BAi 12-25

- H/s biết diễn đạt định lý dới dạng " Nếu thì … …- Biết minh hoạ một định lý trên hình vẽ và viết giả thiết, kết luận bằng ký hiệu - Bớc đầu biết chứng minh định lý 2... - Hệ thống hoá

- H/s biết cấu trúc của một định lý (giả thiết, kết luận)

- Biết thế nào là chứng minh một định lý

- Biết đa một định lý về dạng "Nếu thì "… …

- Làm quen với mệnh đề lôzic : P => q

thừa nhận qua hình vẽ, qua kinh nghiệm thực

tế Còn 2 tính chất đờng thẳng // đợc suy ra từ

Cho Ô1 và Ô2là 2 góc đối đỉnhSuy ra : Ô1 = Ô2

- G/v trong 1 định lý : điều cho biết là gt của

định lý và điều suy ra là kết luận của định lý

a G.thiết: là những điều cho biết trớc

b Kết luận: Những điều cần suy ra

=> Ô1 + Ô3 = Ô2 + Ô3 (=1800)

=> Ô1 = Ô2

- H/s đọc định lý

- G/v đa ra VD CM định lý : Góc tạo bởi 2 tia

phân giác của 2 góc kề bù là 1 góc vuông

? Tia phân giác của 1 góc là gì ?

- Vì vậy khi 0m là phân giác của XÔZ ta có

XÔM - MÔZ = 1/2 XÔZ

ON là tia phân giác của ZÔY

ta có :

ZÔY - NÔY = 1/2 ZÔY

- Tia phân giác của 1 góc là tia nằm giữa 2 cạnh của góc và tạo với 2 cạnh

đó 2 góc kề bằng nhau

- H/s biết diễn đạt định lý dới dạng " Nếu thì … …

- Biết minh hoạ một định lý trên hình vẽ và viết giả thiết, kết luận bằng ký hiệu

- Bớc đầu biết chứng minh định lý

2 Kỹ năng:

- Rèn luyện kỹ năng vẽ hình, dùng ký hiệu hình học để ghi gt, kl của 1 định lý

- Bớc đầu chứng minh 1 định lý theo 3 bớc

- Gọi 2 h/s nhxét bài làm của bạn

- G/viên sửa sai - cho điểm

Bài 50 (SGK-101)

a nếu 2 đt' phân biệt cùng vuông góc với

đờng thẳng thứ 3 thì chúng // với nhau

b GT : a ⊥ c ; b⊥ c

KL : a// b

Bài 52 (SGK-101)GT: Ô1 và Ô3 đđ

- Treo bảng phụ câu c

- Gọi 1 h/s lên điền vào chỗ

trống

- 1 h/s nhận xét

- G/v sửa sai (nếu có)

- Treo bảng phụ câu d

Bài số 51 (SGK-101)

a Nếu 1 đờng thẳng vuông góc với 1 trong

2 đt' // thì nó cũng vuông góc với đờng thẳng kia

c Chứng minh

Có XÔY + YôX' = 1800 (kề bù)XÔY - 900 (theo gt)

=> YÔX' = 900

X'ÔY' = XÔY = 900 (đ.đ)

- H/s ghi vở Y'ÔX = X'ÔY = 900 (đ.đ)

- Gọi 2 h/s đọc bài 44/(SBT-81)

- 1 h/s lên bảng vẽ hình ghi gỉa

thiết, kết luận

- 1 h/s nhận xét giả thiết, KL ?

- G/viên sửa sai

- Gọi giao điểm của 0Y và 0'X' là

E hãy CM XÔY = X'Ô'Y'

- G/v: Giới thiệu XÔY và X'Ô'Y'

Chứng minh :Gọi OY ∩ 0'X' = {E} Ta có:

XÔY = X'ÊY (đồng vị của 0X// 0'X')X'ÊY = X'Ô'Y' (đồng vị của 0Y//0'Y')

=> XÔY = X'Ô'Y'4' HĐ3: Củng cố

- Đlý là gì ? gồm mấy phần ?

- Muốn CM định lý ta cần tiến

hành qua những bớc nào ?

