Hoàn thiện hệ thống báo cáo tài chính với việc tăng cường quản lý tài chính tại Ngân hàng thương mại cổ phần Xăng dầu Petrolimex

Vậy để ban lãnh đạo có thể hiểu rõ tình hình tài chính của đơn vị và có biện pháp quản lý chi phí chặt chẽ thì bộ phận phân tích tài chính cần phải tính toán các chỉ tiêu tài chính cơ[r]

TÓM TẮT LUẬN VĂN

Quá trình hội nhập và phát triển của đất nước ta cùng cộng đồng thế giới đặt ra những cơ hội và thách thức cho hệ thống ngân hàng Việt Nam, trong đó có liên quan đến công cụ quản lý, quản trị điều hành các hoạt động của Ngân hàng thương mại Phải làm sao sớm hoà nhập về công nghệ ngân hàng với ngân hàng Quốc tế trên cơ sở phù hợp với thực tiễn về mọi mặt của Việt Nam Điều đó đòi hỏi công cụ quản lý kinh tế - tài chính là hệ thống kế toán của Quốc gia và Ngân hàng thương mại không ngừng được hoàn thiện để làm tốt sứ mệnh của nó

Thêm vào đó, để đạt được kết quả cao nhất trong các hoạt động kinh doanh thì Ngân hàng Thương mại cần xác định được phương hướng mục tiêu trong đầu tư, hoạch định được chiến lược phát triển trong ngắn hạn và dài hạn, kiểm soát các hoạt động tại Ngân hàng Muốn vậy Ngân hàng thương mại cần nắm được thông tin tài chính, các nhân tố ảnh hưởng, mức độ và xu hướng tác động của từng nhân tố đến kết quả kinh doanh Hệ thống báo cáo tài chính gắn liền với mọi hoạt động kinh doanh của các Ngân hàng thương mại, chính vì vậy

để đáp ứng nhu cầu quản lý kinh doanh ngày càng cao và phức tạp thì hệ thống

báo cáo tài chính ngày càng phải hoàn thiện

Kết cấu của luận văn

Chương 1: Những lý luận cơ bản về hệ thống báo cáo tài chính với việc tăng cường quản lý tài chính tại các Ngân hàng thương mại

Chương 2: Thực trạng về hệ thống báo cáo tài chính với việc tăng cường quản lý tài chính tại Ngân hàng TMCP xăng dầu Petrolimex

Chương 3: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện hệ thống báo cáo tài chính với việc tăng cường quản lý tài chính tại Ngân hàng TMCP xăng dầu Petrolimex

CHƯƠNG 1 NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HỆ THỐNG BÁO CÁO TÀI CHÍNH VỚI VIỆC TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH

TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

1.1 Ngân hàng thương mại và vai trò của hệ thống báo cáo tài chính trong việc quản lý tài chính tại các Ngân hàng Thương mại

1.1.1 Đặc điểm hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thương mại

1.1.1.1 Khái niệm ngân hàng thương mại

Ngân hàng thương mại là một doanh nghiệp đặc biệt, kinh doanh trong lĩnh vực tiền tệ, tín dụng - một tổ chức tài chính trung gian có vị trí quan trọng nhất

trong nền kinh tế, cung ứng vốn chủ yếu và hữu hiệu của nền kinh tế

1.1.1.2 Hoạt động cơ bản của Ngân hàng thương mại

Ngân hàng thương mại là tổ chức tín dụng thể hiện nhiệm vụ cơ bản của ngân hàng đó là huy động vốn và cho vay vốn Ngân hàng thương mại là cầu nối giữa các cá nhân và tổ chức, hút vốn từ nơi nhàn rỗi và bơm vào nơi khan hiếm Hoạt động của ngân hàng thương mại nhằm phục vụ mọi nhu cầu về vốn của mọi tầng lớp dân chúng, mọi loại hình doanh nghiệp và các tổ chức khác trong

xã hội

Hoạt động tạo lập vốn

Việc tạo lập, tổ chức và quản lý vốn của Ngân hàng thương mại là một trong những vấn đề được quan tâm hàng đầu không chỉ vì lợi ích riêng của bản thân các ngân hàng thương mại mà còn vì sự phát triển chung của nền kinh tế Nguồn vốn của Ngân hàng thương mại bao gồm: vốn chủ sở hữu, vốn huy động,

vốn đi vay và một số vốn khác

Hoạt động sử dụng vốn

Hoạt động sử dụng vốn bao gồm các hoạt động chủ yếu sau:

 Hoạt động ngân quỹ

 Hoạt động tín dụng

 Hoạt động đầu tư tài chính

 Hoạt động dịch vụ

1.1.2.Yêu cầu về quản lý tài chính trong các ngân hàng thương mại

Quản lý hiệu quả tài chính là một trong những nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu của bất kỳ Ngân hàng nào Với hệ thống quản lý tài chính được định hướng cho giải pháp đồng bộ các nhiệm vụ kế toán, kiểm soát và lập kế hoạch thu chi, hệ thống cho phép các Ngân hàng sử dụng hiệu quả tiền vốn của mình và thu hút đầu tư, nâng cao việc quản lý kinh doanh, lợi nhuận và khả năng cạnh tranh

Để có thể quản lý hiệu quả tài chính, các ngân hàng thương mại cần đặt ra một số yêu cầu trong công tác quản lý tài chính:

Quản lý tài chính trong Ngân hàng thương mại phải kiểm soát được và điều chỉnh cơ cấu thu chi phù hợp, tiết kiệm và hiệu quả

Quản lý tài chính trong Ngân hàng thương mại còn có nhiệm vụ kiểm soát việc sử dụng cả các tài sản, tránh tình trạng sử dụng lãng phí, sai mục đích

Quản lý tài chính phải thiết lập một chính sách phân chia lợi nhuận một cách hợp lý đối với Ngân hàng

Quản lý tài chính trong Ngân hàng thương mại phải chú trọng đến các loại rủi ro chủ yếu như rủi ro thanh khoản, rủi ro tín dụng, rủi ro lãi suất và rủi ro thu Mục đích của quản lý tài chính là để tăng cường lợi nhuận của các ngân hàng và tăng giá trị của ngân hàng trên thị trường

1.1.3.Hệ thống báo cáo tài chính với việc tăng cường quản lý tài chính của ngân hàng thương mại

Hiện nay, nhóm đối tượng quan tâm đến tình hình tài chính của các Ngân hàng thương mại ngày càng mở rộng, từ các Cơ quan quản lý nhà nước, ngân hàng nhà nước, các nhà đầu tư, các cổ đông, các nhà quản lý, các nhà bảo hiểm, Hội đồng quản trị, Ban giám đốc, người lao động trong doanh nghiệp…Mỗi một nhóm người này có những nhu cầu thông tin khác nhau và do vậy, mỗi nhóm có

xu hướng tập trung vào những khía cạnh riêng trong bức tranh tài chính của Ngân hàng thương mại Thông qua hệ thống báo cáo tài chính của Ngân hàng thương mại, người sử dụng thông tin có thể đánh giá tiềm năng, hiệu quả kinh doanh cũng như những rủi ro và triển vọng trong tương lai của các Ngân hàng

thương mại Do đó công tác hoàn thiện hệ thống báo cáo đối với các Ngân hàng

thương mại là thực sự cần thiết và cần được ưu tiên hàng đầu

Hoàn thiện báo cáo tài chính giúp cho các Ngân hàng thương mại có cơ

sở thực tế để xây dựng chiến lược kinh doanh

Hoàn thiện hệ thống báo cáo tài chính không những đảm bảo cho việc thu nhận, hệ thống hoá thông tin kế toán đầy đủ, kịp thời, đáng tin cậy phục vụ cho công tác thông tin quản lý kinh tế, tài chính ở tầm vĩ mô, vi mô, mà còn giúp ngân hàng quản lý chặt chẽ tài sản của bản thân ngân hàng, của xã hội gửi và bảo quản tại đơn vị ngân hàng, ngăn ngừa được những hành vi làm tổn thất tài sản

của ngân hàng

Đáp ứng yêu cầu công tác thanh tra, kiểm soát trong ngành ngân hàng 1.2 Hệ thống báo cáo tài chính trong các Ngân hàng Thương mại của Việt Nam hiện nay

