- Khí hậu: Tính chất đa dạng và phức tạp của khí hậu kết hợp với nguồn tài nguyên sinh vật làm xuất hiện nhiều cây trồng, vật nuôi phong phú, cơ sở để phát triển ngành công nghiệp chế b[r]
Trang 11
Hướng dẫn ôn tập giữa HKII - Môn Địa lí 10 (2019-2020) Câu 1: So sánh sự khác biệt của đặc điểm sản xuất công nghiệp so với đặc điểm sản xuất nông nghiệp?
Sản xuất công nghiệp Sản xuất nông nghiệp
Tư liệu sản xuất chủ yếu là máy móc công
nghiệp
Đất trồng là tư liệu sản xuất chủ yếu
Đối tượng lao động: khoáng sản, nguyên
liệu từ nông-lâm-ngư…
Đối tượng lao động: cây trồng, vật nuôi…
Có sự tập trung cao độ Tính phân tán trong không gian
Phụ thuộc chặt chẽ vào khoa học, kĩ thuật và
công nghệ
Phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên và mang tính thời vụ
Bao gồm nhiều ngành phức tạp, được phân
công tỉ mỉ và có sự phối hợp giữa nhiều
ngành để tạo ra sản phẩm cuối cùng
Hình thành và phát triển các vùng chuyên môn hóa gắn chặt với công nghiệp chế biến
để làm tăng giá trị sản phẩm nông nghiệp
Câu 2: Nêu đặc điểm của sản xuất công nghiệp?
- Sản xuất công nghiệp bao gồm hai giai đoạn: giai đoạn tác động vào đối tượng lao động để tạo ra nguyên liệu và giai đoạn chế biến các nguyên liệu đó thành tư liệu sản xuất và vật phẩm tiêu dùng
- Sản xuất công nghiệp có tính chất tập trung cao độ
- Sản xuất công nghiệp bao gồm nhiều ngành phức tạp, được phân công tỉ mỉ và có sự phối hợp chặt chẽ để tạo ra sản phẩm cuối cùng
Câu 3: Hãy phân tích và cho ví dụ về ảnh hưởng của từng nhân tố đối với sự phân bố công nghiệp?
- Vị trí địa lí: Có tác động rất lớn đến việc lựa chọn địa điểm xây dựng các nhà máy, các khu công nghiệp
- Khoáng sản: Cùng với trữ lượng và chất lượng khoáng sản thì sự kết hợp các loại khoáng sản trên lãnh
thổ sẽ chi phối quy mô, cơ cấu và tổ chức các xí nghiệp công nghiệp
- Nguồn nước: Là điều kiện quan trọng cho việc phân bố các xí nghiệp của nhiều ngành công nghiệp
(luyện kim đen và màu), dệt, nhuộm, giấy, chế biến thực phẩm,
- Khí hậu: Tính chất đa dạng và phức tạp của khí hậu kết hợp với nguồn tài nguyên sinh vật làm xuất hiện
nhiều cây trồng, vật nuôi phong phú, cơ sở để phát triển ngành công nghiệp chế biến thực phẩm
- Các nhân tố khác:
+ Đất đai - địa chất công trình ảnh hưởng đến xây dựng các nhà máy, xí nghiệp…
+ Dân cư và nguồn lao động: Nơi có nguồn lao động dồi dào cho phép phát triển và phân bố các ngành công nghiệp cần nhiều lao động như dệt may, giày da, công nghiệp thực phẩm Đây là những ngành không đòi hỏi trình độ công nghệ và chuyên môn cao Nơi có đội ngũ lao động kĩ thuật cao, công nhân lành nghề gắn với các ngành công nghiệp hiện đại, đòi hỏi hàm lượng công nghệ và "chất xám" cao trong sản phẩm như kĩ thuật điện, điện tử tin học, cơ khí chính xác
+ Tiến bộ khoa học kĩ thuật:
Làm cho việc khai thác, sử dụng tài nguyên và phân bố hợp lí các ngành công nghiệp
Làm thay đổi quy luật phân bố các xí nghiệp công nghiệp
+ Thị trường: tác động mạnh tới quá trình lựa chọn vị trí xí nghiệp, hướng chuyên môn hóa sản xuất
Câu 4: Em hãy nêu vai trò của ngành công nghiệp điện tử - tin học
-Là ngành mũi nhọn của nhiều nước
-Là thước đo trình độ phát triển kinh tế -kỹ thuật của mọi 1 nước
-Đặc điểm: ít ô nhiễm, không chiếm diện tích rộng, không tiêu thụ nhiều kim loại, điện, nước, nhưng cần lao động trình độ cao
Câu 5: Vì sao công nghiệp dệt may và công nghiệp thực phẩm được phân bố rộng rãi ở nhiều nước?
