triet de vi chi co the gianh thing Igi thong qua hen hanh cich mang din tgc dan chu di len (TNXH ducji sir lanh dao cua Dang Cong sin Viet Nam. Co mot s6 y kien cho rang tai sao nuoc [r]
Trang 1DIEN DAN Tlf TlfQNG - LY LUAN
DI LEN CHU NGHIA XA HOI
SU lUk CHON TAT YEU CUA NHAN DAN VIET NAM
TS NGUYEN THI NG.\N
C hu nghia Mac-Lenm phan rich mot
cich khoa hgc nhirng tien de, dieu
kien khach quan cho su ra doi mot xa hoi moi
-XHCN va khang dinh CNTCH la mot qua trinh
lich sir tu nhien va la mot qm' luat tat} eu trong
sir phat trien ciia xa hoi loii nguoi Diy la mot
xa hoi uu \iet so \'6i cic che do xa hoi truoc
do Di len CTNTXH la van de c6t loi trong he tu
tuong \a cic boat dgng ci ve ly luan \a thuc
hen ciia Viet Nam hien na\' Tu>' nhien, chiing
ta da \'a dang gap nhieu thach thirc trong do co
nhiing luan diem xu\'en tac \'e con duong di
len CN^XHO Viet Nam
Ngay tir khi xac dinh con duong cim nuoc
H6 Chi Minh da chi ro: Chi co CNXH chu
nghia cong sin mai giai phong dugc cac din
tgc bj ip birc \a nhimg nguoi lao dgng ti-en
the gicDi kh6i ach n6 le: chi co chu nghia cong
sin mai cim nhin loai dem lai cho mgi nguoi
khong phan biet chiing tgc \a ngu6n g6c tu
do, binh dang, bic it Ding Cong sin Viet
Nam va Ho Chi Minh da lira chgn con duong
tat Neu i>
Tliirc lien Hch sir Met Nam trong gin mot
the k}' qua, ke tir khi Dang Cong san \'iet
Nam ra doi da cho thi\', con duong ket hgp
* Hgc \ien CT-HC Quoc gia Ho Chi Minh
dgc lip din tgc voi CNXH la con duong tit
yeu khach quan cua dan tgc la chin ly, la dgng lire xu\en suot loan bg hen trinh each mang \'iet Nam Su lira chgn con duong di len CN^XH la su lira chgn cua Dang, cua Ho Chi Minh \"a ciing chinh la sir lira chgn cua nhan dan cua lich sir dan tgc Viet Nam Su ra doi cua Dang Cong san Viet Nam nam 1930 thing Igi cua Cach mang thing Tim nam
1945, thing Igi cua cuoc khing chien eh6ng thuc din Phip 1954 thing Igi ciia cuoc khang chien eh6ng My, cim nuoc nam 1975 thing loi buoc diu cua cong cuoc doi moi tir 1986 den na}" da chimg minh tinh diing dan cua con duong dgc lip din tgc \a CXKH
Dgc lap din tgc \ a CNXH kh6ng chi la muc tieu, la nhu ciu ma con la cuong linh
hanh dgng ciia din tgc \'iet Nam duoi sir lanh
dao cua Ding Cong san Qua thuc tl ciia hon
20 nam d6i moi \6i he gia tri do Ding Cong
sin Viet Nam da ximg dang heu bieu cho ban linh \''iet Nam trong \iec giir \trng dinh huong XHCN Do la ban linh kien dinh chu nghia Mic-Lenin tu Uiong H6 Chi Minh kien dinh chien luge dai doin ket din tgc duoi sir lanh dao cua Dang cong sin \'iet Nam Nam \ung nggn co dgc lip din tgc \'a CXXH do la bai hgc xu\-en su6t hln trinh
Trang 2DIEN OAN lU TLl'ONG - LY LUAN
each mang a Viet Nam Dgc lap din tgc la
dieu kien lien quyet de thuc bien CNXH va
CNXH la CO so dam bao vung chae cho dgc
lip din tgc
De kien dinh con duong XHCN Ding
kh6ng chi co ban linh chinh tri vimg vang ma
con phai co tam cao tri tue; dam doi moi \'a
biet doi mai Su nghiep xiy dung CNXH la
mot su nghiep liu dai, v6 ciing kho khan,
gian kho voi mot xuit phat diem thip, lai
