Chѭѫng trình hӛ trӧ lãi suҩt ÿã ÿѭӧc thӵc hiӋn vào ÿҫu năm 2009 trong gói kích c ҫu cӫa Chính phӫ ÿã giúp tái tài trӧ nhanh chóng cho các khoҧn nӧ (chӫ yӃu là nӧ ngҳn h ҥn) ÿã ÿѭӧc vay[r]
Trang 1ĈIӆM LҤI
Trang 3Tӌ GIÁ HӔI ĈOÁI LIÊN NGÂN HÀNG: US$ = VND 18,544
N ĂM NGÂN SÁCH CӪA CHÍNH PHӪ: 1 tháng Giêng ÿӃn 31 tháng 12
Trang 4M ӨC LӨC
Vѭѫn Lên Tӯ Khӫng Hoҧng……… 3
LiӋu Tăng Trѭӣng Có Chӳng Lҥi Không ? ……… 5
Xuҩt Khҭu Phөc Hӗi Trӣ Lҥi……….……… 7
Nhұp Khҭu Còn Phөc Hӗi Mҥnh Hѫn……… … 9
Xu Hѭӟng Trong Ngoҥi Thѭѫng……… 11
Phөc Hӗi Các Dòng Vӕn Vào ViӋt Nam……….……… 12
Cán Cân Thanh Toán ……… 13
Quҧn Lý TӍ Giá……… 15
Nhӳng ĈiӇm DӉ Bӏ Tәn Thѭѫng cӫa Khu vӵc Ngân hàng……… 16
Thҳt Chһt TiӅn TӋ……… 18
Cӫng Cӕ Tài Khóa………… ……… 20
BӅn Vӳng Nӧ Công…… 21
LiӋu Lҥm Phát Có Gia Tăng ? ……… ……… 22
Theo Hѭӟng Nào Ĉây? ……… 24
TriӇn Vӑng Năm 2010……… 26
B ҧng biӇu Bҧng 1: Thu nhұp tӯ các mһt hàng xuҩt khҭu chính……… 8
Bҧng 2: Giá trӏ nhұp khҭu các mһt hàng chӫ lӵc ……….………… 10
Bҧng 3: Cán cân thѭѫng mҥi vӟi các bҥn hàng chính………. 11
Bҧng 4: Ĉҫu tѭ trӵc tiӃp nѭӟc ngoài……… 12
Bҧng 5: Cán cân thanh toán, giai ÿoҥn 2007-2010……… 14
Bҧng 6: Quҧn lý tӍ giá……… 16
Bҧng 7: ĈiӅu hành ngân sách nhà nѭӟc……… 20
Trang 5Hình v Ӂ
Hình 1: Tăng trѭӣng GDP theo quý……… 3
Hình 2: Ĉóng góp vào tăng trѭӣng GDP………. 4
Hình 3: Thay ÿәi cѫ cҩu theo thӡi vө……… 6
Hình 4: Thay ÿәi GDP trong Q1 hàng năm……… 6
Hình 5: Tăng trѭӣng xuҩt khҭu giӳa các quý trѭӟc ÿây (trung bình trѭӧt)………. 7
Hình 6: Xuҩt khҭu mӝt sӕ hàng nguyên liӋu và nông sҧn……… 9
Hình 7: TӍ giá giӳa VND và ÿôla Mӻ……… 15
Hình 8: Lãi suҩt cӫa Ngân hàng Nhà nѭӟc……… 18
Hình 9: Các cân ÿӕi tiӅn tӋ……… ….……… 19
Hình 10: ChӍ sӕ giá tiêu dùng so vӟi cùng kǤ … 23
Hình 11: Giai ÿoҥn lãi suҩt quá cao ………. 25
Hình 12: Lãi suҩt liên ngân hàng……….…… 26
Hình 13: TӍ giá cӫa các ÿӗng tiӅn trong khu vӵc……… 27
Hình 14: Chênh lӋch rӫi ro quӕc gia cӫa các nӅn kinh tӃ trong khu vӵc………. 28
Trang 6TÓM T ҲT
ViӋt Nam ÿã vѭӧt qua khӫng hoҧng kinh tӃ tài chính toàn cҫu tӕt hѫn so vӟi nhiӅu
nѭӟc khác GDP tăng 5,3% trong năm 2009 trong ÿó quý IV ÿã ÿҥt mӭc 6,9% Vӟi mӭc 5,8%, tӕc ÿӝ tăng trѭӣng quý I năm 2010 tuy kém ҩn tѭӧng, nhѭng chѭa có gì khҷng ÿӏnh các ý kiӃn cho rҵng tăng trѭӣng ÿang chӳng lҥi Xuҩt khҭu năm 2009 giҧm, lҫn ÿҫu tiên kӇ tӯ khi tiӃn hành ÿәi mӟi kinh tӃ, nhѭng mӭc suy giҧm vүn thҩp hѫn nhiӅu nѭӟc khác trong khu
vӵc ĈӃn nay, tăng trѭӣng xuҩt khҭu ÿã phөc hӗi bҵng khoҧng 30% tӕc ÿӝ tăng trѭӣng hàng
năm cӫa giai ÿoҥn trѭӟc khӫng hoҧng Lҥm phát ÿã giҧm tӯ 19,9% năm 2008 xuӕng còn 6,5% năm 2009 Mһc dù có mӝt sӕ dҩu hiӋu ÿáng lo ngҥi vӅ khҧ năng bùng phát lҥm phát vào cuӕi năm 2009 và ÿҫu năm 2010, nhѭng cho tӟi nay, mӭc tăng chӍ sӕ giá tiêu dùng (CPI) hàng tháng vүn dӯng ӣ mӭc vӯa phҧi CNJng nhѭ trong nhӳng năm trѭӟc, không xҧy ra khӫng
