Khi kiet tac dieu khac da "canh chim Zimbabwe" do ngudi Sharna ed dai tao ra, khong nhirng trd thanh ngudn linh cam cho eac nha sang tao nghe thuat ngay nay, ma do edn la bie[r]
Trang 1'Kw-^o •
ZIMBABWE Vl/QNG QUOC DIEU KHAC DA CHAU PHI
Ndi den nghe thuat thu cdng mi nghe
cua chau Phi, nhieu ngudi eo le se
nghT ngay den nghe thuat dieu khac
go Thuc ra, nghe thuat dieu khac da cua
chau Phi, dac biet la nghe thuat dieu khac da
cua bg lac Sharna Zimbabwe da gianh dugc
nhiing vinh du to Idn tren the gidi
OAT NU'O'C MA NGHE THUAT DIEU
KHAC OA DU'gC IN TREN QU6C KJ
Zimbabwe dudng nhu la mgt quoc gia
dieu khac da Di den dau eiing bat gap nhiing
anh sang lap lanh toa ra tir bai ben dudng,
nhirng tac pham nghe thuat dieu khae bang
da du mgi kich cd, chiing loai Cd nhiing
tugng khac nhan vat, eiing cd tugng tram tro
hinh ddng vat hoang da Nghe thuat dieu
khac d day vira mang tinh truyen thong, vira
mang tinh triru tuong hien dai
Nguon nguyen lieu da dgc dao, dac hiiu d
Zimbabwe da cung cap cho cac nha nghe
thuat nguon nguyen lieu vd ciing da dang
phong phu Cac loai da van xac ran, da van
thach, da van cuong v v ed nhieu tren niii
gan thon Tangernan, each thu do Harare 150
km ve phia bac duoc eoi la sinh menh nghe thuat eua eac nghe nhan noi day
Nghe thuat dieu khae da ciia Zimbabwe
ed lich sir rat lau ddi Vuong qude Mornuodar Zimbabwe vao the ki XV da eo nhiing tac pham nghe thuat dieu khac da de ddi Khi kiet tac dieu khac da "canh chim Zimbabwe" do ngudi Sharna ed dai tao ra, khong nhirng trd thanh ngudn linh cam cho eac nha sang tao nghe thuat ngay nay, ma do edn la bieu tugng eiia Zimbabwe, duoc in tren qude ki va qude huy cua nude nay Dau thon Tangernan cd dung mgt hire tuong
"canh chim Zimbabwe" cao 5 met
Hgp TAC XA NGHE THUAT DIEU KHAC DA TANGERNAN
'Tdng giam doc" cua lang dieu khae Tangernan, Shurdifu ehi tay vao hang loat
tac pham dieu khac da, tu hao ndi: "Lang [
Tangernan chiing toi la trudng day nghe dieu khae da phi chinh quy Idn nhat chau Phi, j
tham ehi la Idn nhat Nam ban cau." ^ i: \ Ong ay ndi vay khong phai khdng eo co \
sd Tir nam 1966 den nay Hop tac xa dieu I
58 Tap chi nghien cim CHAU PHI & TRUING DOIVG so 06 (58) thang 06/2010
Trang 2Zimbabwe vwang quoc dieu khac Trinh Hien
khac da thon Tangernan da true tiep hoac
gian tiep boi dudng duoc it nhat 2000 nghe
nhan dieu khae da, trong khi do ca
Zimbabwe co khoang 3000 nghe nhan
Ca thdn Tangernan hien nay c6 tdi 250
nha nghe thuat dieu khae da, mdi nam tao ra
khoang 30 ngan tac pham Ngoai mgt phan
nhd dugc tieu thu d dia phuong, con lai phan
Idn sd tac pham nay dugc xuat sang cae
nude Y, Dire, Han Quoc, Trung Qude v.v
Shurdifu nam nay 51 tuoi, bd dng
-Tangmur, la ngudi dua nghe thuat dieu khac
da ve day Nam 1957 sau khi Tangmur mua
dat tai day, eiing da du dinh trd thanh mgt
gng chu ndng trudng giong nhu nhiing ngudi
da trang khae Nhung sau su kien chinh
quyen ehu nghTa chiing tgc Rodtar A chiu su
trirng phat qude te nam 1966, cac nong san
ciia Zimbabwe khdng the xuat khau,
Tangmur gan nhu pha san Trong liic do ong
da phat hien ra sire hap dan ciia nghe thuat
dieu khac da, lap tire eiing mgt sd nghe nhan
thanh lap Hgp tac xa nghe thuat dieu khac da
Tangernan
Shurdifu cho hay, trude khi hgp tac xa
dieu khic da nay ra ddi, eac san pham dieu
kh4c da eua Zimbabwe hau het la "nhirng
san pham du lich hoac mang dam mau sac
ton giao" Khi hop tac xa dieu khac da thanh
lap, cac nghe nhan phan Idn deu chua qua
trudng Idp dieu khac nao Liie do Tangmur
da ndi vdi hg, khdng nen bat chudc phong
each chau Au, hay tao ra nhirng san pham
mang mau sac van boa dia phuong
Vira cd dieu kien sang tao, cac nghe nhan
