Hô hấp ở động vật | Lớp 11, Sinh học - Ôn Luyện

MANG CÁ. GIUN.[r]

BÀI 17: HÔ H P Ấ Ở

I Khái ni m hô h p ệ ấ

II B m t trao đ i ề ặ ổ khí

III Các hình th c hô ứ

h p ấ

I Hô h p là gì? ấ

Ch n câu tr l i đúng nh t v hô h p đ ng ọ ả ờ ấ ề ấ ở ộ

v t: ậ

A Hô h p là quá trình ti p nh n ấ ế ậ O2 và CO2 c a c th t ủ ơ ể ừ môi tr ườ ng s ng và gi i phóng ra năng l ố ả ượ ng.

B Hô h p là t p h p nh ng quá trình ,trong đó c th ấ ậ ợ ữ ơ ể

l y ấ O2 t bên ngoài vào đ oxi hóa các ch t trong t bào và ừ ể ấ ế

gi i phóng năng l ả ượ ng cho các ho t đ ng s ng,đ ng th i ạ ộ ố ồ ờ

th i ả CO2 ra ngoài

C Hô h p là quá trình t bào ấ ế s d ng ử ụ các ch t khí nh ấ ư

O2, CO2 đ t o năng l ể ạ ượ ng cho các ho t đ ng s ng ạ ộ ố

D Hô h p là quá trình trao đ i khí gi a c th và môi ấ ổ ữ ơ ể

tr ườ ng, đ m b o cho c th có đ y đ ả ả ơ ể ầ ủ O2 và CO2 cung c p ấ cho các quá trình oxi hóa các ch t trong t bào ấ ế

Hô h p là t p h p nh ng quá trình ,trong đó c th l y ấ ậ ợ ữ ơ ể ấ

O 2 t bên ngoài vào đ oxi hóa các ch t trong t bào và gi i ừ ể ấ ế ả phóng năng l ượ ng cho các ho t đ ng s ng, ạ ộ ố đ ng th i th i ồ ờ ả

CO 2 ra ngoài.

I Hô h p là gì? ấ

HÔ H P Ấ

Hô h p ngoài ấ (bi u hi n bên ngoài): là quá trình ể ệ trao đ i khí gi a c th và môi tr ổ ữ ơ ể ườ ng.

Hô h p trong ấ (b n ch t c a hô h p, hô h p n i ả ấ ủ ấ ấ ộ bào): là quá trình oxi hóa các ch t trong t bào đ ấ ế ể

gi i phóng năng l ả ượ ng cung c p cho các ho t ấ ạ

đ ng s ng c a c th ộ ố ủ ơ ể

MANG CÁ

GIUN

CHÂU CH U Ấ

II B m t trao đ i khí ề ặ ổ

1 Khái ni m ệ

B ph n cho O ộ ậ 2 t môi tr ừ ườ ng ngoài khu ch tán vào trong ế

t bào (ho c máu) và CO ế ặ 2 khu ch tán t t bào (ho c máu) ế ừ ế ặ

ra ngoài g i là b m t trao đ i khí ọ ề ặ ổ

2 Đ c đi m ặ ể

- B m t trao đ i khí ề ặ ổ r ng ộ

- B m t trao đ i khí ề ặ ổ m ng ỏ và ẩ ướ m t

- Có nhi u ề mao m ch và máu có s c t hô h p ạ ắ ố ấ

- Có s ự l u thông khí ư t o ra s ạ ự chênh l ch n ng đ O2 và ệ ồ ộ CO2

Đ đ m b o cho quá trính trao đ i khí gi a ể ả ả ổ ữ

c th và môi tr ơ ể ươ ng b m t trao đ i khí có nh ng ề ặ ổ ữ

đ c đi m gì? ặ ể

III Các hình th c hô h p ứ ấ

1 Hô h p qua b m t c th ấ ề ặ ơ ể

Đ i di n: đ ng v t đ n bào và các đông v t có t ạ ệ ộ ậ ơ ậ ổ

ch c th p ứ ấ

Trao đ i khí tr c ti p ổ ự ế

qua b m t c th ề ặ ơ ể (Khí

O 2 khu ch tán t môi ế ừ

tr ườ ng qua da vào máu ,

ng ượ c lai, khí CO 2 t máu ừ

→ da → môi tr ườ ng)

S trao đ i khí ự ổ ở

đ ng v t đ n bào và ộ ậ ơ

đ ng v t có c u trúc ộ ậ ấ

b c th p di n ra ậ ấ ễ

nh th nào? ư ế

H th ng ng khí côn trùng đ ệ ố ố ở ượ ấ ạ c c u t o nh ư

th nào? ế

III Các hình th c hô h p ứ ấ

2 Hô h p b ng h th ng ng khí ấ ằ ệ ố ố

- Đ i di n: côn trùng c n ạ ệ ở ạ

2

O

2

CO

2

CO

2

O

2

O

2

CO

- H th ng ng khí c u t o t nh ng ng d n khí, phân ệ ố ố ấ ạ ừ ữ ố ẫ nhánh nh d n và ti p xúc tr c ti p v i các t bào c th ỏ ầ ế ự ế ớ ế ơ ể