- Vẽ hình ; ghi giả thiết, kết luận

- Từ giả thiết đa ta những khẳng định và căn cứ suy ra kết luận

- Hệ thống hoá kiến thức về đờng thẳng vuông góc, đờng thẳng //

- Sử dụng thành thạo các dụng cụ để vẽ cácđờng thẳng vuông góc, đt' //

- Biết cách kiểm tra xem 2 đờng thẳng cho trớc có // hay vuông góc không ?

- Bớc đầu tập lập luận, vận dụng tính chất của các đờng thẳng vuông góc; //

T.g Hoạt động của giáo viên HĐ của học sinh

25' 1 ổn định tổ chức

2 G/v đa bảng phụ : Ôn tập lý thuyết

- Mỗi hình trong bảng sau cho biết kiến thức gì ?

- Gv đa tiếp bài toán 2

H/s lần lợt trả lời và điền vào bảng

- Cắt nhau tạo thành 1 góc vuông

- Mỗi cạnh góc này là tia đối của 1 cạnh góc kia

- Đi qua trung điểm của đoạn thẳng

và vuông góc với đoạn thẳng đó

Bài tập 3 : Trong các câu sau câu nào

đúng câu nào sai? Nếu sai hãy vẽ hình

phản VD để minh hoạ

1 Hai góc đối đỉnh thì bằng nhau

2 Hai góc = nhau thì đối đỉnh 1 Đ2 Sai vì Ô1 = Ô3 nhng không đ.đ

đoạn thẳng Dấu hiệu nhận biết 2 đờng thẳng //

Hai đ.thẳng cùng ⊥ đ.thẳng thứ 3

3 Hai đ.thẳng vuông góc thì cắt nhau

4 Hai đ.thẳng cắt nhau thì vuông góc

5 Đờng trung trực của đờng thẳng là

đ-ờng thẳng đi qua trung điểm của đoạn

thẳng ấy

6 Đờng trung trực của đờng thẳng

vuông góc với đoạn thẳng ấy

7 Đờng trung trực của 1 đờng thẳng đi

qua trung điểm của đoạn thẳng và vuông

góc với đờng thẳng ấy

3 Đ

4 Sai vì xx' ∩ yy' nhng không vuông góc

5 Sai vì d đi qua M và AM = MB nhng d không là đờng trung trực của AB

6 Sai vì d ⊥ AB nhng d không quatrung điểm của AB

- G/v sửa sai - Nhấn mạnh cách vẽ

- H/s làm bài 45 (SBT-82)

- 1 h/s đọc đề bài

- 4 h/s lần lợt làm 4 phần trên cùng 1

hình vẽ

- Gọi h/s sửa sai

- G/v sửa sai (nếu có)

- Trên AB lấy M sao cho

AM = 14mm

- Qua M vẽ d ⊥ AB

d là trung trực của ABBài tập 45 (SBT-82)

- Tiếp tục củng cố về đờng thẳng vuông góc, đờng thẳng //

- Sử dụng thành thạo các dụng cụ để vẽ hình

- Biết diễn đạt hình vẽ cho trớc bằng lời

- Bớc đầu tập suy luận, vận dụng tính chất của các đờng thẳng vuông góc, // để tính toán hoặc chứng minh

tả bằng hình vẽ sau rồi viết giả thiết,

kết luận của từng định lý

- Gọi 2 h/s nhận xét

- G/v sửa sai cho điểm

3 thì song song với nhau

b Nếu 1 đt' vuông góc với 1 trong 2 ờng thẳng // thì vuông góc với đt' còn lại

đ-Gt: a ⊥ c ; b ⊥ c Gt: a//b ; a ⊥ cKl: a// b Kl: b ⊥ c38' HĐ2: Luyện tập

Góc E1 = C1 = 600 (SLT của d' // d''

G2 = D3 = 1100 (đồng vị của d // d''

G3 = 1800 - G2= 1800 - 1100 = 700

(2 góc kề bù)

thẳng song song Chứng minh: Kẻ tia BZ// Cy => C + B2 = 1800

(2 góc trong cùng phía của BZ// Cy)

