Thực hành một số phép tu từ cú pháp | Lớp 12, Ngữ văn - Ôn Luyện

*Tác dụng: Tác dụng: Thông tin về thái độ ngạc nhiên Thông tin về thái độ ngạc nhiên và tình cảm thương mến của người viết đối và tình cảm thương mến của người viết đối với đối tượng[r]

độ D Dâ ân ch n chủ ủ C Cộng ộng h hòa òa” ”.

((H Hồ ồ Ch Chíí Minh,Tuy Minh,Tuyê ên n ng ngô ôn n Độ Độc l c lập ập))

v

và à tr trả ả llời ời c câ âu h u hỏi ỏi ::

Những câu có lặp kết cấu cú pháp là:

“sự thật là nước ta đã chứ không phải” “sự thật là nước ta đã chứ không phải”

“sự thật là “sự thật là dân ta dân ta đã đã chứ không phải” chứ không phải”

TP phụ CN VN1 Từ Ngữphủ định+VN2

““Dân ta đã đánh đổ xiềng xích để ” Dân ta đã đánh đổ xiềng xích để ”

” ”Dân ta Dân ta lại đánh đổ lại đánh đổ chế độ quân chủ chế độ quân chủ mà” mà”

CN VN Bổ ngữ TrNgữ chỉ MĐ

định nền ịnh nền đ độc lập của Việt Nam, ộc lập của Việt Nam, đ

đồng thời khẳng ồng thời khẳng đ định thắng lợi ịnh thắng lợi của Cách mạng tháng Tám là

đ

đánh ánh đ đổ chế ổ chế đ độ thực dân và chế ộ thực dân và chế đ

độ phong kiến ộ phong kiến

b Đọc bài tập SGK :

Đoạn th Đoạn thơ ơ đ đã lặp cú pháp ã lặp cú pháp

+

+Kết cấu : C Kết cấu : C V ( câu khẳng V ( câu khẳng đ định) ịnh)

““Trời xanh Trời xanh đ đây là của chúng ta ây là của chúng ta

** Tác dụngTác dụng :: Khẳng Khẳng đđịnh mạnh mẽ ịnh mạnh mẽ

chủ quyền của chúng ta và bộc lộ cảm xúc sung s

cảm xúc sung sưướng , tự hào , sảng ớng , tự hào , sảng khoái

khoái đđối với thiên nhiên , ối với thiên nhiên , đđất nất nưước ớc khi giành

khi giành đưđược quyền làm chủ ợc quyền làm chủ đđất ất n

nưước.ớc

Gian nan đ đời vẫn ca vang núi ời vẫn ca vang núi đ đèo èo

Nhớ sao tiếng mõ rừng chiều Chày

Chày đ đêm nện cối êm nện cối đ đều ều đ đều suối xa… ều suối xa…””

Tố Hữu Tố Hữu – – Việt Bắc Việt Bắc

*Đoạn thơ vừ lặp từ ngữ vừa lặp cú pháp

*Đoạn thơ vừ lặp từ ngữ vừa lặp cú pháp ::

+ 3 cặp lục bát lặp các từ “ Nhớ sao”

+Lặp kết cấu cú pháp của các kiểu câu cảm thán :

Nhớ sao lớp học i tờ Nhớ sao lớp học i tờ

Nhớ sao ngày tháng cơ quan Nhớ sao ngày tháng cơ quan

Nhớ sao tiếng mõ rừng chiều Nhớ sao tiếng mõ rừng chiều

b Câu

b Câu đđối :ối :

““Cụ già Cụ già ă ăn củ ấu non n củ ấu non.

Chú bé trèo cây

Chú bé trèo cây đ đại lớn ại lớn””

Phép lặp cú pháp Phép lặp cú pháp đ đòi hỏi mức òi hỏi mức đ độ chặt ộ chặt chẽ cao: số tiếng bằng nhau

chẽ cao: số tiếng bằng nhau,, h hơ ơn nữa n nữa phép lặp còn phối hợp với phép

phép lặp còn phối hợp với phép đ đối ối,, đ đối ối ứng từng tiếng trong hai vế

c Th

c Thơơ ĐĐưường luật:ờng luật:

““Ta dại, ta tìm n Ta dại, ta tìm nơ ơi vắng vẻ, i vắng vẻ,

Ng

Ngư ười khôn, ng ời khôn, ngư ười ời đ đến chốn lao xao ến chốn lao xao””

( Nguyễn Bỉnh Khiêm ( Nguyễn Bỉnh Khiêm – – Nhàn) Nhàn).

