[r]
Trang 1PH N 1: C H CẦ Ơ Ọ
CH Đ 1: CHUY N Đ NG CỦ Ề Ể Ộ Ơ
LÝ THUY TẾ
1) Làm th nào đ bi t m t v t chuy n đ ng hay đ ng yên? ế ể ế ộ ậ ể ộ ứ
Đ nh n bi t m t v t chuy n đ ng hay đ ng yên, ngể ậ ế ộ ậ ể ộ ứ ười ta d a vàoự
v trí c a v t đó so v i v t đị ủ ậ ớ ậ ược ch n làm m c (v t m c) ọ ố ậ ố
S thay đ i v trí c a m t v t theo th i gian so v i v t khác đự ổ ị ủ ộ ậ ờ ớ ậ ượ c
g i là chuy n đ ng c (g i t t là chuy n đ ng) ọ ể ộ ơ ọ ắ ể ộ
Chuy n đ ng cể ộ ơ
2) Tính tương đ i c a chuy n đ ng và đ ng yênố ủ ể ộ ứ
M t v t có th chuy n đ ng đ i v i v t này nh ng l i đ ng yên đ iộ ậ ể ể ộ ố ớ ậ ư ạ ứ ố
v i v t khác ớ ậ
3) Phân bi t chuy n đ ng theo hình d ng qu đ oệ ể ộ ạ ỹ ạ
Đường mà m t v t v ch ra trong không gian khi chuy n đ ng độ ậ ạ ể ộ ượ c
g i là ọ qu đ o ỹ ạ chuy n đ ng c a v tể ộ ủ ậ
Tùy theo hình d ng qu đ o, ngạ ỹ ạ ười ta phân bi t chuy n đ ng th ngệ ể ộ ẳ
và chuy n đ ng cong. Chuy n đ ng tròn là m t trể ộ ể ộ ộ ường h p c aợ ủ chuy n đ ng congể ộ
BÀI T PẬ
Bài 1: M t đoàn tàu l a đang chuy n đ ng, tàu l a đang chuy n đ ngộ ử ể ộ ử ể ộ
so v i v t m c nào sau: ớ ậ ố
a) C t đi n bên độ ệ ường b) Người lái tàu c) Nhà ga
Bài 2: Hai hành khách A, B cùng ng i trên m t ô tô đang vào b n xe.ồ ộ ế
Người C đang đ ng trong b n ch ô tô vào b n. H i: ứ ế ờ ế ỏ
Trang 2a) So v i ngớ ười nào thì hai hành khách A, B này chuy n đ ng? V iể ộ ớ
người nào thì đang đ ng yên? ứ
b) Người C đang chuy n đ ng so v i ai? Đ ng yên so v i gì? ể ộ ớ ứ ớ
Bài 3: Khi đang đ ng trên c u n i gi a hai b sông r ng nhìn xu ngứ ầ ố ữ ờ ộ ố dòng nước lũ đang ch y r t m nh, ta th y nh c u b “trôi” ngả ấ ạ ấ ư ầ ị ượ ạ c l i Hãy gi i thích vì sao ta l i có c m giác đó?ả ạ ả
Bài 4: B n An và b n Hùng đ ng bên đ ng nhìn m t chi c xe buýtạ ạ ứ ở ườ ộ ế đang chuy n đ ng trên để ộ ường. Trên xe ch có m t ngỉ ộ ười lái xe. An nói:
“Người lái xe đang chuy n đ ng”, Hùng nói: “Không đúng, ngể ộ ười lái xe đang đ ng yên”. Theo em ai đúng, ai sai? T i sao?ứ ạ
Bài 5: Hi n nay ta đ u bi t trái đ t quay quanh m t tr i. Nh ng ng iệ ề ế ấ ặ ờ ư ườ
ta thường nói: “M t Tr i m c đ ng Đông, l n đ ng Tây”. Vì sao l i cóặ ờ ọ ằ ặ ằ ạ quan ni m nh v y?ệ ư ậ
Bài 6: Em hãy cho bi t các tr ng h p sau, v t chuy n đ ng theo quế ườ ợ ậ ể ộ ỹ
đ o nào:ạ
a) Chuy n đ ng c a đ u kim đ ng h ể ộ ủ ầ ồ ồ
b) Chuy n đ ng c a m t qu táo đang r i ể ộ ủ ộ ả ơ
c) Chuy n đ ng c a m t viên đ n đang để ộ ủ ộ ạ ược b n ra t nòng súngắ ừ theo phương song song v i M t Đ tớ ặ ấ
d) Chuy n đ ng c a đ u cánh qu t đang ho t đ ng ể ộ ủ ầ ạ ạ ộ
e) Chuy n đ ng c a m t chi c lá r i trong không khíể ộ ủ ộ ế ơ