- Ôn tập câu 1 đến 10 (SGK-102 - 103)

- Xem lại các bài đã chữa

- Bài tập : 58 ; 60 (SGK-104) - Giờ sau kiểm tra 1 tiết

A Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Kiểm tra việc nắm bắt các kiến thức về đờng thẳng vuông góc và đờng thẳng song song

- Biết diễn đạt các tính chất (định lý) thông qua hình vẽ

- Biết vẽ hình theo trình tự bằng lời

- Hs: Ôn tập chơng I, giấy kiểm tra, thớc kẻ, ê ke

C Nội dung kiểm tra

b Viết giả thiết và kết luận của các định lý đó bằng ký hiệu

Câu 2: Cho đoạn thẳng AB dài 5cm

Vẽ đờng trung trực của đoạn AB Nói rõ cách vẽ

Đề Bài

Câu 1: a Định lý: ” Hai đờng thẳng phân biệt cùng song song với một đờng thẳng thứ 3 thì chúng song song với nhau”

V ẽ hình và viết giả thiết và kết luận của các định lý đó bằng ký hiệu

Câu 2: Vẽ hình theo cách diễn đạt bằng lời sau :

- Vẽ góc A0B có số đo bằng 500 lấy điểm C bất kỳ nằm trong góc A0B

- Vẽ qua C đờng thẳng m vuông góc với 0B và đơng thẳng n // 0A Nói rõ cách vẽ

Câu 3: Cho hình vẽ

Biết a // b// c ; Â = 350 ; Góc B = 400 A a

Tính số đo góc AOB ? 35 0

Nêu rõ vì sao tính đợc nh vậy O

2 c 40 0 B Bài làm

b

Đề 2:

Bài 1: Thế nào là 2 đờng thẳng vuông góc với nhau ? Vẽ hình minh hoạ

Bài 2: Hãy phát biểu các định lý đợc diễn tả bằng hình vẽ sau

Viết giả thiết và kết luận của các định lý đó bằng ký hiệu

A

B

Bài 3: Vẽ hình theo cách diễn đạt bằng lời sau :

- Vẽ góc A0B có số đo bằng 500 lấy điểm C bất kỳ nằm trong góc A0B

- Vẽ qua C đờng thẳng m vuông góc với 0B và đ.thẳng n // 0A Nói rõ cách vẽ

Biết : x'x // y'y ; Góc 0AX = 400 ; 0A ⊥ 0B

Tính số đo góc 0BY Nói rõ vì sao tính đợc nh vậy

Đáp án :

Trờng THCS Mờng Cang

Đáp án hớng dẫn chấm đề kiểm tra 45p’

- Ghi giả thiết, kết luận đúng (0,5 đ)

- H/s nắm đợc định lý về tổng ba góc của 1 tam giác

- Biết vận dụng định lý để tính số đo các góc của một tam giác

2 Kỹ năng:

- Vận dụng các kiến thức đã học vào các bài toán, CM định lý

- Kỹ năng vẽ hình, ghi giả thiết, kết luận

3 Thái độ:

- Phát huy trí lực của học sinh

B Chuẩn bị

Gv: Thớc, thớc đo góc, bút dạ, 1 tam giác bằng bìa, kéo

Hs: Thớc đo độ, 1 tam giác bằng bìa, kéo cắt giấy

C Tiến trình dạy học

T.g Hoạt động của giáo viên HĐ của học sinh

18' HĐ1:

1 ổn định tổ chức

2 Kiểm tra và thực hành đo tổng ba

góc của một tam giác

- Cho h/s làm ?1

- Vẽ 2 tam giác bất kỳ, dùng thớc đo

góc, đo ba góc của mỗi tam giác

A + B + C = 1800

M + N + P = 1800

- H/s làm ? 2 : Thực hành cắt ghép 3 - Thực hành theo trình tự SGK-106

góc của 1 tam giác.

