17/2006/ND-CP ngay 27-01-2006 cua Chinh phii: gia da't de tfnh bdi thudng la gia dit theo mue dfch dang sir dung da dupc UBND tinh, thinh phd true thude trung uong quy djnh va cdng l[r]
Trang 1NGHIEN CLRJ - TRAO DOI
DOI MOfi P H f C^G THlfC DEIV BU GIAI TOA TRONG QUA TRINH C H I N H TRANG dt TH| H I | N NAY
ThS Li VAN BINH'
1 Chinh sach den bu thiet hai khi
Nha nudc thu hoi da't trong thdi gian
qua
Nhieu nam qua, van de den bii giai tda
ludn khien cho cic chu diu tu du in dau
diu, cic cip chinh quydn khi dung vao vin
de nay ludn gap phai hing loat khd khan va
dd'i dien vdi hang ngan trudng hop khieu
kien Ddng thdi, tien giai phdng mat bing
thudng chiem tur 70-80% tdng chi phf du an
nhung lai cd tdi 99,99% cic du in bi cham
tien dp do nguyen nhan giai phdng mat
bing Trong nhidu du in chinh trang dd tbi,
mac dii Nha nudc phai chi mdt khoan tidn
Idn dd ddn bii viec md dudng, tuy nhien, chi
mdt sd ngudi ttr trong ngd, hem dupe ra mat
dudng vi dupc hudng lpi do gia dit tang len
gip nhidu lin, cdn mdt so ngudi khie d mat
dudng lai phai di ddi di noi khie, chfnb
didu nay da gay ra bit cdng va din ddn
khieu kien
De giai quyet tinh trang tren, thuc hien
Dieu 27 Ludt Ddt dai nam 1993, Chfnh phu
da ban binli Nghi dinh sd 90-CP ngay
17-8-1994 quy dinh ve viec ddn bit thiet hai
khi Nhi nudc thu hdi dit de sir dung vao
mue dfch qud'c phdng, an ninh, lpi fch qud'c
gia, lpi fch cdng cdng Theo dd, ngudi nao
dupc Nha nudc giao dit sir dung vao mue
dfch nao thi kbi Nhi nudc thu hdi dit dupe
den bu bang cich giao dit cd cung mue
dfch sir dung de thay the hoac ddn bii bing
tidn theo gii dit ciing mue dfch sir dung
Gii dit de tfnh ddn bti thiet bai do UBND
cip tinh ban hanh; dd'i vdi nha d, vat kien
triic va cic cdng trinh gin lien vdi dit dupe
den bti bing gii trj hien cd ciia cdng trinh
Gia tri nay dupc xic dinh bing ti le (%) gia tri cdn lai ciia cdng trinh nhan vdi gia xay dumg mdi theo miic gia chuin do UBND cip tinh ban hanh theo quy dinh ciia Nha nudc
Qua qui trinh thuc hien, giira gii ddn bii theo khung gii do Nha nudc quy dinh va gii chuyen nhuang thuc te trdn thi trudng chenh lech nhau qui ldm, do dd gay khieu kien trong nhan dan, lam cham tien dd thuc hien cic cdng trinh, han ehe ngudn cung
cho thi trudng bit ddng sin Di ban ehe
nhupc diem niy, ngiy 24-4-1998, Chfnh phu ban hanh Nghi dinh sd
22/1998/ND-CP thay the cho Ngiii dinh sd 90-22/1998/ND-CP Trong
dd, gii dat de tfnh den bii thiet hai dupc xic djnh tren co sd gii dit cua dia phuang ban hanh theo quy dinh cua Chfnh phii nhan vdi
he so K dd dam bao gii dit tinh den bii phii hpp vdi kha nang sinh lpi, gia chuydn nhupng quyen sir dung dit d dia phuPng va dupc quyet dinh cho ttmg du in cu thd Ddi vdi nha, cdng trinh kien triic vi cic tii san kbic gin lien vdi dit dupc ddn bti theo miic thiet bai thuc te, dupc tinh bing gii tri bien
cd cua nhi vi cdng trinh cdng thdm mdt khoan tidn tfnh bing mdt ti le (%) tren gia tri hien cd cua nha vi cdng trinh nhung tdng miic den bti tdi da khdng Idn hon 100% va tdi thidu khdng nhd horn 60% gia tri ciia nha, cdng trinh tfnh theo gia xay dung mdi cd tieu chuin kT thuat tuang duong vdi cdng trinh da pha dd Gia tri hien
