá tài sản nhà nước tại Sở Tài chính tỉnh Lào Cai

Các tài sản đề nghị thẩm định giá là phổ biến giao dịch trên thị trường trừ các trường hợp mua sắm đồ y tế, nông lâm nghiệp đặc thù của ngành Cơ sở giá trị được các chuyên viên thực hiện thẩm định giá tài sản nhà nước sử dụng là cơ sở giá trị thị trường

Từ đó đưa ra những phương án lựa chọn phù hợp

2.2.2.4 Phương pháp thẩm định giá tài sản nhà nước tại Sở Tài chính tỉnh Lào Cai

Phương pháp thẩm định giá tài sản nhà nước tại Sở Tài chính tỉnh Lào Cai được sử dụng phổ biến là phương pháp so sánh thị trường

2.2.2.5 Quy trình thẩm định giá tài sản nhà nước tại Sở Tài chính tỉnh Lào Cai

Sở Tài chính thực hiện khá đầy đủ các bước (06 bước) theo quy trình thẩm định giá tài sản nhà nước Sở Tài chinh cũng tuân thủ theo từng bước trong quy trình thẩm định giá Tuy nhiên tùy từng hồ sơ đề nghị thẩm định giá mà các chuyên viên thực hiện quy trình thẩm định đủ hay không đủ 06 bước trên

2.2.2.6 Ví dụ về thẩm định giá tài sản nhà nước tại Sở Tài chính Lào Cai

Để thấy rõ hơn về thực trạng hoạt động thẩm định tài sản nhà nước, ta sẽ phân tích Quá trình thẩm định giá tài sản nhà nước qua ví dụ cụ thể

2.3 Đánh giá về thực trạng hoạt động thẩm định giá tài sản nhà nước tại Sở Tài chính tỉnh Lào Cai

2.3.1 Những kết quả đạt được

Thứ nhất là chuyên viên thẩm định giá tài sản theo giá thị trường Đảm bảo được mục đích thẩm định giá là giá cả sát với thị trường, giảm thiểu sự thất thoát ngân sách nhà nước

Thứ hai, do kết quả thẩm định giá có chất lượng cao nên đã tiết kiệm cho ngân sách nhà nước một con số đáng kể

Thứ ba, xét về lâu dài Sở Tài chính sẽ có một dữ liệu thông tin tài sản bài bản, có

hệ thống và đa dạng

2.3.2.Hạn chế và nguyên nhân

Tồn tại những hồ sơ kết quả thẩm định chưa sát giá thị trường, thời gian trả hồ sơ dài hơn so với thời gian quy định Nguyên do là việc sử dụng phương pháp thẩm định giá chủ yếu là phương pháp so sánh, các dữ liệu thông tin so sánh còn hạn chế (thu thập ít nhất 3 thông tin tài sản so sánh); quy trình thẩm định giá chưa được thực hiện bài bản, chưa lập kế hoạch thẩm định rõ ràng làm mất thời gian trong quá trình tìm kiếm thông tin

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG THẨM ĐỊNH GIÁ NHÀ NƯỚC

TẠI SỞ TÀI CHÍNH TỈNH LÀO CAI

3.1 Định hướng phát triển và chiến lược tổng thể cho hoạt động thẩm định giá tỉnh Lào Cai

3.1.1.Định hướng phát triển

Phát triển thẩm định giá tài sản nhà nước thành công cụ hữu hiệu giúp cho thị trường tài sản trở nên công khai, minh bạch

3.1.2 Chiến lược tổng thể

Tăng cường và nâng cao năng lực quản lý nhà nước về giá và thẩm định giá, tăng cường và củng cố cơ sở hạ tầng trong lĩnh vực thẩm định giá đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế

3.2 Giải pháp hoàn thiện hoạt động thẩm định giá tài sản nhà nước tại Sở Tài chính tỉnh Lào Cai

3.2.1 Tiếp tục hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật về thẩm định giá một cách đồng bộ

3.2.2 Nâng cao năng lực cho cán bộ, công chức nhà nước

Sở Tài chính Lào Cai cần phát huy các biện pháp đã thực hiện như: tạo điều kiện cho chuyên viên thẩm định giá học tập nâng cao trình độ, thường xuyên cử một số cán bộ chuyên viên có năng lực tham gia các buổi nói chuyện

3.2.3 Hoàn thiện quy trình thẩm định giá

Quy trình thẩm định giá hiện nay của Sở Tài chính Lào Cai tương đối hoàn chỉnh, tuy nhiên có một đặc điểm là chuyên viên thẩm định giá thường làm ngắn gọn các bước trong quy trình

3.2.4 Xây dựng, phát triển và hoàn thiện kho dữ liệu về giá

Cơ sở dữ liệu và các thông tin liên quan đến tài sản thẩm định giá không chỉ là một trong những đầu vào tiên quyết của quá trình thẩm định giá mà còn góp phần quyết định

chất lượng, hiệu quả của cuộc thẩm định giá

3.2.5 Nâng cao chất lượng thu thập và xử lý thông tin phục vụ cho hoạt động thẩm định giá

Các thông tin để so sánh tài sản cần phải thu thập từ 3 tài sản trở lên, chuyên viên thẩm định giá cần đầu tư thời gian thu thập các tài sản đã được giao dịch trên thị trường

trong thời gian gần nhất với thời điểm định giá, thông tin của các tài sản đang giao bán

3.2.6 Cung cấp trang thiết bị kĩ thuật đầy đủ cho chuyên viên thẩm định giá

Trang bị những công nghệ hiện đại, lắp đặt những phần mềm tiện ích, có khả năng

tích hợp thông tin

3.2.7 Các giải pháp khác

3.3 Kiến nghị

3.3.1 Đối với Chính Phủ

Chính phủ cần phải có một hệ thống văn bản Pháp luật thống nhất và đầy đủ liên quan đến hoạt động quản lý tài sản và hoạt động thẩm định giá Cụ thể là hệ thống các

văn bản pháp lý về các lĩnh vực có liên quan chặt chẽ

3.3.2 Đối với Bộ Tài chính

Bộ Tài chính cần nghiên cứu và đưa ra những văn bản hướng dẫn cụ thể đối với

hoạt động thẩm định giá Qua đó, các cơ quan thẩm định giá nói chung và Sở Tài chính nói riêng sẽ có cơ sở pháp lý và cũng dễ dàng hơn trong thẩm định giá

3.3.3.Đối với cơ quan nhà nước có tài sản đề nghị thẩm định giá

- Tuân thủ các quy định của Nhà nước; trung thực khách quan trong việc cung cấp thông tin, quyết định giao dự toán, bản vẽ thiết kế (nếu có)

- Hoàn thiện hồ sơ theo quy định của Sở Tài chính để rút ngắn thời gian