Xuất phát từ thực tế của các doanh nghiệp xây dựng Việt Nam hiện nay trong việc triển khai và áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9000 nói chung và Tổng công ty Vin[r]
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU Tính cấp thiết của đề tài
Với việc Việt Nam đã chính thức trở thành thành viên thứ 150 của tổ chức thương mại quốc tế WTO , các doanh nghiệp Việt Nam có rất nhiều cơ hội để phát triển, mở rộng kinh doanh, tuy nhiên cũng đứng trước những thách thức không nhỏ Đó là các doanh nghiệp Việt Nam buộc phải quan tâm nhiều hơn đến năng suất, chất lượng và hiệu quả của hoạt động sản xuất kinh doanh Vì vậy, việc triển khai và áp dụng hệ thống ISO 9000 đối với các doanh nghiệp Việt Nam trở nên cần thiết hơn bao giờ hết
Hiện tại, phần lớn các doanh nghiệp xây dựng có chứng nhận ISO 9000 cho hệ thống của mình nhưng vẫn quản lý theo cách cũ của mình, gây lãng phí nguồn nhân lực, thời gian cũng như chi phí, hệ thống không phát huy được sức mạnh
Tổng công ty Xuất nhập khẩu và xây dựng Việt Nam (viết tắc là Tổng công ty Vinaconex) đã nhận được chứng chỉ ISO 9000 từ năm 2001 do Bureau Veritas Quality International đánh giá chứng nhận Tuy nhiên, hệ thống quản lý chất lượng theo ISO 9000 tại công ty Vinaconex vẫn dừng lại ở mức độ duy trì, chưa thật sự chú trọng đến công tác cải tiến Điều đó dẫn đến
hệ thống quản lý chất lượng chưa thật sự đóng góp tích cực vào hoạt động sản xuất kinh doanh, mang lại hiệu quả rõ rệt cho doanh nghiệp
Xuất phát từ thực tế của các doanh nghiệp xây dựng Việt Nam hiện nay trong việc triển khai và áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9000 nói chung và Tổng công ty Vinaconex nói riêng, học viên xin được
chọn đề tài “ Hoàn thiện hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO
9000 tại Tổng công ty cổ phần Xuất Nhập Khẩu Xây Dựng Việt Nam – Vinaconex “ nhằm góp phần giải quyết vấn đề thực sự cần thiết đã đề cập
trên
Trang 2Mục tiêu của đề tài
Trên cơ sở trình bày một cách hệ thống về thực trạng áp dụng ISO 9000 tại Tổng công ty Xuất nhập khẩu và xây dựng Việt Nam” nhằm đánh giá những thành công cũng như những hạn chế của hệ thống quản lý doanh nghiệp, từ đó đề ra những giải pháp góp phần hoàn thiện hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9000 tại doanh nghiệp
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu là tình hình triển khai và áp dụng hệ thống quản
lý theo tiêu chuẩn ISO 9000 tại Tổng công ty Vinaconex”
Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu: nghiên cứu tại Tổng công ty Vinaconex
Số liệu sử dụng trong luận văn để tổng hợp, phân tích, đánh giá trong phạm vi từ năm 2003 – 2008 Giải pháp hoàn thiện áp dụng cho hệ thống quản lý của Tổng công ty theo tiêu chuẩn ISO 9000 cho đến năm 2015
Phương pháp nghiên cứu
Trong luận văn, học viên sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu, trong đó chủ yếu là phương pháp phân tích và tổng hợp, phương pháp định tính, định lượng và các công cụ thống kê khảo sát thực tế
Chương 1: Khái quát về hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9000
Chương 2: Thực trạng tình hình áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9000 tại Tổng công ty Vinaconex
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9000 tại Tổng công ty Vinaconex
Trang 3CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ HỆ THỐNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG
THEO TIÊU CHUẨN ISO 9000
Hệ thống quản lý chất lượng ISO 9000
Thực chất của Bộ tiêu chuẩn ISO 9000 là chứng nhận hệ thống đảm bảo chất lượng, áp dụng các biện pháp cải tiến chất lượng không ngừng để thoả mãn khách hàng và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, chứ không phải là kiểm định chất lượng sản phẩm.Bộ tiêu chuẩn nhấn mạnh đến nhu cầu phải theo dõi sự thoả mãn khách hàng, theo sát các nguyên tắc của quản lý chất lượng, bảo đảm sự nhất quán giữa tiêu chuẩn và hướng dẫn
