Trong những năm qua, Trường đại học Y Dược – Đại học Thái Nguyên đã triển khai xây dựng bài giảng điện tử theo hình thức e-Learning, khi thực hiện còn nhiều vấn đề khó khăn[r]
Trang 1THỰC TRẠNG XÂY DỰNG BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ
TẠI TRƯỜNG ÐẠI HỌC Y DƯỢC - ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
Hoàng Hà * , Hồ Xuân Nhàn
Trường Đại học Y Dược - ĐH Thái Nguyên
TÓM TẮT
Đào tạo trực tuyến là xu hướng phát triển của các trường đại học hiện đại ngày nay Trong những năm qua, Trường đại học Y Dược – Đại học Thái Nguyên đã triển khai xây dựng bài giảng điện tử theo hình thức e-Learning, khi thực hiện còn nhiều vấn đề khó khăn cần tìm giải pháp để phát triển Đề tài sẽ phân tích thực trạng xây dựng bài giảng điện tử Trường Đại học Y Dược Sử dụng phương pháp nghiên cứu mô tả, khảo sát 86 giảng viên tham gia xây dựng bài giảng e –Learning năm 2016 và 2017 Sau 1 năm nghiên cứu, có sự phát triển và kế thừa số lượng giảng viên tham gia e-Learning có 58,1% giảng viên thấy khó khăn khi xây dựng bài giảng 93,0% giảng viên sẵn sàng tham gia Giáo viên chưa được tập huấn chiếm 5,8% Tạo được 101 khóa học, nhưng chưa hoàn chỉnh Nhiều tiêu chí phát triển e-Learning còn thấp hơn rất nhiều so với ĐH mở Hà Nội, Alison Icelan, Study portal Xây dựng học liệu điện tử tại Trường Đại học Y Dược là khả thi và đa dạng, đáp ứng được mô hình đào tạo trực tuyến Hiện tại còn thiếu các căn cứ về hành lang pháp
lý, chiến lược, quy định, quy chế, chuyên môn kỹ thuật để tạo được các khóa đào tạo trực tuyến đầy đủ
Từ khóa: Đào tạo, trực tuyến, e-Learning, giảng viên, bài giảng điện tử, Trường Đại học Y Dược-
Đại học Thái Nguyên
ĐẶT VẤN ĐỀ*
Đào tạo trực tuyến (e-learning) là cuộc cách
mạng giáo dục thay đổi phương pháp giảng
dạy, từng bước hình thành nguồn học liệu mở,
giúp học viên, giảng viên, cán bộ quản lý,
nghiên cứu mọi lúc, mọi nơi Trên nền tảng
đó, e-learning của Trường đại học Y Dược
Thái Nguyên đã hoạt động được trên 10 năm
Tuy vậy, kết quả còn khiêm tốn, các báo cáo
cho thấy nhà trường chưa đưa ra được các
khóa học hoàn toàn trực tuyến mặc dù khối
lượng học liệu khá phong phú Có rất nhiều
khó khăn, vướng mắc trong đào tạo trực tuyến
chưa được giải quyết Từ thực tế trên chúng
tôi nghiên cứu đề tài nhằm mục tiêu:
1 Phân tích thực trạng xây dựng bài giảng
điện tử của Trường Đại học Y Dược - Đại học
Thái Nguyên
2 Đề xuất giải pháp phát triển đào tạo trực
tuyến cho nhà trường
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU
Địa điểm và đối tượng nghiên cứu
* Tel: 0912 211826; Email: haykvn@gmail.com
- Địa điểm nghiên cứu: Trường Đại học Y Dược – Đại học Thái Nguyên
- Đối tượng nghiên cứu: giảng viên tham gia xây dựng bài giảng e-Learning các năm 2016,
2017 Sổ sách báo cáo kết quả hoạt động e-Learning giai đoạn 2007-2016 của nhà trường
