Luận văn sử dụng phương pháp phân tích số liệu định tính để làm rõ hiện trạng hệ thống XHTD nội bộ và bằng cách sử dụng phương pháp so sánh với các tiêu chuẩn đánh giá phổ biến trên t[r]
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Hoạt động tín dụng đã và đang là một trong những hoạt động kinh doanh cơ bản
và quan trọng của nhiều NHTM Việt Nam với dư nợ tín dụng thường chiếm trên 50% Tổng tài sản và thu nhập từ tín dụng thường chiếm 50 – 70% tổng thu nhập hoạt động của NHTM Tuy nhiên, đây cũng là nghiệp vụ tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất và có ảnh hưởng lớn đến hoạt động của ngân hàng
Trong quá trình cấp tín dụng cho khách hàng, các ngân hàng phải đối mặt với nguy cơ rủi ro tín dụng xuất phát từ nhiều nguyên nhân khách nhau, song đều dẫn đến việc khách hàng không có khả năng thực hiện hoặc không thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ tài chính khi đến hạn Những nguy cơ rủi ro này không thể loại trừ hoàn toàn, mà chỉ có thể hạn chế, đề phòng
Thực tế các NHTM Việt Nam trong những năm gần đây cho thấy, chất lượng tín dụng thấp, thể hiện ở tỷ lệ nợ quá hạn, nợ xấu cao Điều này đã dẫn đến việc nhiều ngân hàng hoạt động thua lỗ, phải thực hiện tái cơ cấu hoặc phá sản, sáp nhập Vì vậy, việc nâng cao chất lượng quản trị rủi ro tại các NHTM Việt Nam đang là vấn đề bức xúc trên
cả phương diện lý thuyết và thực tiễn Đây là một yêu cầu khách quan, là điều kiện sống còn để NHTM có thể tồn tại và phát triển Hiện nay các ngân hàng sử dụng rất nhiều biện pháp để hạn chế rủi ro tín dụng, trong đó, xếp hạng tín dụng là một trong những biện pháp phổ biến nhằm mục đích hỗ trợ cho công tác ra quyết định và quản lý tín dụng Xếp hạng tín dụng nội bộ là cơ sở để quản trị rủi ro tín dụng nhằm hạn chế rủi ro ở mức mục tiêu, đồng thời cũng hỗ trợ ngân hàng trong việc phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro theo các thông lệ quốc tế
Ngân hàng thương mại cổ phẩn Công Thương Việt Nam (Vietinbank) là một trong những ngân hàng thương mại hàng đầu, đóng vai trò chủ đạo, chủ lực trong việc thực hiện chính sách của Đảng và Nhà nước Trong những năm qua, hoạt động tín dụng của Vietinbank đã đạt được những thành tựu không nhỏ, góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế Ngân hàng cũng đã chú trọng nâng cao công tác quản trị rủi ro, kiểm tra
Trang 2kiểm soát theo thông lệ quốc tế Từ năm 2004, Vietinbank đã xây dựng và áp dụng hệ thống chấm điểm xếp hạng tín dụng nội bộ Sau nhiều năm triển khai, hệ thống này đã đạt được những kết quả nhất định, đáp ứng yêu cầu quản trị rủi ro tín dụng của Vietinbank Tuy nhiên, hoạt động của công tác xếp hạng tín dụng vẫn bộc lộ nhiều bất cập, cần được hoàn thiện để phù hợp và bám sát với tình hình thực tế hơn
Xuất phát từ lý do trên, tác giả đã chọn đề tài:”Hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công Thương Việt Nam” để nghiên cứu
và viết luận văn thạc sĩ
Trong quá trình nghiên cứu, tác giả đã chú trọng kế thừa và chọn lọc những ý tưởng liên quan đến đề tài nhằm phục vụ cho việc phân tích làm rõ những vấn đề lý luận
cơ bản và giúp cho quá trình tìm tòi đề xuất các giải pháp thực tiễn, nhằm hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam trong thời gian tới
2 Mục tiêu nghiên cứu
Đi sâu nghiên cứu, kế thừa, hệ thống hóa, bổ sung, phát triển những lý luận và thực tiễn về hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ của ngân hàng thương mại nói chung, ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam nói riêng
Phân tích, đánh giá thực trạng, chỉ ra những mặt được và những mặt hạn chế, yếu kém trong công tác xếp hạng tín dụng tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam;
Đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ tại Vietinbank trong thời gian tới
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ của ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam
Phạm vi nghiên cứu: Công tác xếp hạng tín dụng tại ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam giai đoạn 2010 – 2014
4 Phương pháp nghiên cứu
4.1 Khung lý thuyết
Trang 3 Xếp hạng tín dụng là việc NHTM đánh giá năng lực tài chính, tình hình hoạt động hiện tại và triển vọng phát triển trong tương lai của khách hàng được xếp hạng, qua
đó xác định mức độ rủi ro không trả được nợ và khả năng trả nợ trong tương lai
Hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ là hệ thống gồm các bộ chỉ tiêu tài chính và phi tài chính, các quy trình đánh giá khách hàng trên cơ sở định tính và định lượng về mặt tài chính, tình hình kinh doanh, quản trị, uy tín của khách hàng
Các căn cứ đánh giá hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ: khả năng dự báo rủi ro của khách hàng; số lượng khách hàng được xếp hạng tín dụng; thời gian, cách thức thực hiện xếp hạng tín dụng; tần suất thực hiện xếp hạng tín dụng
Những nhân tố ảnh hưởng đến xếp hạng tín dụng:
+ Chủ quan: Hệ thống chỉ tiêu và các tiêu chuẩn đánh giá xếp hạng tín dụng; trình
độ công nghệ và hiện đại hóa của ngân hàng; trình độ kinh nghiệm của cán bộ xếp hạng tín dụng
+ Khách quan: Quy định, chính sách của Nhà nước; Hệ thống chuẩn mực kế toán; Chất lượng nguồn thông tin
4.2 Phương pháp nghiên cứu
Đọc, nghiên cứu các giáo trình, công trình khoa học, các bài nghiên cứu về ngân hàng thương mại, hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ, để chọn lọc, tổng hợp nhằm hình thành khung lý thuyết
Thu thập thông tin về tình hình hoạt động của hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam, về hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ của các ngân hàng thông qua báo cáo, thống kê của NHNN, Tổng cục thống kê, các tổ chức độc lập (Ủy ban giám sát tài chính, Thanh tra NHNN, các tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế như Standard & Poor, Fitch Ratings , các công ty kiểm toán như Deloite, KPMG ) và qua các Báo cáo tài chính, các quy định, quy trình về XHTD của các ngân hàng
Thu thập thông tin về hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ của ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam qua Báo cáo tài chính, website, các quy định, quy trình của ngân hàng
Trang 4 Từ các số liệu thu thập được tổng hợp, phân tích để đưa ra nhận xét, đánh giá Luận văn sử dụng phương pháp phân tích số liệu định tính để làm rõ hiện trạng hệ thống XHTD nội bộ và bằng cách sử dụng phương pháp so sánh với các tiêu chuẩn đánh giá phổ biến trên thị trường xếp hạng tín nhiệm quốc tế và trong nước, qua đó nghiên cứu để đưa ra nhận định,
đề xuất giải pháp để hoàn thiện hệ thống XHTD nội bộ của Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam
5 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu và kết luận, kết cấu của luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Tổng quan về xếp hạng tín dụng nội bộ của ngân hàng thương mại
Chương 2: Thực trạng xếp hạng tín dụng nội bộ tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Công Thương Việt Nam
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Công Thương Việt Nam