+ Đáp ứng nhu cầu may mặc rất đa dạng, nhu cầu ăn uống của con người
+ Hai ngành này sử dụng nhiều lao động nên tạo ra nhiều việc làm
+ Tạo nhiều sản phẩm xuất khẩu, tích luỹ vốn cho sự nghiệp công nhiệp hóa
+ Ít gây ô nhiễm môi trường, vốn không lớn, qui trình sản xuất đơn giản,thu vốn nhanh, lợi nhuận dễ
dàng phù hợp với kinh tế các nước đang phát triển
Trang 22
Câu 6: Em hãy nêu những đặc điểm chính của các hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp
Điểm công nghiệp:
-Đồng nhất với một điểm dân cư -Gồm 1,2 xí nghiệp nằm gần nguồn nguyên liệu
-Không có mối liện hệ giữa các xí nghiệp
Khu công nghiệp tập trung:
-Khu vực có ranh giới rõ ràng, có vị trí thuận lợi
-Tập trung nhiều xí nghiệp với khả năng hợp tác sản xuất cao
-Sản xuất các sản phẩm vừa tiêu dùng tronh nước, vừa xuất khẩu -Có các xí nghiệp dịch vụ hỗ trợ
Trung tâm công nghiệp:
-Gắn với đô thị vừa và lớn, có vị trí thuận lợi
-Bao gồm khu công nghiệp điểm công nghiệp và nhiều xí nghiệp công nghiệp có mối liên hệ chặt chẻ về sản xuất, kĩ thuật, công nghệ
-Có các xí nghiệp nòng cốt, có các xí nghiệp bổ trợ và phục vụ
Vùng công nghiệp:
-Vùng lãnh thổ rộng lớn
- Bao gồm nhiều điểm, khu công nghiệp, trung tâm công nghiệp có mối liên hệ về sản xuất và
có những nét tương đồng trong quá trình hình thành công nghiệp
-Có một vài ngành công nghiệp chủ yếu tạo nên hướng chuyên môn hóa
-Có các ngành phục vụ và bổ trợ
Câu 7: Nêu ví dụ cụ thể về các hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệpở Việt Nam hay địa phương
- Điểm công nghiệp: Chế biến chè ở Mộc Châu (Sơn La), chế biến cà phê ở Tây Nguyên
- Khu công nghiệp: Khu chế xuất Tân Thuận, khu chế xuất Linh Trung 1, khu công nghệ cao Hòa Lạc,
- Trung tâm công nghiệp: Hà Nội, TP HCM, Hải Phòng, Thái Nguyên, Nam Định Cần Thơ, Đà Nẵng,
- Vùng công nghiệp: vùng số 1, vùng số 2, Theo quy hoạch của Bộ Công nghiệp
+ Vùng 1: Các tỉnh Trung du và miền núi Bắc Bộ, trừ Quảng Ninh
+ Vùng 2: Các tỉnh thuộc đồng bằng sông Hồng và Quảng Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh
+ Vùng 3: Các tỉnh từ Quảng Bình đến Ninh Thuận
+ Vùng 4: Các tỉnh thuộc Tây Nguyên, trừ Lâm Đồng
+ Vùng 5: Các tỉnh Đông Nam Bộ và Binh Thuận, Lâm Đồng
+ Vùng 6: Các tỉnh thuộc đồng bằng sông Cửu Long
Câu 8: Tại sao ở các nước đang phát triển ở châu Á, trong đó có Việt Nam, phổ biến hình thức khu
công nghiệp tập trung?
Việc hình thành khu công nghiệp tập trung sẽ:
- đẩy nhanh công nghiệp hóa với chiến lược công nghiệp hướng về xuất khẩu
- tăng thu hút vốn, đẩy nhanh chuyển giao công nghệ và kinh nghiệm quản lí của các nước phát triển
- đẩy mạnh sản xuất tạo ra nhiều sản phẩm phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu
- Tạo thêm việc làm và nâng cao chất lượng lao động,tăng thu nhập
Câu 9 Kĩ năng
Các công thức tính:
Tốc độ tăng trưởng (%) = (Giá trị năm cần tính : Giá trị năm gốc)x 100%
Năng suất lúa = Sản lượng : Diện tích
Tỉ trọng (%) = (Thành phần cần tính : Tổng) x100%
Thu nhập bình quân đầu người = (Tổng thu nhập: Tổng số dân)
Biểu đồ
- Vẽ các loại biểu đồ: Biểu đồ cột, biểu đồ đường, biểu đồ tròn
- Lập bảng số liệu thống kê
- Nhận xét biểu đồ
Chúc các em học tốt và thành công
