NHỮNG VẤN ĐỀ KHOA HỌC VÀ ỨNG DỤNG CỦA DẤU VÂN TAY ÍT ĐƯỢC BIẾT ĐẾN

Trong di truyền y học, dựa trên những hình ảnh vân tay đặc trưng, người ta phát hiện ra những bệnh do sai lệch NST như: Hội chứng Down, hội chứng Edwards, hội chứng Pata[r]

NHỮNG VẤN ĐỀ KHOA HỌC VÀ ỨNG DỤNG CỦA DẤU VÂN TAY

ÍT ĐƯỢC BIẾT ĐẾN

Phó Thị Thuý Hằng *

Trường Đại học Y Dược – ĐH Thái Nguyên

TÓM TẮT

Dấu vân tay là một trong những "chữ ký" sinh học mà bất kỳ người bình thường nào cũng có

Chúng luôn là duy nhất và không thay đổi từ khi sinh ra đến khi chết Những bất thường của dấu

vân tay thường liên quan đến đột biến vật chất di truyền Trong y học, nghiên cứu dấu vân tay

bước đầu có thể chẩn đoán được một số tật, bệnh di truyền Trong những năm gần đây, khoa học

dấu vân tay được áp dụng trong nhiều lĩnh vực như: Hình sự, y học, giáo dục, ngân hàng… Tuy

nhiên, hệ thống lý luận về dấu vân tay còn hạn chế và ít được mọi người biết đến Do đó, nghiên

cứu về những vấn đề khoa học và ứng dụng của dấu vân tay trong đời sống là việc làm cần thiết

Bài báo cung cấp cái nhìn toàn diện và góp phần làm phong phú, đầy đủ hơn kho dữ liệu nghiên

cứu về dấu vân tay, làm tài liệu tham khảo cho sinh viên, giảng viên các trường y dược, sư phạm,

Từ khóa: dấu vân tay, sinh trắc học dấu vân tay, hệ thống đa thông minh

ĐẶT VẤN ĐỀ*

Nếp vân da bao gồm những nếp chìm và

những đường vân nổi nhỏ chạy gần kề nhau

trên bề mặt của da Nếp vân da có ở mặt trong

của lòng bàn tay, mặt dưới bàn chân và ở tất

cả các ngón Nếp vân da bàn tay được chú ý

nghiên cứu và ứng dụng nhiều hơn nếp vân da

bàn chân Trong đó, ở đốt thứ ba (đốt ngoài

cùng) các ngón tay có những dải vân uốn

cong nhiều hay ít tạo thành những hình phức

tạp gọi là hoa vân (dấu vân tay - finger print)

Trong các dấu vết của nếp vân da bàn tay con

người thì dấu vân tay được nghiên cứu và ứng

dụng nhiều nhất

Dấu vân tay được hình thành từ tuần thứ 13

đến tuần thứ 19 của thai kỳ Nó là duy nhất, là

đặc trưng cho mỗi người và không thay đổi từ

khi sinh ra đến khi chết [1]; [12] Dấu vân tay

được sử dụng rất sớm trong lĩnh vực kỹ thuật

hình sự giúp giải mã, truy nguyên tội phạm

[5] Hiện nay, theo các nhà khoa học, những

định dạng riêng của dấu vân tay còn giúp theo

dõi và phát hiện một số bệnh trước khi xuất

hiện triệu chứng [1]; [12] Trong xã hội hiện

đại, dấu vân tay còn được sử dụng trong việc

xác nhận nhân thân của cá nhân khi truy cập

mạng hoặc mở khoá; một số ngân hàng đã bắt

*

Email: phohang2011@gmail.com

đầu thanh toán thẻ ATM sử dụng máy đọc vân tay… Trong những năm gần đây, tại Mỹ, Nhật Bản, Đài Loan đã áp dụng khoa học dấu vân tay trong lĩnh vực giáo dục, quản lý nguồn nhân lực, tuyển dụng nhân viên Tại các thành phố lớn ở Việt Nam và nhiều nước trên thế giới, các nhà vân tay học còn trợ giúp

bố mẹ trong việc phát triển năng khiếu và hạn chế hoặc khắc phục phần nào những khiếm khuyết của con bằng cách đọc vân tay để dự báo tiềm năng Mặc dù được ứng dụng trong khá nhiều lĩnh vực nhưng sự hiểu biết của mọi người về cơ sở khoa học dấu vân tay còn hạn chế [8]; [9]

