quan các tài liệu nghiên cứu liên quan đến công tác KHH, thấy rằng hệ thống nghiên cứu đã góp phần hình thành một cơ sở lý thuyết cho việc đổi mới lập KH PTKT-XH địa p[r]
Trang 1MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG, HÌNH VẼ
TÓM TẮT LUẬN VĂN
MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN HOÀN THIỆN HỆ THỐNG CHỈ TIÊU KẾ HOẠCH PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI HÀNG NĂM CẤP TỈNH THEO CÁCH TIẾP CẬN DỰA TRÊN KẾT QUẢ Error! Bookmark not defined 1.1 Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm và hệ thống chỉ tiêu kế hoạch cấp tỉnh Error! Bookmark not defined 1.1.1 Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm cấp tỉnh Error! Bookmark not defined
1.1.2 Hệ thống chỉ tiêu trong Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng
năm cấp tỉnh Error! Bookmark not defined 1.2 Quản lý dựa trên kết quả và những yêu cầu đặt ra trong xây dựng hệ thống chỉ tiêu kế hoạch hàng năm theo cách tiếp cận dựa trên kết quả Error! Bookmark not defined 1.2.1 Một số nội dung về quản lý dựa trên kết quảError! Bookmark not defined
1.2.2 Khung nghiên cứu hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu kế hoạch hàng
năm cấp tỉnh theo cách tiếp cận dựa trên kết quảError! Bookmark not defined
1.3 Các điều kiện để hoàn thiện và áp dụng hệ thống chỉ tiêu kế hoạch theo cách tiếp cận dựa vào kết quả Error! Bookmark not defined 1.3.1 Tính đồng bộ trong đổi mới kế hoạchError! Bookmark not defined
1.3.2 Tư duy và sự cam kết của lãnh đạo Error! Bookmark not defined
Trang 21.3.3 Mức độ thể chế hoá đổi mới kế hoạch và phân cấp cho địa
phương Error! Bookmark not defined
1.3.4 Cơ chế phối hợp và chia sẻ thông tin cởi mở, công khai, minh
bạch và tin cậy lẫn nhau Error! Bookmark not defined 1.3.5 Năng lực đội ngũ cán bộ KH địa phươngError! Bookmark not defined
CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ HỆ THỐNG CHỈ TIÊU KẾ HOẠCH PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI HÀNG NĂM TỈNH LÀO CAI Error! Bookmark not defined 2.1 Tỉnh Lào Cai và quá trình đổi mới công tác kế hoạch hóa Error!
Bookmark not defined
2.1.1 Giới thiệu tỉnh Lào Cai Error! Bookmark not defined 2.1.2 Đổi mới công tác kế hoạch hóa ở tỉnh Lào CaiError! Bookmark not defined
2.2 Phân tích thực trạng hệ thống chỉ tiêu kế hoạch Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm ở tỉnh Lào CaiError! Bookmark not defined
2.2.1 Thực trạng hệ thống chỉ tiêu trong bản Kế hoạch phát triển kinh
tế - xã hội hàng năm Error! Bookmark not defined 2.2.2 Đánh giá hệ thống chỉ tiêu KH hàng năm của tỉnh Lào Cai Error! Bookmark not defined
2.3 Đánh giá về các điều kiện để hoàn thiện và áp dụng hệ thống chỉ tiêu Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm ở tỉnh Lào Cai Error! Bookmark not defined
2.3.1 Tính đồng bộ trong đổi mới kế hoạchError! Bookmark not defined
2.3.2 Tư duy và sự cam kết của lãnh đạo tỉnhError! Bookmark not defined
2.3.3 Mức độ thể chế hoá quy trình, phương pháp lập kế hoạch Error! Bookmark not defined
Trang 32.3.4 Cơ chế phối hợp và chia sẻ thông tinError! Bookmark not defined
2.3.5 Năng lực đội ngũ cán bộ KH của tỉnhError! Bookmark not defined
2.4 Những vấn đề đặt ra trong hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm ở tỉnh Lào Cai Error!
Bookmark not defined
2.4.1 Các hạn chế, bất cập Error! Bookmark not defined 2.4.2 Nguyên nhân Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT HOÀN THIỆN HỆ THỐNG CHỈ TIÊU KẾ HOẠCH PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI HÀNG NĂM TỈNH LÀO CAI Error!