phai trai qua hai cuoc chien tranh kh6c liet,
cac the luc thu dich lu6n tim each cb6ng pha
Sir nghiep doi moi theo dinh huong XHCN
la mot sir nghiep chua co tien le trong lich sir,
lai dien ra trong b6i cinh CNXH hien thuc
tren the gioi trong thip ky 80 va 90 cua the
ky XX lam vao khung hoang va thoai trao
nen cang kho kliin Diy la qua trinh vira hgc,
\Lra lam, vira long ket vira nil kinh nghiem
khai quat thanh ly luan tren cc7 scr la\ thuc
lien lam chan ly Chinh trong qua trinh do
Dang Cong sin Viet Nam timg buoc binh
thanh nhung nhin thirc moi ve CNXH, timg
buck khac phuc nhung quan diem giao dieu,
don giin iu tri \'e CNXH
Trong qua trinh lanh dao cong cuoc d6i
mcVi Dang Cong san Viet Nam di kien quyet
diu tranh ch6ng nliung quan diem sai trii, thii
dich cua cac the luc phan dgng \'a co hoi
chinh trj phe phin benh bio thii giio dieu va
nhirng sai lim •'ta" hoac huu kliu\'nli Gin
day khi gop y cho du thao Bao cio chinh tri
trinh Dai hc)i X ciia Ding, da co nhirng nguoi
bin khoan, dao dgng ve con duong di len
CNXH \a muc lieu cua each mang Viet Nam
Noi ban khoan Ic'm nhit la each mana Viet
Nam lam gi \a lam nhu the nao de vugt qua dugc nhirng thach thirc nghiel nga? Thanh qui each mang ciia nhin din ta do Ding linh dao r6i se ra sao? Lieu Dang co the tu bao ve minh de lanh dao nhin din ta xi\' dung \a bio ve To quoc?
Sau khi che do XHCN a Lien x6 Dong Au sup do mot bg phin can bg dang vien hoang mang dao dgng suy giim niem tin Co y kien cho rang, doi mcji phai la d6i hucmg phai tu
bo CNXH, hr bo chu nghia Mac-Lenm; doi da nguyen da dang Mot s6 phin tu co hoi thii dich vcji each mang Viet Nam co hnh khai thac, khoel siu vao nhirng \'eu kem, kbu\el diem trong qua trinh linh dao, quin ly trong thoi gian qua de xuyen tae,\'u cio, boi nhg chu tnrong, chinh sach cua Dang va Nha nuoc Hg
CO tinh quy ket mot each sai trai nhirng yeu kem, khuyet diem do ki do chu nghia Mac-Lenin, do Dang Cong sin do dinh hucTng
XHCN a Viet Nam 'V' kien khac cho ring
khong can phii dinh hucmg XHCN, chi cin din giiu, nuac manh, xa boi c6ng bing, dan chu, vin minh li dugc Hg cho ring di vao CNXH li di vao vet xe do Lien X6, Dong Au,
la su kh6ng tucmg, vien \'6ng Theo hg, da thuc hien kinh le thi truoiig thi khong the dinh huong XHCTN, dinh hucmg XHCN la su can tro qui trinh phat tnen
Thanh tuu ciia cong cuoc doi moi dai nuac
20 nam qua la bang chung s6ng dgng bic bo nhiing loan tinh ciia cac phan tu ch6ng doi thu dich muon Dang va din tgc la roi bo con duong di len CNXH, chia re su gin bo giira Dang Nha nuoc va nhan dan trong qua trinh thuc hien muc lieu dgc lip dan tgc \ a CN'.XH
TAP CHi LICH SU' DANG - SO 7/2009 33
Trang 3OltN D A N TU' TU'ONG - LY LUAN
Thuc te ciing chimg minh rang, kien dinh
\a phat tnen con duong XHCN "nhung thanh
tuu trong \iec cu the hoa mot con duong thich
hgp qua do len chu nghia xa hoi kh6ng chi la
tai san v6 gii cua nhirng nguoi Cong san Met
Nam ma con la ngu6n cim hung \a tm tuong
d6i \'6i nhiing nguoi Cong sin \'a each mang
tren toan the gioi"'