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu lý thuyết: Sử dụng các tài liệu học

tập của sinh viên, giảng viên của các trường

An ninh, Sư phạm, Y Dược…; các bài báo, các công trình khoa học của các nghiên cứu viên, nhà khoa học nghiên cứu về dấu vân tay

Nghiên cứu trên mẫu vật: Nghiên cứu bản

báo cáo Sinh trắc học dấu vân tay của cháu Hoàng Thế Huy 8 tuổi (tổ 11A - phường Tân Lập - TP Thái Nguyên)

Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn cán bộ

cảnh sát kỹ thuật hình sự, cán bộ phòng quản

lý hành chính Công an tỉnh Thái Nguyên;

nhân viên dịch vụ Sinh trắc học I-Talents

thuộc trung tâm Ứng dụng khoa học tâm

lý-Giáo dục thuộc Hội khoa học tâm lý - lý-Giáo

dục Việt Nam, phụ huynh có con đã làm Sinh

trắc học dấu vân tay

Phương pháp khảo sát và thu thập số liệu:

Tiến hành khảo sát trên 04 nhóm đối tượng

gồm: Giáo viên; công an-cảnh sát; bác sỹ-y

tá; những người thuộc các ngành nghề khác

Mỗi nhóm khảo sát 30 người, tất cả đều đang

công tác, sinh sống tại thành phố Thái

Nguyên Người tham gia khảo sát hoàn thành

các câu hỏi liên quan đến dấu vân tay trong

phiếu khảo sát (Mẫu phiếu khảo sát sự hiểu

biết về dấu vân tay - Phụ lục) Chỉ cần một

câu trả lời "có" trong một lĩnh vực được tính

là "biết" ở lĩnh vực đó Trong một lĩnh vực,

nếu có một câu trả lời "có" và trả lời đúng

một câu hỏi phụ sẽ được tính là "hiểu" lĩnh

vực đó Số liệu được xử lý theo cách thông

thường, ví dụ: Tỷ lệ biết = số người có câu trả

lời có/120 người tham gia khảo sát

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN

Sự hiểu biết của cộng đồng về dấu vân tay

Kết quả khảo sát hiểu biết về dấu vân tay trên

120 người được trình bày trong bảng 1

Qua bảng 1 cho thấy, trong 120 người tham

gia khảo sát hiểu biết về dấu vân tay thì đa số

đều biết dấu vân tay được ứng dụng trong lĩnh

vực Công an-hình sự (chiếm 79,17%) và ứng

dụng ở các lĩnh vực khác (chiếm 65,85%)

Theo kết quả trên phiếu khảo sát thu được,

người dân biết được ứng dụng dấu vân tay

trong 2 lĩnh vực này chủ yếu thông qua việc

làm chứng minh nhân dân và chế độ bảo mật

trên điện thoại di động Sự hiểu biết về ứng

dụng của dấu vân tay trong lĩnh vực y học và

giáo dục rất thấp, những người biết được

những ứng dụng này chủ yếu đều đang hoạt

động trong lĩnh vực đó (họ đều là giáo viên,

bác sỹ) Tuy nhiên, ngay cả những người hoạt

động trong lĩnh vực giáo dục, y học thì việc

"hiểu" về những vấn đề khoa học và ứng dụng của dấu vân tay cũng rất hạn chế, biểu hiện:

Tỷ lệ hiểu ở hai lĩnh vực này rất thấp: Lĩnh vực y học 11/120 người chiếm 9,17%, lĩnh vực giáo dục 7/120 người chiếm 5,83% Những câu hỏi trong phiếu khảo sát chỉ mang tính khái quát, đơn giản còn thực tế lý luận về khoa học và ứng dụng của dấu vân tay phức

tạp hơn rất nhiều

Lịch sử nghiên cứu dấu vân tay

Dấu vân tay được nghiên cứu cách đây hơn

2000 năm với nhiều công trình của các nhà khoa học nổi tiếng thế giới Trong phạm vi nghiên cứu, chúng tôi chỉ trình bày một số

mốc thời gian quan trọng

Trước Công nguyên, các thương nhân ở Trung Quốc Cổ đại đã biết sử dụng dấu ấn của ngón tay cái trong việc giao dịch Năm