hoҧng ngân hàng, cho dù vүn còn nhiӅu bҩt әn kinh tӃ vƭ mô
Nhӳng kӃt quҧ tích cӵc này chӫ yӃu là nhӡ chính phӫ ÿã quyӃt tâm phҧn ӭng kӏp thӡi
trѭӟc tình hình kinh tӃ thay ÿәi Trong vòng chѭa ÿҫy ba năm, nӅn kinh tӃ ViӋt Nam ÿã chuyӇn tӯ tình trҥng tăng trѭӣng ÿӅu ÿһn sang phát triӇn quá nóng, rӗi әn ÿӏnh hóa và ÿӃn kích cҫu và cuӕi cùng là tái cân bҵng nӅn kinh tӃ Khi tình hình thay ÿәi, chính phӫ ÿã không
mҩt nhiӅu thӡi gian ÿӇ ÿiӅu chӍnh chính sách Trong mӝt sӕ trѭӡng hӧp, sӵ thay ÿәi ÿòi hӓi
phҧi sӱ dөng các biӋn pháp không chính thӕng, chҷng hҥn nhѭ khi sӱ dөng trái phiӃu bҳt
buӝc ÿӇ xӱ lý nӕt nhӳng khoҧn chѭa thanh toán và chҩm dӭt tình trҥng bong bóng giá tài sҧn, hay nhѭ khi sӱ dөng chѭѫng trình hӛ trӧ lãi suҩt cho phép các doanh nghiӋp nhanh chóng trҧ
nhӳng món nӧ mà hӑ ÿã phҧi vay vӟi nhӳng ÿiӅu khoҧn hӃt sӭc khҳc nghiӋt Gҫn ÿây hѫn, gói kích cҫu rҩt lӟn, kӃt hӧp chѭѫng trình miӉn giҧm thuӃ vӟi tăng chi tiêu chính phӫ và tăng
trѭӣng tín dөng nhanh ÿã thành công trong viӋc kích thích cҫu nӝi ÿӏa và duy trì tăng trѭӣng kinh tӃ Thành công này còn ÿáng kӇ hѫn nӃu biӃt rҵng xuҩt khҭu hàng hóa và dӏch vө vүn chiӃm khoҧng 67% GDP ngay khi bӏ cuӝc khӫng hoҧng tҩn công trong năm 2009
Tuy nhiên, ViӋt Nam còn có thӇ làm ÿѭӧc tӕt hѫn thӃ Các biӋn pháp phi chính thӕng
ÿã có tác dөng, nhѭng phҧi trҧ giá và không phҧi lúc nào chúng cNJng có thӇ ÿѭӧc lý giҧi rõ ràng và thѭӡng bӏ thӏ trѭӡng hiӇu lҫm Qui mô thâm hөt ngân sách thӵc tӃ chӭng tӓ rҩt khó ÿánh giá vӅ gói kích cҫu, ngay cҧ vӟi các nhà phân tích có lӧi thӃ ÿѭӧc tiӃp cұn các sӕ liӋu
cӫa chính phӫ Sӵ chӗng chéo trong báo cáo vӅ các biӋn pháp kích cҫu, tình trҥng không rõ ràng vӅ viӋc ngân sách nhà nѭӟc sӁ gánh các khoҧn chi phí nào trong gói kích thích kinh tӃ,
chұm trӉ trong viӋc cung cҩp thông tin vӅ thӵc hiӋn ngân sách và thiӃu công khai vӅ nguӗn
lӵc dành ÿӇ tài trӧ thâm hөt, tҩt cҧ càng làm thәi phәng thêm nhӳng bҩt ÿӏnh cӫa thӏ trѭӡng ThiӃu thông tin vӅ dӵ trӳ ngoҥi hӕi quӕc tӃ ÿã gây ra nӛi lo ngҥi vӅ tính bӅn vӳng cӫa chính sách tӍ giá Thӏ trѭӡng kǤ vӑng mӭc ÿӝ mҩt giá cӫa ÿӗng tiӅn lӟn hѫn dӵ kiӃn trong phҫn lӟn
thӡi gian cӫa năm 2009 Phҫn lӛi và sai sӕ trong cán cân thanh toán lên ÿӃn mӭc quá lӟn là 13,1% GDP, chӭng tӓ mӝt lѭӧng lӟn ngoҥi hӕi có tính chҩt ÿҫu cѫ là do các hӝ gia ÿình và các doanh nghiӋp - kӇ cҧ doanh nghiӋp nhà nѭӟc và các tұp ÿoàn kinh tӃ nҳm giӳ Sӵ trì hoãn
Trang 7không cҫn thiӃt trong viӋc ÿiӅu chӍnh lãi suҩt ÿã kéo dài thêm cuӝc vұt lӝn cӫa chính phӫ
nhҵm әn ÿӏnh thӏ trѭӡng ngoҥi hӕi Tuy không có khӫng hoҧng ngân hàng song nhӳng bҩt әn
