Tổng quan văn học Việt Nam | Lớp 10, Ngữ văn - Ôn Luyện

 Là cầu nối để tiếp nhận một phần quan trọng hệ thống thể loại và thi pháp văn học cổ - trung đại Trung Quốc. Chữ Nôm[r]

LOGO

LOGO Cấu trúc bài học

1

Các bộ phận hợp thành

của VHVN

2

Quá trình phát triển

của văn học viết Việt Nam

3

Con người

Việt Nam qua văn học

VĂN HỌC DÂN GIAN

VĂN HỌC ViỆT NAM

VĂN HỌC ViẾT

- Tính thực hành

-Văn học chữ Hán: văn xuôi (truyện, ký,

-Văn học chữ Hán: văn xuôi (truyện, ký,

tiểu thuyết chương hồi), thơ (thơ cổphong, thơ Đường luật, từ khúc), Vănbiền ngẫu (phú, cáo, văn tế)

-Văn học chữ Nôm: thơ (thơ Nôm

Đường luật, truyện thơ, ngâm khúc, hátnói), văn biền ngẫu

-Văn học chữ Quốc ngữ: tự sự (tiểu

thuyết, truyện ngắn, ký), trữ tình (thơtrữ tình, trường ca), kịch (kịch nói, kịchthơ)

-Truyện cổ dân gian: sử thi,

truyền thuyết, cổ tích, ngụngôn, truyện cười (Tấm Cám,Thánh Gióng, Thầy bói xemvoi)

-Thơ ca dân gian: tục ngữ, câu

đố, ca dao, vè, truyện thơ

- Sân khâu dân gian: chèo,

tuồng, cải lương

Là sáng tác của trí thức, được ghi lại

LOGO Mối quan hệ giữa VHDG và VHV

 Văn học dân gian và văn học viết có mối quan hệ mật thiết tương hỗ, cùng nhau phát triển

Văn học

LOGO Ví dụ

 Văn học dân gian Văn học viết

 Văn học viết Văn học dân gian

Hỡi cô tát nước bên đàng Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi

LOGO II Quá trình phát triển của văn học viết Việt

Nam

Văn học trung đại

(Sản phẩm của văn

hóa phương Đông)

Văn học hiện đại (Sản phẩm của sự kết hợp giữa văn hóa phương Đông truyền thống và văn hóa

Văn học từ Cáchmạng tháng Tám

1945 hết tk XX

Quá trình phát triển của văn học viết Việt Nam chia thành mấy thời kỳ?

LOGO Table

Văn học trung đại Văn học hiện đại

Đội ngũ tác giả chuyên nghiệp, lấy việc

- Công cuộc đổi mới 1986

Xã hội phong kiến chịu ảnh hưởng của văn hóa phương Đông

Tả thực, chi tiết, đề cao tính sáng tạo,

- Phản ánh công cuộc xây dựng chủ nghĩa

xã hội, sự nghiệp CNH – HĐH đất nước

- Phản ánh con người toàn diện

Cảm hứng yêu nước, nhân đạo

LOGO III Con người Việt Nam qua văn học

Con người

Thế giới

tự nhiên

Quan hệ quốc gia, dân tộc

Quan hệ

xã hội

Ý thức bản thân

LOGO LÀM ViỆC NHÓM

Con người Việt Nam trong thế giới tự nhiên

Con người Việt Nam trong quan hệ quốc gia, dân tộc

Con người Việt Nam trong quan

hệ xã hội

Con người Việt Nam

và ý thức bản thân

Các mối quan hệ này được thể hiện như thế nào? Lấy ví

dụ minh họa???

LOGO 1 Con người Việt Nam trong thế giới tự

nhiên

 Con người nhận thức, cải tạo, chinh phục thiên nhiên.

 Tình yêu thiên nhiên, con người và thiên nhiên là bạn tri âm

- VHDG: ca ngợi sự tươi đẹp của thiên nhiên

- VHTĐ: Thiên nhiên gắn bó với lý tưởng đạo đức thẩm mỹ

của nhà Nho

- VHHĐ: Thiên nhiên thể hiện tình yêu quê hương đất

nước, yêu cuộc sống và đặc biệt là tình yêu đôi lứa

Quan sát TNTình yêu TNhình tượng nghệ thuật

 Chủ nghĩa yêu nước

- VHDG: Tình yêu làng xóm, quê cha đất tổ

- VHTĐ: Niềm tự hào về truyền thống văn hóa dân tộc, lịch

sử dựng nước và giữ nước

- VH cách mạng: Ý chí căm thù quân xâm lược, tinh thần hy sinh vì độc lập tự do của tổ quốc

 Là nội dung tiêu biểu, giá trị quan trọng của VHVN

3 Con người Việt Nam trong mối quan hệ xã

hội

 Ước mơ về một xã hội công bằng, tốt đẹp

 Tố cáo, phê phán thế lực chuyên quyền và bày

tỏ niềm cảm thông với những người dân bị áp bức

 Tinh thần nhận thức, phê phán và cải tạo xã hội

Cảm hứng xã hội sâu đậm là một tiền đề quan trọng cho sự hình thành chủ nghĩa hiện thực và

chủ nghĩa nhân đạo trong VH

LOGO 4 Con người Việt Nam và ý thức bản

thân

 Ý thức bản thân thường tồn tại ở hai phương diện: Thân và Tâm luôn song song cùng tồn tại nhưng không đồng nhất.

 Vì lý do và nguyên nhân khác nhau ở những giai đoạn nhất định, văn học đề cao một trong hai mặt trên.

Em hiểu thế nào là thân và tâm????

Thể xác và tâm hồn Bản năng và văn hóa

Tư tưởng vị kỷ và tư tưởng vị tha

Ý thức cá nhân và ý thức cộng đồng

LOGO Con người Việt Nam và ý thức bản

Thời bình, con người có ý thức về quyền sống cá nhân, quyền được hưởng hạnh phúc và tình yêu (văn học tk XVIII – đầu tk XIX, văn học

1930 – 1945, văn học sau 1986)

Đấu tranh chống ngoại xâm, chống thiên nhiên khắc nghiệt (văn học thế

kỷ X – XIV và văn học

1945 – 1975)

LOGO

LOGO Chữ Hán và chữ Nôm

Chữ Hán

 Thế kỷ X  cuối tk XIX

 Là chữ viết của người

Hán, người Việt đọc theo

 Là chữ viết cổ của người Việt, dựa vào chữ Hán mà đặt ra.

 Ra đời nhằm phản ánh đời sống và tinh thần người Việt Nam, là bằng chứng hùng hồn cho ý chí xây dựng một nền văn hiến độc lập cho dân tộc ta.

LOGO Ví dụ

Mười mấy năm xưa ngọn bút lông Xác xơ chẳng bợn chút hơi đồng Bây giờ anh đổi lông ra sắt, Cách kiếm ăn đời có nhọn không?

(Tản Đà)

 Nam Cao tả Chí Phèo

Cái đầu thì trọc lốc, cái răng cạo trắng hớn, cái mặt thì đen mà rất cơng cơng, hai mắt gườm gườm

trông gớm chết

(Chí Phèo)

 Tả thực, chi tiết, lấy con người làm chuẩn mực

Hồ Xuân Hương, Nguyễn Khuyến

Nam Cao, Xuân Diệu, Chế Lan Viên, Tố Hữu, Nguyễn Tuân, Hồ ChíMinh, Nguyễn Khoa Điềm,