- G/v sử dụng tam giác bìa

- Lần lợt tiến hành

? Hãy nêu dự đoán : Tổng 3 góc của

1 tam giác = 1800 Đó là định lý rất

quan trọng Chúng ta chứng minh

định lý đó

- Tổng 3 góc của 1 tam giác bằng 1800

12' HĐ2: Tổng 3 góc của 1 tam giác

? Bằng lập luận em nào chứng minh

CM:

Qua A kẻ đờng thẳng xy//BC

=> Góc B = A1 (1) (2 góc so le trong)Góc C = A2 (2) (2 góc SL trong)

- H·y vÏ ∆ vu«ng ABC (¢ = 900)

- ∆ ABC cã ¢ = 900 ta nãi ∆ ABC

- Ta có định lý : Trong tam giác

vuông, hai góc nhọn phụ nhau

- 1 h/s nhắc lại định lý

- Hai góc phụ nhau

- Trong 1 ∆ vuông, hai góc nhọn phụ nhau

17' HĐ3: Góc ngoài của tam giác

- G/v vẽ góc ACX

góc ACX là góc ngoài tại đỉnh C của

∆ ABC

- ? góc ACX có vị trí nh thế nào đối

với góc C của ∆ ABC

- Vậy góc ngoài của 1 ∆ là góc ntn?

? Hãy vẽ góc ngoài tại đỉnh B của ∆

ABC và đỉnh A của ∆ ABC

Ta nói : Góc ACX ; ABY CAT là các

góc ngoài của ∆ ABC, các góc A; B;

C của ∆ ABC gọi là góc trong

? Nh vậy, góc ngoài của ∆ có số đo

nh thế nào so với mỗi góc trong

∆ABC: y =900-B = 900 - 500 = 400

Nếu còn thời gian cho h/s làm bài 3a

(SGK-108) Bài 3 (SGK-108So sánh BIK và BAK

Ta có BIK là góc ngoài của ∆ ABI

=> BIK > BAK (theo nhận xét)2' HĐ4: Hớng dẫn về nhà

- Nắm vững các định nghĩa, định lý đã học trong bài

- Tổng 3 góc của một tam giác bằng 1800

- Trong tam giác vuông, hai góc nhọn phụ nhau

- Định nghĩa góc ngoài, định lý về tính chất góc ngoài của tam giác

Nêu tính chất góc ngoài, chỉ rõ tính

chất theo hình vẽ

- Gọi h/s nhận xét sửa sai

- G/v sửa sai - Chốt kiến thức

cho điểm

Gt : ∆ABC Góc B = 800 ; C = 300

Phân giác AD

KL: Góc ADC = ? Góc ADB = ?

AIH = KIB = 500 (2 góc đối đỉnh)

- 1 h/s viết giả thiết kết luận ?

- Quan sát hình - Dựa vào cách nào để

CM Ax// BC ?

Bài số 8 (SGK-109)

GT: ∆ ABC ; Bˆ=Cˆ = 40 0

Ax là pg góc ngoài tại AKL: Ax// BC

(§l gãc ngoµi)

Ax lµ tia ph©n gi¸c cña B¢Y

0 0

2

2

80 2

ˆ ˆ

=>A A y A B (2)

Tõ (1) vµ (2) => 0

2 40 ˆ

ˆ =A =

B

Mµ gãc B vµ gãc ¢2 ë vÞ trÝ so le trong => Ax // BC

Gv: Thớc thẳng, com pa, phấn màu, bảng phụ ghi bai tập

Hs: Thớc, com pa, thớc đo góc

C Tiến trình dạy học

Hoạt động của giáo viên HĐ của học sinh

HĐ1:

1 ổn định tổ chức

2 Kiểm tra thông qua ?1

Cho 2 ∆ ABC và A'B'C' hãy dùng thớc kẻ và

thớc đo góc đo các cạnh và góc của 2 tam

HĐ2: Định nghĩa

? ∆ ABC và A'B'C' ở trên có mấy yếu tố =

nhau ? mấy yếu tố về cạnh, mấy yếu tố về

góc ?

- G/v ghi bảng 2 ∆ bằng nhau theo ký hiệu >

- G/v giới thiệu đỉnh tơng ứng với đỉnh A là

=> ∆ ABC = ∆ A'B'C'

Hai tam giác bằng nhau là 2 ∆ có các cạnh

t-ơng ứng bằng nhau, các góc tt-ơng ứng bằng nhau.