vӅ kinh tӃ vƭ mô và thay ÿәi chính sách trong hai năm qua cNJng ÿã tҥo ra rӫi ro cho hӋ thӕng ngân hàng
Trong khi ÿó, các nѭӟc không làm tӕt ÿѭӧc nhѭ ViӋt Nam do hұu quҧ cӫa cuӝc
khӫng hoҧng toàn cҫu lҥi thu hút vӕn ÿѭӧc tӕt hѫn So vӟi các nѭӟc này, mһc dù chӍ sӕ VN Index tăng 57% năm 2009, ViӋt Nam vүn không tiӃp nhұn ÿѭӧc luӗng vӕn ÿҫu tѭ gián tiӃp ÿáng kӇ nào Các nѭӟc khác trong khu vӵc ÿang chӭng kiӃn viӋc lên giá ÿӗng bҧn tӋ do thu hút ÿѭӧc các luӗng vӕn vào, trong khi ViӋt Nam vүn phҧi vұt lӝn ÿӇ ngăn chһn sӵ mҩt giá nhanh chóng hѫn ÿӗng bҧn tӋ cӫa mình Và lãi suҩt chênh lӋch rӫi ro quӕc gia cӫa ViӋt Nam
vүn cao so vӟi nhӳng nѭӟc mà tình hình kinh tӃ chung do khӫng hoҧng chҳc chҳn không tӕt
nhѭ ViӋt Nam NiӅm tin vào tiӅn ÿӗng ÿang lҩy lҥi dҫn, nhѭng ÿáng lӁ nó có thӇ ÿѭӧc khôi
phөc sӟm hѫn nӃu chính phӫ cho phép lãi suҩt tiӅn ÿӗng ÿѭӧc ÿiӅu chӍnh theo thӏ trѭӡng Khác biӋt giӳa kӃt quҧ kinh tӃ trên mӭc trung bình và sӵ ÿánh giá dѭӟi mӭc trung bình cӫa thӏ trѭӡng cho thҩy ý nghƭa quan trӑng cӫa viӋc cӫng cӕ kinh tӃ vƭ mô và cҧi thiӋn trao ÿәi và ÿӕi thoҥi vӅ các lӵa chӑn chính sách Cӫng cӕ kinh tӃ vƭ mô ÿѭӧc thӇ hiӋn ӣ viӋc nâng cao năng lӵc dӵ báo ngân sách, phát hành thành công trái phiӃu chính phӫ theo kӃ
hoҥch cNJng nhѭ tránh tình trҥng chұm trӉ không cҫn thiӃt trong viӋc ÿiӅu chӍnh lãi suҩt ĈӇ
cҧi thiӋn các luӗng trao ÿәi thông tin, cҫn công bӕ mӝt sӕ thông tin hiӋn ÿang ÿѭӧc bҧo mұt (nhѭ thông tin vӅ dӵ trӳ ngoҥi hӕi), thu thұp và trình bày thông tin hӧp thông lӋ chuҭn cӫa
quӕc tӃ (nhѭ trong trѭӡng hӧp thâm hөt ngân sách hay phân loҥi nӧ trong lƭnh vӵc ngân hàng) và cung cҩp thông tin thѭӡng xuyên (ÿһc biӋt là nhӳng thông tin liên quan ÿӃn viӋc
quҧn lý và thӵc hiӋn ngân sách) Tăng cѭӡng trao ÿәi thông tin cNJng ÿòi hӓi phҧi có sӵ giҧi thích rõ ràng cho các biӋn pháp chính sách phi chính thӕng hoһc có thӇ bӏ thӏ trѭӡng hiӇu sai QuyӃt ÿӏnh gҫn ÿây vӅ viӋc cӕ gҳng hҥ nhanh lãi suҩt là mӝt ví dө Mong muӕn có mӭc lãi
suҩt hӧp lý là ÿiӅu dӉ hiӇu Tuy nhiên nӃu ép ÿҭy nó thái quá thì sӁ dӉ bӏ hiӇu là ViӋt nam quay lҥi vӟi các chính sách kích cҫu, do ÿó sӁ làm suy giҧm niӅm tin vӕn vүn còn rҩt mong manh vào tiӅn ÿӗng
Nói tóm lҥi, thiӃu sӵ thông tin rõ ràng vӟi thӏ trѭӡng ÿang buӝc chính phӫ phҧi theo ÿuәi quá quyӃt liӋt các ÿӕi sách cӫa mình Vì thӏ trѭӡng không biӃt chҳc có hiӇu rõ nhӳng gì
mà chính phӫ theo ÿuәi hay không nên thӏ trѭӡng muӕn thҩy hành ÿӝng rҩt mҥnh mӁ ÿӇ ÿѭӧc thuyӃt phөc rҵng Chính phӫ ÿang tiӃn hành mӝt chuӛi hành ÿӝng hӧp lý Do ÿó, ViӋt Nam
cҫn mӝt sӵ chuyӇn dӏch nhanh quan ÿiӇm chính sách khi tình hình thay ÿәi Các chính sách bình әn kinh tӃ năm 2008 ÿã ‘tiêu diӋt’ tình trҥng bong bóng bҩt ÿӝng sҧn và ÿѭa lãi suҩt quay vӅ mӭc 0 chӍ trong mӝt vài tháng, nhѭng tӕc ÿӝ này cNJng ÿã phҧi trҧ giá bҵng các hoҥt ÿӝng kinh tӃ Chính sách kích cҫu năm 2009 cNJng mҥnh mӁ và quyӃt liӋt không kém, nhѭng