Bookmark not defined
3.1 Quan điểm về việc hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm tỉnh Lào Cai Error! Bookmark not defined 3.2 Định hướng hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm tỉnh Lào Cai Error! Bookmark not defined
3.2.1 Hoàn thiện kết cấu bản kế hoạch là yếu tố tiền đề cho hoàn thiện
hệ thống chỉ tiêu kế hoạch Error! Bookmark not defined
3.2.2 Phân định các cấp độ chỉ tiêu trong hệ thống chỉ tiêu kế hoạch
tương ứng với cấp độ mục tiêu Error! Bookmark not defined
3.2.3 Rà soát để thống nhất các tiêu chí đánh giá phát triển làm cơ sở cho hình thành hệ thống chỉ tiêu kế hoạch định hướng mục tiêu phát
triển kinh tế - xã hội Error! Bookmark not defined
3.2.4 Thay đổi nội dung phần nhiệm vụ, giải pháp kế hoạch để xây dựng các chỉ tiêu tương thích tránh trùng lắp với chỉ tiêu kế hoạch phát
triển ngành Error! Bookmark not defined 3.2.5 Xây dựng hệ thống chỉ số theo dõi, đánh giáError! Bookmark not defined
Trang 43.3 Đề xuất hệ thống chỉ tiêu Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm tỉnh Lào Cai Error! Bookmark not defined 3.3.1 Hệ thống chỉ tiêu định hướng mục tiêuError! Bookmark not defined
3.3.2 Hệ thống chỉ tiêu định hướng nhiệm vụError! Bookmark not defined
3.4 Các khuyến nghị hoàn thiện các điều kiện đổi mới hệ thống chỉ tiêu Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm trên địa bàn tỉnh Lào Cai Error! Bookmark not defined 3.4.1 Tư duy và sự cam kết của lãnh đạo Error! Bookmark not defined
3.4.2 Hoàn thiện môi trường thể chế, thực hiện việc phân cấp và trao quyền hơn nữa giữa trung ương và địa phương, xây dựng chế tài phù
hợp trong việc thực hiện các chỉ tiêu kế hoạch được giao Error! Bookmark not defined
3.4.3 Cơ chế phối hợp và chia sẻ thông tinError! Bookmark not defined
3.4.4 Nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ địa phương Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
Trang 5DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Trang 6DANH MỤC BẢNG, HÌNH VẼ
I BẢNG
Bảng 1.1 Yêu cầu về tính SMART của các chỉ tiêu KHError! Bookmark not defined
Bảng 1.2 Ví dụ về mục tiêu, chỉ tiêu, chỉ số Error! Bookmark not defined
Bảng 2.1 Các văn bản hướng dẫn xây dựng kế hoạch hàng năm của Bộ Kế
hoạch và Đầu tư, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Lào CaiError! Bookmark not defined
Bảng 2.2 Tổng hợp chỉ tiêu định hướng mục tiêu trong Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Lào Cai từ năm 2012 đến 2017Error! Bookmark not
defined
Bảng 2.3 Tổng hợp chỉ tiêu nhiệm vụ trong Kế hoạch phát triển kinh tế - xã
hội tỉnh Lào Cai từ năm 2012 đến 2017 Error! Bookmark not defined
Bảng 2.4: Công tác phối hợp trong xây dựng KH giữa các cơ quan, đơn vị
trên địa bàn tỉnh Lào Cai Error! Bookmark not defined
Bảng 3.1 Hệ thống chỉ tiêu định hướng mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội
Error! Bookmark not defined Bảng 3.2 Ví dụ về Khung kết quả KHPT KTXH hàng năm cấp tỉnh Error! Bookmark not defined
II HÌNH
Hình 1.1 Các cấp lập Kế hoạch PTKT-XH ở Việt NamError! Bookmark not
defined
Hình 1.2 Chuỗi kết quả Error! Bookmark not defined
Hình 1.3: Hệ thống chỉ tiêu KH theo cách tiếp cận dựa trên kết quả Error!