- Thời gian nghiên cứu: số liệu thứ cấp từ 1/2007- 10/2016; Nghiên cứu trực tiếp từ 10/2016 – 10/2018
Phương pháp nghiên cứu: nghiên cứu mô
tả Thu thập số liệu hồi cứu và điều tra phỏng vấn Chọn tất cả các giảng viên
Chỉ tiêu nghiên cứu
- Chỉ tiêu các đặc điểm của giảng viên xây dựng bài giảng e-Learning
- Chỉ tiêu các khó khăn chủ yếu khi xây dựng bài giảng e-Learning
- Chỉ tiêu kết quả và tính chất học liệu
- Chỉ tiêu các đề xuất cho phát triển đào tao trực tuyến
Kỹ thuật thu thập số liệu
- Điều tra phỏng vấn dựa trên bảng câu hỏi soạn sẵn
Trang 2Xử lý số liệu: Theo toán thống kê
KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
Phân tích đặc điểm giảng viên chuyên môn
xây dựng e -Learning
Bảng 1 Phân tích thông tin giảng viên xây dựng
e-Learning qua 2 năm
Giảng viên
Thông tin
Số lượng (n=86)
Tỷ lệ (%)
GV tham gia năm 2016 50 63,9
GV tham gia năm 2017 70 86,0
GV tham gia cả 2 năm 65 75,6
GV có khó khăn xây dựng
GV sẵn sàng giảng trực tuyến 80 93,0
Năm 2016 các bộ môn xây dựng được 14
khóa học có 50 cán bộ tham gia, chiếm
63,9% Năm 2017 các bộ môn xây dựng được
34 khóa học có 70 người tham gia chiếm
86,0% Trong đó cán bộ tham gia cả 2 năm là
65 chiếm 75,6% Kết quả cho thấy có sự phát
triển và kế thừa rất rõ về số lượng giảng viên
tham gia e-Learning Dù có tập trung và
thường xuyên 2 năm nhưng có 58,1% giảng
viên vẫn thấy khó khăn khi xây dựng bài
giảng Nhưng về ý chí của giảng viên có sẵn
sàng tham gia giảng trực tuyến là rất cao,
chiếm 93,0%
Bảng 2 Nhu cầu của giảng viên về tập huấn công
cụ chuyên dụng
GV có nhu cầu
Công cụ
Số lượng (n=86)
Tỷ lệ (%)
Giảng dạy và quản lý lớp học
theo hình thức Elearning 84 97,6
Phần mềm mã nguồn mở
Phần mềm xây dụng bài
Phần mềm Camtasia Studio 66 76,7
Phần mềm Adobe Presenter 30 34,8
Phần mềm Articulate Studio 67 77,9
Có nhiều rất giảng viên có nhu cầu được tập
huấn: lớp giảng dạy và quản lý lớp học theo
hình thức E-learning là 97,6%; phần mềm mã
nguồn mở Moodle là 91,9%; phần mềm
Camtasia Studio là 76,7% và phần mềm
Articulate Studio là 77,9% Các nhu cầu của
giảng viên cũng là phù hợp tương đương như các trường Đại học Y Hà Nội, Trường Đại học Y Huế, Trường Đại học Y Hải Phòng [4]
Phân tích phương diện kỹ thuật e-learning
Bảng 3 Tần suất tập huấn xây dựng e-Learning
cho giảng viên
Giảng viên Tần suất
Số lượng (n=86)
Tỷ lệ (%)
Trong những năm qua nhà trường thường xuyên mở liên tục các lớp tập huấn từ cơ bản đến nâng cao, đào tạo cho các cán bộ các kiến thức và kỹ năng xây dựng bài giảng điện tử e-Learning Các cán bộ tham gia xây dựng bài giảng điện tử đã được tập huấn nhiều lần, số cán bộ được tập huấn 2 lần 33,7% 1 lần 30,2% Tuy nhiên, có cán bộ chưa được tập huấn 5,8%
Bảng 4 Hiểu biết công cụ chuyên dụng của giảng viên
Giáo viên Tên phần mềm
Được tập huấn thành thạo Chưa
Mã nguồn mở Moodle 81 94,2 42 48,8
