Bài giảng nhật ký trong tù

NHẬT KÝ TRONG TÙNhiều năm nay, một số công trình nghiên cứu về triết học Hồ Chí Minh của các giáo sư, tiến sĩ, nhà nghiên cứu giải luận, nhận định từ góc nhìn chủ nghĩa yêu nước, chủ nghĩa dân tộc, chủ nghĩa nhân văn, chủ nghĩa Mác – Lênin... rộng mở nhiều khái niệm, làm sâu đậm tư tưởng của Người; nhưng cần bổ sung, soi chiếu từ nền triết học và dân tộc học phương Đông qua giá trị văn hóa tâm linh, mà Việt Nam là đất nước có nền văn hóa phong phú, đa dạng, trong đó khái luận về cõi trời, cõi đất và cõi người, mảng nguồn cội, căn cốt tư tưởng triết học Hồ Chí Minh.

TiÕt 93 : NhËt kÝ trong tï

Hå ChÝ Minh Néi dung chÝnh cña bµi

I – Hoµn c¶nh s¸ng t¸c tËp

th¬

II – Gi¸ trÞ néi dung vµ nghÖ thuËt

III – KÕt luËn

I Hoàn cảnh ra đời

của Nhật ký trong tù.

- Ngày 28- 1- 1941, sau

30 năm hoạt động tại n ớc ngoài

Nguyễn ái Quốc trở

về lãnh đạo cách

mạng giải phóng

dân tộc.

- Ngày 13-8- 1942 lên

đ ờng đi Trung

Quốc để tranh thủ

sự viện trợ của thế giới.

- Ngày 27- 8- 1942, vừa tới xã Túc Vinh, thuộc

huyện Đức Bảo, tỉnh

Quảng Tây Ng ời bị bọn

H ơng cảnh Trung Quốc bắt giữ vì bị tình

nghi là “ Hán dan”

• - Chúng giam cầm và

đày đoạ Ng ời rất dã

man trong m ời ba

tháng, giải qua giải lại

gần m ời tám nhà giam của m ời ba huyện

• Trong sự chờ đợi ngày đ ợc trả tự do và giam

cầm đày ải, ng ời đã ghi lại cảm xúc của mình bằng thơ d ới dạng Nhật kí gọi là “ Ngục trung

Nhật kí”

• - Tập thơ gồm 134 bài thơ thì 126 bài thơ làm theo thể tứ tuyệt của thơ đ ờng, 8 bài theo thể thơ khác

• - Tập thơ dịch sang tiếng Việt in năm 1960,

dịch và in ra nhiều n ớc khác trên thế giới

• II Néi dung vµ nghÖ thuËt cña t¸c phÈm

• 1 Gi¸ trÞ néi dung:

Em h·y chØ ra gi¸

trÞ néi dung c¬ b¶n

cña tËp

• a Bøc tranh nhµ tï vµ mét phÇn cña x· héi Trung Hoa d©n quèc

Bøc tranh nhµ tï

vµ mét phÇn cña x· héi Trung

Hoa d©n quèc hiÖn lªn nh thÕ

nµo trong con m¾t cña ng êi tï

Hå ChÝ Minh?

• - Nhật kí trong tù là những ghi chép về những

điều tai nghe mắt thấy trong nhà tù và trên đ ờng chuyển lao Nhờ thế tác phẩm tái hiện bộ mặt đen tối của nhà tù Quốc Dân Đảng Trung Quốc 1942- 1943

• - Đánh bạc là phạm pháp nh ng bọn chúng thì

đánh bạc công khai trong nhà tù; Cấm tù nhân hút thuốc nh ng chúng hút tự do; Đày ải tù nhân

đến chết Bọn chúng còn bắt tù nhân phải

nộp tiền đèn, phải chia nhau n ớc sử dụng, thay nhau đ a chân vào cùm

• - Bọn quan lại các cấp vi phạm pháp luật, bắt ng

ời không cần tra xét thậm chí bắt cả cháu nhỏ tuổi phải vào nhà lao

Cháu bé trong ngục tân

d ơng

oa ! oa ! oaa !

Cha sợ sung quân cứu n ớc

nhà ;

Nên nỗi thân em vừa nửa

tuổi,

Phải theo mẹ đến ở nhà

pha.