CO cua nha, cdng trinh dupc xic dinh bing
ti le (%) gia tri ciia nha, cdng trinh dd dupc
* Cong ty Mua bdn np - Bp Tdi chinh
Trang 2NGHIEN CLTU-TRAO OOI
tinh theo gia xay dung mdi la mure gia
chuan do UBND cap tinh ban hanh theo
quy dinh ciia Nha nudc Nghi dinh sd
22/1998/ND-CP cung da quy dinh vd trp
cap ddi sdng va sin xuat cho nhirng ngudi
phai di chuydn ehd d, di chuydn dja diem
san xuit - kinh doanh, tra chi phf chuydn
ddi nghe nghiep cho ngudi cd dit bj thu hdi
ma phai chuydn nghe nghiep, tra cac chi
phi phuc vu true tiep cho viec td chiic thuc
hien ddn bti, di chuyen, giai phdng mat
bing Nhu vay, viec den bti thiet hai khi
Nha nudc thu hdi dit theo Nghi djnh sd
22/1998/ND-CP da thdng thoang ban, phti
hpp thuc te ban so vdi quy djnh trudc day,
tuy nhien vin chua sat vdi gia thj trudng va
chi phi de ngudi dan xay dung lai ngdi nha
de d
Tiep theo, ngay 03-12-2004, Chfnh phii
ban hanh Nghj djnh sd 197/2004/ND-CP vd
bdi thudng, bd trp va tai djnh cu khi Nha
nudc thu hdi dit de sir dung vao mue dich
qud'c phdng, an ninh, lpi ich qudc gia, lpi
ich cdng cdng, mue dich phat tridn kinh te
(theo quy dinh tai Didu 36 Nghj djnh sd
181/2004/Nb-CP ngay 29-10-2004 ciia
Chinh phii) Ndi dung Nghj djnh nay cd
nhidu didm mdi phti hpp vdi Ludt Ddt dai
2003 va tinh hinh thuc te phat sinh 'Fbeo
dd, Nghj djnh da quy djnh cu the 4 ndi
dung khi Nha nudc thu hdi dit: bdi thudng
dat, bdi thudng tai san chfnh sach hd trp \a
tai djnh cu cho ngudi cd dat bj thu hdi
Trong dd, bdi thudng dat gdm gia da't de"
tfnh bdi thudng va chi phi diu tu vao dat
cdn lai Gia dit de tfnh bdi thudng la gia dat
theo mue dich dang sir dung tai thdi diem
cd quyet djnh thu hdi dit do UBND cap
tinh cdng bd theo quy djnh ciia Chinh phii;
chi phi diu tu vao dat cdn lai la cac chi phf
thuc to ngudi sir dung dit da diu tu vao dit
de' sir dung theo mue dich dupc phep sir
dung, bao gdm: tidn thue dat tra trudc cdn
lai, chi phi san lip mat bing va mdt sd chi
phi khac lien quan true tiep cd can cii
chirng minh da diu tu vao dat ma den thdi
diem Nha nudc thu hdi dat cdn chua thu hdi
duoc Ddi \di nha d cdng trinh phuc vu
sinh boat cua bd gia dinh, ca nhan dupc bdi thudng bing gii tri xay dung mdi cua nha, cdng trinh cd tieu chuin ki thuat tuong duong do Bd Xay dung ban hanh, trong dd don gia xay dung mdi do UBND cip tinh ban hanh
Tai TR Hd Chf Minh, thuc hien Nghi dinh sd 197/2004/ND-CP, thanh phd da ban hanh Quyet dinh sd 106/2005/QD-UBND ngay 16-6-2005 quy dinh vd bdi thudng, hd trp va tai djnh cu khi Nha nudc thu hdi dit tren dja ban thanh phd; trong dd, thay "he
sd K" bing "khoan hd trp them" nhim xoa