kӃt cөc là nó gây áp lӵc quá nhiӅu lên dӵ trӳ ngoҥi hӕi NӃu thông tin ÿѭӧc công bӕ và trao
Trang 8V ѬѪN LÊN TӮ KHӪNG H
Mһc dù mӟi chӍ mӝt n
báo tăng trѭӣng ҧm ÿҥm, ViӋ
vӟi các nѭӟc khác trong khu
vӟi cùng kǤ năm 2008, khi
ÿҫu tiên kӇ tӯ khi Ĉәi mӟi T
vӵc Ӣ Thái Lan, xuҩt khҭu h
năm trѭӟc ÿây, nhiӅu nhà phân tích và quan sát
Ӌt Nam vүn vѭӧt qua cuӝc khӫng hoҧng toàn cҫu
u vӵc Tính ÿӃn quý IV năm 2009, GDP ÿã tăng
i khӫng hoҧng bҳt ÿҫu (Hình 1) Tính cho cҧ
ng khích lӋ là 5,3%, tuy thҩp hѫn mӭc 8,7% cӫa
ao hѫn tҩt cҧ các nӅn kinh tӃ lӟn khác trong
in (0,9%) Vӟi mӝt sӕ nѭӟc láng giӅng ngay gҫn
hiӅu GDP cӫa Malayxia suy giҧm còn 1,7%, C
g nӅn kinh tӃ nhӓ trong khu vӵc nhѭ Lào và PapNam
Hình 1: T ăng trѭӣng GDP theo quý
(So v ͣi cùng kǤ, ph̯n trăm)
ng kê
khác cNJng ÿáng khích lӋ Tӕc ÿӝ lҥm phát cҧ nă
m 2008 Xuҩt khҭu giҧm 9,7% so vӟi năm 2008Tuy nhiên, mӭc giҧm này còn thҩp hѫn các nѭӟhàng hàng hóa giҧm 13,6%, Inÿônêxia 15%, Tru
n 21,9% Hѫn nӳa, nhұp khҭu cӫa ViӋt Nam lҥi t
% Nhӡ ÿó, thâm hөt tài khoҧn vãng lai ÿã giҧmGDP Các dòng vӕn cNJng thӇ hiӋn sӵ bình phөc n
Ӄn viӋc vӕn FDI cam kӃt ÿã giҧm tӯ mӭc cao kӹ
ăm 2009 là 6,5%,
8, là lҫn suy giҧm
ӟc khác trong khu ung Quӕc 15,9%, thu hҽp, thұm chí
m tӯ 11,9% GDP nhanh hѫn so vӟi
ӹ lөc 71,7 tӍ ÿôla
Trang 9năm 2008 xuӕng còn 21,5 tӍ ÿôla năm 2009 Tuy nhiên, vӕn FDI thӵc hiӋn ѭӟc tính có giҧm,
nhѭng ӣ mӭc khiêm tӕn hѫn là 13%
Phân tách cҩu thành tăng trѭӣng GDP theo các yӃu tӕ chính cӫa nó cho thҩy phҧn ӭng quyӃt liӋt cӫa chính phӫ ÿóng vai trò quan trӑng trong viӋc ÿҥt ÿѭӧc kӃt quҧ tѭѫng ÿӕi tӕt
nhѭ ÿã nêu Năm 2009, ngành nông nghiӋp tăng trѭӣng 1,8%, công nghiӋp – xây dӵng 5,5%
và dӏch vө 6,6% Ngành xây dӵng dүn ÿҫu quá trình phөc hӗi (11,4%) nhӡ tác ÿӝng cӫa các
biӋn pháp kích cҫu cӫa chính phӫ Tәng ÿҫu tѭ tăng khoҧng 15% so vӟi năm 2008 và bҵng 42,7% GDP trong ÿó khu vӵc nhà nѭӟc ÿóng góp mӝt phҫn ba Nhӡ nhұp khҭu hàng hóa và
dӏch vө giҧm mҥnh hѫn nhiӅu so vӟi xuҩt khҭu mà thay ÿәi trong cán cân thѭѫng mҥi ÿã ÿóng góp 0.35 ÿiӇm phҫn trăm vào tăng trѭӣng GDP năm 2009 so vӟi 2008 (Hình 2) Tuy
mӟi chӍ là mӝt con sӕ khiêm tӕn nhѭng sӵ dӏch chuyӇn này cNJng là dҩu hiӋu tích cӵc ViӋc
xuҩt khҭu hàng hóa và dӏch vө chiӃm 67% GDP ViӋt Nam khiӃn nhiӅu nhà phân tích và quan sát cho rҵng ÿó là do tác ÿӝng tiêu cӵc mҥnh tӯ ngoҥi thѭѫng
Hình 2: Ĉóng góp vào tăng trѭӣng GDP
(So v ͣi cùng kǤ, ph̯n trăm)
Ngu ͛n: Tәng cөc Thӕng kê và ѭӟc tính cӫa Ngân hàng ThӃ giӟi
Chênh lӋch XNK hàng hóa và dӏch vө Thay ÿәi tӗn kho
Tәng cҫu trong nѭӟc
Trang 10LI ӊU TĂNG TRѬӢNG CÓ CHӲNG LҤI KHÔNG?