HĐ3: Ký hiệu

Ngoài vận dụng lời để ĐN 2 ∆ bằng nhau ta

có thể dùng ký hiệu để chỉ sự = nhau của 2 ∆

- G/v nhấn mạnh Quy ớc khi ký hiệu 2 ∆ bằng

Cho ∆ ABC - ∆ DEF thì góc D tơng ứngvới

góc nào ? Cạnh BC tơng ứng với cạnh nào ?

Hãy tính góc A của ∆ ABC

=> Góc D = ?

?2 :

a ∆ ABC = ∆ MNP

b Đỉnh tơng ứng với đỉnh A là đỉnh M Góc tơng ứng với góc Nlà góc B

- Hớng dẫn bài 11: Căn cứ vào thứ tụ viết ký hiệu của hai tam giác bằng nhau.

Bài 13: Hai tâm giác ∆ ABC = ∆ DEF => các cạnh tơng úng của 2 tam giác bằng nhau ( AB =

DE = 4cm ) Từ đó tính đợc chu vi của môi xtam giác trên.

- Chuẩn bị các bài tập đã giao giờ sau luyện tập

Giảng:

Trả bài kiểm tra

A Mục tiêu:

- H/s thấy đợc qua bài kiểm tra bản thân nắm đợc kiến thức của chơng I nh thế nào ?

- Cách trình bày bài và chứng minh ; tính số đo góc đã chính xác cha Từ đó rút kinh nghiệm cho việc học và làm bài tập về nhà, trên lớp nghe giảng

B Nội dung kiểm tra

1 Chữa bài kiểm tra (theo đáp án tiết 16

2 Nhận xét

- Các em đã ôn tập kỹ phần lý thuyết, các định nghĩa, tính chất của chơng I

- Biết vận dụng các định lý về đờng thẳng song song vào làm bài tập

- Biết xác định giả thiết và kết luận và ghi bằng ký hiệu hình học

10' HĐ1:

1 ổn định tổ chức

2 Kiểm tra

- 1 h/s lên làm bài tập 12 (Sgk-112)

- G/v kiểm tra lý thuyết

1 Nêu ĐN 2 ∆ bằng nhau, làm bài tập 10

Mà AB = 2cm ; BC = 4cm ; Góc B = 40 0

=> HI = 2 cm ; IK = 4cm Góc I = 40 0

33 HĐ2: Luyện tập

- H/s làm bài tập 13 (Sgk-112)

? Muốn tính chu vi ∆ ABC ta làm ntn?

? Vậy cần biết số đo cạnh nào ?

Vậy Cv ∆ ABC = Cv ∆ DEF = ?

? Bài toán cho biết, yêu cầu làm gì?

- Hãy viết gt ; kl của bài

? Các góc phải tìm có liên quan gì đến gt

mà AB = 4cm ; BC = 6cm ;

DF = 5 cm => AC = 5cm Chu vi mỗi tam giác là :

Bài 23 (SBT-100)

GT : ∆ ABC = ADEF Â = 55 0 ; E = 75 0

KL : Góc B = ? ; C = ? Góc D = ? ; F = ? Giải:

- Nắm đợc trờng hợp bằng nhau c.c.c của 2 ∆

- Biết cách vẽ tam giác khi biết 3 cạnh của nó

- Biết sử dụng trờng hợp bằng nhau c.c.c để chứng minh 2 ∆ bằng nhau, từ đó suy ra các góc

t-ơng ứng bằng nhau.

2 Kỹ năng:

- Rèn kỹ năng sử dụng dụng cụ, rèn tính cẩn thận và chính xác trong vẽ hình -

- Biết trình bày bài toán chứng minh 2 ∆ bằng nhau.

3 Thái độ:

- Ham thích học tập bộ môn

B Chuẩn bị

Gv: Thớc thẳng, Com pa, thớc đo góc, bảng phụ vẽ hình 1 số bài tập

Hs: Thớc kẻ, com pa, thớc đo góc, ôn cách vẽ ∆ khi biết 3 cạnh (lớp 6)

1 Nêu ĐN 2 tam giác bằng nhau ?

- Để k.tra xem 2 ∆ có bằng nhau hay

không ta k.tra những điều kiện gì ?

