Trong d6, die biet coi trgng thyc bien d6i mai noi dung vi phuong phip cong tic dan van, thuc bien tot chinh sach dan tgc va chinh sach ton giio theo buong doan ket cic din tgc, doa[r]
Trang 1Dang b6 tmh Tra Tinh
BOAN Kir BAN TOC TRONG THOI KYSdl MOI
PHAM VAN BUA
Tra Vinh li tinh co d6ng d6ng bio
din tgc vi t6n giio (Nim 2006, din
so ciia tinh li 1.041.004 nguoi, trong do,
dong bao Khmer chiem 30%; nguoi Hoa,
Chim chiem 1%, con lai la din tgc Kinh)
Nhin thirc siu sac tim quan trgng cua c6ng
tac dan tgc, ton giio, tir die diem cua mgt
hnh con ngheo vi kb6 khin trong khu vuc
nhat la vimg d6ng bao Khmer, Ding bg Tra
Vinh Iu6n quan tim den tang cuong cimg c6
khoi dai doin ket din tgc
Duong I6i d6i mcji toin dien cua Ding da
ma ra buoc lien moi frong viec xiy dyng kh6i
dai doan kk din tgc NQTU' 7 Khoa VII
(1993) Ve dai doin ket din tgc vi tang cuong
Mil Iran din tgc tb6ng nhit di phin inh tip
tmng nhit sy ke thira, phit trien tu tu(3ng dai
doan ket din tgc ciia H6 Chi Minh frong sy
nghiep d6i moi, tao nen dgng lye manh me
frong sy phit trien ciia lich sir dan tgc Den
Dai hgi VIII (1996), Ding ta dit vin de dai
* Dai hoc Cin Tho
doin ket din tgc a tim cao moi va chieu sau
moi Dai hgi IX (2001) cua Ding dua vin de dai doin ket toin din li vin de c6t loi, la chu
de ciia Dai hgi; Die biet, NQTU 7 Khoa IX (2003), chuyen ban ve vin de xiy dung kh6i dai doin ket din tgc Den Dai hgi X (2006) cua Ding, dai doan ket dan tgc lai fro thanh mgt noi dung quan frgng cua chu de Dai hgi Cic nghi qu\et Dai hgi vi Hgi nghi Tmng uong cua Ding thai ky d6i moi, die biet frong nhiing nim gin diy, deu neu ro tinh thin va noi dung eo bin ve ting cuong doin ket toin din, doin kel trong Ding va doin ket qu6c te, xic dinh ro m6i quan he din tgc, giai cip vi thoi dai nhim khai thie, phit buy
t6i da noi lye, ket hgp vai nhifrig gii tri vin
minh cua nhin loai, phin diu vi myc lieu chung ciia (3it nuoc Quan diem nhit quan dugc Ding neu ro Ii: Doin ket mgi nguoi trong dai gia dinh dan tgc Viet Nam, doin ket cic giai tang xi hgi, cic thinh phin kinh
te, cic din tgc, cic t6n giio, nguoi trong nuoc vi nguoi Viet Nam dinh cu 6 nuoc
Trang 2THU'C TlfN-KINH NGHIEM
ngoii, lay muc tieu chung lim diem tuong
d6ng, d6ng thoi chip nhan nhiing diem khic
nhau, kh6ng frii voi lgi ich chung ciia din
tgc, cung nhau xoa b6 dinh kien, mac cim,
hin thii, bu(frig v^ tuong lai xiy dyng cuoc
song, tat ca vi dgc lap cua din tgc, ty do,
hanh phuc cua nhin din Doi vai c6ng tic
dan tgc, t6n giio, ngoai chinh sich chung
Ding va Nha nuoc rit quan tim den chinh
sach cu the doi voi viing d6ng d6ng bio dan
tgc, t6n giio, trong d6 co d6ng bao Khmer
Nam 1981, Tmng uong Dang ra Chi thj
117-CT-TW (29-9-1981) ve cong tic 6 nhung
viing d6ng bao dan tgc Khmer Qua 10 nam