Bài 7: M t ô tô đang chuy n đ ng trên đ ng. Ng i lái ô tô ng iộ ể ộ ườ ườ ồ trong cabin, người đ ng bên đứ ường, c t đi n bên độ ệ ường và ô tô đang chuy n đ ng hay đ ng yên so v i:ể ộ ứ ớ
a) Ngườ ứi đ ng bên đường b) Người lái ô tô c) M t đặ ường Bài 8: Theo câu chuy n v ng i lái tàu thông minh và qu cam. Vào nămệ ề ườ ả
1935, trên ch ng đặ ường s t n i gi a hai ga Ennhic p và Olisantraắ ố ữ ố thu c nộ ước Nga, anh lái tàu Boócxép phát hi n ra t xa m t dãy các toaệ ừ ộ tòa phía trước tu t m c n i, đang lăn ngộ ố ố ược v phía mình do t t d c.ề ụ ố
Th t nguy hi m n u dãy toa kia băng xu ng d c lao th ng vào vào đoànậ ể ế ố ố ẳ tàu c a anhủ
Lúc đó anh li n hãm tàu mình l i r i cho tàu ch y lùi, nhanh d n choề ạ ồ ạ ầ
t i khi nhanh b ng các toa tàu đang t t d c. Nh v y, anh đã đón cớ ằ ụ ố ờ ậ ả
Trang 3Em hãy gi i thích c s khoa h c c a cách x lý thông minh c aả ơ ở ọ ủ ử ủ
người lái tàu Boócxép
Bài 9: M t ng i ng i trên m t ô tô đang ch y trên m t con đ ng,ộ ườ ồ ộ ạ ộ ườ nhìn th y hai hàng cây ven đấ ường ch y ngạ ược chi u v i ô tô. Hãy gi iề ớ ả thích t i sao?ạ
Bài 10: Khi tr i m a không có gió nh ng các gi t m a r i theo ph ngờ ư ư ọ ư ơ ươ xiên hướng vào phía trướ ửc c a kính c a các ô tô. Hãy gi i thích t i sao?ủ ả ạ
CH Đ 2: T C ĐỦ Ề Ố Ộ
LÝ THUY TẾ
1) Chuy n đ ng nhanh, ch m và s ph thu c vào th i gian, quãngể ộ ậ ự ụ ộ ờ
đường
Trên cùng m t quãng độ ường, v t chuy n đ ng càng nhanh khi th iậ ể ộ ờ gian chuy n đ ng càng ng nể ộ ắ
V t cũng chuy n đ ng càng nhanh khi quãng đậ ể ộ ường đi được trong
m t giây càng l n ộ ớ
2) T c đố ộ
T c đ cho bi t đ nhanh ch m c a v t chuy n đ ng, đo b ngố ộ ế ộ ậ ủ ậ ể ộ ằ quãng đường v t đi đậ ược trong m t đ n v th i gianộ ơ ị ờ
Công th c tính t c đ : ứ ố ộ
s là quãng đường v t đi đậ ược trong th i gian tờ
Đ n v đo c a t c đ là mét trên giây (m/s) ơ ị ủ ố ộ
Đ i đ n v : ổ ơ ị (km/h) (m/s)
(m/s) (km/h) BÀI T P Ậ
Bài 11: M t đoàn tàu chuy n đ ng trong th i gian 2 gi đi đ c quãngộ ể ộ ờ ờ ượ
đường dài 170 km. Tính v n t c c a đoàn tàu ra km/h và m/sậ ố ủ
Bài 12: Hai chi c xe đ p chuy n đ ng đ u. Xe th nh t đi đ c 10 kmế ạ ể ộ ề ứ ấ ượ trong 30 phút, xe th hai có đi đứ ược 12 km trong 40 phút. Xe nào ch yạ nhanh h n? T i sao?ơ ạ
Bài 13: M t v t chuy n đ ng trên đo n đ ng dài 50m. Trên n a đo nộ ậ ể ộ ạ ườ ử ạ
đường đ u nó đi v i v n t c 5 m/s, n a đo n đầ ớ ậ ố ử ạ ường còn l i đi v i v nạ ớ ậ
t c 3 m/s. Tính th i gian v t chuy n đ ng trên c quãng đố ờ ậ ể ộ ả ường
Trang 4Bài 14: Hai ng i đi xe đ p. Ng i th nh t đi quãng đ ng 540 m h tườ ạ ườ ứ ấ ườ ế 1,5 phút, người th hai đi 72 km trong 0,5 giứ ờ
a) Người nào đi nhanh h n? T i sao?ơ ạ
b) Hai người này xu t phát cùng m t lúc và đi cùng chi u thì sau 15ấ ộ ề phút, hai người cách nhau bao nhiêu km?