Phép lặp ở thPhép lặp ở thơơ ĐĐưường cũng ờng cũng đđòi hỏiòi hỏi ở ở mức chặt chẽ cao:

+ Kết cấu ngữ pháp giống nhau

vắng vẻ>< lao xao”

II: Phép liệt kê.

Hiệu quả của phép lặp cú pháp phối hợp với phép liệt kê

khăăn.n

b.152 : Đọc SGK.

Phép lặp cú pháp k

Phép lặp cú pháp kết ết h hợp ợp v với ới ph phép ép liliệt ệt k

kê ê trong đoạn văn có: trong đoạn văn có:

* K Kết ết c cấu ấu:: C C V phối hợp với phép liệt kê V phối hợp với phép liệt kê :: H Hàng àng lo loạt ạt ccââu k u kểể ttội ội ác ác ccủa ủa gi giặc ặc Ph Phápáp “ “

Ch Chúng úng ch chúng úng ” ”

*

* Tác dụngTác dụng :: Vạch trần tội ác của Vạch trần tội ác của

thực dân Pháp , chỉ mặt tên kẻ thù của dân tộc

III: Phép chêm xen.

1.Bài tập 1/152:

a

a Thị Nở xích lại Đặt bàn tay lên ngực hắn Thị Nở xích lại Đặt bàn tay lên ngực hắn

((thị suy nghĩ thị suy nghĩ đ đến bây giờ mới xong ến bây giờ mới xong), thị ), thị hỏi hắn :

Vừa thổ hả ? Vừa thổ hả ?

(Nam Cao, Chí Phèo)

* Phần trong ngo

* Phần trong ngoặc ặc đơ đơn l n là à ph phần ần ch chê êm xen m xen.

**T Tác ác d dụng ụng : B : Bổ ổ sung th sung thô ông tin , th ng tin , thể ể hi hiện ện

(Nam Cao, Chí Phèo)

* Phần chêm xen nằm ở cuối

câu,được tách ra bằng dấu phẩy trước đó

**Tác dụng Tác dụng : Bổ sung thông tin, thể : Bổ sung thông tin, thể

hiện sự đánh giá của người viết đối với sự việc được nói trước đó

với sự việc được nói trước đó ((Sự Sự

cô độc thật đáng sợ

cô độc thật đáng sợ))

C

C “Có ai ngờ” “Có ai ngờ” và và “thương quá đi thôi” “thương quá đi thôi” là là

phần chêm xen, nằm ở cuối câu, được tách

ra bằng dấu ngoặc đơn.

*

*Tác dụng: Tác dụng: Thông tin về thái độ ngạc nhiên Thông tin về thái độ ngạc nhiên

và tình cảm thương mến của người viết đối với đối tượng

Tóm lại

Tóm lại : Vị trí, vai trò, tác dụng của phép : Vị trí, vai trò, tác dụng của phép chêm xen là :

**Vị trí: Nằm ở giữa hoặc cuối câu.

*Vai trò Vai trò:: B Bình diện nghĩa tình thái của câu thể ình diện nghĩa tình thái của câu thể hiện sự nhìn nhận

hiện sự nhìn nhận đ đánh giá của ng ánh giá của ngư ười nói, ời nói,

ng

ngư ười viết ời viết đ đối với sự việc, hiện t ối với sự việc, hiện tư ượng mà các ợng mà các thành phần khác biểu hiện.

**Dấu câu Dấu câu tách biệt tách biệt: D Dấu () hoặc dấu phẩy ấu () hoặc dấu phẩy.

*Tác dụng:: G Giải thích, ghi chú cho từ ngữ iải thích, ghi chú cho từ ngữ đ đi i tr

trư ước, bổ sung thêm sắc thái về sắc thái tình ớc, bổ sung thêm sắc thái về sắc thái tình cảm, cảm xúc của ng

cảm, cảm xúc của ngư ười viết ời viết

Nhờ ờ h hươ ương th ng thơ ơm n m nói ói h hộ ộ ttình ình y yê êu u

((Anh v Anh vô ô ttình ình anh ch anh chẳng ẳng bi biết ết đ điiều ều

T

Tô ôi i đã đã đến đến v với ới anh r anh rồi ồi đấy đấy ))

((Hương Thầm Hương Thầm Phan Thị Thanh Nhàn Phan Thị Thanh Nhàn))

Xác định phép tu từ được sử dụng trong 4 câu thơ trên và tác dụng của nó?

Dặn dò:

 Soạn bài Soạn bài “Sóng”_ Xuân Quỳnh “Sóng”_ Xuân Quỳnh