bd cac bat hpp ly trong cdng tac bdi thudng, giai toa, vi thuc te dti gia dit d dd thi do UBND TR Hd Chf Minh cdng bd theo Quyet djnh sd 316/2004/QD-UBND ngay 24-12-2004 da tang binh quan hon 5 lan so vdi mire gia dang ap dung (ban hanh ttr nam 1995) nhung so vdi gia chuydn nhupng quyen sir dung dat thuc te chi bing khoan 30% va phin Idn thap ban gia dai dd tinh bdi thudng dang ap dung Vi du dir an nang cap md rdng dudng Nam Ky Khdi nghTa - Nguyen Van Trdi tren dja ban quan Phii Nhuan, gia dit cdng bd dudng Nguyen Van Trdi (doan Nguydn Trpng Tuyen -Hoang Van Thu) la 12.5 trieu ddng/m2 nhung gia bdi thudng dang ap dung la 30 trieu ddng/m2, hoac du an diu tu xay dung eiu Phii My (quan "7), gia da't cdng bd dudng Nguydn Van Quy la 3.5 tri^u ddng/m2 nhung gia bdi thudng dang ap dung la 6,5 trieu ddng/m^
Tiep tuc hoan thien chinh sach den bii, giai tda, ngav 27-01-2006, Chinh phii ban hanh Nghj djnh sd 17/2006/ND-CP vd sua ddi, bd sung mdt sd dieu ciia cac Nghj djnh
hudng dan tbi lianh Ludt Ddt dai va Nghj dinh sd 187/2004/ND-CP xi viec chuyen
cdng ty nha nudc thanh cdng ty cd phin, trong dd da quy djnh lai: gia da't dd tinh bdi thudng la gia dit theo mue dich dang sir dung da dupc UBND cip tinh quy djnh va cdng bd: trudng hpp tai thdi die'm cd quyet djnh thu hdi dat ma gia nay chua sat vdi gia chuvdn nhupng quydn sir dung dit (QSDD) thuc te tren thj trudng trong didu kien binh
Trang 3NGHIEN CLfU - TRAO DOI
thudng thi UBND cap tinh quyet dinh gia
dit cu the cho phu hpp Day la mdt tliay ddi
Idn trong cdng tie den bii, giai toi khi Nha
nudc thu hdi dit, nhim dam bao ddn bti
theo sit gia chuydn nhupng QSDD tren thj
trudng, dam bio quydn lpi cho ngudi bi thu
hdi dit, giam khieu kien - vin dd phat sinh
vdn tdn tai rit nhidu trong thuc te tai hiu
bet cic dia phuong
Tuy nhien, viee trien khai thue hien
Nghi dinh tren tai cic dia phuong cdn rit
cham Tai TP Hd Chi Minh, den ngay
14-3-2008, UBND TR Hd Chf Minh mdi ban
hinh Quyet dinh sd 17/2008/QD-UBND
quy dinh vi bdi thudng, bd trp va tii dinh
eu khi Nha nudc thu hdi dit tren dia ban TP
Hd Chf Minh, cd hieu lire tbi hinh tir ngay
24-3-2008 Theo dd, ndi dung dang chii y
li gii da't de tfnh bdi tliudng la gii dit do
UBND thanh phd quy dinh tai thdi diem
thu hdi dit theo mue dfch dang sir dung ciia
da't bj thu hdi dupc cdng nhan theo quy
dinh ciia phap luat Trudng Iipp tai thdi
didm cd quyet dinh thu hdi dit ma gia dat
do UBND thanh phd quy djnh chua sit vdi
gii chuyen nhupng QSDD thuc te tren thi
trudng trong dieu kien binh thudng, chii
tich UBND quan, huyen chi dao Ban Bdi
thudng, giai phdng mat bing thue don vi tu
vin cd chiic nang thim djnh gia xic djnh
gii da't de tfnh bdi thudng sit vdi gia
chuyen nhupng QSDD thuc te tren thj
trudng trong didu kien binh thudng; sau khi
cd ke't qua ciia dom vj tu van, UBND quan
-huyen xem xet, dd xuit don gia dit de tfnh
bdi thudng va cd van ban giri Sd Tai chfnh
dd Sd niy chii tri ciing cac sd, nganh lien
quan thim dinh va trinh UBND thinh phd
xem xet, quyet djnh
Chfnb sich den bu tren cua TP Hd Chi
Minh la mdt budc tien trong cdng tic ddn
bti, giai toi Theo cich xic dinh gii nay thi
viec den bii gia dit theo gia thi trudng do
dom vj tu vin cd chiic nang tham djnh gia
xic dinh chii khdng phii la gia do Nhi
nudc (UBND cip tinh, thanh phd true thude
trung uong) quy djnh vi gia do Nhi nudc
quy djnh bao gid cung thap ban gia thj
