Nguyên nhân và nội dung của các cuộc phát kiến địa lí:.. - Nguyên nhân: Do nhu cầu phát triển sản xuất.[r]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HK I NĂM HỌC 2017-2018
MÔN LỊCH SỬ 7
CÂU 1: Lãnh địa phong kiến
* Lãnh địa phong kiến châu Âu (khái niệm, tổ chức, đặc trưng)
- Lãnh địa: Là khu đất rộng, trở thành vùng đất riêng của lãnh chúa – như một vương quốc thu nhỏ
- Tổ chức và hoạt động:
+ Lãnh địa có: đất đai, lâu đài, quân đội, luật pháp, đồng cỏ, kho tàng thuộc quyền sở hữu của lãnh chúa
+ Nông nô nhận ruộng đất canh tác và nộp tô thuế cho lãnh chúa
+ Lãnh chúa có cuộc sống giàu có, xa hoa và trực tiếp bóc lột nông nô
- Đặc trưng cơ bản của lãnh địa phong kiến: là nền kinh tế chính trị độc lập mang tính tự cung, tự cấp và khép kín với bên ngoài
* Quan sát hình 1 sgk trang 4: “Lâu đài và thành quách của lãnh chúa, hãy nhận xét cuộc sống của lãnh chúa và nông nô?
- Lãnh chúa có cuộc sống giàu có, xa hoa (làm chủ lãnh địa) và trực tiếp bóc lột nông nô
- Nông nô có đời sống khổ cực, nhận ruộng đất canh tác và nộp tô thuế cho lãnh chúa
- Vì thế, nông nô nhiều lần nổi dậy chống lãnh chúa phong kiến
CÂU 2: Những cuộc phát kiến địa lí
* Nguyên nhân và nội dung của các cuộc phát kiến địa lí:
- Nguyên nhân: Do nhu cầu phát triển sản xuất Tiến bộ về kĩ thuật hàng hải: la bàn, hải đồ, kĩ thuật đóng tàu
- Nội dung những cuộc phát kiến địa lý:
Trang 2Cuối thế kỉ XV đầu XVI, nhiều cuộc phát kiến địa lý lớn đã diễn ra:
+ Đi-a-xơ đến cực Nam Châu Phi (1487)
+ Va-xco-đơ-ga-ma đến Tây Nam Ấn Độ (1498)
+ Cô-lôm-bô tìm ra châu Mỹ (1492)
+ Ma-gien-lan đi vòng quanh thế giới (1519-1522)
* Ý nghĩa, tác động của các cuộc phát kiến địa lý?
- Tìm ra những con đường mới nối liền các châu lục
- Thúc đẩy thương nghiệp châu Âu phát triển
- Đem lại nguồn lợi khổng lồ cho giai cấp tư sản châu Âu
Câu 3: Luật pháp và quân đội thời Lý
* Luật pháp:
Năm 1042, nhà Lý ban hành bộ luật thành văn đầu tiên của nước ta – bộ luật Hình thư
- Nội dung:
+ Bảo vệ vua và triều đình
+ Bảo vệ của công và tài sản của nhân dân
+ Cấm giết mổ trâu bò để bảo vệ sức kéo cho nông nghiệp
+ Người phạm tội bị xử phạt nghiêm khắc
- Tác dụng:
+ Hạn chế những tiêu cực, tư tưởng chủ quan trong việc xử kiện của quan lại + Tăng cường ý thức chấp hành pháp luật trong nhân dân
+ Góp phần xây dựng triều đình nhà Lý ổn định, kỉ cương
*.Quân đội:
- Quân đội gồm cấm quân và quân địa phương
- Quân đội có quân bộ và huấn luyện, kỷ luật nghiêm minh
Trang 3- Vũ khí có: giáo mác, kiếm, cung, máy bắn đá
- Thực hiện chính sách “ngụ binh ư nông” để cho quân sĩ luân phiên về làm ruộng
CÂU 4: Cuộc chiến trên phòng tuyến Như Nguyệt
Hoàn cảnh:
- Cuối 1076, nhà Tống cử 2 đạo quân theo đường thủy – bộ tiến hành xâm lược Đại Việt
- Tháng 1-1077, 10 vạn quân do Quách Quỳ, Triệu Tiết chỉ huy vượt qua Lạng Sơn tiến xuống
- Quân đội nhà Lý dưới sự chỉ huy của Lý Thường Kiệt đã xây dựng chiến tuyến trên sông Như Nguyệt với chiều dài hơn 100km, được đắp đất cao, vững chắc