Bookmark not defined
Hình 2.1 Bản đồ tỉnh Lào Cai 28 Hình 3.1 Các cấp độ chỉ tiêu trong hệ thống chỉ tiêu KH phát triển KT-XH
Error! Bookmark not defined
Trang 7TÓM TẮT LUẬN VĂN
Lào Cai là một trong những địa phương có nhiều hoạt động đổi mới công tác KH thông qua việc tiếp nhận và thực hiện các dự án liên quan đến việc đổi mới công tác KH Nhận thức được sự cần thiết phải đổi mới công tác KH, tỉnh Lào Cai đã thể chế hóa quy trình đổi mới phương pháp lập KH PTKT-XH hàng năm các cấp trên địa bàn tỉnh tại Quyết định số 1131/QĐ-UBND ngày 25/4/2015 của UBND tỉnh Tuy nhiên, đến nay việc đổi mới công tác KH tại Lào Cai mới chỉ là đổi mới về quy trình và áp dụng một số phương pháp mới trong lập KH hàng năm, còn nội dung bên trong của KH chưa có sự đổi mới đồng bộ, đặc biệt là HTCT KH hàng năm Vì vậy, để góp phần đổi mới toàn diện công tác lập KH, cần thiết phải có một nghiên cứu hệ thống cả về mặt lý thuyết và thực tiễn về việc hoàn thiện HTCT, từ đó tìm ra được bộ chỉ tiêu phù hợp, đáp ứng được yêu cầu quản lý
Các nghiên cứu liên quan đến việc đổi mới quy trình, nội dung, phương pháp lập
KH và đổi mới HTCT KH PTKT-XH đã được thực hiện khá nhiều Qua đánh giá tổng quan các tài liệu nghiên cứu liên quan đến công tác KHH, thấy rằng hệ thống nghiên cứu
đã góp phần hình thành một cơ sở lý thuyết cho việc đổi mới lập KH PTKT-XH địa phương và hoàn thiện HTCT KH, trong đó quản lý theo kết quả - một phương thức quản
lý mới phù hợp với yêu cầu chuyển đổi phương thức quản lý nhà nước từ mô hình quan liêu truyền thống sang mô hình quản lý mới Tuy vậy, các nghiên cứu trên hoặc mới chỉ dừng lại ở việc nêu sự cần thiết phải hoàn thiện HTCT KH 5 năm (thiên về các chỉ tiêu định hướng), hoặc mới chỉ dừng lại ở lý luận và nêu ra các vấn đề đổi mới, hoàn thiện mang tính nguyên tắc, chưa hệ thống thành khung lý thuyết chung cho việc hoàn thiện chỉ tiêu KH theo cách tiếp cận quản lý dựa trên kết quả và chưa đi sâu về HTCT ở một địa phương Điều này dẫn tới sự thiếu hụt về lý luận và thực tiễn trong việc hình thành một HTCT KH hàng năm cấp tỉnh phù hợp với đổi mới KH hiện nay
Chính vì vậy, với một tỉnh có nhiều nỗ lực trong công cuộc đổi mới công tác lập
KH PTKT-XH như Lào Cai, tác giả lựa chọn nghiên cứu đề tài “Hoàn thiện hệ thống chỉ
tiêu kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm tỉnh Lào Cai” với mong muốn hoàn
Trang 8thiện và đề xuất được một HTCT KH hợp lý, phù hợp với quá trình đổi mới KH của Lào Cai hiện nay
Mục tiêu chung của luận văn là đề xuất hoàn thiện HTCT KH PTKT-XH hàng
năm của tỉnh Lào Cai theo cách tiếp cận quản lý dựa trên kết quả, đảm bảo cho KH thực
sự là công cụ có hiệu quả trong định hướng phát triển, điều tiết vĩ mô và theo dõi giám sát hoạt động kinh tế của địa phương và các khuyến nghị những điều kiện áp dụng