trudng nen khd ed sir ddng thuan trong nhan dan, lim cham tien dp cic du in, keo theo la thi trudng bit ddng san cham phat trien Tuy nbidn, vin dd la ehpn cdng ty dinh gii bit ddng sin nio cho phti hpp vl nghiep vu dinh gii dit hien nay dupc thirc hien chii yeu theo kinh nghiem, cdn mang nang tfnh chii quan
2 Mot sd y kien de xua't hudng ddi mdi phuong thurc den bii giai tda
Mac dii Nhi nudc da lien tuc bd sung ebinb sich den bti giai tda theo budng ngay cang sit gia thi trudng ban, tao dieu kien cho ngudi dan dupc den bti thda dang de co the tao lap ehd d mdi, nhung vin dd den bu giai tda vin cdn nhieu bit cap Theo quy
dinh tai didm 3c Dieu 5 Ludt Ddt dai nam
2003 thi Nha nudc cd thim quydn: "Didu tiet phin gia trj tang them ttr dit ma khdng
do diu tu ciia ngudi sir dung dit mang lai" Tuy nhien, den nay dieu niy da khdng thuc hien dupc
De thuc hien diing ndi dung tren cua
Ludt Ddt dai nam 2003, nhim diy nhanh
tien dp cdng tac den bii giai tda, thuc hien cdng bing, giam khieu kien trong den bii giai tda va khai thic quy dit de diu tu lai cho cac du in gdp phin giam chi ngan sach nha nudc, theo chiing tdi, cin ddi mdi theo cac phuang thire sau:
Mdt Id, dd'i vdi trudng hpp thu hdi dit
theo du in, cin den bu giii toa vi di chuyen dan di noi kbic Theo dd, cin thuc hien chfnh sach den bti thiet hai khi Niia nudc thu hdi dit diing theo ndi dung dupc sira ddi, bd sung cua Nghi dinh sd 17/2006/ND-CP ngay 27-01-2006 cua Chinh phii: gia da't de tfnh bdi thudng la gia dit theo mue dfch dang sir dung da dupc UBND tinh, thinh phd true thude trung uong quy djnh va cdng lid; khdng bdi thudng theo gii dit se dupc chuydn mue dfch sir dung; trudng hpp tai thdi diem co quyet dinh thu hdi dit ma gii nay chua sat vdi gia chuydn nhupng QSDD thuc te tren thj trudng trong dieu kien binh thudng thi UBND tinh, thinh phd true thude trung
Trang 4NGHIEN CLTU - TRAO OOI
uong quyet djnh gia dat cu the cho phu hop
Nhim dam bao tinh cdng bing trong den
bii giai toa, Nha nudc cin cdng khai quy
hoach va ke hoach sir dung dat bj thu bdi,
cdng khai khung gia d viing dit bj thu hdi
Cdn viec djnh gii cu the cho timg thira dit
se do td cbiic dinh gia ddc lap xay dung dua
tren gii giao djch tai vting dit bj thu hdi vdi
su ddng thuan ciia cic ben lien quan va
piiai dupc cdng khai trudc khi thu hdi Khi
da cd miic gii chuin dupc ft nhit 80% so
ngudi trong dien dupc ddn bu tin thanh, cic
Trung tam phit trien quy dit mdi tien hanh
ddn bti giai toa trudc khi giao lai cho Nha
nudc tien hanh dau gii hoac giao cho td
chiic, ca nhan cd thim quyen sir dung Nhu
vay, viec xic dinh gii dit de tfnh bdi
thudng phii phii hpp vdi gia dit tren thi
trudng trong didu kien binh thudng de dam
bio quyen lpi cho ngudi dan khi bj thu hdi
da't, tir dd se diy nhanh tien dp giai phdng
mat bing trong xay dimg, gdp phin tang
ngudn cung cho thi trudng bit ddng sin
Hai Id, dd'i vdi trudng hpp xay dung ha
ting, md dudng giao thdng mdi di qua khu
dan cu hay md rdng dudng da cd sin phai
giai toa khu dan cu cu
Trong qui trinh cbinh trang do thj tai
cac tinh, thanh tren ci nudc, vin dd den bii