trien khai thyc hien Cbi thi 117 ciia Tmng
uong Dang, ben canh nhihig thanh tyu van
con nhieu ban che Vi the, Tmng uong Ding
ra Cbi thi 68-CT/TW (18-4-1991) ve c6ng
tic dan tgc 6 vung Khmer
Quin friet cac chi thi ciia Ding ve c6ng
tic d6i voi d6ng bio Khmer, die biet li Chi
thi 68 ciia Ban Bi thu Tmng uong Ding,
Tinh uy Tri Vinh ra Nghi quyet s6 01 ve
cong tic trong viing d6ng bio Khmer Nghi
quyet di dgng vien, khoi day phong trio
hanh dgng cich mang va tinh than doan ket
giOa cac din tgc trong tinh; tap tmng huy
dgng mgi ngu6n lye diu tu phit trien kinh te
ket hgp voi giii quyet cic vin de cip bach
ve vin boa, xa hgi, nhit li vin de giai quyet
viec lam; ning cao mat bing din tri, day
manh xoa doi, giim ngheo, kh6i phyc va
phit frien van boa, van nghe vi nhifrig
fruyen th6ng t6t dep cua nguoi Khmer
Ngay 8-11-1995 Ban Bi thu Tmng uong
Ding ra Chi thi 62-CT/TW Ve tang cuong
c6ng tic doi vai nguai Hoa trong tinh hinh
moi Ngiy 3-8-1996, Thii tuong Chinh phu
ra Chi thi 01/TTg ve thyc hien mgt so chinh sich d6i voi nguoi Hoa nhim khoi day sire sing tao va tinh thin doan ket xay dyng dat nuoc ciia dong bao Thyc hien chinh sich
ho trg d6ng bao cac dan tgc it nguoi cua Ding, nam 2002, Uy ban nhin din Tinh ban
binh De an s6 01 h6 trg nha 6 d6i voi hg
eye ngheo frong viing d6ng bao Khmer, Ding bg Tra Vinh thanh lip Ban chi dao
135, 134 va phan c6ng nhiem vy cy the cho hmg so, ban nganh tich eye thyc hien Die biet, ngay 9-6-2003, Tinh uy Tra Vinh ban binh Chuong trinh hanh dgng so 20-CT/TU
vk thyc hien NQTU" 7 Khoa X ciia Ding ve
phit huy sue manh dai doan ket din tgc, ve cong tic dan tgc va ve cong tic ton giio Chuong trinh dugc trien khai va quin triet sau sic tir Dang bg den cac so, ban, nganh, doan the, cac chuc sac ton giao va cac tang
lap nhin dan De ning cao din tri va ting
cuong thong hn, thoi sy, ngiy 14-8-2003, Thu tu(5ng Chinh phii ra Quyet dinh 975/QD-TTg ve viec cap mgt so tap chi cho vimg dan tgc thieu so mien niii, vimg die biet kho khan Ngiy 10-10-2003, Ding bg Tra Vinh tien hanh tong ket Nghi quyet 01
vi de ra Nghi quyet 06 -NQ/TU ve phat frien toan dien viing dong bio Khmer Nghi quyet nhin manh viec ting cuong cong tic giao dye chinh tri, tu tu(img trong viing d6ng bao dan tgc Khmer; chii y d6i moi noi dung, phuong thirc c6ng tic din tgc phii hgp voi
Trang 3yeu ciu nhiem vy phit trien kinh te-xi hgi,
bio dim an ninh - qu6c phong Trong d6,
die biet coi trgng thyc bien d6i mai noi
dung vi phuong phip cong tic dan van,
thuc bien tot chinh sach dan tgc va chinh
sach ton giio theo buong doan ket cic din
tgc, doan ket luong - giio, van dgng d6ng
bao Khmer phit buy noi lyc, y chi ty lye, ty
cuong, tinh thin vuon Ien trong Sy nghiep
phat trien kinh te - xa hgi, xoa d6i, giim