Cảnh binh lính khiêng lợn

cùng đi

Khiêng lợn lính cùng đi một lối

Ta thì ng ời dắt lợn ng ời khiêng

Con ng ời coi rẻ hơn con lợn

Ôi có còn đâu đ ợc chủ quyền.

b, Bøc ch©n dung tù ho¹ cña Hå ChÝ Minh.

Bøc ch©n dung tù ho¹ cña Hå ChÝ Minh ® îc thÓ

hiÖn nh thÕ nµo trong tËp

th¬ ?

- Đó là một tấm g ơng nghị lực phi th ờng, một

bản lĩnh vĩ đại không gì có thể lung lạc đ ợc

- Đó là một con ng ời v ợt lên mọi đau đớn về thể xác, với phong thái ung dung tự tại trong mọi tình huống

- Một tâm hồn yêu n ớc thiết tha và khao khát tự

do, thực chất là khao khát chiến đấu

- Một tâm hồn nghệ sĩ tài hoa, một trí tuệ linh hoạt và nhọn sắc, một mặt rất nhạy cảm với vẻ

đẹp thiên nhiên và dễ xúc động tr ớc những cảnh ngộ th ơng tâm của con ng ời Bác luôn phát hiện

ra những mâu thuẫn hài h ớc của một chế độ xã hội thối nát, tạo nên tiếng c ời đầy trí tuệ

* Nh ng bao chùm lên tất cả là tấm lòng yêu th ơng bao la đối với nhân loại cần lao đó là tấm lòng nhân đạo đạt đến mức độ quên mình

2 Gi¸ trÞ nghÖ thuËt cña NhËt KÝ Trong Tï.

Gi¸ trÞ nghÖ thuËt cña tËp th¬ thÓ hiÖn ë ph ¬ng diÖn nµo ?

- Tinh thần thép kiên c ờng đi với một chất thơ

trữ tình đằm thắm ( chất chiến sĩ lồng trong hình t ợng thi sĩ)

- Thái độ ung dung nhàn tản của tâm hồn thi sĩ kết hợp với một nhiệt tình sôi nổi, một khí thế tháo cũi sổ lồng

- Màu sắc cổ điển đậm đà lại chứa đựng tinh thần thời đại

Màu sắc cổ thi là gì ? Tinh thần thời đại ?

III – Kết luận.

* Nội dung :

- Bức tranh nhà tù và một phần của xã hội Trung Hoa Dân Quốc

- Bức chân dung tự hoạ của Bác

* Nghệ thuật: Bút pháp lãng mạn và hiện thực, tả thực và trữ tình Trào lộng, đùa vui nhẹ nhàng,

tự trào hóm hỉnh, mỉa mai chua chát, châm

biếm sắc xảo, đả kích quyết liệt

- Thể loại : Hầu hết viết theo thể tứ tuyệt cổ

điển có tr ờng hợp sử dụng lối tập cổ

IV – Luyện tập

1, Em hãy đánh dấu câu trả lời em cho là đúng nhất

1.Bài thơ: Ngâm thơ ta vốn không ham,

Nh ng vì trong ngục biết làm chi đây Ngày dài ngâm ngợi cho khuây,

Vừa ngâm vừa đợi đến ngày tự do Bài thơ trên nằm ở phần nào của tập thơ ?

A Phần mở đầu tập nhật kí

B Bài thơ số m ời của tập nhật kí

C Bài thơ số 100 của tập nhật kí

D Bài thơ cuối cùng của tập nhật kí

• 2 TËp NhËt kÝ trong tï ® îc dÞch ra TiÕng ViÖt

vµ in lÇn ®Çu n¨m nµo?

• A 1959 B 1960 C 1962 D

1969

• 3 Hå ChÝ Minh bÞ b¾t giam ë Trung Quèc vµo n¨m nµo?

• A Th¸ng 1 n¨m 1941 B Th¸ng 6 n¨m 1942

• C Th¸ng 8 n¨m 1942 D Th¸ng 10 n¨m

1942

• 4 §äc mét bµi th¬ cã tÝnh trµo léng trong

“NhËt ký trong tï” ?

Bác Hồ về thăm quê hương năm 1957