Moi khi Dang Cong san \'iet Nam hen hanh
Dai boi loan quoc ban \iec nu6c.\iec din \iec
Ding thi nhimg phin tu co hoi chong d6i dugc
sir tiep la}', giat di>' cua cic the lire thu dich 6
ben ngoai, trang trgn doi tir bo con duong di len
CXXH Du cung bic khac nhau nhung thu
doan luan dieu cua hg deu rat xao qm'et lit leo
Lai CO nhirng y kien cho rang, tan thanh dinh
hucmg XHCN nhung trong thuc te lai coi nhe
\'ai tro chu dao cua kinh te nhi nuoc hg muon
tat ca nen kinh te dugc '"dieu khien'" ducM ban
tay \'6 hinh cua kinh te thi truong Thuc chit do
la sir hucmg toi chu nghia tu do mcM \'6n dang
thinh hinh o phuong Ti>'
Chu nghia tu do moi la mot hgc thm'et
kinh te tip trung \ao cac gii tri ciia mot nen
kinh te loan cau (loan ciu boa) thi truong tu
do thuong mai tu do \ i sir luu thong kh6ng
ban che cua dong \ on NTiung nguoi theo chu
nghia na\' bien hg cho nhirng ngu}"en tac
chinh phii "toi thiiu", chi heu "t6i thieu",
danh thue '1:6i thieu" dieu tiet '1:6i thieu" va
can thiep true hep "t6i thieu" \'ao nen kinh te
Hg tin rang cic lire lugng thi truong theo bin
chit tu nhien se phit hu>' dugc tren nhieu linh
xyc phip quN'en \ i xa hoi mang lai Igi ich chung
cao nhit NTiiing nguoi phan bic quan diem nay
cho rang, ban than cac lire lugng ihi truong \'6n
kh6ng cong bing nen ket c}ua do no mang lai ciing khong dugc phin ph6i c6ng bang
6 phuong Ti}- chu nghia tu do moi dugc ph6 bien rgng rai a cic nuoc c6ng nghiep phat tnen sau chien tranh the gioi thir II cho den khung hoang diu mo \ a Hoa Ky buy bo chinh sach kim bin vi ciia d6ng d61a vao nira diu nhiing nam 70 cua the k}' truoc Chu nghia tu
do mai do nha kinh te hgc Ph.Hayec khoi
xucTng la nen tang ly luan cua chinh sich khai thac mot each hieu qua nhat c6 the dugc cic nguon lire (lao dgng gia re nguyen lieu tho cac thi truong), va bang cich do lao them nhieu thi truong cho cac tip doan xuyen quoc
gia, phin \6n d6ng tru so tai cac qu6c gia chii
ch6t cua nen kinh le the gi(3i (Hoa Ky chiu
Au NTiit Bin)
Chu nghia tu do moi c6 suy loi ich ciia cac
tip doin da quoc gia thong qua nhiing thiet che tai chinh Ion nhit cua kinh te the gicM Quy hen te qu6e te (IMF) Ngin hang the giai (\\3) \a cic quoc gia co nen kinh te hiing manh nhit die biet li Lien hiep Chiu Au \a Hoa Ky Cac thiet che nay bien minh cho chu
nghia tu do mai chinh sich ciia chimg mang
miu sac chu nghia tu do moi \a chiu su chi
ph6i \t kinh te - chinh tri ciia cac tip doan da
qu6e gia NTiiing nguoi phin doi chii nghia tu
do ma\ cho rang, chii nghia tu bin (CNTB)
lung doan Igi dung sue manh ciia d6ng v6n (tu bin) de bugc cac chinh phu lam nhirng gi
hg mu6n neu kh6ng hg se ngimg dau tu lam inh huong den viec lam va kinh te noi chung The gioi dang trai qua con ac mgng tren thi truong chimg khoan Cuoc khiing hoang tai chinh toan cau dinh diu sir pha sin ciia hgc
34 TAP CHi UCH SU" OANG - SO 7/2009
Trang 4DIEN OANTU'TU'ONG-LY LUAN
ihuyet kinh te thi truong tu do kieu My Tren
khap cac phuong lien truyen th6ng qudc te la
thong ke mire sut giam ciia thi truong chimg