ngheo, xay dyng cuoc song ngiy cing im
no, hanh phuc; nam chae va giii quyet kip
thai nhifrig nguyen vgng chinh ding cua
dong bio vi su sai Khmer, thyc hien t6t
phong cich cong tic dan van "trong ddn,
gdn ddn, hiiu ddn, hoc ddn vd cd trdch
nhiem vol ddn "\
Ke frr khi tii lip rinh den nay Ding bg va
nhan dan dia phuong da co nhieu n6 lyc khic
phuc kho khin, vugt qua thir thich, ting cuong
khoi dai doin ket toin din Viec thyc bien co
hieu qui Nghi quyet 01 Khoa V, Nghi quyet
06 Khoa VII cua Tinh uy, Chuong trinh 135,
134 ciia Chinb phii, da timg buoc dua tinh
vugt qua kh6 khin vi dat nhung thinh tyu
quan frgng frong thyc hien chinh sich doan ket
dan tgc: T6c do tang truong kinh te hing nim
deu dat va -vorgt muc ke hoach de ra; co ciu
kinh le tiep tyc chuyen dich theo hucmg tich
cue, the manh ciia tinh dugc khai thie hgp Iy,
die biel la frong c6ng tic d6i voi dong bao dan
tgc it nguoi
Thyc hien Chuong trinh 135 ciia Chinh
phu, tir nim 2003 den nam 2007 tinh da diu
tu 164.053,28 tneu dong cho 434 hang myc
c6ng trinh co so ha ting, tmng tim cym xa,
dy in oridinh phit trien sin xuit gin voi che bien, tieu thy sin phim, v.v Thuc hien cac chuong trinh I6ng ghep khic hr ngu6n v6n h6 trg cua cic bg, nganh, dia phuong ban va
cic 16 chuc phi chinb phii vai s6 lien tren 288
ty d6ng Rieng trong 3 nim (2002-2004), tinh (3a dimg ngan sich dia phuong de diu tu cho 4 xa ngheo voi s6 v6n Ii 1,6 ty d6ng Quan tim thyc hien chinh sich trg gii, frg
cuoc doi voi 4 mat hing li gi6ng ciy tr6ng,
mu6i i6t, gi6ng thuy sin va phuong lien tmyen thanh Trong do, giong cay fr6ng la 7.470.596.000 d6ng, mu6i i6t cip kh6ng thu h6n li 2.884.230.000 d6ng, gi6ng thuy sin 373.174.000 d6ng va dyng cy tmyen thanh
734.000.000 dbng\
Ve thyc hien Chuong trinh 134 ciia Thu
tuang Chinh phu vi De in 01 cua Tinh uy,
trong 3 nim (2002-2004) tinh da xay dyng
dugc 12.851 cin nhi voi t6ng s6 hen 66,780
ty d6ng; frong 3 nim tiep theo (2005-2007), xay dyng 9.849 cin voi kinh phi Ii 56 ty d6ng Quan tam dung mire nuoc sinh boat cho nguoi din, Tinh iiy da ket hgp v6n cua Tmng uong, ngin sich tinh la 41 ty dong (chua ke kinh phi nhin din d6ng g6p) xiy dung 80 fram cap nuoc tip tmng, 5.616 be chira nuoc, lip dat 7.750 d6ng bo nuoc, ket n6i 14 mang phan ph6i nuoc cho nhin din
Cung vai nha a vi nuoc sinh boat, tinh da
rich eye buy dgng 15 ty d6ng hr cic nguon
de xiy dyng 50 16 hoa ting va 13 nha quin cho cic diem ehiia va cym din cu c6 d6ng d6ng bao Khmer
TAP CHi LICH SLF O A N G - S6 6/2009 63
Trang 4THU'C TliN-KINH NGHIEM
Ve vin boa, th6ng tin, thyc hien Quyet
dinh 975/'QD-TTg cua Thu tucmg Chinh
pbil, viec cip mien phi mgt s6 tap chi cho
vung din tgc thieu s6, viing die biet kho
khin dugc tien hinh khin truong vi dat ket