1684, Tiến sĩ Nehemiah Grew đã công bố công trình nghiên cứu "Finger print, Pamls and Soles" đây là bản vẽ chính xác về dấu vân

tay và các khu vực lòng bàn tay

Năm 1788, J C Mayer là người đầu tiên đưa

ra thuyết cơ bản về phân tích vân tay và giả thuyết rằng dấu vân tay là duy nhất Năm

1823, Jan E Purkinje đã phân loại chủng vân tay thành 9 loại Năm 1892, Francis Galton (là cháu của Charles Darwin) đã đơn giản hoá việc phân loại vân tay và chia vân tay thành 3 loại cơ bản: Arch, Loop, và Whorl [9]

Năm 1926, Harold Cummins đã đề xuất

“Dermatoglyphics”(Sinh trắc học dấu vân

tay) Những kỹ thuật ông đã phát triển còn gọi

là “Phương pháp Cummins” được công nhận như một công cụ quan trọng trong việc phát hiện tính di truyền và quan hệ của quá trình tiến hóa Phương pháp này đã và đang được

sử dụng phổ biến trong việc chẩn đoán một số bệnh như tâm thần phân liệt hay thiểu năng trí tuệ Ông được xem là “cha đẻ" của ngành Sinh trắc học dấu vân tay

Bảng 1 Sự hiểu biết của cộng đồng về dấu vân tay

Năm 1967, Beryl Hutchinson đã phát hiện

Sinh trắc học dấu vân tay có thể chỉ ra tiềm

năng bẩm sinh của một người Năm 1974,

Beverly C Jaegers cho thấy dấn vân tay có

liên quan đến đặc trưng tâm lý của mỗi người

Năm 1976, Schaumann nghiên cứu các chỉ số

trên vân tay của những người bệnh tim bẩm

sinh, ung thư, bệnh bạch cầu, bệnh tâm thần

phân liệt… nghiên cứu được hướng vào

nghiên cứu di truyền và chẩn đoán của các

khuyết tật nhiễm sắc thể

Năm 2000, Stowens tuyên bố có thể chẩn

đoán tâm thần phân liệt và bệnh bạch cầu với

độ chính xác >90% nhờ dấu vân tay Năm

2001, AKS Neurogenetic MIA đã giới thiệu

DMIA (hệ thống đa thông minh) nhằm phát

hiện sớm những thiên tài ở Ấn Độ Hiện nay,

Mỹ, Trung Quốc, Đài Loan áp dụng Sinh trắc

vân tay vào các lĩnh vực giáo dục, hy vọng sẽ

cải thiện chất lượng giảng dạy và nâng cao

hiệu quả học tập bằng cách xác định các

phong cách học tập khác nhau [9]; [12]

Những vấn đề khoa học về dấu vân tay của người

Mặt trong của lòng bàn tay và ngón tay của ai

cũng có nhiều đường nổi nhỏ chạy gần kề

nhau đó là các đường vân Các đường vân cao

từ 0,1-0,4 mm, có nhiều hình dạng phong phú

(liên tục, đứt đoạn, song song, tách nhánh,

chéo nhau, hợp nhau…) Các đường vân ở

mọi vị trí trên bàn tay đều có giá trị truy

nguyên Nhưng chất lượng và chú ý nhất là

đường vân ở đầu các ngón tay tạo nên hoa

vân đầu ngón (dấu vân tay) Với mỗi người,

mỗi ngón có những dạng cấu trúc, xếp đặt đường vân đặc thù thể hiện thuộc tính riêng

Theo Galton tính toán, xác suất 2 người có dấu vân tay trùng nhau là 1/64 tỷ [5]

Theo Cummins, dựa vào hình thái đường vân

đã chia dấu vân tay thành 3 loại: Vân Cung (Arch), vân móc (Loop), vân vòng (Whorl)

Vân vòng là hoa vân gồm những đường vân

đi theo hình vòng tròn hoặc bầu dục, có hai chạc ba ở hai bên và một tâm ở giữa hoa vân