khoan Thj truong tai chinh My tcri thing 9 va
thing 10-2008 lam vao tinh trang nguy kich
Tai Chiu Au 15 qu6c gia sir dung d6ng euro
da nhom hgp de ra cic bien phap giai cim thi
truong Cic nha lanh dao nhom 15 nuoc da
thio luan nhat tri viec nhi nuac tham gia vao
v6n cac ngin bing, tir do can thiep vao cac
boat dgng hn dung lien ngin hang "Bong
ma" khung hoang tai chinh ngay cang hien ro
hon khong chi 6 My ma con a nhieu nuoc
khac Do hoan cinh khic nhau khi ning cim
nguy ngan hang cua moi nuoc khic nhau
Khiing hoing thi truong tii chinh 6 My va cac
nuac chiu Au cho thiy, chu nghia tu do moi
khong phii la cim cinh cho sir phit trien,
chinh no da diy cac nen kinh te cua cac nude
1cm den bo vuc tham va tuong lai thi trucmg
tai chinh the gicji hien con mil mil Co the noi,
cuoc khiing hoing neu tren da din toi su phi
sin cua mo hinh CNTB voi kinh te thi truong
lu do moi mi dinh huong chu yeu la diy
manh boat dgng ciia thi truong tu do khu>'en
khich lu nliin boa vi ban che sir can thiep cua
nha nuoc Cuoc khiing hoing nay da dat ra
yeu ciu phii co cau lai nen kinh le tai chinh
tren pham vi loin cau cii t6 lai cic boat dgng
cua cic djnh che lai chinh qu6c te nhu Ngin
hang the gicii (\VB) Quy lien te qu6c te (IMF)
lir ciu triic den phuong thuc van hanh phii
hgp voi hoan canh mcri
T6ng thong Phip N Xecc6di khang dinh
cin dieu chinh lai CNTB tren pham vi loan
ciu Cuu T6ng lh6ng My G.Buso hiira nhin
rang, cuoc khiing hoing hien thoi se thuc di>' viec xay dung lai nen ting ciia CNTB Cin
hm ra the cin bang giira nha nuoc va thi truong Kh6ng phai ngiu nhien ma bg 'Tu bin"" ciia C.Mic dugc tii bin va ban cha>' lai nhieu nuoc phuong Tay Dieu Mic khing dinh trong qua trinh phat trien cua CNTB, mau thuin co ban cua nen sin xuit tu bin chii nghia (TBCN) cang tro len sau sac, do la "sin xuit da tro thanh mot hanh vi xa hoi, trao d6i
va cimg voi trao d6i la sir chiem huu, van la nhirng hanh vi ca nhin, hanh vi ciia nhirng nguoi rieng bief Do la miu thuin co bin giii-a tinh chat xa boi hoi cua sin xuit va hinh thirc chiem biru tu nhin TBCN ve tu lieu sin xuit Tir mau thuin niy da ni}' sinh ra til ci nhirng miu thuin trong do xa hoi tu bin van dgng v6 chinh phu hau qui cua xu huong phat trien qua nhanh cua he tb6ng tii chinh-tien te trong do hen tich khoi hang, hen de ra hen vai gii tri Ion hon gii tri hang boa hang trim lin; lugng tien kh6ng 16 do lai dugc chuyen dich nhanh chong chang chit tcM mire khong the kiem soat n6i Do la he qui cua mot nen kinh te io, lien te io va se din den nguy
CO khiing hoing
Chii nghia Mic da cho rang, su phat trien ciia xa hoi loii nguoi la mot qua trinh lich sir
tu nhien CNTB tit ylu se bi thay Ihl bing mot phuong thirc sin xuit moi cao ban lien
bg ban, do li phuong thirc sin xuit cong san chu nghia mi giai doan diu la CNXH
Sir lira chgn con duong di len CNXH o Viet Nam chinh la thuc hien qmen tu quyet cua loan the din tgc Viet Nam Su lira chgn nay qua sit bach lich sir de giii quyet miu thuin
Trang 5DIEN OAN TU" TU'ONG - LY LUAN
giira loan the din tgc Viet Nam voi chu nghia