Bộ tiêu chuẩn ISO 9001:2008 đối với hệ thống quản lý chất lượng
Ngày 14 tháng 11 năm 2008, Tổ chức tiêu chuẩn hoá quốc tế ban hành tiêu chuẩn ISO 9001:2008 Đây là phiên bản tiêu chuẩn quốc tế mới nhất được nhiều tổ chức tại 175 quốc gia áp dụng như khuôn khổ đối với các hệ thống quản lý chất lượng tại các quốc gia này ISO 9001:2008 là phiên bản thứ 4 của tiêu chuẩn
ISO 9001:2008 không đưa ra các yêu cầu mới so với phiên bản năm
2000 đã bị thay thế, mà chỉ làm sáng tỏ những yêu cầu hiện có của ISO 9001:
2000 dựa vào kinh nghiệm áp dụng trong 8 năm qua và đưa ra những thay đổi hướng vào việc cải thiện nhằm tăng cường tính nhất quán với tiêu chuẩn ISO 14001: 2004 về hệ thống quản lý môi trường
Đặc điểm của các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng
ở nước ta
- Địa bàn hoạt động rộng
- Sản phẩm xây dựng là các công trình có nhiều điểm khác biệt so với các ngành khác
- Sản phẩm xây dựng chịu tác động của nhiều bên liên quan
- Nhân lực xây dựng luôn biến động
Trang 4- Con người đóng vai trò quyết định trong việc kiểm soát chất lượng
Đặc điểm về quản lý chất lượng trong lĩnh vực xây dựng
- Chất lượng sản phẩm có vai trò cực kỳ quan trọng
- Yêu cầu đối với chất lượng sản phẩm rất phức tạp
- Sai hỏng gây hậu quả nghiêm trọng và khó khắc phục
- Quản lý chất lượng theo từng dự án
- Quản lý chất lượng chịu tác động của nhiều yếu tố khách quan trong xây dựng
Hệ thống quản lý chất lượng ISO 9000 trong lĩnh vực xây dựng
Phạm vi áp dụng ISO 9000 trong lĩnh vực xây dựng: hệ thống quản lý
chất lượng ISO 9000 áp dụng đối với công tác tư vấn xây dựng và công tác
xây lắp
Nội dung hệ thống quản lý chất lượng ISO 9000 trong lĩnh vực xây dựng: Quản lý chất lượng khảo sát xây dựng, quản lý chất lượng thiết kế,
quản lý chất lượng thi công xây dựng, quản lý chất lượng trong công tác bảo hành công trình xây dựng, quản lý chất lượng trong công tác bảo trì công
trình
Trang 5CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TÌNH HÌNH ÁP DỤNG HỆ THỐNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG THEO TIÊU CHUẨN ISO 9000 TẠI TỔNG CÔNG TY XUẤT NHẬP KHẨU VÀ XÂY DỰNG VIỆT NAM –
VINACONEX Tình hình chất lượng công trình xây dựng của Tổng công ty trong những năm qua:
100% công trình do Tổng công ty Vinaconex làm Tổng thầu trong 5 năm trở lại đây đều từ đạt yêu cầu trở lên trong đó tỷ lệ công trình đạt loại khá
và tốt có xu hướng tăng qua từng năm
Tình hình quản lý chất lượng của Tổng công ty Vinaconex
Đối với mỗi dự án do Tổng công ty Vinaconex làm Tổng thầu, Tổng công ty đều thành lập Ban Quản Lý Dự Án để thực hiện công tác quản lý chất lượng đối với từng công trình Ban QLDA có nhiệm vụ giám sát kỹ thuật xây dựng, quản lý chất lượng toàn bộ quá trình thực hiện dự án, chịu trách nhiệm trước Tổng công ty và trước pháp luật trong việc quản lý quá trình thực hiện
dự án cho đến khi dự án kết thúc đưa vào sử dụng
Thực trạng việc áp dụng Hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001:2000 của Tổng công ty
*) Quá trình xây dựng và triển khai hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001:2000:
- Chuẩn bị triển khai dự án : tháng 11 năm 2003
- Viết tài liệu và triển khai : tháng 02 năm 2004
- Đạt chứng nhận của BVQI : tháng 12 năm 2004
- Duy trì hệ thống ISO 9000 : từ tháng 12 năm 2004 đến tháng 12 năm
2007
- Tiến hành đánh giá tái chứng nhận: từ tháng 03 năm 2007 đến nay
Trang 6*) Duy trì hệ thống quản lý chất lượng ISO 9000