Quá trình nghiên cứu sẽ đạt được các mục tiêu cụ thể sau: (1) Hình thành khung lý
thuyết hoàn thiện HTCT PTKT-XH ở cấp tỉnh theo cách tiếp cận quản lý dựa trên kết quả; (2) Đánh giá được thực trạng HTCT trong KH PTKT-XH hàng năm của tỉnh Lào Cai theo quan điểm tiếp cận dựa trên kết quả Từ đó rút ra các bất cập và nguyên nhân của các bấp cập của HTCT hiện tại (3) Đưa ra quan điểm, định hướng hoàn thiện HTCT
KH PTKT-XH hàng năm tỉnh Lào Cai (4) Đề xuất HTCT KH PTKT-XH phù hợp với đổi mới lập KH đang diễn ra trên địa bàn tỉnh Lào Cai (5) Các khuyến nghị để tỉnh Lào Cai áp dụng thành công HTCT KH PTKT-XH hàng năm theo cách tiếp cận quản lý dựa trên kết quả
Đối tượng nghiên cứu của luận văn là KH PTKT-XH của tỉnh Lào Cai; trong đó
tập trung nghiên cứu HTCT KH PTKT-XH của tỉnh
Phạm vi nghiên cứu của luận văn: Về nội dung: Trong hệ thống KH PTKT-XH của
tỉnh có KH 5 năm và KH hàng năm thì luận văn tập trung vào nghiên cứu KH hàng năm Nghiên cứu HTCT KH hàng năm đang thực hiện ở tỉnh Lào Cai và đối chiếu với các yêu cầu của việc lập KH dựa trên kết quả ở cấp tỉnh, điều kiện áp dụng một HTCT đổi mới nhằm phát hiện ra những bất cập và đề xuất HTCT KH phù hợp Về không gian: Đề tài tập
trung nghiên cứu ở cấp tỉnh, cụ thể tại tỉnh Lào Cai Về thời gian: Thực trạng từ năm 2011
đến năm 2017; đề xuất áp dụng đổi mới từ KH PTKT-XH các năm tiếp sau
Phương pháp nghiên cứu: Luận văn sử dụng phương pháp phân tích, thống kê,
tổng hợp, so sánh và phương pháp chuyên gia
Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung luận văn được chia làm 3 chương:
Trang 9Chương 1: Cơ sở lý luận hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu Kế hoạch phát triển kinh tế -
xã hội hàng năm cấp tỉnh theo cách tiếp cận dựa trên kết quả
Chương 2: Đánh giá hệ thống chỉ tiêu Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm tỉnh Lào Cai
Chương 3: Đề xuất hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm tỉnh Lào Cai
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN HOÀN THIỆN HỆ THỐNG CHỈ TIÊU KẾ HOẠCH PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI HÀNG NĂM CẤP TỈNH THEO CÁCH TIẾP CẬN DỰA TRÊN KẾT QUẢ
Chương này chủ yếu luận giải việc cần thiết phải hoàn thiện HTCT KH theo cách tiếp cận dựa trên kết quả và các điều kiện để áp dụng HTCT kế hoạch theo cách tiếp cận dựa vào kết quả:
Theo cách tiếp cận quản lý dựa trên kết quả, điểm mấu chốt của tư duy này là chuỗi kết quả bao gồm các yếu tố: Đầu vào, hoạt động, đầu ra, kết quả trực tiếp, kết quả cuối cùng (tác động) được gắn kết với nhau để tạo thành một chuỗi thay đổi nhằm đến thực hiện các mục tiêu phát triển