Vân móc là hoa vân gồm những đường uốn cong như cái móc, các đường vân đi về một phía, thường là hướng về phía trong của lòng bàn tay (móc trụ); đôi khi hướng ra ngoài (móc quay), có một chạc ba nằm ở bên đối diện với hướng đi của hoa vân, ở giữa dải vân

có một khe hẹp Vân cung là hoa vân có hình cánh cung, cả hai bên đều không có chạc ba

Người bình thường hay gặp vân móc và vân vòng (49%), vân cung ít gặp (1%) [1]

Ứng dụng của dấu vân tay trong y học

Dấu vân tay được hình thành dưới tác động của hệ thống gen di truyền mà thai nhi được thừa hưởng và tác động của môi trường thông qua hệ thống mạch máu, hệ thống thần kinh nối với cơ thể mẹ Vì thế, việc xem xét và phân tích vân tay cũng tương tự như việc nghiên cứu bản đồ gen của mỗi người [10] Qua đó, các chuyên gia có thể xác định được hàng chục loại bệnh tật khác nhau có bản chất di truyền

sẽ xuất hiện trong cuộc đời một con người

Hình 1 Các kiểu dấu vân tay

Dấu vân tay có những biến đổi khá rõ rệt trong nhiều bệnh sai lệch NST và một số bệnh di truyền

khác Trong di truyền y học, dựa trên những hình ảnh vân tay đặc trưng, người ta phát hiện ra

những bệnh do sai lệch NST như: Hội chứng Down, hội chứng Edwards, hội chứng Patau, sai

lệch nhiễm sắc thể giới tính XXX, XXY… Trên mẫu in nếp vân da bàn tay của người mắc hội

chứng Down có nếp đơn độc đi thẳng ngang qua lòng bàn tay, có thể gặp ở một hoặc cả hai bàn

tay Người mắc hội chứng Edwards (bất

thường 3 NST 18) có tần số vân cung cao ở

đầu ngón tay (có từ 7 đến 10 ngón) Người

mắc hội chứng Claifenter (XXY) có nhiều

vân cung, có nếp ngang đơn độc Dấu vân tay

của người mắc hội chứng siêu nữ (XXX) có

nhiều vân móc và vân cung, tổng số vân đầu

ngón giảm [1]; [12]

Ở Việt Nam, sự khác nhau về hình thái dấu

vân tay của quần thể người bình thường và

quần thể người bệnh đã được nhiều nhà khoa

học và các bác sỹ quan tâm nghiên cứu Dấu

vân tay của bệnh nhân tâm thần phân liệt,

huyết áp cao, đái tháo đường, Down, các bệnh

về tiêu hóa… được Lê Hải Chi (1980) [3],

Nguyễn Điểm (1996) [4] nghiên cứu và công

bố kết quả Năm 1995, Phạm Văn Phùng và

cs đã nghiên cứu nếp vân da người trưởng

thành mắc bệnh bạch cầu thể tủy kinh Kết

quả nghiên cứu cho thấy, có sự gia tăng vân

vòng ở đầu ngón tay, làm cho vân vòng có tần

số cao nhất (trong quần thể người bình

thường vân móc có tần số cao nhất) [6]

Theo các nhà nghiên cứu thuộc trường Đại

học Y khoa Iran cho biết: Tỷ lệ vân cung trên

ngón tay ở các bệnh nhân ung thư vú cao hơn

so với người bình thường Các nhà khoa học

tại Đại học Ohio (Mỹ) cho thấy: Có sự khác

biệt rõ rệt ở dấu vân tay trái và phải của

những bệnh nhân bị tiểu đường type 1 và 2

Theo các nhà Y khoa Nepal thì cho rằng:

Những người đàn ông có ít vân vòng trong

dấu vân tay sẽ có nguy cơ bị vô sinh cao hơn

nhiều so với những người còn lại Jame-S

Thompson và cs đã chỉ ra rằng: Người mắc

hội chứng Turner có nếp vân rộng, vân đầu

ngón xếp rất thưa và thô, tổng số vân đầu

ngón giảm [12] Trên thế giới, nhiều công

trình nghiên cứu đã xác định được nhiều loại

bệnh khác nhau có bản chất di truyền thông

qua nghiên cứu dấu vân tay như: Bệnh tim

bẩm sinh, bệnh bạch cầu, ung thư, bệnh loét

dạ dày, rubella, bệnh Alzheimer, tâm thần

phân liệt, huyết áp, tiểu đường, bệnh mạch

vành,…[11] Hầu hết các nghiên cứu này đã

được công bố trên tạp chí y khoa Trong tác phẩm “Vân tay trong rối loạn Y học” của Schaumann và Alter xuất bản năm 1976 đã lưu lại bản tóm tắt của những phát hiện này [13] Giờ đây, theo các nhà khoa học định dạng riêng của dấu vân tay có thể giúp phát hiện một số chứng bệnh trước khi xuất hiện triệu chứng Tuy nhiên, trong y học những định dạng dấu vân tay luôn phải được kết hợp với các triệu chứng lâm sàng và cận lâm sàng mới

có thể để chẩn đoán chính xác bệnh Khai thác thế mạnh phán đoán bệnh của môn khoa học này sẽ rất hữu ích trong điều tra dịch tễ học và phòng ngừa Hướng đi sắp tới của ngành y học vân tay là phổ biến rộng rãi hệ thống lý luận, đưa kỹ thuật chẩn đoán bệnh qua vân tay vào máy tính để nâng cao hiệu quả chẩn đoán cho con người

Ứng dụng của dấu vân tay trong lĩnh vực giáo dục

Da và não bộ được hình thành từ một lá phôi Các dấu vân tay được hình thành từ tuần thứ

13 đến tuần thứ 19 của thai kỳ đồng thời với

sự phát triển của não bộ Theo các chuyên gia nghiên cứu, các đường vân trên đầu ngón tay

có liên quan mật thiết với não bộ, đặc biệt là bán cầu não Triết học gia người Đức Immanuel Kant đã khẳng định rằng “khám phá dấu vân tay chính là khám phá não bộ”

Nó phản ánh toàn bộ hoạt động của bộ não [10] Các chuyên gia y học đã khẳng định rằng: Dấu vân tay thể hiện khả năng và trí thông minh của một người [7]

Hình 2 Mối liên hệ giữa dấu vân tay với não bộ

Sinh trắc học dấu vân tay

(Dermatoglyphics) là ngành khoa học nghiên

cứu về mối quan hệ giữa dấu vân tay và não

bộ Sinh trắc học dấu vân tay là phương pháp

phân tích hình dạng, mật độ dày đặc, độ dài -

ngắn, các khúc quanh để khám phá tính cách

bẩm sinh, chỉ số TFRC, sự phân bổ mật độ tế

bào thần kinh trên 5 thùy não, hai bán cầu

não, các năng lực tiềm ẩn của não bộ Từ các

chỉ số đánh giá khả năng hoạt động của trí

não cũng như điểm mạnh, điểm yếu, tính

cách, tố chất, tiềm năng… của một cá nhân và

có những khuyến nghị phù hợp cho từng

người [9]

Sinh trắc học dấu vân tay có cơ sở khoa học

tuyệt đối, với hơn 2000 năm nghiên cứu và

phát triển bởi các nhà khoa học và các chuyên

gia nghiên cứu nổi tiếng thế giới Nó là sự

tổng hợp dựa trên các kiến thức cơ bản về di

truyền học, phôi sinh học, tâm lý học, khoa

học thần kinh và khoa học về dấu vân tay Từ

năm 1940, Cục điều tra liên bang Mỹ (FBI)

đã ứng dụng Sinh trắc vân tay để phân tích

đặc điểm, tính cách, hành vi ứng xử của đối

tượng [14] Năm 1970, Liên Xô đã sử dụng

Sinh trắc vân tay trong việc lựa chọn thí sinh

cho thế vận hội Olympic và thu được kết quả

vượt trội so với các kỳ Olympic trước đó

Năm 1990, phiên bản đầu tiên của phần mềm

(DMI) - Hệ thống Đa thông minh (là sự kết

hợp giữa sinh trắc học dấu vân tay và vi tính)