thuc din, de qu6e; giira n6ng din (chiem hon
90% din so) voi giai cip dia chu phong kien
Viec giii quyet vin de din tgc vi vin de dan
chu tro thinh hai nhiem vu birc thiet doi hoi
phii giii quyet loan dien triet de vi chi co the
gianh thing Igi thong qua hen hanh cich mang
din tgc dan chu di len (TNXH ducji sir lanh
dao cua Dang Cong sin Viet Nam
Co mot s6 y kien cho rang tai sao nuoc ta
kh6ng di theo con duong TBCN? hoac tai sao
Viet Nam kh6ng di theo eon duong Thai Lan da
di? Ta thua nlian rang trong nhiing nam gin
diy, CNTB da co nhieu mat phit trien, song
CNTB dii CO su dieu chinh, thich nghi nhung
ban chit cua no vin khong he thay doi Muc
dich cua cac su dieu chinh kinh le-xa hoi ciia
CNTB la nham lang them Igi nhuan xoa diu
cac mail thuin vi doi khing giai cip de keo dii
su t6n lai cua CNTB CNTB da trii qua lich sir
miy trim nam voi su boc lot tham le giai cip
nhirng nguoi lao dgng voi nhung cuoc chien
tranh dim mau giua cac qu6c gia va tien hinh
xim luge, cuop boc cac din igc thugc dia
Trong xa hoi tu ban giiu co chi danh cho mot
nhom nguoi di boc lot Sau gin 400 nam phit
dien ngoii mot s6 nuoc tu ban phit trien, eon
lai the gicri loan cinh li: "chiu Phi doi chiu A
ngheo, chiu My La tmh ng nin chong chit"
Viet Nam kb6ng di theo con duong TBCN bcri
le khong nhit thiet va kh6ng cin thiet su phit
tnen nao ciing phai dien ra tuin tu Cach mang
thing Muoi Nga da mo ra mot thoi dai mcM qui
dc) lir CNTB len CNXH, con co ca loai hinh qua
do gian tiep, nhung nucic cham phit trien co the
bo qua cbl do TBCN de di len CNXH
Do kh6ng nhin thirc dugc tinh kho khan, phire tap liu dii cua thoi ky qua do len CKXH ma nhieu nguoi da dao dgng mil long
hn, sau sir kien khiing hoing roi di den sup do cic m6 hinh CNXH 6 Lien x6, Dong Au, nhilu nguoi trong so hg da cho rang CNXH
da sup d6 ca tren binh dien ly luan va binh dien thuc tien Nhieu ly luan gia phuong Tay ciing da cho rang CNXH da cao chung, CNTB da loan thing Ring, CNXH do "nay sinh tren mot manh dit hoang" nen da sup do,
"the ky XX la the ky chimg kien sir ra doi va
ci hoi ket cua chu nghia cong sin" Thuc hen lich sir phat trien ciia xa hoi loai nguoi da chimg minh quan diem cua chu nghia Mac va
CNXH Sir d6 va cua mo hinh XHCN a Lien
x6, D6ng Au kh6ng phai la sir sup do cua CNXH vc5i tinh chit li hgc thuyet ma la do sai lim ciia nhirng nguoi lanh dao cu the va nhirng die diem cu the da keo dai trong nhieu nam da lam cho CNXH hien thuc roi vio tinli trang khung hoang Hon nira su cb6ng phi
cua cac the luc thii dich, nhung ke phan boi a
ben trong da diy tinh trang ay tir khung hoing den sup do ca mot che do xa hoi da dugc xiy dung su6t may chuc nam
Xet ve phuong dien kinh tl, tir mot xuit phit diem thip, co so kinh tl ky thuat con ylu kem, Viet Nam van co thi bo qua CNTB len CNXH Dieu kien quan trgng de thue bien sir phat tnen nit ngan mi chu nghia Mac-Lenin
da chi ra doi voi cic nuoc tien tu bin di len CNXH do la: Xet vl khich quan, sau Cach mang thing Muoi Nga vi dai, he th6ng cic nuoc XHCN ra doi, cic nuoc cham pbil iriln