Khi chính phӫ bҳt ÿҫu thu lҥi các chính sách kích cҫu và nӅn kinh tӃ toàn cҫu chѭa
phөc hӗi hoàn toàn thì câu hӓi ÿһt ra là liӋu kӃt quҧ tăng trѭӣng mҥnh mӁ ÿã chӭng kiӃn trong năm 2009 có còn tiӃp tөc trong năm 2010 nӳa không Trong quý I năm nay, GDP ÿã
tăng 5,83% so vӟi cùng kǤ năm 2009 Nông nghiӋp tăng trѭӣng 3,4%, công nghiӋp – xây
dӵng 5,65% và dӏch vө 6,64% Các tiӇu ngành có tӕc ÿӝ tăng trѭӣng cao trong quý I năm nay
là xây dӵng (7,82%) và dӏch vө tài chính (7,86%) Ĉây là nhӳng kӃt quҧ to lӟn so vӟi ViӋt Nam mӝt năm trѭӟc ÿây Vào quý I năm 2009, GDP chӍ tăng ÿѭӧc 3,1%, con sӕ thҩp nhҩt
tӯng có CNJng vào thӡi ÿiӇm ÿó, tăng trѭӣng cӫa ngành công nghiӋp – xây dӵng chӍ là 1,7%
và dӏch vө là 4,95% Dӵa trên nhӳng kӃt quҧ này, chính phӫ vүn ÿһt mөc tiêu tăng trѭӣng cho cҧ năm 2010 là 6,5%
Nhѭng kӃt quҧ kinh tӃ trong quý I năm 2010 kém ҩn tѭӧng hѫn kӃt quҧ quý IV năm ngoái, khi tăng trѭӣng GDP ÿҥt mӭc 6,9% Sӵ suy giҧm này khiӃn mӝt sӕ nhà phân tích kӃt
luұn rҵng ViӋt Nam ÿang bѭӟc vào giai ÿoҥn suy giҧm kinh tӃ Ĉúng là nӃu dùng phѭѫng pháp loҥi bӓ yӃu tӕ thӡi vө thì GDP quý 1-2010 cӫa ViӋt Nam giҧm khoҧng 1,3 phҫn trăm so
vӟi quý 4- 2009 Tuy nhiên, phѭѫng pháp ÿiӅu chӍnh theo thӡi vө ӣ ViӋt Nam không ÿѭa ra
kӃt quҧ quá tin cұy Không ai hoài nghi rҵng quý I luôn là thӡi ÿiӇm chӳng lҥi trong các hoҥt ÿӝng kinh tӃ, do nghӍ TӃt (thӡi gian nghӍ lӉ dài nhҩt trong năm) và công nhân di cѭ chұm quay trӣ lҥi chӛ làm sau khi vӅ quê ĈiӅu chӍnh theo thӡi vө ÿã “thәi phӗng” mӭc GDP cӫa quý I ngang bҵng vӟi mӭc GDP cӫa các quý “bình thѭӡng” khác, nhӡ ÿó cho phép so sánh
mӭc GDP (ÿã ÿiӅu chӍnh) giӳa các quý trѭӟc ÿây Qui mô ÿiӅu chӍnh ÿѭӧc ѭӟc tính dӵa trên
ÿӝ chӋch xu thӃ cӫa GDP mӛi quý Vҩn ÿӅ là ӣ chӛ phѭѫng thӭc tăng trѭӣng cӫa ViӋt Nam
ÿã thӇ hiӋn mӝt xu thӃ rõ ràng tӯ năm 2007, nhѭng lҥi trӣ nên thҩt thѭӡng trong thӡi kǤ bҩt
әn kinh tӃ vƭ mô Khi ÿó, tăng trѭӣng kinh tӃ chӏu ҧnh hѭӣng bӣi hàng loҥt các chính sách tӯ
әn ÿӏnh hóa ÿӃn kích cҫu và tái cân bҵng Sӵ thay ÿәi này rҩt rõ nӃu so sánh tӕc ÿӝ tăng
trѭӣng theo quý tӯ năm 2007 vӟi nhӳng thay ÿәi quan sát ÿѭӧc tӯ năm 2006 trӣ vӅ trѭӟc (Hình 3) Bên cҥnh nhӳng thay ÿәi tình hình kinh tӃ vƭ mô, dѭӡng nhѭ có mӝt xu hѭӟng là GDP cӫa quý IV thѭӡng cao hѫn GDP cӫa quý I (Hình 4) Xu hѭӟng này cho thҩy hoҥt ÿӝng kinh tӃ trong quý 1 thѭӡng tӓ ra yӃu ӟt hѫn so vӟi quý 4 hàng năm
Có lӁ cách ÿánh giá ÿáng tin cұy hѫn vӅ viӋc liӋu tăng trѭӣng ӣ ViӋt Nam có chӳng