Camtasia Studio 44 51,2 68 79,1 Adobe Presenter 20 23,3 70 81,4 Articulate,Studio 25 29,1 50 58,1
Các cán bộ được tập huần phần mềm mã nguồn mở Moodle chiếm 94,2%, phần mềm Phần mềm Camtasia Studio chiếm 51,2% và các phần mềm khác là 5,8%.Chưa sử dụng thành thạo các phần mềm như: Phần mềm Camtasia Studio 79,1% Phần mềm mã nguồn
mở Moodle 48,8% Phần mềm Adobe Presenter 81,4% Nhiều cán bộ thực sự chưa hiểu nhiều về hình thức giảng dạy online có 97,6% số lượng cán bộ yêu cầu được tập huấn lớp giảng dạy và quản lý lớp học theo hình thức Elearning, phần mềm mã nguồn mở Moodle 91,9%, phần mềm Camtasia Studio 76,7%, phần mềm Articulate.Studio 77,9%
Trang 3Các phần mềm được tập huấn đầy đủ nhưng
để lâu không sử dụng nên quên khá nhiều các
chức năng của phần mềm, 48,8% gặp khó
khăn khi sử dụng phần mềm mã nguồn mở
Moodle, đây là phần mềm quản lý học liệu và
giảng dạy, rất quan trọng trong việc tạo bài
giảng và tổ chức giảng dạy online trên hệ
thống đào tạo của nhà trường 79,1% gặp khó
khăn khi sử dụng phần mềm Camtasia
Studio Như vậy trong thời gian tới nhà
trường tiếp tục tập huấn có chiều sâu cho các
cán bộ đã được tập huấn và mở rộng cho
100% các cán bộ chưa được tập huấn
Bảng 5 Số lượng giáo viên gặp khó khăn
khi sử dụng thiết bị
Giáo viên
Tỷ lệ (%)
Tất cả các bộ môn đã được trang bị máy vi
tính, nhưng một số máy tính được trang bị đã
cũ, có 17,4% cán bộ gặp khó khăn khi sử
dụng máy vi tính Các công cụ khác như: máy
ảnh, máy quay Camera, phòng ghi âm chuyên
dụng nhà trường chưa đầu tư nên các cán bộ
gặp rất khó khăn 52,3% gặp khó khăn khi ghi
âm bài giảng Nhà trường cần đầu tư thêm
thiết bị, cơ sở vật chất đáp ứng nhu cầu cho
việc xây dụng bài giảng e-Learning
Phân tích kết quả xây dựng học liệu điện tử
Kết quả xây dựng bài giảng điện tử 10 năm
được 96 học phần Kết quả này đứng thứ 3
sau Đại học Y Hà Nội và Trường Đại học Y
Dược Hồ Chí Minh và thứ nhất trong Đại học
Thái Nguyên Tuy vậy trọng số đào tạo trực
tuyến trong các học phần còn rất thấp Tỉ lệ
Elearning/ học phần truyền thống đạt như sau:
80-100% có 6 khóa học; 60-80% 7 khóa học;
13 khóa học hoàn thành ở mức 40-60%; nhiều nhất là 15 khóa học hoàn thành ở mức 40-60% Với khối lượng các khóa học đã hoàn thành là một thành công rất lớn của các cán
bộ của các bộ môn Có 7 khóa học xây dựng với tỷ lệ rất thấp chỉ đạt 0-20%
Bảng 6 Kết quả và tính chất sản phẩm
Tiêu chí
2007 –
2017
Học phần phối hợp 51
Năm 2018
Trọng số e-Learning 0 – 20% 7 Trọng số e-Learning 20 – 40% 15 Trọng số e-Learning 40 – 60% 13 Trọng số e-Learning 60 – 80% 7 Trọng số e-Learning 80 – 100% 6
Chất lượng của các bài giảng điện tử đều được các hội đồng đánh giá mức khá, tốt và giỏi Tuy vậy việc đánh giá chưa toàn diện vì tiêu chí đánh giá do dự án Hà Lan xây dựng, nhiều hội đồng đánh giá nghiệm thu không có chuyên gia E-learning