Bài 15: M t bánh xe ô tô có bán kính 30 cm. Khi xe ch y v i v n t cộ ạ ớ ậ ố 60km/h thì s vòng quay c a m i bánh xe trong 1 gi là bao nhiêu? Bi t ố ủ ỗ ờ ế Bài 16: Hai b n M, N cùng bên m t b sông và cách nhau 150 km. N uế ở ộ ờ ế
ca nô đi xuôi dòng t M đ n N thì m t 4h. N u ca nô ch y ngừ ế ấ ế ạ ược dòng từ
N v M v i l c kéo c a máy nh khi xuôi dòng thì th i gian ch y tăngề ớ ự ủ ư ờ ạ thêm 1h
a) Tìm v n t c c a ca nô, c a dòng nậ ố ủ ủ ước?
b) Tìm th i gian ca nô t t máy đi t M đ n N?ờ ắ ừ ế
Bài 17: Hai v t xu t phát cùng m t lúc t i hai đi m A và B cách nhau 150ậ ấ ộ ạ ể
m. V t 1 đi t A v B v i v n t c 3 m/s. V t 2 chuy n đ ng t B v A.ậ ừ ề ớ ậ ố ậ ể ộ ừ ề
Bi t sau 30 s thì hai v t g p nhau. Tính t c đ c a v t 2ế ậ ặ ố ộ ủ ậ
Bài 18: Hai b n Hùng và Phúc chung m t nhà và cùng đi t nhà đ nạ ở ộ ừ ế
trường. Hùng đi trước v i v n t c 10 km/h. Phúc đi sau Hùng 6 phút v iớ ậ ố ớ
v n t c 12 km/h và t i trậ ố ớ ường cùng lúc v i Hùngớ
a) Quãng đường t nhà đ n trừ ế ường dài bao nhiêu km?
b) Th i gian Phúc đi t nhà đ n trờ ừ ế ường là bao nhiêu
CH Đ 3: CHUY N Đ NG Đ U – CHUY N Đ NG KHÔNG Đ UỦ Ề Ể Ộ Ề Ể Ộ Ề
LÝ THUY TẾ
1) Liên h gi a chuy n đ ng đ u, không đ u v i t c đệ ữ ể ộ ề ề ớ ố ộ
Chuy n đ ng đ u là chuy n đ ng có t c đ không thay đ i theoể ộ ề ể ộ ố ộ ổ
th i gianờ
Chuy n đ ng không đ u là chuy n đ ng có t c đ thay đ i theoể ộ ề ể ộ ố ộ ổ
th i gianờ
Trang 52) T c đ trung bình c a chuy n đ ng không đ uố ộ ủ ể ộ ề
T c đ trung bình c a m t chuy n đ ng không đ u trên m t quãngố ộ ủ ộ ể ộ ề ộ
đường được tính b i công th c: ở ứ
vtb =
s là quãng đường đi được và t là th i gian đ đi h t quãng đờ ể ế ường đó
Đ n v c a t c đ trung bình là m/s ho c km/h ơ ị ủ ố ộ ặ
BÀI T PẬ
Bài 19: M t ô tô đi t thành ph H Chí Minh ra Nha Trangộ ừ ố ồ
a) Chuy n đ ng c a ô tô là chuy n đ ng đ u hay không đ u? T iể ộ ủ ể ộ ề ề ạ sao?
