Ca dao than thân, yêu thương tình nghĩa | Lớp 10, Ngữ văn - Ôn Luyện

- Nghệ thuật dân gian đã tô đậm thêm vẻ đẹp tâm hồn của người lao động ... TUONG THI THUYEN[r]

• DAO THAN THÂN YÊU THƯƠNG TÌNH NGHĨA

Bài giảng điện tử Ngữ văn lớp 10

TUONG THI THUYEN

I Tìm hiểu tiểu dẫn

âu 1: Ca dao thuộc thể loại nào ?

Tự sựTrữ tình

Cả A , B đều đúng

Cả A, B đều sai

âu 2 : Câu nào dưới đây không nói đúng

nội dung ca dao ?

Ca dao là tiếng hát than thân , nói lên nỗi nhọc

nhằn , tủi nhục của người bình dân xưa

Ca dao là tiếng hát yêu thương tình nghĩa,thể

hiện đời sống tình cảm đẹp đẽ của người lao động.

Ca dao hài hước thể hiện tâm hồn lạc quan

yêu đời của người lao động

Ca dao đúc kết kinh nghiệm sống của người

lao động.

â u 3 : Câu nào sau đây không phải là nghệ thuật của ca dao ?

Thể thơ lục bát , Kết cấu ngắn gọn.

Thường là câu nói ngắn gọn có hai

vế đối nhau

Ngôn ngữ dân gian

Cả a và c

TUONG THI THUYEN - NAM KI

TUONG THI THUYEN - BA DIEM 6

Nội dung bài học :

TUONG THI THUYEN

II Đọc – hiểu văn bản.

ài số 1 , 2:

Ca dao than thân : Lời than thân của người phụ nữ trong xã hội cũ.

TUONG THI THUYEN

 Thân phận bị lệ thuộc và giá trị của họ

không ai biết đến.

chợ biết vào tay ai ?”

 Câu hỏi tu từ: lo âu

ra mới biết”

 Lời mời mọc da diết,

nỗi ngậm ngùi chua xót khi giá trị của họ không được ai biết đến.

Nét riêng

Những bài ca dao trên nói lên thân

phận bị lệ thuộc của người phụ nữ

Nét đẹp : cất lên tiếng nói ca ngợi vẻ đẹp

, bộc lộ khát vọng được tự do yêu thương

 Mở đầu :theo thể hứng đưa đẩy, gợi

hứng để giãi bày tâm sự ,tình cảm.

TUONG THI THUYEN - BA DIEM 12

So sánh ẩn dụ:

 “ Mặt trăng sánh mặt trời”.

“ Sao Mai sánh với sao Hôm”

 Tình nghĩa bền vững, thủy chung vĩnh hằng.

 “ Mình ơi có nhớ ta chăng?”

“ Ta như sao Vượt chờ trăng

giữa trời”.

Lời hỏi nhưng cũng là lời bộc lộ lòng

mình một sự chờ đợi mỏi mòn trong

cô đơn và vô vọng.

TUONG THI THUYEN - BA DIEM 13

 Bài ca dao nói về mối tình lỡ

làng duyên kiếp nhưng cao hơn cả là

Đó chính là tình yêu đích thực , tình yêu mãnh liệt.

tình nghĩa thủy chung

son sắt.

Kết luận:

-Nỗi niềm chua xót, đắng cay và tìnhcảm

yêu thương chung thủy của người bình dân trong xã hội cũ đượcbộc

lộ chân tình và sâu sắc.

- Nghệ thuật dân gian đã tô đậm thêm vẻ

đẹp tâm hồn của người lao động

Ai xui (mà) con sáo ( cái mà) sang sông (ơ) Cho nên (cái mà) con sáo (ơ) sổ lồng

(cái kìa) bay xa( cái kìa) bay xa

Tục ngữ

TUONG THI THUYEN - BA DIEM 16

ài số 4: Nỗi niềm thương nhớ người yêu

da diết, bồn chồn.

-Nhân vật trữ tình : cô gái.

-Tâm trạng : nhớ thương người yêu khôn nguôi.

+điệp từ , điệp câu : nỗi

nhớ da diết triền miên

+câu hỏi tu từ :nỗi nhớ

thương day dứt không

thể lí giải được vì sao

,nỗi nhớ bao trùm nỗi

lòng của cô gái

TUONG THI THUYEN TUONG THI THUYEN BA DIEM BA DIEM 18

Hình ảnh nghệ thuật :

*“Khăn, đèn, mắt”

→ Hình ảnh nhân hoá , hoán dụ biểu tượng

thương nhớ của người con gái đang yêu.

* “Khăn xuống, lên, rơi –vắt”

→thanh bằng,lặp, láy như điệp khúc

→ Lòng người không yên, nỗi nhớ

triền miên, da diết đến mức không tự chủ cả bước đi dáng đứng.

TUONG THI THUYEN - BA DIEM 19

Tâm trạng cô gái:

* “Đèn không tắt -mắt ngủ không yên”

→Lòng người nhớ thương, thao thức

*Lo phiền “một nỗi”, “một bề”

→ nhiều vấn vương, thao thức vì

thương nhớ.

→ tô đậm nỗi nhớ thương dằng dặc,

không nguôi của cô gái.

 Đây là tâm trạng của những người phụ nữ đang yêu.

lạc quan của người bình dân Việt Nam

nét đẹp tâm hồn của các cô gái Việt ở làng quê xưa.

ài số 5: Ước muốn

-Ước gì : sông rộng một gang

→mong được gặp gỡ

-Cây cầu = dải yếm →chiếc cầu yêu thương, mang hơi ấm trái tim

→Bài ca dao là lời tỏ tình tế nhị,

khéo léo của cô gái.

 Ước muốn gặp gỡ, yêu thương.

→Tình cảm đằm thắm, đôn hậu, giàu tình nặng nghĩa

_Ước muốn của cô gái thật táo

bạo

_ Niềm mong ước tha thiết :

Lòng của cô gái thì rất chân thật ,dịu dàng nhưng

cũng thật táo bạo.

TUONG THI THUYEN - BA DIEM 23

ài số 6 : Nghĩa tình gắn bó thủy chung

tháng” , “ ba vạn sáu ngàn ngày”

_Cách nĩi trùng điệp  Tình nghĩa con người vững bền thuỷ chung.

TUONG THI THUYEN TUONG THI THUYEN BA DIEM BA DIEM 24



 Câu thơ lục bát kéo dài để Câu thơ lục bát kéo dài để

khẳng định : tình nghĩa vợ

chồngbền vững đến bạc đầu răng long.

Qua chùm ca dao đã học em thấy những biện pháp nghệ thuật nào thường được dùng trong ca dao ?

Những biện pháp đó có nét riêng gì khác với nghệ thuật thơ của văn học viết ?

TUONG THI THUYEN - BA DIEM 27

ài tập :

Dựa vào bài ca dao 4 , em hãy diễn đạt lại nội dung của bài ca dao bằng hình thức văn xuôi.

Dựa vào bài ca dao 3 , em hãy diễn đạt lại nội dung của bài ca dao bằng hình thức văn xuôi.

Luyện tập

29Ghi nhớ SGK

TUONG THI THUYEN - BA DIEM 30