Toàn bộ 96 học phần E-learning chưa đưa vào đào tạo cho học viên Vì vậy chưa có phản hồi về chất lượng các bài giảng từ phía người học, các sản phẩm học liệu chưa được khai thác tạo ra chuỗi sản phẩm và đi đến kết quả đích Bất cập này có nguyên nhân chủ yếu sau: 1) Kinh phí, mục tiêu dự án chưa rõ ràng
về kết quả đích; 2) Nhà trường chưa thể chế hóa loại hình đào tạo trực tuyến
Để phát triển tốt đào tạo trực tuyến, chúng ta cần khắc phục những tồn tại nêu trên, ngoài ra cần nhanh chóng tiến hành thực triển khai các học phần trực tuyến mô hình mẫu trên người học Tiếp theo tiến hành các hội thảo, khảo sát người học, khảo sát cả hệ thống từ học liệu đến quản lý hệ thống elearning để đề ra giải pháp phát triển
Bảng 7 So sánh đào tạo trực tuyến tại một số cơ sở
Thông tin
Trang 4Chúng tôi tến hành so sánh các thông tin cơ
bản về phát triển e-Learning tại Trường Đại
học Y Dược với các cơ sở đào tạo trực tuyến
tại Việt Nam và Thế giới, thu được nhiều số
liệu rất ý nghĩa Các cơ sở có thời gian xuất
phát ngang nhau, nhưng công ty Study Portal,
Alison có đầy đủ Xuất xứ, Sứ mạng, Tự chủ
và Cam kết Công ty Study Portal, Alison
Alison có khối lượng học liệu khổng lồ, mã
ngành đa dạng, văn bằng, chứng chỉ có giá trị
toàn cầu [1],[2],[3] Qua đó chúng tôi thấy
Trường ĐHYD cần có chiến lược phát triển
CNTT-TV gắn với sứ mạng, và tầm nhìn của
nhà trường Phải có sự tham gia trực tiếp và
quyết liệt từ lãnh đạo nhà trường Muốn phát
triển cần đồng bộ cả tổ chức nhân lực, chuyên
môn, chuyên gia Cần xây dựng đủ các hành
lang pháp lý và định chế cho loại hình đào tạo
trực tuyến, từ khâu tuyển sinh đến công nhận
chứng chỉ, văn bằng, đăng ký bản quyền các
chương trình đào tạo trực truyến Nên phát
triển E-Learning của ĐHYD Thái Nguyên
theo mô hình riêng Không nên chờ đợi theo
ĐHY Hà Nội và theo các dự án như vừa qua,
nhà trường chưa có chứng nhận trực tuyến
cấp cho người học [1], [4]
Đề xuất giải pháp phát triển đào tạo trực tuyến
Xây dựng khóa học trực tuyến
Nhà trường cần tập trung xây dựng các khóa
học ngắn hạn đang đào tạo theo hình thức
truyền thống sang hình thức trực tuyến như:
khóa học Bác sỹ gia đình, phục hồi chức
năng, chẩn đoán hình ảnh… Điều này giúp
các giảng viên tiếp cận trực tiếp với phương
pháp giảng dạy mới Giai đoạn đầu kết thúc mỗi
khóa học Nhà trường tổ chức lấy ý kiến phản
hồi học viên, giảng viên để chỉnh sửa và rút
kinh nghiệm để nâng cao chất lượng đào tạo
Cơ sở vật chất
Nhà trường cần đầu tư phòng máy tính có cấu
hình cao để các bộ môn tham gia xây dựng
bài giảng e-Learning làm việc nhóm khi sản
xuất học liệu được hiệu quả Đặc biệt, nhà
trường cần đầu tư phòng ghi âm, ghi hình chuyên dụng hoặc cấp kinh phí cho các bộ môn thuê khoán các dịch vụ trong khi nhà trường chưa đáp ứng đủ điều kiện
Nâng cao kiến thức về e-Learning cho cán bộ
Xây dựng đội ngũ nòng cốt tạo bài giảng e-Learning tại các bộ môn Cử nhóm nòng cốt