đã được phát triển tại Ấn Độ Năm 2011, hệ

thống Đa thông minh (DMI) đã được vào Việt

Nam Kết quả của DMI là một bản báo cáo

phân tích về Sinh trắc học dấu vân tay, là bức

tranh từ chi tiết đến toàn diện về các chỉ

số IQ, EQ, AQ, CQ , 8 loại hình thông

minh của con người, thiên hướng não trái-

não phải, tiềm năng trí tuệ, tâm lý, phong

cách học tập ưa thích, phương pháp giao tiếp

và phong cách quản lý công việc, nghề nghiệp

phù hợp [9] Phỏng vấn chị Triệu Thị Hường

(mẹ cháu Hoàng Thế Huy) về độ chính xác

của bản báo cáo Sinh trắc dấu vân tay của con

mình, chị cho biết: Các số liệu, thông tin có

mức độ chính xác khoảng 90%

Phỏng vấn chị Đàm Thu Hạnh - nhân viên dịch vụ Sinh trắc học I-Talents thuộc trung tâm Ứng dụng khoa học tâm lý - Giáo dục Việt Nam cho biết: Ở Hà Nội và thành phố

Hồ Chí Minh, ngày càng có nhiều bố mẹ làm Sinh trắc vân tay cho con, chi phí khoảng 3,5 triệu đồng/khách hàng Bản báo cáo phân tích dấu vân tay giúp cha mẹ có thể nhận ra tiềm năng của con mình ở lứa tuổi còn bé và đưa ra những định hướng để phát triển tiềm năng Hiện nay, ở Trung Quốc, Đài Loan, Philippin,

Ấn Độ… áp dụng Sinh trắc vân tay vào các lĩnh vực giáo dục, hy vọng sẽ cải thiện chất lượng giảng dạy và nâng cao hiệu quả học tập bằng cách xác định các phong cách học tập khác nhau Tuy nhiên, ở Việt Nam vẫn đang tồn tại nhiều ý kiến trái chiều về lĩnh vực này

vì phương pháp này có độ chính xác chỉ khoảng 85% - 90%

Ứng dụng của dấu vân tay trong công tác Công an và khoa học hình sự

Theo anh Nguyễn Hữu Toàn - cán bộ phòng quản lý hành chính Công an tỉnh Thái Nguyên cho biết: Khi đến tuổi làm chứng minh thư nhân dân, mọi người đều phải lăn các ngón tay để lại dấu vân tay trong tàng thư lưu trữ của cảnh sát (gọi là tàng thư chứng minh nhân dân) Bên cạnh hệ thống tàng thư chứng minh nhân dân còn có hệ thống tàng thư căn cước can phạm Hệ thống này sẽ giúp cơ quan giám định hình sự có thể xác định dấu vân tay hung thủ một cách nhanh và chính xác Hiện nay, các hệ thống tàng thư này được khai thác rất hiệu quả, phục vụ bảo vệ an ninh quốc gia và

giữ gìn trật tự an toàn xã hội

Phỏng vấn chị Đặng Hoài Ân - cán bộ cảnh sát kỹ thuật hình sự tỉnh Thái Nguyên về ý nghĩa của dấu vân tay trong khoa học hình sự Theo chị Ân: "Trong công tác điều tra hình

sự, nghiên cứu dấu vân tay để lại hiện trường

có thể xác định được vụ án do 1 hay một số đối tượng tham gia, có thể truy nguyên trực tiếp kẻ phạm tội,… Do đó, ý nghĩa điều tra và giá trị chứng cứ của dấu vân tay rất lớn"

Dấu vân tay có thể tìm thấy ở mọi nơi trên

hiện trường vụ án Trước đây, sau khi mẫu

vân tay được thu thập, các nhà giám định vân

tay sẽ dùng kính lúp quan sát mẫu vân của

nghi phạm (có sẵn trong tàng thư căn cước)

và mẫu vừa lấy được ở hiện trường Họ sẽ so

sánh những chi tiết nhỏ nhặt riêng biệt để

quyết định xem chúng có trùng khớp hay

không Qua đó quyết định mẫu vân đó có phải

của nghi phạm hay của một người khác (loại

trừ nghi vấn) Để đảm bảo loại bỏ được các

sai sót mang tính chủ quan của nhà giám định

đầu tiên có thể mắc phải, một nhà giám định

khác độc lập phân tích mẫu vân đó Khi hai

nhà giám định đưa ra quyết định giống nhau

thì kết luận về mẫu vân đó được coi là chính

xác [5]