1.2.1 Những vấn đề chung về hệ thống báo cáo tài chính

1.2.1.1 Khái niệm

1.2.1.2 Vai trò của báo cáo tài chính

1.2.1.3 Mục đích của báo cáo tài chính

1.2.2 Nguyên tắc lập báo cáo tài chính

Việc lập và trình bày báo cáo tài chính phải tuân thủ sáu (06) nguyên tắc quy định tại Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 21 - Trình bày báo cáo tài chính: (i) Hoạt động liên tục, (ii) cơ sở dồn tích, (iii) nhất quán, (iv) trọng yếu và tập hợp, (v) bù trừ, (vi) có thể so sánh và các yêu cầu quy định bổ sung tại Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 22 - Trình bày bổ sung báo cáo tài chính của các ngân hàng và tổ chức tài chính tương tự Ngân hàng cũng phải thực hiện các nội dung quy định cụ thể tại các Chuẩn mực Kế toán Việt Nam khác có liên quan

1.2.3 Hệ thống báo cáo tài chính

Hệ thống Báo cáo tài chính ban hành theo Quyết định 16/2007/QĐ-NHNN ngày 18 tháng 04 năm 2007 bao gồm các mẫu biểu báo cáo sau:

1.2.3.1 Bảng cân đối kế toán (Mẫu số B02 - TCTD)

 Khái niệm và ý nghĩa của bảng cân đối kế toán

 Nguồn số liệu để lập bảng cân đối kế toán

 Kết cấu của Bảng cân đối kế toán (Mẫu số B02-TCTD)

1.2.3.2 Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (Mẫu số B03/TCTD)

 Khái niệm và ý nghĩa

 Nguồn số liệu để lập BCKQKD

 Nguyên tắc lập BCKQKD

1.2.3.3 Báo cáo lưu chuyển tiền tệ (Mẫu số B04/TCTD)

 Khái niệm

 Nguồn số liệu để lập báo cáo

 Nguyên tắc lập Báo cáo lưu chuyển tiền tệ

1.2.3.4 Thuyết minh báo cáo tài chính (Mẫu số B05/TCTD)

1.3 Hệ thống báo cáo tài chính một số nước trên thế giới và kinh nghiệm đối với Việt Nam

1.3.1 Hệ thống báo cáo tài chính của Pháp

1.3.2 Hệ thống báo cáo tài chính của Mỹ

1.3.3 Sự khác biệt giữa hệ thống báo cáo tài chính của Việt Nam với hệ thống báo cáo tài chính của Pháp và Mỹ

1.3.3.1 Quan điểm về soạn thảo và trình bày báo cáo tài chính:

1.3.3.2 Trình bày thông tin trên báo cáo tài chính:

1.3.3.3 Báo cáo tài chính các tập đoàn:

1.4 Sử dụng hệ thống báo cáo tài chính với việc tăng cường quản lý tài chính tại ngân hàng thương mại

Để tăng cường công tác quản lý tài chính, việc phân tích các chỉ tiêu tài chính dựa trên số liệu của hệ thống báo cáo tài chính là rất cần thiết Thông qua việc phân tích các nhà quản trị ngân hàng thương mại sẽ nắm được thực trạng tài chính của ngân hàng mình, đánh giá mặt được và chưa được từ đó có các biện pháp cần thiết, kịp thời trong công tác quản lý ngân hàng

1.4.1 Sự cần thiết của phân tích hệ thống báo cáo tài chính nhằm tăng cường quản lý tài chính tại Ngân hàng thương mại

Đối với NHTM, phân tích tài chính là hoạt động không thể thiếu được, thông qua việc tính toán, phân tích các chỉ tiêu kinh tế tài chính, phân tích tài chính cho biết những điểm mạnh, điểm yếu của ngân hàng, trên cơ sở đó các nhà

quản trị NHTM có những biện pháp thích hợp trong việc sử dụng nguồn vốn,

góp phần hạn chế rủi ro và tăng lợi nhuận cho ngân hàng

Phân tích BCTC giúp cho nhà quản trị ngân hàng nhìn nhận toàn diện bộ mặt của NHTM trong kỳ hoạt động đã qua một cách khách quan và tương đối

trung thực

Phân tích BCTC giúp các nhà quản trị NHTM nhận biết và dự đoán trước những rủi ro cũng như các tiềm năng trong tương lai, bởi rủi ro là nguy cơ lúc nào cũng có thể gặp phải và gây ra các hậu quả to lớn cho ngân hàng, do vậy việc nhận biết các rủi ro giúp nhà quản trị ngân hàng có được các biện pháp