đi tập huấn nâng cao các kỹ năng xây dựng bài giảng sau đó các cán bộ này có nhiệm vụ hướng dẫn lại cho các cán bộ của bộ môn Nhà trường tổ chức tập huấn cho các lãnh đạo khoa, bộ môn tiếp cận hình thức đào tạo Learning, quản lý lớp học theo hình thức e-Learning
KẾT LUẬN Xây dựng học liệu điện tử tại Trường Đại học
Y Dược là khả thi và đa dạng, đáp ứng được
mô hình đào tạo trực tuyến Hiện tại còn thiếu các căn cứ về sứ mệnh, chiến lược, định chế, chuyên môn kỹ thuật để tạo được các khóa đào tạo trực tuyến đầy đủ
Kiến nghị
1 Cần tăng cường tập huấn, hội thảo, sơ kết, tổng kết, khảo sát công tác phát triển E-learning để xây dựng giải pháp hiệu quả
2 Đầu tư thiết bị như máy ảnh, phòng thu âm, camera, đặc biệt là máy tính có cấu hình cao
để xây dựng học liệu Video và hình ảnh
3 Xây dựng các khóa học Online hoàn thiện
và đưa vào giảng dạy sau đó khảo sát người dạy và người học để đánh giá hiệu quả thực tế của việc dạy và học bằng hình thức Elearning
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.Trường Đại học Y Dược Trang đào tạo trực tuyến: http://elearning.tump.edu.vn/
2 Trung tâm Đào tạo trực tuyến, Viện Đại học
Mở http://elc.ehou.edu.vn/to-chuc-va-hoat-dong/
3 Đào tạo trực tuyến Alison https://alison.com/programmes
4 Bộ Y tế Dự án Chương trình Phát triển nguồn nhân lực y tế (HPET)
Trang 5ABSTRACT
THE SITUATION OF E-LEARNING IN UNIVERSITY OF MEDICINE AND
PHARMACY IN THAI NGUYEN UNIVERSITY
Hoang Ha * , Ho Xuan Nhan
University of Medicine and Pharmacy - TNU
Online training, was the development trend of today's modern universities Online training and development at the College of Medicine and Pharmacy has many problems to be solved Analyze the current situation of building electronic lecture at Thai Nguyen University of Medicine and Pharmacy Descriptive study, survey of 86 trainers involved in e-Learning development, 10-year retrospective data There is development and succession of lecturers participating in e-Learning 58.1% of lecturers find it difficult to builded lectures 93.0% of trainers were willing to participate Teachers who had not been trained account for 5.8% Created 101 courses, but not yet completed Many criteria for e-Learning development were much lower than Hanoi Open University, Alison Icelan, Study portal The development of e-learning materials at the College of Medicine and Pharmacy was feasible and diverse, meeting the online training model At present there was a lack
of bases for mission, strategy, institution, technical expertise to create full online training courses
Key words: Training, online, e-Learning, lecturers, Education, College of Medicine and
Pharmacy - Thai Nguyen University.
Ngày nhận bài: 04/12/2018; Ngày hoàn thiện: 19/12/2018; Ngày duyệt đăng: 28/12/2018
* Tel: 0912 211826; Email: haykvn@gmail.com