b) Nói ô tô chuy n đ ng t thành ph H Chí Minh ra Nha Trang v iể ộ ừ ố ồ ớ
v n t c 50km/h là nói v n t c nào? ậ ố ậ ố
Bài 20: M t s ý ki n cho r ng: “ khi qu đ o chuy n đ ng c a v tộ ố ế ằ ỹ ạ ể ộ ủ ậ không ph i đả ường th ng thì chuy n đ ng c a v t không ph i là chuy nẳ ể ộ ủ ậ ả ể
đ ng đ u”. Theo em, ý ki n này đúng hay sai? T i sao?ộ ề ế ạ
Bài 21: M t b n h c sinh đ p xe t nhà đ n tr ng v i quãng đ ng dàiộ ạ ọ ạ ừ ế ườ ớ ườ 5km ph i đi h t 15 phútả ế
a) Chuy n đ ng c a b n h c sinh này là chuy n đ ng gì?ể ộ ủ ạ ọ ể ộ
b) Tính v n t c trung bình c a b n h c sinh đi t nhà đ n trậ ố ủ ạ ọ ừ ế ường
Bài 22: M t ng i đi xe đ p chuy n đ ng trên đo n đ ng AB dài 2,5ộ ườ ạ ể ộ ạ ườ
km h t 30 phút . Sau đó l i đi ti p lên m t con d c BC dài 1 km h t 45ế ạ ế ộ ố ế phút. Hãy tính v n t c c a ngậ ố ủ ười đi xe đ p khi đi trên đo n ạ ạ AB, BC và AC
Bài 23: M t v t chuy n đ ng không đ u. Bi t v n t c trung bình c a v tộ ậ ể ộ ề ế ậ ố ủ ậ trong 1/3 th i gian đ u b ng 36m/s trong th i gian còn l i b ng 24m/s.ờ ầ ằ ờ ạ ằ Tính v n t c trung bình c a v t trong su t th i gian chuy n đ ngậ ố ủ ậ ố ờ ể ộ
Trang 6Bài 24: M t ô tô chuy n đ ng trên ch ng đ ng g m ba đo n liên ti pộ ể ộ ặ ườ ồ ạ ế cùng chi u dài. Đo n đề ạ ường đ u AB v n t c xe vầ ậ ố 1 = 48m/s; trên đo nạ
đường th hai BC v i v n t c c a xe vứ ớ ậ ố ủ 2 = 36m/s; trên đo n đạ ường th baứ
CD v i v n t c c a xe vớ ậ ố ủ 3 = 24m/s. tính v n t c trung bình c a ô tô cậ ố ủ ả
ch ng đặ ường đi được AD
Bài 25: M t ô tô chuy n đ ng trên m t đo n đ ng dài 156km v i v nộ ể ộ ộ ạ ườ ớ ậ
t c trung bình 52km/h. N a th i gian đ u ô tô đi v i v n t c 60km/h. Tínhố ử ờ ầ ớ ậ ố
v n t c trung bình c a ô tô trong n a th i gian còn l iậ ố ủ ử ờ ạ
Bài 26:M t v n đ ng viên đua xe đ p đ a hình trên ch ng đ ng AB g mộ ậ ộ ạ ị ặ ườ ồ
3 đo n: đạ ường b ng, leo d c và xu ng d c. Trên đo n đằ ố ố ố ạ ường b ng, xeằ
ch y v i v n t c 48km/h trong 20 phút. Trên đo n leo d c xe ch y h t 30ạ ớ ậ ố ạ ố ạ ế phút, xu ng d c h t 15 phút. Bi t v n t c trung bình khi leo d c b ng 1/3ố ố ế ế ậ ố ố ằ
v n t c trên đậ ố ường b ng; v n t c xu ng d c g p b n l n v n t c leoằ ậ ố ố ố ấ ố ầ ậ ố
d c. Tính đ dài c a c ch ng đố ộ ủ ả ặ ường AB
Bài 27: Ô tô đang chuy n đ ng v i v n t c 54km/h, g p m t đoàn tàu điể ộ ớ ậ ố ặ ộ
ngược chi u. Ngề ười lái xe th y đoàn tàu lấ ướt qua trước m t mình trongặ
th i gian 3s. Bi t v n t c c a tàu là 45km/hờ ế ậ ố ủ
a) Tính chi u dài c a tàuề ủ
b) N u ô tô chuy n đ ng đu i theo đoàn tàu thì th i gian đ ô tôế ể ộ ổ ờ ể
vượt qua h t đoàn tàu bao nhi u? Coi v n t c tàu và ô tô không đ i ế ề ậ ố ổ Bài 28: M t ng i đi t A đ n B v i quãng đ ng là S. Trên n a quãngộ ườ ừ ế ớ ườ ử
đường đ u ngầ ười này đi v i v n t c 20km/h. Trên n a quãng đớ ậ ố ử ường còn
l i ngạ ười này đi v i v n t c 30km/h. Hãy tính v n t c trung bình c aớ ậ ố ậ ố ủ
người này đi h t quãng đế ường S
Bài 29: Hai thành ph A và B cách nhau 30km. Lúc 8 gi , t A b n Anố ờ ừ ạ
ch y xe g n máy v i v n t c trung bình là 40km/h và t B b n Bình ch yạ ắ ớ ậ ố ừ ạ ạ
xe đ p v i v n t c 15km/h đ g p nhauạ ớ ậ ố ể ặ
a) Hai ngườ ặi g p nhau lúc m y gi ? N i g p nhau cách A bao nhiêuấ ờ ơ ặ km?