Đối với các yêu cầu hoàn thiện HTCT, thì việc lựa chọn khung kết quả phát triển là phù hợp vì khung kết quả PT là bản mô tả tóm tắt có kết cấu chặt chẽ về các mục tiêu phát triển, các chỉ tiêu tương ứng có sự gắn kết với các mục tiêu
HTCT KH theo cách tiếp cận dựa vào kết quả bao gồm 3 cấp:
- Các chỉ tiêu định hướng mục tiêu: Bao gồm 3 lĩnh vực trụ cột là phát triển kinh tế, phát triển xã hội và bảo vệ môi trường bền vững Các chỉ tiêu này phản ánh thành quả mong muốn đạt được của nền kinh tế trong năm KH, vì thế danh mục các chỉ tiêu định hướng chung của KH mang tính ổn định (ít thay đổi)
- Các chỉ tiêu định hướng nhiệm vụ: Để cụ thể hóa các chỉ tiêu định hướng Danh mục chỉ tiêu nhiệm vụ phải được thay đổi tùy theo những nhiệm vụ đặt ra trong các giai đoạn KH khác nhau
Trang 10- Các chỉ tiêu giải pháp: Nó chính là các chỉ tiêu hoạt động, chỉ tiêu gắn với những giải pháp tổ chức thực hiện Nhóm chỉ tiêu này thay đổi hoàn toàn phụ thuộc vào nội dung của các giải pháp cụ thể phát sinh trong các bản KH hàng năm
Căn cứ vào các chỉ tiêu, người lập KH sẽ lựa chọn các chỉ số tương ứng trong danh mục các chỉ số có sẵn(trong HTCT thống kê quốc gia) và xây dựng chỉ số mới phù hợp (nếu cần thiết) để tiến hành việc theo dõi, đánh giá tình hình thực hiện các chỉ tiêu, đảm bảo các chỉ tiêu thực hiện được gắn với vai trò, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân cụ thể
Các điều kiện áp dụng HTCT theo cách tiếp cận dựa vào kết quả: (1) Tính đồng bộ
trong đổi mới kế hoạch (2) Tư duy và sự cam kết của lãnh đạo (3) Mức độ thể chế hoá trong công tác KH, phân cấp cho các địa phương chủ động trong lập KH (4) Cơ chế phối hợp và chia sẻ thông tin cởi mở, công khai, minh bạch và tin cậy lẫn nhau (5) Năng lực đội ngũ cán bộ KH địa phương để xử lý được thông tin và vận dụng được các phương pháp lập
KH hiện đại
CHƯƠNG 2: ĐÁNH GIÁ HỆ THỐNG CHỈ TIÊU KẾ HOẠCH PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI HÀNG NĂM TỈNH LÀO CAI
Tỉnh Lào Cai là tỉnh miền núi biên giới, nằm giữa vùng Đông Bắc và vùng Tây Bắc của Tổ quốc Trong những năm qua, trên cơ sở phát huy tốt các tiềm năng, lợi thế của địa phương, kinh tế - xã hội của tỉnh phát triển thu được nhiều kết quả, Lào Cai trở thành một tỉnh phát triển khá ở khu vực Tây Bắc Cùng với đó, một số dự án về đổi mới công tác kế hoạch cũng được thực hiện trên địa bàn tỉnh Qua đó, công tác đổi mới KHH
ở Lào Cai đã thu được một số kết quả như sau:
- Phương pháp lập KH mới là lập KH có sự tham gia của người dân đã được áp dụng; đặc biệt ở các xã trong vùng dự án
- Thông qua các buổi đào tạo, tập huấn, cán bộ KH các cấp đã cơ bản nắm được nội dung, phương pháp lập KH mới và xu hướng thay đổi của công tác KH phù hợp