phòng ngừa thích hợp

Phân tích BCTC góp phần đưa ra định hướng cho các quyết định của Ban giám đốc về các quyết định tài chính và các dự thảo tài chính trong tương lai như

kế hoạch đầu tư, kế hoạch ngân quỹ…

Phân tích BCTC cũng là một công cụ trong tay các nhà quản trị để kiểm soát các hoạt động quản lý trong đơn vị về tính hiệu quả cũng như tính đầy đủ

của nó

1.4.2 Các phương pháp phân tích tài chính nhằm tăng cường quản lý tài chính tại ngân hàng thương mại

1.4.2.1 Phương pháp tỷ lệ

1.4.2.2 Phương pháp so sánh

1.4.2.3 Phương pháp Dupont

1.4.2.4 Phương pháp hồi quy tương quan

1.4.2.5 Phương pháp đồ thị

1.4.3 Nội dung phân tích báo cáo tài chính với việc tăng cường quản lý tài chính tại Ngân hang thương mại

Muốn có một cách nhìn toàn cảnh, rõ nét về tình hình tài chính của NHTM cũng như cụ thể hoá các mục tiêu tài chính trong tương lai các nhà quản

trị ngân hàng cần sử dụng thông tin trên báo cáo tài chính để phân tích, đánh giá

và tìm hiểu nguyên nhân

1.4.3.1 Đánh giá chung về tình hình tài sản và nguồn vốn của Ngân hàng thông qua phân tích cấu trúc tài chính ngân hàng

1.4.3.2 Phân tích báo cáo tài chính nhằm đánh giả khả năng thanh khoản của ngân hàng thương mại:

1.4.3.3 Phân tích báo cáo tài chính nhằm đánh giá hiệu quả hoạt động của

ngân hàng thương mại

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VỀ HỆ THỐNG BÁO CÁO TÀI CHÍNH VỚI VIỆC TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI NGÂN

HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN XĂNG DẦU

PETROLIMEX 2.1 Tổng quan về Ngân hàng Thương mại cổ phần xăng dầu Petrolimex

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Ngân hàng thương mại cổ phần xăng dầu Petrolimex

Ngân hàng thương mại cổ phần xăng dầu Petrolimex (gọi tắt là PGBank) tiền thân là Ngân hàng TMCP nông thôn Đồng Tháp Mười, được phép hoạt động theo Giấy phép số 0045/NH-GP ngày 13 tháng 11 năm 1993 do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cấp với số vốn điều lệ ban đầu là 700.000.000 đồng; phạm vi

hoạt động tại địa bàn tỉnh Đồng Tháp

Tháng 3 năm 2007, Ngân hàng TMCP nông thôn Đồng Tháp Mười được Ngân hàng Nhà nước cho phép chuyển đổi thành Ngân hàng cổ phần đô thị theo Quyết định số 125/QĐ-NHNN ngày 12 tháng 01 năm 2007 và đổi tên theo quyết định số 368/QĐ-NHNN ngày 08 tháng 02 năm 2007 thành Ngân hàng thương mại cổ phần xăng dầu Petrolimex Theo đó, Ngân hàng TMCP xăng dầu Petrolimex sẽ được phép mở rộng mạng lưới trên phạm vi toàn quốc và thực hiện đầy đủ các nghiệp vụ ngân hàng như thanh toán quốc tế, phát hành thẻ, kinh doanh ngoại hối,…

Tiếp theo, tháng 8 năm 2007, PGBank hoàn thiện việc tăng vốn điều lệ lên

500 tỷ đồng; tháng 12 năm 2008, PGBank hoàn thiện việc tăng vốn điều lệ lên 1.000 tỷ đồng và hoàn thành những bước đầu của lộ trình tăng vốn lên 3.000 tỷ đồng vào năm 2010

