bài Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật | Lớp 10, Ngữ văn - Ôn Luyện

 Xét Xét theo theo mối mối quan quan hệ hệ giữa giữa v văăn n bản bản với với đ đối ối ttư ượng ợng đ đềề cập cập ta ta có có:: .  + + Phần Phần biểu biểu thị thị thông thông tin tin [r]

PHONG CÁCH NGÔN NGỮ NGHỆ THỤÂT

BÀI GIẢNG NGỮ VĂN LỚP 10

I Khái quát về phong cách ngôn ngữ nghệ thuật

1 Khái niệm

 Phong Phong cách cách ngôn ngôn ngữ ngữ nghệ nghệ thuật thuật là là loại loại phong phong cách cách ngôn

ngôn ngữ ngữ dùng dùng trong trong các các v văăn n bản bản thuộc thuộc lĩnh lĩnh vực vực v văăn n ch

chươ ương( ng( v văăn n xuôi xuôi nghệ nghệ thuật, thuật, th thơ ơ,, kịch) kịch)

 Phong Phong cách cách ngôn ngôn ngữ ngữ nghệ nghệ thuật thuật khác khác với với các các phong

phong cách cách ngôn ngôn ngữ ngữ khoa khoa học, học, hành hành chính, chính, là là ở ở chức

chức n năăng ng thông thông báo báo thẩm thẩm mỹ mỹ của của nó nó

2 Đặc

 a) a) Tính Tính thẩm thẩm m m ĩĩ

 Ngôn Ngôn ngữ ngữ xây xây dựng dựng lên lên hình hình ttư ượng ợng

 Ngôn Ngôn ngữ ngữ của của phong phong cách cách nghệ nghệ thuật thuật là là tổng tổng hoà hoà kí kí hiệu

hiệu hai hai mặt mặt ngữ ngữ âm âm và và ngữ ngữ nghĩa nghĩa Hai Hai mặt mặt đ đó ó hoà hoà với

với nhau, nhau, cùng cùng phát phát huy huy tác tác dụng dụng ở ở từng từng câu, câu, đ đoạn oạn và và toàn

toàn bộ bộ cấu cấu trúc trúc của của v văăn n bản bản



 b) b) Tính Tính đ đaa nghĩa nghĩa

 Mọi Mọi sáng sáng tác tác nghệ nghệ thuật thuật đ đều ều phản phản ánh ánh nhận nhận thức, thức, ttư ư ttư ưởng ởng tình

tình cảm cảm và và thái thái đ độ ộ của của nhà nhà v văăn n đ đối ối với với cuộc cuộc sống sống con con ng ngư ười ời

 Xét Xét theo theo mối mối quan quan hệ hệ giữa giữa v văăn n bản bản với với đ đối ối ttư ượng ợng đ đềề cập cập ta ta có có::

 + + Phần Phần biểu biểu thị thị thông thông tin tin khách khách quan quan về về đ đối ối ttư ượng ợng đ đềề cập cập

 + + Thành Thành phần phần biểu biểu thị thị ttư ư ttư ưởng ởng tình tình cảm cảm của của nhà nhà v văăn n

 Xét Xét mối mối quan quan hệ hệ giữa giữa các các yếu yếu tố tố cấu cấu trúc trúc bên bên trong trong của của v văăn n bản,

bản, ta ta có có::

 + + Thành Thành phần phần đư được ợc xác xác đ định ịnh ccăăn n cứ cứ vào vào câu câu chữ, chữ, nghĩa nghĩa ttư ường ờng minh

minh:: nghĩa nghĩa hàm hàm ẩn ẩn

 + + Thành Thành phần phần đư được ợc suy suy ra ra từ từ câu câu chữ chữ Nghĩa Nghĩa ttư ường ờng minh minh

 c) Dấu ấn riêng của tác giả

 Nhà vNhà văăn, nhà thn, nhà thơơ ththưường có sở thích sở trờng có sở thích sở trưường ờng riêng trong diễn

riêng trong diễn đđạt.ạt

 Sở thích, sở trSở thích, sở trưường của mỗi ngờng của mỗi ngưười thể hiện ời thể hiện đđều ều đ

đặn trong tác phẩm ặn trong tác phẩm đđến một mức ến một mức đđộ rõ ràng ộ rõ ràng

nào

nào đđó thì tạo thành nét ó thì tạo thành nét đđộc ộc đđáo trong diễn áo trong diễn đđạt, ạt, làm nên dấu ấn riêng của tác giả

Ví dụ 1

 Khi sao phong gấm rủ là,

 Giờ sao tan tác nhGiờ sao tan tác nhưư hoa giữa hoa giữa đưđường?ờng?

 Mặt sao dày gió dạn sMặt sao dày gió dạn sươương,ng,

 Thân sao bThân sao bưướm chán ong chớm chán ong chưường bấy thân?ờng bấy thân?

 (a) Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ

Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ

(b) Trăng vào cửa sổ đòi thơ

Việc quân đang bận xin chờ hôm sau

(c) Giữa dòng bàn bạc việc quân

Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền

Ví dụ 2

Ví dụ 3

 Bao giờ chạch đẻ ngọn đa

Sáo đẻ dưới nước thì ta lấy mình Bao giờ cây cải làm đình

Gỗ lim thái ghém thì mình lấy ta

(Ca dao)