lҥi hay không là dӵa vào các chӍ báo khác vӅ hoҥt ÿӝng kinh tӃ Nhѭng hҫu hӃt các chӍ báo này lҥi cho thҩy xu hѭӟng tӕc ÿӝ tăng trѭӣng ÿang gia tăng chӭ không phҧi giҧm sút Trong
bӕn tháng ÿҫu tiên cӫa năm, sҧn xuҩt công nghiӋp ÿã tăng 13,5% so vӟi năm 2009 Tәng
mӭc tiêu thө hàng hóa bán lҿ, mӝt biӃn thay thӃ cho tiêu dùng nӝi ÿӏa, ÿã tăng 25% xét theo giá trӏ danh nghƭa Con sӕ này cao hѫn so vӟi 19% cùng kǤ năm 2009, khi mà lҥm phát ӣ
mӭc cao hѫn nhiӅu Trong quý I năm nay, lѭӧng khách du lӏch ÿӃn ViӋt Nam ÿã tăng 36% so
vӟi mӝt năm trѭӟc ÿây Cҫu vӅ ÿiӋn năng ӣ hai thành phӕ lӟn cӫa ViӋt Nam ÿã tăng thêm 30% trong tháng Năm năm 2010 Không có chӍ báo nào trong sӕ nhӳng chӍ báo này phù hӧp
vӟi xu thӃ suy giҧm hoҥt ÿӝng kinh tӃ, mà lҥi theo chiӅu ngѭӧc lҥi Tuy nhiên, nhӳng chӍ báo
Trang 11này cNJng chѭa ÿӫ ÿӇ dӵ báo
vӅ mӝt tӕc ÿӝ tăng trѭӣng cao hѫn, chӭ chѭa nó
ӯ trѭӟc khӫng hoҧng toàn cҫu
Hình 3: Thay ÿәi cѫ cҩu theo thӡi vө
ý i n ăm T so vͣi quý i năm T-1, ph̯n trăm)
c Thӕng kê và ѭӟc tính cӫa Ngân hàng ThӃ giӟi
h 4: Thay ÿәi GDP trong Q1 hàng năm
ý 1 n ăm T so vͣi quý IV năm T-1, ph̯n trăm)
hӕng kê và ѭӟc tính cӫa Ngân hàng ThӃ giӟi
ói ÿӃn viӋc lҩy lҥi
Trang 12XU ҨT KHҬU PHӨC HӖI
Sau khi chӭng kiӃn m
ÿang phөc hӗi Tәng kim ngҥ
năm 2010, xuҩt khҭu dӋt may
Xuҩt khҭu dӋt may sang Mӻ
dӋt may Xuҩt khҭu máy tín
ÿôla Sӕ liӋu tѭѫng ӭng ÿӕi v
nh ÿҫu tѭ gián tiӃp cӫa các ÿӕi tѭӧng trong nѭ
i dҥng kӃt hӧp giӳa các tài sҧn bҵng VND, ÿôla
g ÿӕi biӃn ÿӝng thҩt thѭӡng trong kim ngҥch
ҫu và vàng thì tӕc ÿӝ tăng kim ngҥch xuҩt khҭ0%, tӭc là bҵng vӟi xu thӃ trѭӟc khӫng hoҧng to
g xu ҩt khҭu giӳa các quý trѭӟc ÿây (trung bì
ͣi ba tháng tr˱ͣc, không k͋ xṷt kẖu vàng, ph̯n tră
i quan và ѭӟc tính cӫa Ngân hàng ThӃ giӟi
ҭn chӭa hai xu hѭӟng rҩt khác nhau, nӃu xét
ӗi diӉn ra mҥnh trong xuҩt khҭu nhӳng mһt h
t may, giày dép, ÿiӋn tӱ, thӫy sҧn và ÿӗ gӛ Tron
y ÿã tăng 16,4% (ÿҥt khoҧng 3 tӍ ÿôla) so vӟi cù
ӻ tăng 24%, hiӋn ÿã chiӃm 58% tәng doanh thu
h và sҧn phҭm ÿiӋn tӱ tăng khoҧng 35,8% và
vӟi ngành thӫy sҧn là 19% (Bҧng 1)
ӫa ViӋt Nam hiӋn
ăm 2010 Tӕc ÿӝ chính xác thì trao
vì nó không liên ѭѫng mҥi chӫ yӃu ѭӟc, nhӳng ngѭӡi
ng bӕn tháng ÿҫu ùng kǤ năm trѭӟc
u xuҩt khҭu hàng ÿҥt mӭc gҫn 1 tӍ
Trang 13B ҧng 1: Thu nhұp tӯ các mһt hàng xuҩt khҭu chính
Ngu ͛n: Tәng cөc Hҧi quan
Mһt khác, lѭӧng xuҩt khҭu các hàng hóa chӫ lӵc khác lҥi giҧm mҥnh Mһc dù giá dҫu
quӕc tӃ trong nhӳng tháng ÿҫu năm 2010 ÿã tăng mҥnh nhѭng doanh thu xuҩt khҭu tӯ dҫu ÿã
giҧm 13,5% Ĉó là vì khӕi lѭӧng xuҩt khҭu giҧm 49% do trӳ lѭӧng và công suҩt khai thác tҥi