Tuy nhiên, việc giám định vân tay được thực

hiện bởi con người và bằng phương pháp thủ

công đã bộc lộ nhiều hạn chế: Thời gian kéo

dài, phụ thuộc nhiều vào trình độ của nhà

giám định… Từ năm 1995, hệ thống nhận

dạng vân tay tự động (là sự tin học hoá tàng

thư căn cước can phạm và việc tìm kiếm

chúng) của Việt Nam (VAFIS) được đưa vào

vận hành bởi Quyết định số 450/QĐ-BNV

ngày 20/8/1995 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ

(nay là Bộ Công an) [2] Hệ thống này có

chức năng: Tra cứu vân tay hiện trường với

vân tay 10 ngón, tra cứu vân tay 10 ngón với

vân tay hiện trường trong các vụ án chưa rõ

thủ phạm Chức năng tra cứu truy nguyên tội

phạm trên cơ sở tự động đối sánh từng vân

tay của can phạm trong cơ sở dữ liệu với dấu

vết vân tay ở hiện trường đã đưa ra kết luận

mang tính chiến đấu cao, phát huy hiệu quả

tốt, loại bỏ được những hạn chế và bất cập mà

trước đây công việc này được thực hiện bởi

các giám định

Trong xã hội hiện đại, dấu vân tay không chỉ

được áp dụng trong lĩnh vực khoa học hình

sự, y học, giáo dục mà còn được áp dụng ở

nhiều lĩnh vực khác như: Tuyển dụng nhân

viên, ngân hàng, truy cập internet… Trong

tương lai, khoa học dấu vân tay còn tiếp tục

phát triển và được ứng dụng sâu hơn vào các

lĩnh vực khác nữa

KẾT LUẬN

- Những vấn đề khoa học và ứng dụng của dấu vân tay được ít người biết đến

- Những vấn đề khoa học cơ bản về dấu vân tay: Dấu vân tay luôn là duy nhất và không thay đổi từ khi sinh ra đến khi chết Dấu vân tay gồm 3 loại: Vân vòng, vân móc và vân cung Những bất thường về vật chất di truyền dẫn đến thay đổi dấu vân tay Dấu vân tay và não bộ cùng được hình thành từ một lá phôi Dấu vân tay được hình thành từ tuần thứ 13 đến tuần thứ 19 của thai kỳ cùng với sự hoàn thiện của não bộ Do đó, dấu vân tay có sự

liên hệ mật thiết với sự hoạt động của não bộ

- Trong khoa học hình sự, nghiên cứu dấu vân tay để lại hiện trường có ý nghĩa điều tra và

giá trị chứng cứ truy nguyên tội phạm rất lớn

- Thông qua những điểm riêng biệt, bất thường của dấu vân tay có thể dự đoán và chẩn đoán được một số hội chứng do bất thường NST như: Hội chứng Down, Edwards, Patau, siêu nữ, siêu nam… một số bệnh liên quan đến di truyền như: Ung thư, tiểu đường,

huyết áp…

- Sinh trắc học dấu vân tay được ứng dụng trong giáo dục nhằm phát hiện những thế mạnh, tố chất, tiềm năng,…nhằm đưa ra những

định hướng phát triển tiềm năng của trẻ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Trịnh Văn Bảo (2010), Di truyền Y học, Nxb

Giáo dục Việt Nam

2 Bộ trưởng Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an),

Quyết định số 450/QĐ-BNV ngày 20/8/1995 về việc thực hiện Hệ thống nhận dạng vân tay tự động của Việt Nam (VAFIS) theo công nghệ MORPHO

3 Lê Hải Chi, Cung Bình Trung, Vũ Văn Diệu (1980), "Đặc điểm nếp vân da bàn tay của 50 bệnh nhân tâm thần phân liệt", Hội nghị khoa học, Đại học Quân Y năm 1980