Sau khi được cấp chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng ISO 9000, ngày 07 tháng 01 năm 2004, chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng công ty đã ký Quyết định số 013/2004/QĐ-VC về việc thành lập Ban Quản Lý Chất Lượng trên cơ sở là Ban Xây Dựng cũ của Tổng công ty Ban QLCL có nhiệm vụ giám sát về chất lượng, khối lượng, tiến độ, công tác an toàn lao động & vệ sinh môi trường các dự án do Tổng công ty làm Tổng thầu, tư vấn, đào tạo và kiểm tra việc vận hành HTQLCL ISO 9000 đối với các Ban nghiệp vụ và Ban QLDA
Dưới sự chỉ đạo của Ban Quản Lý Chất Lượng , Tổng công ty đã tiến hành các hoạt động duy trì hệ thống quản lý chất lượng ISO 9000 Cụ thể:
- Tiến hành đánh giá nội bộ 1 năm 2 lần vào tháng 06 và tháng 12 hàng năm
- Tổ chức cuộc họp “Xem xét của lãnh đạo” 1 năm 2 lần vào tháng 01
và tháng 07
- Tham dự các buổi hội thảo về quản lý chất lượng do QVQI tổ chức định kỳ
- Tiến hành đào tạo nhận biết về hệ thống quản lý chất lượng ISO 9000 cho nhân viên mới vào Tổng công ty
- Cử các chuyên viên phụ trách chất lượng của các Ban quản lý, các Ban nghiệp vụ tham dự các khoá học nâng cao kiến thức quản lý chất lượng
do Trung Tâm Năng Suất tổ chức như các khoá học về Kaizen, 5S, đào tạo kỹ năng đánh giá nội bộ
- Bên cạnh đó, mỗi năm BVQI cũng tiến hành đánh giá viếng thăm đối với Tổng công ty với mục đích đánh giá tính hiệu lực của hệ thống quản lý chất lượng ISO 9000
Trang 7Đánh giá tình hình áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9000 tại Tổng công ty Vinaconex
Những thuận lợi khi áp dụng
- Được sự ủng hộ của Ban Lãnh Đạo Tổng công ty
- Học hỏi kinh nghiệm áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9000 tại - các Tổng công ty xây dựng đã xây dựng và duy trì trước Vinaconex
- Áp dụng các nghị định trong lĩnh vực xây dựng vào hệ thống văn bản nhằm nâng cao tính hiệu lực của hệ thống
Những thành tựu đã đạt được
- Với việc xây dựng thành công hệ thống quản lý chất lượng ISO 9000, Tổng công ty Vinaconex đã khẳng định được vị thế của mình trong thị trường xây dựng của nước ta hiện nay
- HTQLCL ISO 9000 còn mang lại những giá trị thiết thực cho các Ban quản lý dự án cũng như các Ban nghiệp vụ Tổng công ty: tăng khả năng thắng thầu, giảm thiểu tỉ lệ làm lại Hợp đồng kinh tế, tăng khả năng thanh quyết toán kịp thời đối với các dự án, tăng khả năng đảm bảo chất lượng, khối lượng để tiến hành nghiệm thu đối với từng hạng mục thi công
- Trong công tác quản lý dự án, Tổng công ty đã theo sát từng dự án, kịp thời xử lý những phát sinh trong quá trình thi công tại dự án
- Hệ thống văn bản được xây dựng rõ ràng, kiểm soát chặt chẽ, có chuẩn mực đánh giá công việc, phân công trách nhiệm rõ ràng đối với từng vị trí đã tạo những thuận lợi trong việc tìm kiếm cũng như đào tạo, tiết kiệm thời gian trao đổi thông tin nội bộ
- Tính hiệu quả của hệ thống ngày càng được nâng cao thông qua những lần đánh giá viếng thăm của chuyên gia BVQI
- Qua các lần đánh giá nội bộ định kỳ và các cuộc họp “Xem xét của lãnh đạo”, các thành viên của Ban Quản lý chất lượng cũng rất chú trọng phân
Trang 8tích và triển khai các giải pháp khắc phục phòng ngừa những rủi ro tiềm ẩn và xây dựng biện pháp cải tiến thích hợp
Những hạn chế khi áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9000 tại Tổng công ty
- Một số hạng mục thi công dự án do Tổng công ty làm Tổng thầu vẫn
bị chậm so với tiến độ Điều này làm gây thiệt hại về uy tín cũng như Tổng công ty phải chịu phạt theo hợp đồng thi công đã ký kết
- Tại một số dự án, công tác an toàn lao động và vệ sinh môi trường chưa được Ban QLDA chú trọng
- Công tác trao đổi thông tin nội bộ giữa Ban quản lý dự án tại công trường và Tổng công ty còn nhiều hạn chế
- Hiện tại, hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9000 tại Tổng công ty vẫn ở mức duy trì Tổng công ty chưa chú trọng đến cải tiến hệ thống
Trang 9CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HỆ THỐNG QUẢN