các giӃng dҫu cӫa ViӋt Nam và tә hӧp lӑc dҫu ÿҫu tiên ӣ Dung Quҩt ÿã ÿi vào hoҥt ÿӝng
Tѭѫng tӵ, trong bӕn tháng ÿҫu năm 2010, ViӋt Nam ÿã xuҩt khҭu khoҧng 2,17 triӋu tҩn gҥo,
chӍ bҵng 87% lѭӧng gҥo xuҩt khҭu cùng kǤ năm 2009 Trѭӟc triӇn vӑng giá gҥo quӕc tӃ giҧm
do dѭ cung, chính phӫ ÿã có kӃ hoҥch tích trӳ khoҧng 1 triӋu tҩn, hy vӑng bҵng cách ÿó giҧm
thiӇu ÿѭӧc tác ÿӝng cӫa sӵ giҧm giá quӕc tӃ ÿӃn giá gҥo trong nѭӟc
Tuy nhiên, thu nhұp tӯ xuҩt khҭu hàng hóa vүn vӳng chҳc nhӡ giá quӕc tӃ ÿang ӣ
mӭc cao (Hình 6) Trong bӕn tháng ÿҫu năm 2010, giá xuҩt khҭu cao su tăng gҫn gҩp ÿôi so
vӟi cùng kǤ năm ngoái Giá xuҩt khҭu dҫu thô tăng 72%, giá than 47% và giá gҥo 14% Nhìn
chung, sӵ thay ÿәi có trӑng sӕ trong giá xuҩt khҭu các mһt hàng nguyên liӋu và nông sҧn
chính cӫa ViӋt Nam (gӗm: dҫu thô, than, gҥo, cà phê và cao su) bҵng khoҧng 42% trong bӕn
tháng ÿҫu năm 2010 Mӭc tăng này gҫn nhѭ vӯa ÿӫ ÿӇ bù ÿҳp mӭc giҧm khӕi lѭӧng xuҩt
khҭu các mһt hàng chӫ lӵc này (44,6%)
Trang 14Hình 6: Xu ҩt khҭu mӝt sӕ hàng nguyên liӋu và nông sҧn
Thay ÿ͝i có tr͕ng s͙ trong kim ng̩ch xṷt kẖu, giá c̫ và s͙ l˱ͫng
Các m ̿t hàng trên bao g͛m d̯u thô, than ÿá, g̩o, cà phê và cao su S͙ li͏u ÿ˱ͫc tính bình quân gia quy ͉n ÿ͋ ˱ͣc thay ÿ͝i v͉ giá tr͓, giá và kh͙i l˱ͫng xṷt kẖu
Ngu ͛n: Tәng cөc Hҧi quan và ѭӟc tính cӫa Ngân hàng ThӃ giӟi
NH ҰP KHҬU CÒN PHӨC HӖI MҤNH HѪN
Nhұp khҭu ÿã tăng 36,5% trong bӕn tháng ÿҫu năm 2010, góp phҫn làm thâm hөt
thѭѫng mҥi ÿӭng ӣ mӭc 4.6 tӍ ÿôla Mһc dù có nhӳng quan ngҥi vӅ sӵ mҩt cân ÿӕi này nhѭng
nhұp khҭu tăng dѭӡng nhѭ chӫ yӃu là do cҫu ÿҫu tѭ nӝi ÿӏa cӫa cҧ các nhà ÿҫu tѭ trong nѭӟc
và quӕc tӃ tăng mҥnh và do nhұp khҭu sҧn phҭm trung gian ÿӇ tái xuҩt VӅ mһt ÿҫu tѭ, giá trӏ
nhұp khҭu máy móc thiӃt bӏ, mһt hàng chiӃm ÿӃn 16% tәng kim ngҥch nhұp khҭu tăng 16,4%
kӇ tӯ năm ngoái, so vӟi mӭc suy giҧm 9,4% năm 2009 Tѭѫng tӵ, nhұp khҭu phө liӋu hàng
dӋt may và giày dép tăng thêm 25,6% và nhұp khҭu vҧi tăng 20,6% (Bҧng 2) Giá xăng dҫu
quӕc tӃ tăng cNJng làm giá trӏ kim ngҥch nhұp khҭu tăng thêm gҫn 30%, mһc dù lѭӧng nhұp
khҭu ÿã giҧm 17%
ͲϱϬ ͲϰϬ ͲϯϬ ͲϮϬ ͲϭϬ Ϭ ϭϬ ϮϬ ϯϬ ϰϬ ϱϬ
<ŝŵŶŐҥĐŚ 'ŝĄ >ѭӧŶŐ
Trang 15Ngu ͛n: Tәng cөc Hҧi quan
Mһc dù nhұp khҭu cӫa ViӋt Nam không phҧi do các doanh nghiӋp FDI chi phӕi
nhѭng trong ngҳn hҥn, thâm hөt thѭѫng mҥi chҳc chҳn sӁ nhӓ hѫn nӃu không có các doanh
nghiӋp này Các nhà ÿҫu tѭ nѭӟc ngoài là nhӳng nhà nhұp khҭu ròng trong giai ÿoҥn ÿҫu chu
kǤ sҧn phҭm cӫa hӑ Chӯng nào hӑ còn chӑn ViӋt Nam làm ÿӏa ÿiӇm ÿӇ xuҩt khҭu sang các