4 Nguyễn Điểm (1996), Đặc điểm nếp vân da bàn tay của bệnh nhân bị bệnh lao, bệnh Đao

(trisomi-21)", Thông báo nghiên cứu sinh vật học, khoa

sinh - KTNN, Đại học Sư phạm Quy Nhơn số

1-1997, tr 54-62

5 Lê Minh Hùng, Nguyễn Thủ Thanh (2010),

Khoa học điều tra hình sự, Nxb Giáo Dục Việt

Nam, tr 23

6 Phạm Văn Phùng và cs (1995), "Nếp vân da

người trưởng thành mắc bệnh bạch cầu thể tủy

kinh", Báo cáo hội nghị khoa học Đại học Y khoa

Hà Nội, năm 1995

7 Việt Phương, Thái Ninh (2009), IQ-EQ nền

tảng của sự thành công, Nxb Phụ nữ

8 Trần Trọng Thủy (1997), "Trí thông minh và

vấn đề đo lường trí thông minh", Tạp chí Nghiên

cứu giáo dục, 5, tr 46-52

9 Trung tâm Ứng dụng Khoa học Tâm lý-Giáo Dục

thuộc Hội Khoa học Tâm lý-Giáo Dục Việt Nam,

Dịch vụ Sinh trắc vân tay I-Talents (2017), Báo cáo

Sinh trắc học dấu vân tay của Hoàng Thế Huy

10 Elzbicta Roguska (1973),"Variation and inheritance of dematoglyphics fertures of the

palm", Material 1 Prace Anthropologic N 0 wroelan, 8, pp 55-104

11 Edelstein J., Amylon M., Walsh J A (1991),

"Dematoglyphics and acute lymphocytic leukemia

in children", J Pediata Oncol Nurs., 8(1), pp

30-38

12 Jame S Thompson, Margaret Thompson

(1980), "Dematoglyphic in medical geneties", WB Sauders Company, 17, pp 321-330

13 Schaumann B., Alter M (1976),

Dermatoglyphics in Medical disorders, Springer

verlag

14 The Science of Fingerprints-Classcification and use, US Department of justice-FBI, John Edgar Hoover, Director

SUMMARY

SCIENCE ISSUES AND LITTLE KNOWN APPLICATIONS OF FINGER PRINT

Pho Thi Thuy Hang *

University of Medicine and Pharmacy - TNU

Finger print is one of biological "signature" of human being They are always unique and unchanging from birth to death Fingerprint abnormalities usually involve genetic material mutations In medicine, fingerprint research can initially predict some genetic disorders In recent years, fingerprint science has been applied in many fields such as criminal, medical, educational, banking However, the knowledge of most people about fingerprints is very limited Therefore, research on the scientific issues and application of fingerprints in life is essential The article provides a comprehensive view and contributes to a richer, more comprehensive database of

fingerprint research, as reference materials for students, Medicine and Pharmacy schools, pedagogy,

Key words: finger prints, Dermatoglyphics, multi-intelligent systems

*

Email: phohang2011@gmail.com

PHỤ LỤC

PHIẾU KHẢO SÁT SỰ HIỂU BIẾT VỀ DẤU VÂN TAY

Họ và tên người tham gia khảo sát: ……… Nghề nghiệp:……… Đơn vị công tác:……… Hãy đánh dấu X vào ô trả lời tương ứng Nếu câu trả lời là "có" thì hoàn thành câu hỏi phụ phía dưới Câu hỏi khảo sát: Có Không

A Lĩnh vực khoa học hình sự - Công an

1 Bạn có biết khi làm CMND phải lấy dấu 10 đầu ngón tay và lưu lại tại hồ sơ Công an

Vì sao: ………

2 Bạn có biết: Từ dấu vân tay ở hiện trường vụ án có thể truy nguyên tội phạm

Vì sao:………

B Lĩnh vực Y học

3 Bạn có biết nhìn dấu vân tay có thể phát hiện được một số bệnh, tật

Vì sao?

Kể tên những bệnh có thể phát hiện được bằng cách quan sát dấu vân tay:………

C Lĩnh vực giáo dục

4 Bạn có biết về Sinh trắc học dấu vân tay

Sinh trắc học dấu vân tay phát hiện yếu tố nào ở con người?

Vì sao có phương pháp sinh trắc học vân tay:………

D Lĩnh vực khác

5 Bạn có biết dấu vân tay còn được ứng dụng trong những lĩnh vực khác: ngân hàng, CNTT,

Kể tên những ứng dụng của dấu vân tay trong các lĩnh vực khác: ………

Ngày nhận bài: 27/8/2018; Ngày phản biện: 06/9/2018; Ngày duyệt đăng: 12/10/2018