b) N u b n An xu t phát lúc 9 gi thì hai b n An và Bình g p nhauế ạ ấ ờ ạ ặ lúc m y gi và cách A bao nhiêu km? ấ ờ
Bài 30: B ng đi xe g n máy t t nh A đ n t nh B d tính m t 3 gi ằ ắ ừ ỉ ế ỉ ự ấ ờ
Nh ng sau khi đi đư ược quãng đường thì B ng tăng v n t c thêm 4km/hằ ậ ố
Trang 7a) Tính v n t c trung bình ban đ u mà B ng đi đậ ố ầ ằ ược
b) Tính quãng đường AB
c) N u sau khi xu t phát t A đế ấ ừ ược 1 gi , B ng d ng l i ngh 10ờ ằ ừ ạ ỉ phút đ đ xăng. Trên đo n để ổ ạ ường còn l i B ng đi v i v n t c trungạ ằ ớ ậ ố bình là bao nhiêu đ đ n B đúng v i th i gian d tính? ể ế ớ ờ ự
Bài 31: M t ng i đi xe ô tô trên quãng đ ng dài AB. Trong th i gianộ ườ ườ ờ
đ u, ngầ ười đó đi trên quãng đường S1 v i v n t c 32km/h. Trên quãngớ ậ ố
đường còn l i, ngạ ười đó đi quãng đường đ u v i v n t c là 60km/h vàầ ớ ậ ố trong quãng đường cu i ô tô đi v i v n t c vố ớ ậ ố 3. Bi t v n t c trung bình màế ậ ố
ô tô đi trên c quãng đả ường AB là 48km/h. Tính v3?
Bài 32: M t ca – nô đi xuôi dòng n c t đi m A đ n đi m B m t th iộ ướ ừ ể ế ể ấ ờ gian là 30 phút. N u đi ngế ược dòng t B v A m t h t 45 phút. N u canôừ ề ấ ế ế
t t máy trôi theo dòng nắ ướ ừc t A đ n B thì m t th i gian bao lâu? Bi tế ấ ờ ế
v n t c canô so v i dòng nậ ố ớ ước và c a dòng nủ ước so v i b sông làớ ờ không đ iổ
Bài 33: M t ng i đi xe máy t thành ph H Chí Minh đ n B n Tre.ộ ườ ừ ố ồ ế ế Trong n a quãng đử ường đ u, ngầ ười
đó đi v i v n t c trung bình 30km/h. Trên quãng đớ ậ ố ường còn l i, trong n aạ ử
th i gian đ u ngờ ầ ười đó đi v i v n t c trung bình 20km/h. Và sau đó đi v iớ ậ ố ớ
v n t c trung bình 24km/h. Bi t th i gian đi t thành ph H Chí Minhậ ố ế ờ ừ ố ồ
đ n Bên Tre là 3 gi Tính quãng đế ờ ường mà người đó đi t thành ph Hừ ố ồ Chí Minh đ n B n Treế ế
Bài 34: M t con thuy n đi xuôi dòng t A đ n B cách nhau 25km. T i B,ộ ề ừ ế ớ thuy n này d ng l i đón m t khách m t 15 phút, r i l i đi ngề ừ ạ ộ ấ ồ ạ ược dòng từ
B v A. Bi t v n t c thuy n đ i v i dòng nề ế ậ ố ề ố ớ ước là 27,5km/h. V n t c c aậ ố ủ dòng nước so v i b sông là 2,5 km/h. Tính t ng th i gian thuy n đi và vớ ờ ổ ờ ề ề
gi a hai b n A và Bữ ế
Bài 35: M t chi c thuy n chuy n đ ng d c theo m t b sông t b Aộ ế ề ể ộ ọ ộ ờ ừ ờ
đ n B. V n t c c a thuy n trên dòng nế ậ ố ủ ề ước là v1, v n t c c a dòng nậ ố ủ ướ c
là v (v < v1). Thuy n chuy n đ ng t A đ n B trong 12 phút. N u dòngề ể ộ ừ ế ế
nước đ ng yên thì thuy n chuy n đ ng t A đ n B, r i t B v A trongứ ề ể ộ ừ ế ồ ừ ề
th i gian t ng c ng là bao nhiêu?ờ ổ ộ
Bài 36: Hai xe đ p xu t phát cùng m t lúc t A và B, chuy n đ ng đ uạ ấ ộ ừ ể ộ ề trên m t độ ường tròn có chu vi là 48m (nh hình v ). Đi m A và B v tríư ẽ ể ở ị