qui nhu: bon chuyen de din tgc mien niii
(Bio Cong nghiep Viet Nam, bao Khoa hoc
vd doi sdng, bio Sire khoe vd doi song, bio
Kinh ti VAC), Bio Ddn toe vd phdt triin,
Bin tin thong tin xi Viet Nam bio Ndng
thdn ngdy nay, Chuyen de din tgc - Thong
tan xa Viet Nam Tap chi Vdn hoa ddn toe
V.V dugc cip phit diy du, dung d6i tu(mg
Tir do tao dieu kien cho nhan din nang cao
kien thuc, nam bat khoa hgc - ky thuat
thong hieu chu truong duong 16i chinb sich
cua Ding, phip luat cua Nhi nuoc, ting
cuong sy giao thoa van hoa giira cic din
tgc, gop phin cung c6 tinh doin ket gin bo
giira cic dan tgc Cic le hgi tmyen th6ng t6t
dep cua d6ng bio dugc bio t6n vi phat huy,
chinh quyen cic cip lu6n lao dieu kien de
d6ng bao cic din tgc 16 chirc t6l cic ngiy le
hgi truyen tb6ng cua minh nhu le:
Chol-Chnam Thmiy, le Sene Doha cua nguoi
Khmer; cic hgi dien vin hoa, vin nghe quin
chiing Khmer, thi dau cac m6n the thao
tmyen th6ng dan tgc, die biet la dua ghe
ngo frong le hgi Ok - Om - Bok Hang nim
vao cic dip le Ding bg tinh deu to chirc cic
cuoc hgp mat can bg c6t cin Khmer duong
chirc huu tri gia dinh chinh sach, ba me
Viet Nam anh himg, cic thugng tga, dai dire
frong Ban chip hanh Hgi doan ket su sai
yeu nuoc, t6 chirc nhieu doan di thim vieng
ting qui cho cic gia dinh chinb sich, cic chua Khmer heu bieu trong loan tinh, xay dyng bio thip Cuoc van dgng loan dan doin ket xiy dyng doi s6ng vin hoa 6 khu din cu dugc dong bao, su sai huong iimg rich cue Den cu6i nam 2007, toan tinh co 148/792 ip, khom co dong d6ng bio Khmer
vi 51/141 chiia Khmer dugc c6ng nhan co
so t6n giao van minh 100% chiia Khmer c6 fruySn hinh Hgi doin ket su sai yeu nuoc dugc tao dieu kien thuin Igi cho cac boat dgng theo dung dieu le t6n chi, myc dich, die biet li cong tic dao tao tang tai dugc quan tim dung muc Den cuoi nim 2007, co
2 vi su dugc cir di hgc 6 Mianma, 26 vi hgc
6 Thii Lan, 18 vi hgc o Soc Tring, 24 vi di dao tao tai Hgc vien Phit giio Nam T6ng Khmer^ Hiu bet cic chiia dugc cho phep nhap kinh Tam tang tir Campuchia; cic chiia
CO thinh tich frong khing chien vi xiy dyng dit nuoc hang nim dugc ho trg tir 200 - 300 tneu d6ng de trung tu, sira chira v.v Phong trio vin hoa, vin nghe, the dye the thao trong d6ng bao Khmer dugc quan tam dau
tu Toan tinh c6 2 doan nghe thuat Khmer voi hing trim dien vien nhim bio t6n nhirng dieu miia, vd tuong vi nghe thuat ciia nguoi Khmer -^' •
Chinh sich d6i voi nguoi Hoa dugc Ding
bg tinh quan tam thyc hien Cu6i nim 2007, Ding bg da so ket 10 nam thyc hien chinh
sich d6i vai nguoi Hoa tao dieu kien cho
nguoi Hoa giir gin vi phit buy bin sac van hoa dan tgc nhu: to chirc tham dy ngay hgi vin boa nguoi Hoa tai thinh ph6 H6 Chi
64 TAP CHi UCH SLf O A N G - S6 6/2009
Trang 5Minh suu tim bien vat c6, mo truong day