Diến biến:
- Đến bờ phía bắc Như Nguyệt, quân Tống gặp phòng tuyến của ta nên bị chặn lại Đạo quân thủy của giặc cũng bị chặn ở ven biển nên không thể chi viện
- Nhiều lần, quân Tống vượt sông tấn công phòng tuyến nhưng đều bị quân ta đẩy lùi
- Quá chán nản, quân Tống hạ trại, đóng ở bờ bắc phòng tuyến Ban đêm, Lý Thường Kiệt cho người đọc bài thơ “Nam Quốc Sơn Hà” khiến tinh thần giặc ngày càng hoang mang, lo sợ
- Cuối 1077, quân ta phản công, quân Tống thua to
- Lý Thường Kiệt chủ động giảng hòa, quân Tống vội vàng chấp nhận và rút quân về nước
Ý nghĩa:
- Nhà Tống từ bỏ hoàn toàn ý đồ xâm lược Đại Việt
- Nền độc lập của nước ta được giữ vững
CÂU 5: Giáo dục và văn hóa
*.Giáo dục:
Trang 4- Năm 1070, nhà Lý cho xây dựng Văn Miếu
- Năm 1075, mở khoa thi đầu tiên chọn quan lại
- Năm 1076, mở Quốc Tử Giám – được xem là trường đại học đầu tiên của nước ta
- Nhà nước rất quan tâm đến giáo dục và khoa cử
- Văn học chữ Hán bước đầu phát triển
Nhận xét: Giáo dục thời Lý phát triển hơn rất nhiều so với các triều đại trước
Tuy nhiên, việc thi cử vẫn chưa được quy củ, chỉ mở khoa thi khi nhà nước có nhu cầu
*.Văn hóa:
- Các vua thời Lý rất sùng đạo Phật Khắp nơi đều dựng chùa, tô tượng, đúc chuông
- Nhân, dân yêu thích ca hát, trò chơi dân gian: hát chèo, lễ hội đấu vật, đua thuyền
- Nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc đa dạng, độc đáo Tiêu biểu là chùa Một Cột, tượng phật A-di-đà, hình rồng thời Lý
- Đánh dấu cho sự ra đời một nền văn hóa riêng cho dân tộc – văn hóa Thăng Long
CÂU 6: Cách đánh của nhà Trần trong cuộc chiến đấu chống quân Nguyên lần thứ hai (1285)
*.Về công tác chuẩn bị:
- Vua Trần triệu tập hội nghị Diên Hồng để bàn kế đánh giặc
- Trần Quốc Tuấn làm tổng chỉ huy quân đội và ông soạn “Hịch tướng sĩ”để động viên tinh thần quân sĩ
- Tổ chức hội nghị Diên Hồng để thống nhất quyết tâm chống giặc
- Quân đội ngày đêm luyện tập, chuẩn bị chu đáo
*.Cách đánh:
Trang 5- Tháng 1.1285 Thoát Hoan chỉ huy 50 vạn quân Nguyên ồ ạt tiến vào nước ta Quân ta đánh một vài trận nhỏ ở biên giới để thăm dò
- Trước thế giặc mạnh, tổng chỉ huy Trần Hưng Đạo nhanh chóng thay đổi chiến lược: chuyển từ trực tiếp đối đầu với khí thế hung hãn của quân Nguyên, sang lui binh bảo toàn lực lượng
- Nhân dân ta cũng rút khỏi Thăng Long để thực hiện “vườn không nhà trống”
- Áp dụng chiến lược lui binh (từ Vạn Kiếp lui về Thăng Long, rồi lui về Thiên Trường, Nam Định), Trần Hưng Đạo khiến cho địch không thể đánh theo cách đánh nhanh thắng nhanh của chúng Ngược lại, quân ta chủ động kéo dài cuộc chiến đấu
- Quân giặc lâm vào tình trạng thiếu lương thực, chúng tự suy yếu
- Đến tháng 5/1285, quân ta tổng phản công và đánh tan 50 vạn quân Nguyên Như vậy, cách đánh độc đáo “lấy nhu thắng cương”, lấy ít đánh nhiều, tránh chỗ mạnh đánh vào chỗ yếu của giặc, đặc biệt là kế “vườn không nhà trống” là những phương pháp nghệ thuật quân sự đỉnh cao được Trần Hưng Đạo và quân dân nhà Trần thực hiện xuất sắc
HẾT