- Không khí đ ượ c trao đ i ổ

tr c ti p v i t bào ự ế ớ ế (Không khí

thông qua l th nh s co dãn ỗ ở ờ ự

c a ph n b ng t bào) ủ ầ ụ ế

III Các hình th c hô h p ứ ấ

2 Hô h p b ng mang ấ ằ

Đ i di n: cá; thân m m, chân kh p s ng môi tr ạ ệ ề ớ ố ở ườ ng n ướ c

Mang đ ượ c

c u ấ

t o nh th nào? ạ ư ế

III Các hình th c hô h p ứ ấ

3 Hô h p b ng mang ấ ằ

- Đ i di n: cá; thân m m, ạ ệ ề

chân kh p s ng ớ ố ở môi

tr ườ ng n ướ c

- Mang có các cung mang,

trên cung mang có nhi u ề

phi n mang, b trí nhi u ế ố ề

mao m ch ạ

- Khí O 2 trong n ướ c khu ch tán qua mang vào máu và khí CO ế 2 khu ch tán t máu qua mang vào môi tr ế ừ ườ ng n ướ c (dòng n ướ c liên t c qua mang nh vào s ho t đ ng nh p nhàn gi a mi ng ụ ờ ự ạ ộ ị ữ ệ

và n p mang, dòng máu ch y trong mao m ch mang ng ắ ả ạ ượ c chi u ề

v i dòng n ớ ướ c → tăng hi u qu trao đ i khí) ệ ả ổ

Quá trình trao đ i khí mang di n ra nh th ổ ở ễ ư ế

nào?

III Các hình th c hô h p ứ ấ

4 Hô h p b ng ph i ấ ằ ổ

- Đ i di n: đ ng v t ạ ệ ộ ậ ở ạ c n thu c l p bò sát, chim, thú ộ ớ

- Ph i thú có nhi u ph nang, ổ ề ế

ch a nhi u mao m ch máu Ph i ứ ề ạ ổ chim có nhi u ề ố ng khí, có mao

m ch máu bao quanh ạ

- Khí O 2 và CO 2 đ ượ c trao đ i ổ qua b m t ph nang ề ặ ế

- S thông khí nh các c hô h p ự ờ ơ ấ làm thay đ i th tích l ng ng c, ổ ể ồ ự khoang b ng ho c nh s nâng lên ụ ặ ờ ự

h xu ng c a th m mi ng ạ ố ủ ề ệ

Hô h p b ng ph i có ấ ằ ổ ở

nh ng đ ng v t nào? ữ ộ ậ

Ph i đ ổ ượ ấ ạ c c u t o nh th nào? ư ế

Ph i chim và thú có gì khác nhau ổ

S trao đ i khí ph i di n ra ự ổ ở ổ ễ

nh th nào? B ph n nào giúp ư ế ộ ậ

l u thông khí gi a ph i và môi ư ữ ổ

tr ườ ng

1 ráo,giun s b ch t.T i sao? ẽ ị ế ạ

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

n i khô ráo làm

Ở ơ

cho da c a giun đ t ủ ấ

b khô d n đ n ị ẫ ế O2

và CO2 không

khu ch tán đ ế ượ c

qua da và giun b ị

ch t ế

B

C

D

2 y u vào ế S trao đ i khí ph thu c ch ự y u t nào? ế ố ổ ụ ộ ủ

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Di n tích b m t trao đ i khí ệ ề ặ ổ

S c t hô h p có trong ,máu ắ ố ấ Khí h u ậ

S vòng tu n hoàn ố ầ

B

C

D

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

H th ng ng khí n i v i các ệ ố ố ố ớ m ch máu ạ trong c th ơ ể

Các ng khí ti p xúc tr c ti p v i t ng t ố ế ự ế ớ ừ ế bào c a c th ủ ơ ể

Kh i l ố ượ ng c a các ng khí l n ủ ố ớ

T t c các ý trên ấ ả

B

C

D

4 Ph i c a thú có hi u qu TĐK hi u qu h n ph i c a l ả ơ ở ổ ủ ổ ủ ưỡ ệ ng c và bò sát ả ư ệ

là do:

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

Ph i thú có c u trúc ph c t p h n ổ ấ ứ ạ ơ

Ph i thú có c u trúc l n h n ổ ấ ớ ơ

Ph i thú có khói l ổ ượ ng l n h n ớ ơ

Vì ph i thú có nhi u ph nang ,di n tích ổ ề ế ệ

bề m t trao đ i khí l n ặ ổ ớ

Hình th c hô h p ứ ấ Đ c đi m ặ ể Đ i di n ạ ệ

Hô h p qua b m t c th ấ ề ặ ơ ể

Hô h p b ng h th ng ng khí ấ ằ ệ ố ố

Hô h p b ng mang ấ ằ

Hô h p b ng ph i ấ ằ ổ

Hóy bi t gi gỡn v sinh hụ h p ế ữ ệ ấ

( tập luy ện đều v à đúng)

Tro ng điều kiện ô nhiễm môi

tr-ờ ng nh- hiện nay, việc vệ s inh hô hấp lại c àng cần thiết cho s ức khoẻ mỗ i ng-ờ i chúng ta