dieu kh4e chau Phi da khien gidi nghe thuat
phuong Tay kinh ngac Sau 5 nam thanh lap,
hop tac xa dieu khae da da eo tac pham duoc
Vien bao tang nghe thuat hien dai New York thu thap bao tdn Mgt tap chi ndi tieng ciia
My tirng binh luan: "Dieu khac da Sharna Zimbabwe c6 the la hinh thirc bieu hien nghe thuat mdi vT dai nhat xuat hien d chau Phi the ki nay"
Nghe thuat dieu khac da cua Zimbabwe khong qua ti mi chat che ma hoan toan do nhirng nghe nhan dua vao hinh thii khac nhau ciia nhirng tang da de tu do sang tao Giiia eac nghe nhan rat it khi eo tac pham na
na nhau, tham chi cac tac pham ciia ciing mgt ngudi eiing co su each xa nhau ve phong each
Noi ve thanh cong, Shurdifu cho rang, dieu quan trgng la d van boa ban dia doc dao cua chau Phi Khac vdi van boa phuong Tay, van boa truyen thong eua chau Phi ton kinh, siing bai to tien; mat khae rat coi trong quan mem tap the, bat ke lam viec gi ciing deu suy nghT cho tap the
"DAY NGU'ai PHU'QNG TAY CACH DIEU KHAC"
Mgt nghe nhan 27 tuoi noi: "Toi khong nhd may tuoi thi bat dau dieu khac Liic nho, tir khi biet cam due, toi lien hgc dieu khac da" Noi nhu vay ed nghTa la anh ay da c6 khoang 20 nam trong nghe
Nghe nhan Yinuosir, nam nay da 80 tuoi nhung hang ngay van miet mai vdi cong viec dieu khac da Hon the, hang nam ong con tham gia giao luu quoc te d nude ngoai, "di day ngudi phuong Tay each dieu khac", doi vdi ngudi dan noi day la mgt viec v6 ciing dang tu hao
Yinuosir la mgt nha nghe thuat kieu mau Mgt thang ong c6 the hoan thanh khoang 10
Tap chi nghien cim CHAU PHI & TRUING DOING so 06 (58) thang 06/2010 59
Trang 3Trinh Hien Zimbabwe vu'ang quoc dieu khac
tac pham nghe thuat cd trung binh Ddi vdi
tac pham ed Idn thi dng phai can den 3 tuan
hoac lau hon Ong ndi: "Chimg tdi khong
giong cac nha nghe thuat chau Au, ho phai
mat 5 nam mdi hoan thanh mgt tac pham
dieu khae da"
Ca thdn Tangernan ed khoang nam sau
tram hg, gan 1000 ngudi, tir gia den tre deu
la thg dieu khac da, hg den tir nhieu viing
khae nhau trong ea nude
Mac dii san pham dieu khac da khdng
thieu thi trudng, nhung thu nhap cua tho
dieu khac lai khdng on dinh, nhieu thi vai
tram USD mgt thang, it thi khd ndi, do dd
thu nhap eua hg it nhieu edn phai dua vao
van may
DIEU KHAC OA NGAY CANG THU HUT
CAC DOANH NHAN
Shurdifu cho biet dng du dinh md mgt
trung tam nghe thuat dieu khac da d thu dd
Harare Zimbabwe de quang ba cac tac pham
eiia Tangernan di nhieu ngi tren the gidi
Thir ba, thir tu va thir nam hang tuan
Shurdifu quan li edng viec kinh doanh d
Harare, thdi gian edn lai dng trd ve
Tangernan Tong giam doc eua Hgp tac xa dieu khac da Tangernan van chua quen diing may vi tinh de lien he, giao dich edng viec, nhung dng da cd du dinh md mgt Website gidi thieu ve Hgp tac xa dieu khac da Tangernan
Hau het cae tac pham dieu khac da ciia Tangernan deu xuat khau Dac biet ngudi Dire rat thich nhiing san pham nay Trong thang 9 hg tirng mua 4 cdngteno hang mgt lan Cac san pham dieu khac da nay khdng nhiing dgp rna edn re, mot tac pham dieu khac da cao 20 eentimet chi ed gia vai ddlaMy
May nam gan day, Trung Qude va Zimbabwe ngay cang quan tam den ITnh vuc nghe thuat dieu khac da Cd rat nhieu cugc tnen lam cac tac pham dieu khac da ciia Zimbabwe dugc td chiic tai cac thanh phg Idn cua Trung Qude nhu Bac Kinh, Thugng Hai, Triing Khanh v.v Rat nhieu ngudi Trung Qude da bat dau thich eac tac pham nay
Hy vong cac tac pham dieu khac da t^ua Zimbabwe den duoc nhieu nude tren the
gidi
Ngudn: Globe, 1/3/2007
Tong thuat: Trinh Hien
Cong tdc vien Tap chi Nghien cim Chau Phi va Trung Bong
m Tap chi nghien cim CHAU PHI & TRUING DOING so 06 (58) thang 06/2010