LÝ CHẤT LƯỢNG THEO TIÊU CHUẨN ISO 9000 TẠI TỔNG CÔNG
TY XUẤT NHẬP KHẨU VÀ XÂY DỰNG VIỆT NAM - VINACONEX
Giải pháp đối với doanh nghiệp nhằm hoàn thiện hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9000 tại Tổng công ty Vinaconex
Giải pháp cải tiến Hệ thống quản lý chất lượng ISO 9000 dựa trên các thay đổi của ISO 9001:2008 với ISO 9001:2000
- Cải tiến cách tiếp cận theo quá trình: Ban Quản Lý Chất Lượng hướng dẫn các Ban nghiệp vụ trực thuộc Tổng công ty và các Ban quản lý dự án phân tích và vận hành các quá trình hoạt động của Ban theo mô hình CON RÙA bên cạnh việc lập và theo dõi mục tiêu chất lượng của từng Ban Từ đó, các Ban dựa vào những yêu cầu linh hoạt của công việc để xác định rõ, chính xác những đầu ra cần thiết của quá trình nhằm gia tăng tính hiệu quả của hệ thống
- Một số cải tiến hỗ trợ cách tiếp cận theo quá trình: cải tiến về tài liệu
và hồ sơ, chuẩn hoá nguồn nhân lực và cải thiện môi trường làm việc, gia tăng hiệu lực của hành động khắc phục phòng ngừa
Đẩy mạnh vai trò của lãnh đạo Tổng công ty đại diện về chất
cần phải được đẩy mạnh, tham gia nhiều hơn nữa trong các quá trình của hệ thống Cụ thể:
- QMR phải trở thành một nhà tư vấn nội bộ và một hướng dẫn viên về chất lượng, trở thành xúc tác cho các hoạt động thay đổi và cải tiến chất lượng
Trang 10- Chia sẽ, trao đổi thông tin với khách hàng về các mục tiêu, kế hoạch
và kết quả đạt được từ quản lý chất lượng, hỗ trợ Ban Đối ngoại pháp chế Tổng công ty trong tiếp xúc và trả lời công chúng, phương tiện thông tin đại chúng liên quan đến chất lượng sản phẩm, dịch vụ của tổ chức
cao hiệu quả của hoạt động đánh giá sự thoả mãn khách hàng là một trong những giải pháp quan trọng để hoàn thiện hệ thống quản lý chất lượng ISO
9000 tại Tổng công ty Đó là quá trình bao gồm việc tiến hành xác định các tiêu chí về sự hài lòng của khách hàng, thu thập và phân tích thông tin để từ
đó có biện pháp nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ
Tăng cường công tác đào tạo nhận thức về hệ thống quản lý chất lượng ISO 9000 cho nhân viên của Ban quản lý dự án trực thuộc Tổng
quan đến đào tạo như sau: xây dựng kế hoạch dài hạn đào tạo cho nhân viên Ban quản lý; thực hiện đào tạo, duyệt kết quả đào tạo và đề xuất các biện pháp khuyến khích các nhân viên Ban quản lý đạt kết quả cao
Tăng cường công tác giám sát của Ban quản lý chất lượng tại
nghị điều độ sản xuất và hội ý chất lượng nhanh đầu giờ tại công trường
Áp dụng khoa học công nghệ vào hệ thống: hệ thống ISO online
Với hệ thống ISO online, chỉ cần 01 đường truyền Internet, tất cả các nhân viên của Tổng công ty có thể trao đổi, tiếp nhận thông tin về quản lý chất lượng, thậm chí có thể đào tạo về quản lý chất lượng cho dù ở bất cứ nơi đâu
Trang 11Một số kiến nghị với Nhà nước và cơ quan chức năng
Nâng cao hiệu quả đánh giá của các Trung tâm cấp chứng chỉ hệ
- Tuyển dụng các chuyên gia am hiểu trong từng ngành, lĩnh vực mà Tổ chức có dịch vụ đánh giá hoặc tiến hành đào tạo định kỳ nâng cao nghiệp vụ đánh giá của các chuyên gia cũng như các kiến thức trong các lĩnh vực đánh giá
- Định kỳ tổ chức các buổi hội thảo gặp mặt khách hàng để nghe những
ý kiến phản hồi của khách hàng, qua đó hiểu thêm về tình hình từng doanh nghiệp áp dụng hệ thống quản lý ISO 9000
- Tổ chức các diễn đàn trên mạng nhằm chia sẽ những kiến thức trong các lĩnh vực đánh giá
Tăng cường sự động viên khuyến khích của Nhà nước đối với các công ty áp dụng nghiêm túc và hiệu quả hệ thống quản lý chất lượng
- Có chính sách hỗ trợ các doanh nghiệp đoạt giải thưởng Chất lượng Việt Nam và cúp vàng ISO; xúc tiến thành lập Quỹ Giải thưởng chất lượng quốc gia
- Tăng cường công tác tuyên truyền, quảng bá về giải thưởng chất lượng và cúp vàng ISO trong đời sống doanh nghiệp