giai phdng mat bing, lim dudng, xay dung
cac cdng trinh cdng cdng nhu cdng vien, hd
didu boa khf hau, vudn hoa la bien tupng
khi phd bien vi dieu dd se lam cho gii dit
d mdt sd dja diem va khu vuc bj thay ddi
Trong dd, dae biet luu y la cac trudng hpp
md rdng dudng Cd hai phuang an dupc neu
ra:
Phuang dn 1: Cac bd gia dinh d m|t
dudng bi giii toa dupe Nha nudc den bti vdi
gia dit "mat dudng", khi dd dit cua mdt sd
hd kbic d trong ngd dupc chuyen thanh dit
mat dudng, gia dit ciia cac bd nay dupc
tang len rit cao do vj trf dem lai Neu sau
mdt thdi gian nOa, do yeu eiu ciia phat trie'n
kinh te - xa bdi, Nha nudc can md rdng
them con dudng nay tbi lai phai ddn bti cho
nhimg hd nay theo gii dit ciia "mat dudng"
mdi Do vay, dd dam bao sir cdng bing va
thu lai mdt phin diu tu vao co sd ha ting cua Nha nudc, Nha nudc cin thu mdt khoan thue thu nhap bd sung phin gia trj dit tang them do diu tu true tiep ciia Nha nudc Gia da't mdi cua dat dupe can cii vao bieu gia cua UBND cap tinh quy dinh Trong trudng hpp chu dit kiidng nop, Nha nudc se thu lai dit va ddn bii cho hp vdi gia ca tuong iimg vdi hien trang ban diu (trong ngd) dd chuyen cho ngudi kbic sir dung theo nguyen tic diu thiu Viec Nha nudc thu mdt phin thue thu nhap bd sung cd the dupc giai thfch nhu sau:
Theo ly luan vd dja td chenh lech (dja td
do vj trf, dp tien lpi khi sir dung va dp mau
md tu nhien cua dit dai quyet djnh), khi vj trf ciia da't dai da thay ddi tbi lpi ich kinh te thu dupc do viec sir dung da't cung se thay ddi Dieu dd cung cd nghia la dja td chenh lech ciia dien tfch dit dd da thay ddi \a phan thay ddi nay mdt phin phai thupc ve ngudi diu tu xay dung co sd ha ting va ngudi "sd huu" dit
Ddi vdi nudc ta, da't dai thupc sd hiru toan dan do Nha nudc thdng nhat quan ly, mpi ngudi dan chi cd QSDD, vi the khi Nha nudc diu tu lam cho viec sir dung tien lpi hon, gia trj kinh te cua dat cao ban, thi viec dam bao cdng bing va chdng hieu irng thu nhap cho nhirng ngudi sir dung dit cin phai dupc quan tam Theo dd, Nha nudc cin phii dieu tiet mdt phin thu nhap ciia hp ma thuc chit la thu lai mdt phin tien ddng gdp ttr thue ciia cac ting ldp dan cu Cach lam nhu vay se tao them rigudn kinh phi cho ngan sach nha nudc dd ddn bu giai phdng mat bing, cai tao dudng trong su phat trien ehung cua ndn kinh te
Thuc hien thu thue trong trudng hpp nay
se gdp phin binh dn thj trudng bat ddng sin, vi theo nguyen ly sin xua't hang boa thi khi gia trj hang boa trong nen kinh te tang len (gia tri dit tang len) neu ngudi sir dung
nd lai khdng tra bat kl mdt khoan chi phi nao tbi ho sin sang ban ra thj trudng vdi gia
ca khdng hpp ly Do cung la mdt trong nhimg nguyen nhan lam lung doan thj trudng
(Xem tii'p trang 59)
Trang 5N h i nude cin ed ehinh sach hd tro vd
vdn va hd trp kinh phf giai quyet lao ddng
md rdng sin xuit - kinh doanh, keo dai thai
gian hd trp ngudn kinh phf thudng xuyen
sau thdi gian chuydn sang boat ddng theo
Nghi dinh 115
Hai Id, vi mdt sd vin de khac
- Ddi vdi cac vien true thude tap doan
kinh te, TCT 90, 91 cin xae dinh rd md