CO the nhin dugc sir giiip do, iing bo tir cac
36 TAP CHi LICH SU" O A N G - S6 7/2009
Trang 6DIEN OAN TU' TU'ONG - LY LUAN
nuoc tien lien Xet ve mat chu quan phai c6
dang cua giai cap c6ng nhin lanh dao; nhan
dan la co truyen tb6ng yeu nuoc cin cii ning
dgng dung cam Tu\ be th6ng XHCN khong
con nhu truoc diy nhung dieu kien moi co
hoi mcVi \ i n cho phep chiing ta xic dinh con
duong phit trien nit ngin
C.Mac cho ring: "Kh6ng mot hinh thai
kinh le-xa hoi nao diet vong truoc khi lit ca
nhung lire lugng san xuit ma hinh thirc xa hoi
do tao dia bin diy du cho phit trien vin chua
phat tnen va nhung quan he sin xuit moi cao
hon cung kh6ng bao gia xuit hien khi nhirng
dieu kien l6n tai vat chit cua nhiing quan he
do chua chin mu6i trong long ban thin xa hoi
cu""" Thuc chat cua su phat trien "nil ngan"" o
Viet Nam gom co 2 noi dung: Vira nit ngan
qua trinh cong nghiep hoa hien dai hoa dat
nircVc vira bo qua che dc) TBCN, lien len
CNXH Vice riit ngan qua trinh c6ng nghiep
hoa hien dai boa dat nui'ic se tao dieu kien
thuin Igi cho \iec bo qua che dc) TBCN di
len CNXH Phuong thirc dc nit ngan con
ducTiig di len CNXH tir mcit nen kinh te tieu
nong da dux>c 1 cnm chi I'a ki phai thimg qua
con ducTiig phit trien tu ban nha nucVc phai bac
nhirng nhjp cau nho di xu\ en qua con duang lu
ban nha nucVc de den \cSi CNXH Kmh te tir
ban nhi nucic \ira la mgi thanh phan kinh le
trong ket ciu kinh te da thanh phin \ira la
con dirimg nit ngan "phi tu ban"" doi \cii cac
nircVc CO xuit phat diem thip di>- la phuong
phap de phat trien lire lircTng san xuat
Chu nghia Mac-lenin da phan tich mot
each khoa hoc nhimg lien de, nhirng dieu kien
khich quan cho su ra doi mc)t xa hoi mcVi
-XHCN, do li mot qua trinh lich sir lu nhien Nhin thirc dugc tu tuong do tir khi mcVi ra doi nga> trong cuong linh diu lien Dang Cong sin Viet Nam da khing dinh ro muc tieu dgc lip din tgc va CNXH Tuin theo ly luan chu nghia Mic chinh la hiin theo quan diem thuc tien ly luan ra doi hr thuc lien, liy thuc lien de kiem nghiem ly luan Nghi quyet Dai hoi X cua Ding Cong sin Viet Nam di mot lin nii-a khing djnh con duong di len CNXH o Viet Nam: "Nhin thirc ve chu nghia
xa hoi va con duong di len CNXH ngay cang sang to hon He th6ng quan diem ly luan ve cong cuoc d6i moi \'e XHCN va con duong
di len CNXH 6 Viet Nam da binh thanh tren nhCmg net co bin""'
NTiu \ a> Nghi qu>'el Dai boi X da khing dinh gia tri nhimg bin hgc trong qua Irinh doi mcVi CN.XH 6 Viet Nam, tiep luc su nghiep dgc lip din tgc va CNXH theo quan diem chii nghia Mac-Lenin va lu tuong H6 Chi Minh DucVi sir lanh dao cua Dang Cong sin Viet Nam, nhan din Viet Nam chic chin se hien thuc boa muc lieu CNXH a Vict Nam: Din mau nucVc manh xa hoi cone bing dan chu
\ an minh
1 .A.lil6p: Viet Nam Id bieu tinmg ciia the kv
.XX, Bao Nhdn Ddn, ngay 20-9-2000, tr.5
2 CMdc-Ph Anghen Todn tap, CTQG, H,
1993,lr.l5-16
3 Dang Cong san Viet Nam; Vdn kien Dai
hoi dai hieu todn qudc kin thir X CTQG, H,
2006, tr.68
TAP CHI LICH SU' OANG - SO 7/2009 37