nѭӟc thӭ ba thì bҧn thân tình trҥng thâm hөt thѭѫng mҥi tѭѫng ÿӕi lӟn không phҧi là ÿiӅu
ÿáng quan ngҥi Nhұp khҭu tӯ khu vӵc có vӕn ÿҫu tѭ nѭӟc ngoài có thӇ lӟn, nhѭng khu vӵc
này thѭӡng có kӃ hoҥch thu xӃp tài chính cho các khoҧn nhұp khҭu ÿó Nhұp khҭu các hàng
hóa tiêu dùng là kênh ÿáng lo ngҥi hѫn nhiӅu, nhҩt là trong giai ÿoҥn tăng trѭӣng quá nóng,
khi giá bong bóng bҩt ÿӝng sҧn khiӃn các hӝ gia ÿình cҧm giác mình giàu có hѫn và chi tiêu
dӵa theo cҧm nhұn ÿó HiӋn tҥi thì chӍ có sӵ gia tăng nhұp khҭu ô tô là có vҿ phù hӧp vӟi
hình thái này Tӯ tháng Hai năm nay, thâm hөt thѭѫng mҥi hàng tháng ÿã có xu hѭӟng giҧm
Trang 16XU H ѬӞNG TRONG NGOҤI THѬѪNG
HiӋn nay cѫ cҩu tәng hӧp theo vùng cӫa thѭѫng mҥi quӕc tӃ ViӋt Nam ÿang có tiӃn
bӝ Sӵ phөc hӗi cӫa thu nhұp tӯ xuҩt khҭu phҧn ánh mӝt môi trѭӡng kinh tӃ ÿang khӣi sҳc
vӟi các bҥn hàng chӫ lӵc, nhѭng cNJng có nhӳng khác biӋt quan trӑng giӳa các vùng Xuҩt
khҭu sang Mӻ tăng 22,4% trong bӕn tháng ÿҫu năm 2010, so vӟi cùng kǤ năm 2009 HiӋn
tѭӧng này ÿã xuҩt hiӋn sau mӝt giai ÿoҥn giҧm tuyӋt ÿӕi trong năm 2009 Xuҩt khҭu sang các
thӏ trѭӡng chӫ lӵc ӣ châu Âu và Nhұt Bҧn cNJng mӣ rӝng vӟi mӝt tӕc ÿӝ tѭѫng tӵ Nhѭng
xuҩt khҭu sang các nѭӟc khác trong khu vӵc còn tăng nhanh hѫn nӳa Lҥi xét trong bӕn tháng ÿҫu năm 2010, xuҩt khҭu sang Inÿônêxia tăng 116,9%, sang Hӗng Công (Trung Quӕc)
tăng 86,4%, sang Trung Quӕc ÿҥi lөc tăng 43,7% và sang Hàn Quӕc tăng 39,4% Nhӏp ÿӝ
phөc hӗi khác nhau giӳa các thӏ trѭӡng ÿã dүn ÿӃn sӵ chuyӇn hѭӟng xuҩt khҭu cӫa ViӋt Nam theo vùng, vӟi tӍ trӑng xuҩt khҭu sang Trung Quӕc và các nѭӟc ASEAN ÿang tăng dҫn
Cҫu trong khu vӵc tăng nhanh có thӇ ÿóng góp cân bҵng lҥi mӝt phҫn vӏ thӃ ngoҥi
thѭѫng cӫa ViӋt Nam HiӋn nay, có sӵ khác biӋt lӟn giӳa các nѭӟc phѭѫng Tây và châu Á ÿang phát triӇn, vӟi Ҩn ÿӝ, Nhұt Bҧn và Nga ÿang giӳ vӏ trí trung gian ViӋt Nam rõ ràng là
nѭӟc xuҩt khҭu ròng sang các nѭӟc phѭѫng Tây Trѭӡng hӧp nәi bұt là Hoa kǤ, nѭӟc ÿã tiӃp
nhұn 19,8% xuҩt khҭu cӫa ViӋt Nam, nhѭng chӍ góp phҫn vào 4,5% giá trӏ nhұp khҭu cӫa
nѭӟc này (Bҧng 3) Ӣ mӝt thái cӵc khác, Trung Quӕc chӍ chiӃm có 9,5% xuҩt khҭu cӫa ViӋt Nam, nhѭng lҥi góp mӝt tӍ lӋ ÿáng kinh ngҥc bҵng 22,7% kim ngҥch nhұp khҭu cӫa ViӋt Nam Nhѭng sӵ mҩt cân ÿӕi này vүn tiӃp tөc, cho dù cҫu cӫa Trung Quӕc vӅ hàng hóa cӫa
ViӋt Nam gҫn ÿây ÿang gia tăng
B ҧng 3: Cán cân thѭѫng mҥi vӟi các bҥn hàng chính
(S ͙ li͏u cͯa b͙n tháng ÿ̯u năm 2010, tri͏u ÿô la MͿ)
Xu ҩt khҭu Nhұp khҭu thCán cân ѭѫng mҥi