hinh, CO ciu td chiic ciia vien, gin vdi md
hinh td chiic ciia cdng ty me dd trien khai
thuc hien ddng bd, phii hpp vdi quy dinh
hien hanh ciia phap luat va cd co ehe tliao
gd khd khan khi chuydn ddi
- Dd'i vdi c i c vien chuyen doanh nghiep
KH,CN va i p dung md hinh cdng ty cd
phin, cin ed co ehe rieng vd quy dinh vdn
dieu le, vi gia tri phin vdn nha nudc, dai
dien chu sd hiiu vdn nha nudc sau khi
chuydn sang cdng ty cd phan, ve xae dinh
gii tri doanh nghiep (co ehe xae dinh gia tri
KINH NGHIEM THL/C T I I N
phdng thf nghiem, dit dai, tai san, ke't qua cdng trinh nghien cihi khoa bpc ) ve mua
cd phin uu dai, xae dinh cd ddng chien lupc, cd ddng phieu vang, cae uu dai ve thue
Qua thue te chuydn ddi cac vien thupc
Bd Cdng thuong theo Nghi dinh 115 va Nghi dinh 80 trong thdi gian qua cd the khing dinh: cic co cbe, chfnh sach ciia Dang, Nha nudc da ban hanh ve ITnh vuc KH,CN thuc sir da dem lai ddng lire to Idn cho viec eung cd va phat tridn cac td chiic KH,CN TTiiic diy cac vien thupc Bd tfch cue hoan thanh nhiem vu dupc giao, gdp phin phat trien nganh Cdng thuong va diy manh su nghiep cdng nghiep hda, hien dai hda da't nudc trong thdi ki hdi nhapQ
Nguon: Bp Cong thircrng - Bao cao so ket thirc hien chuyen doi to chiifc khoa hoc cong nghe theo Nghi (tinh so 115/2005/ND-CP va Nghi dinh so 80/2b07/ND-CP ciia Chfnh phii ngay 26-12-2008
* * * : ! ; * * DOI Mdfl PHlfOfNG THUfC DEN DU
(Tii'p theo trang 27)
bit ddng sin va la nguyen nhan eo ban din
den tinh trang giau cd Idn mdt each kha
nhanh chdng cua mdt sd hd d vimg ven dd
vdi mdt lupng tidn Idn tu nhien cd dupc do
diu tu eiia Nha nudc, do chuyen tir ngoai
thanh vao ndi thinh ehii khdng phai do
cdng sire eiia minh tao ra, d i n den nhieu te
nan xa hdi
Phuang dn 2: Khi giai toi thu bdi dit, cd
the thu hdi dit rdng ban phin dit can thiet
de xay dung ha ting (vf du: dudng giao
thdng), Nlia nude cd thd khai thac phin dat
giap ha ting theo quy hoach Vf du mdt
con dudng du kien Id gidi 50 m thi phai len
ke hoach thu hdi 150 m, Nha nudc se quy
hoach hai ben dudng lap du an tai thiet xay
dung eac khu ehung cu tren phin dit lay
sau dd vdi he thdng c i c dudng ndi bd Cac
can hd ehung eu nay chinh la ehd dinh cho
viec tai dinh cu cho ngudi dan bj thu hdi dat Phin cdn lai cd the ban hoac cho thue Vdi each lam nay cd thd thay rd cac uu
diem: thif nhdt, viec khai thac dat hai ben
dudng cd the bii dip dupc chi phi cho du an gdm ca tien lam dudng lin tien bdi thudng;
thif hai, khdng xay ra bat cdng bing trong
thu hdi dat vi khdng xay ra trudng hop ngudi cd da't trudc day d mat tien hay thupc
Id gidi thi mat het ngudi trudc day d phfa sau nay lai dupc ra mat tien va dupc gia dit
tang len rat cao; thif ba, hai ben dudng se
dupc quy hoach lai hien dai, khdng the cd nhung nha sieu mdng nhu hien nay
Theo hai phuong an tren thuc chit
phuang dn 1 rit khd thu khoan thue thu
nhap bd sung, ddng thdi ngudi hi chuyen di thudng quyen lpi khdng dupc dam bao neti
sinh khieu kien cdn phuang dn 2 cd thd
thay rd, hieu qua la kbic phuc dupc bit hpp
ly lau nay trong cdng tic den bu giai toalj