Hoa ngir, xiy dung tmng tim vin boa nguoi
Hoa Tai tmng tim vin boa nguoi Hoa 6 Tri
Vinh hien c6 bang chyc lop voi hang trim
hgc vien theo hgc va hang chyc giao vien
true hep giing day N i m 2007 tinh h6 trg 01
hgc sinh nguoi Hoa sang hgc tai Tmong Dai
hgc y khoa Quing Tay (Tmng Qu6c) Doi
song vin boa v i tinh than cua nguoi Hoa 6
Tra Vinh ngiy cing dugc ning len ro ret
Dang bg vi chinh quyen cic cip quan tam
ihuc hien t6t che do chinh sich d6i voi
thuong binh, gia dinh liet sy, t6 chuc nu6i
duang nguoi gii neo don, tre m6 c6i, giup do
nguai tan tit, ngheo doi; giii quyet viec lam
cho gin 300.000 lao dgng; chii frgng diu tu
cii thien dieu kien sin xuit v i sinh boat cho
dong bao din tgc it nguoi, quan tim thyc
hien chinh sich ty do tin nguong Mat trin
To qu6c v i cic doin the d6i mai mgt buac
ve noi dung, phuong thirc boat dgng thu hut
dong dio quin chung tham gia C6ng tic
phai frien ding trong viing d6ng bio din tgc,
ton giao dugc quan tim (ket nap dugc gin
3000 ding vien mai, trong d6 ket nap bon
1000 ding vien l i nguoi Khmer) Die biet,
thuc hien NQTU 7 Khoa IX ve vin de din
tgc, hr nhiem ky 2004 - 2009 cua biu cir Hgi
dong nhin dan 3 cip den Dai hgi Ding cic
cap nhiem ky 2005 - 2010 va bau cir Qu6c
hgi Khoa XII, co nhieu cin bg din tgc dugc
de bat vao cic cuong vj lanh dao, quin Iy
chii ch6t cac cip"*
Qua hon 20 nim d6i mai, mac dii van con
nhifrig ban che, kho khin nhung c6ng tic
doin ket din tgc, t6n giio ciia tinh Tra Vinh
da dat dugc nhieu thinh frm, kh6i doin ket toin din dugc cung c6 vung chic, gop phin kh6ng nh6 vio viec ning cao doi s6ng \'it chit va tinh thin cua nguoi din D6ng bio cac dan tgc 6 tinh Tra Vinh cang them rin tu(7ng vifrig chic via chu tmong, duong I6i chinh sich cua Ding v i Nha nuoc
1 UBND tinh Tra Vinh: Nghi quyet so 06/NQ-TU "Ve phat trien loan dien vimg dong bao Khmer" nam 2003, fr.6
2 UBND rinh Tra Vinh, Ban dan tgc: "Bio cao Tong ket 5 nim thuc hien Nghi quyet Tmng uong 7 Khoa IX ve cong tic dan tgc" nam 2008, fr 5
3 UBND hnh Tra Vinh, Ban dan tgc: "Bao cao so 159/BC-BDT long ket tinh hinh dan tgc nam 2007" nam 2008, fr.5
- ' 4 Cuoi nam 2008, rinh Tri Vinh c6 6 dong chi la Tinh uy vien, 1 dong chi la Pho Bi thu thuong true Tinh uy, 1 dong chi la Pho Chu lich Hgi dong nhan din, 1 dong chi la Pho Chu tich iiy Ban nhan din tinh, 1 dong chi la Tmong Ban Din tgc tinh, 1 dong chi la Chu rich Hgi nong dan vi 1 dong chi la Pho Cbii nhiem Uy Ban Kiem tra Ding deu li nguoi Khmer Ngoai ra, a cip tinh con co 11 can bg nguoi din tgc giir chiire vu pho tmong cic ban, nganh Xem them: "Bio cao Tong kel 5 nim thuc hien Nghi quyet Trung uong 7 Khoa IX
ve cong tic dan tgc" ciia UBND tinh Tra Vinh, Ban Dan tgc, nim 2008 fr.8
TAP CHi LICH SU' O A N G - S6 6/2009 65