ĐVĐ: Khi ĐN 2 ∆ bằng nhau, phải nêu 6

điều kiện bằng nhau (3 điều kiện về cạnh,

3 điều kiện về góc) Trong bài học hôm

nay ta thấy chỉ cần có 3 điều kiện : 3 cạnh

- Vẽ các đờng thẳng AB ; AC ta đợc

- H/s khác vẽ hình vào vở tam giác ABC.

- Ta thừa nhận tính chất "Nếu 3 cạnh của

∆ này bằng ba cạnh của tam giác kia thì

H68 có ∆ nào bằng nhau " vì sao ?

- G/v trình bày mẫu bài CM

- Học thuộc tính chất và viết trình bày CM

- Vẽ tam giác khi biết 3 cạnh

- Bài 15 ; 18 ; 19 (SGK-114) Bài 27 đến bài 30 (SBT)

- Giờ sau luyện tập

* Rút kinh nghiệm:

- Tiếp tục luyện tập giải các bài tập chứng minh 2 ∆ bằng nhau (c.c.c)

- Hiểu và biết vẽ một góc bằng 1 góc cho trớc

2 Kỹ năng:

- Rèn kỹ năng vẽ hình, chứng minh 2∆ bằng nhau (c.c.c)

3 Thái độ:

- Cẩn thận, chính xác trong vẽ hình

HS3: Khi nào ta kết luận đợc ∆ABC

= ∆A'B'C' theo trờng hợp c.c.c ?

⇑

∆ADC = ∆ CBA

⇑c.c.c

=> ∆ 0BC = ∆ ADE (c.c.c)

=> Góc B0C = EAD (góc t.ứng)Hay góc X0Y = góc DAE

Bài tập 34(SBT-102)

GT : ∆ABC (A ; BC) ∩ (C; AB) = {D}

KL : AD//BCChứng minhXét ∆ADC và ∆CBA

- Muèn chøng minh AM ⊥ BC ta

lµm nh thÕ nµo ?

AM ⊥ BC

⇑AMB = 900

⇑AMB = AMC

⇑

∆AMB = ∆ AMC

Chøng minhXÐt ∆ABM vµ ∆ACM

- H/s nắm đợc trờng hợp bằng nhau c.g.c của 2 tam giác

- Biết cách vẽ một tam giác biết 2 cạnh và góc xen giữa 2 cạnh đó

- GV lu ý với H/s góc xen giữa hai cạnh

Cho h/s làm ?1

- Hãy đo ACvà A'C' ; So sánh ?

- Em có kết luận 2∆ trên ?

Theo 2 bài toán giả thiết cho biết yếu tố nào ?

- Qua 2 bài tập ta có tính chất sau :

- Hs đọc bài toán (SGK-117)-H/s làm ?1

HĐ3: Trờng hợp = nhau (c.g.c)

- G/v ta thừa nhận tính chất c.g.c

? Hãy ghi tính chất vừa nêu?

? Thay đổi góc và cạnh bằng nhau khác có đợc

không ?

Tính chất (SGK-117)

∆ABC và ∆A'B'C'

có AB = A'B' ; BC = B"C'Góc B = B'

- 1 h/s trả lời

- H/s khác bổ sung - sửa sai

H/s làm ?2:

∆ABC = ∆ADC (c.g.c)Vì BC = DC (gt)

GK chung

Hình 84:

∆MNP ≠∆MQP vì NP = PQ

MP chung ; M1 = M2 nhng góc không xen kẽ giữa 2 cặp cạnh bằng nhau

HĐ6: Hớng dẫn về nhà

- Vẽ tam giác biết 2 cạnh 1 góc xen giữa

- Thuộc, hiểu tính chất ; hệ quả

- Bài 24 ; 27 ; 28 (SGK-119) Bài 36 đến 38 (SBT)

- Giờ sau luyện tập