2.1.2 Mô hình tổ chức và hoạt động của Ngân hàng thương mại cổ phần xăng dầu Petrolimex

2.1.3 Thực trạng hoạt động sản xuất kinh doanh của Ngân hàng thương mại

cổ phần xăng dầu Petrolimex

2.1.3.1 Hoạt động huy động vốn

2.1.3.2 Hoạt động tín dụng

2.1.3.3 Hoạt động kinh doanh ngoại tệ

2.1.3.4 Hoạt động đầu tư tài chính

2.1.3.5 Hoạt động tác nghiệp và dịch vụ ngân hàng

2.1.3.6 Kinh doanh thẻ

2.1.4 Thực trạng tổ chức kế toán tại Ngân hàng TMCP xăng dầu Petrolimex

2.1.4.1 Phạm vi áp dụng và phần mềm hạch toán kế toán:

2.1.4.3.Một số quy định được áp dụng cho kế toán tại PGBank:

2.1.4.3 Tổ chức bộ máy kế toán tại Ngân hàng TMCP xăng dầu Petrolimex

2.2 Thực trạng hệ thống báo cáo tài chính với việc tăng cường quản lý tài chính tại Ngân hàng TMCP xăng dầu Petrolimex

2.2.2 Thực trạng hệ thống báo cáo tài chính tại Ngân hàng TMCP xăng dầu Petrolimex

PGBank lập báo cáo tài chính tổng hợp của toàn hệ thống ngân hàng vào các kỳ kế toán tháng, quý và năm theo quy định Việc lập báo cáo tài chính của ngân hàng do kế toán tổng hợp thuộc phòng Tài chính Kế toán Hội sở thực hiện, các phòng ban khác tại hội sở và các chi nhánh, đơn vị trực thuộc ngân hàng có trách nhiệm phối hợp thực hiện khi có yêu cầu của Phòng TCKT

Việc lập và trình bày báo cáo tài chính tại PGBank đã tuân thủ các yêu cầu qui định tại Chuẩn mực kế toán số 21 - Trình bày báo cáo tài chính

Việc lập báo cáo tài chính tại PGBank được căn cứ vào số liệu sau khi khoá sổ kế toán Báo cáo tài chính tại PGBank được lập đúng nội dung, phương pháp và trình bày nhất quán giữa các kỳ kế toán Báo cáo tài chính được người lập (Kế toán tổng hợp), Giám đốc tài chính kế toán và Tổng Giám đốc của Ngân hàng ký, đóng dấu

Việc lập và trình bày báo cáo tài chính của PGBank tuân thủ các yêu cầu qui định tại Quyết định 16/2007/QĐ – NHNN

Việc thuyết minh báo cáo tài chính được căn cứ vào yêu cầu trình bày thông tin quy định trong các chuẩn mực kế toán Các thông tin trọng yếu được giải trình để giúp người đọc hiểu đúng thực trạng tình hình tài chính của PGBank

Hệ thống báo cáo tài chính đang được thực hiện tại PGBank

Kỳ lập báo cáo tài chính

Nguyên tắc lập báo cáo tài chính

Thời hạn lập và nộp báo cáo tài chính

Nơi nhận báo cáo tài chính:

Thời hạn lưu trữ Báo cáo tài chính

2.2.2.1 Bảng cân đối kế toán (Mẫu số B02/TCTD)

 Nguồn lập bảng cân đối kế toán:

 Kết cấu của bảng cân đối kế toán

 Phương pháp lập bảng cân đối kế toán của PGBank

 Nội dung bảng cân đối kế toán tại PGBank (Phụ lục 01)

 Đối tượng sử dụng bảng cân đối kế toán tại PGBank

2.2.2.2 Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (Mẫu số B03/TCTD)

 Nguồn lập Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh:

 Phương pháp lập Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh

 Nội dung báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (Phụ lục 01)

 Đối tượng sử dụng báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh 2.2.2.3 Báo cáo lưu chuyển tiền tệ (Mẫu số B04/TCTD)

 Nguồn lập Báo cáo lưu chuyển tiền tệ:

 Phương pháp lập Báo cáo lưu chuyển tiền tệ:

 Nội dung báo cáo lưu chuyển tiền tệ (Phụ lục 01)

 Đối tượng sử dụng báo cáo lưu chuyển tiền tệ:

2.2.2.4 Thuyết minh báo cáo tài chính (Mẫu số B05/TCTD)

 Nguồn lập thuyết minh báo cáo tài chính:

 Phương pháp lập thuyết minh báo cáo tài chính:

 Nội dung thuyết minh báo cáo tài chính (Phụ lục 01)

 Đối tượng sử dụng thuyết minh báo cáo tài chính