Vấn đề giáo dục kỹ năng sống cho thiếu nhi trên sóng truyền hình đồng bằng sông cửu long

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN --- NGUYỄN THÚY DUY VẤN ĐỀ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO THIẾU NHI TRÊN SÓNG TRUYỀN HÌNH ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG LUẬN

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

NGUYỄN THÚY DUY

VẤN ĐỀ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO THIẾU NHI TRÊN SÓNG TRUYỀN HÌNH

ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

Cà Mau - 2020

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-

NGUYỄN THÚY DUY

VẤN ĐỀ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO

THIẾU NHI TRÊN SÓNG TRUYỀN HÌNH

ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan nội dung, kết quả nghiên cứu trong luận văn này là quá trình lao động khoa học nghiêm túc của bản thân tôi, d i s h ng d n của Tiến s nh ức và ch a từng công bố trên bất kỳ ph ơng tiện truyền thông nào khác

Tá ả u v

N u T Du

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin trân tr n ảm ơn Tiến sĩ n Giản vi n Vi n o t o

o v Truyền t ôn ã n i t tìn n ẫn iúp ỡ tôi tron qu trình

TH Vĩn Lon cùng các n p uyn m t iếu n i t n

M u Vĩn Lon ã iúp ỡ tôi tron suốt qu trìn n uy n u v o n t i n luận v n này

Tron qu trìn t ự i n luận v n n k ôn tr n k i n ữn

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 4

1 Lý do n ề t i 4

2 L sử n i n u ề t i 6

3 M v n i m v n i n u 11

4 ối t n v P m vi n i n u luận v n 12

5 P ơn p p n i n u 12

6 Ý n ĩ t ự tiễn luận v n 13

7 ố luận v n 14

Chươ 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO THIẾU NHI TRÊN TRUYỀN HÌNH 15

1.1 T ếu và vấ ề á ụ ỹ số t ếu 15

1.1.1 Thiếu nhi và đặc điểm chung của đối t ợng công chúng thiếu nhi 15

1.1.2 Kỹ năng sống đối v i lứa tuổi thiếu nhi 17

1.1.3 Vấn đề giáo dục kỹ năng sống cho thiếu nhi 19

1.2 Vai trò của truyền hình trong việc giáo dục kỹ năng sống cho thiếu nhi 21

1.2.1 Khái niệm ch ơng trình truyền hình 21

1.2.2 h ơng trình truyền hình thiếu nhi 22

1.2.3 hức năng giáo dục của truyền hình 23

1.2.4 Tiêu chí và yêu cầu về tính giáo dục của ch ơng trình truyền hình dành cho thiếu nhi 25

1.3 Đ u về t ếu u vự ồ ằ Sông Cửu Long 27

1.3.1 Một số đặc điểm về thiếu nhi khu v c ồng bằng sông ửu Long 27

1.3.2 Nhu cầu xem truyền hình của trẻ em ồng bằng sông ửu Long 28

1.4 Lý thuyết nghiên cứu: lý thuyết học tập xã hội (social learning theory) 31

1.4.1 Gi i thiệu lý thuyết học tập xã hội 31

1.4.2 Áp dụng lý thuyết học tập xã hội trong nghiên cứu đề tài 35

T u ết ươ 1 37

CHƯƠNG 2 KHẢO SÁT THỰC TRẠNG CÁC CHƯƠNG TRÌNH TRUYỀN HÌNH THIẾU NHI CÓ NỘI DUNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CỦA ĐÀI PTTH CÀ MAU VÀ ĐÀI PTTH VĨNH LONG 40

2.1 G t ệu u về á ươ trì ó u á ụ ỹ

số ủ à PT – TH Cà M u và à PT – TH V Long 40

2.1.1 Gi i thiệu chung về các ch ơng trình dành cho thiếu nhi trên sóng ài PT – TH à Mau và ài PTTH V nh Long 40

2.1.2 ác ch ơng trình có nội dung giáo dục kỹ năng sống cho thiếu nhi trên sóng ài PT – TH à Mau và ài PTTH V nh Long 42

2.2 Khảo sát nội dung giáo dục kỹ năng sống trong các chương trình truyền hình thiếu nhi của đài PT – TH Cà Mau và đài PTTH Vĩnh Long 46

2.2.1.Phát triển Kỹ năng t duy sáng tạo 46

2.2.2.Kỹ năng t nhận thức 47

2.2.3 Kỹ năng phát triển tình cảm – xã hội 49

2.2.4.Giáo dục phát triển thẩm mỹ 51

2.2.5.Giáo dục văn hóa, đạo đức truyền thống 52

2.3 Khảo sát hình thức giáo dục kỹ năng sống trong các chương trình truyền hình thiếu nhi của đài PT – TH Cà Mau và đài PTTH Vĩnh Long 55

2.3.1 Kết cấu của ch ơng trình thiếu nhi 55

2.3.2 Thể loại chính đ ợc sử dụng trong ch ơng trình 58

2.3.3 Những yếu tố quan trọng tạo nên một ch ơng trình truyền hình giáo dục 61 T u ết ươ 2 68

CHƯƠNG 3 NHỮNG VẤN ĐỀ Đ T RA VỀ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG TRONG CÁC CHƯƠNG TRÌNH THIẾU NHI CỦA ĐÀI PTTH CÀ MAU VÀ ĐÀI PTTH VĨNH LONG ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯ NG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG 70

3.1 Đá á ệu quả á ụ ỹ số t qu á ƣơ trì

t ếu ủ à PT – TH Cà M u và à PT – TH V Long 70

3.1.1 ánh giá hiệu quả về nội dung giáo dục kỹ năng sống trong các ch ơng trình truyền hình thiếu nhi 70

3.1.2 ánh giá hiệu quả về hình thức giáo dục kỹ năng sống trong các ch ơng trình truyền hình thiếu nhi 79

Bảng 3.3: Ngoài tivi, các ph ơng tiện để trẻ em có thể dùng để xem ch ơng trình truyền hình 82

3.2 G ả á â ất ƣ á ụ ỹ số tr á ƣơ trì tru ề ì t ếu 83

3.2.1 Những giải pháp nâng cao chất l ợng giáo dục kỹ năng sống về nội dung ch ơng trình 84

3.2.2 Những giải pháp nâng cao chất l ợng các ch ơng trình giáo dục kỹ năng sống về cách thức thể hiện ch ơng trình 86

3.2.3.Một số giải pháp khác 87

T u ết ƣơ 3 89

KẾT LUẬN 90

TÀI LIỆU THAM KHẢO 92

PHỤ LỤC 95

ản 3.2: N ữn yếu tố k iến m y u t ơn trìn t iếu n i 80

ản 3.3: N o i tivi p ơn ti n trẻ m t n x m ơn trìn truyền ìn 82

ản 3.4: N ữn yếu tố k iến trẻ m k ôn t t o õi ơn trìn 83 Bản 3.5: N ữn n i un kỹ n n sốn trẻ m y u t 84

ản 3.6: N ữn n i un i o kỹ n n sốn ần p t s n n iều

ơn tron ơn trìn t iếu n i 84

n i n n y t iếu n i rất n iều p ơn ti n iải tr i n i i n

t o i t ôn min ip m y t n … ã trở n n vô n p ổ biến tron i

ìn Tr n nền tản iải tr trự tuyến ến n n ìn n tri u

n s n t o un ấp n i un iải tr n o t iếu n i o n to n miễn p

Ti u bi u t i Vi t N m POPs Ki s li n t p t n iều n i un iải tr quyền o trẻ m n s ri s Dor mon Pok mon y tr là oom r n Tom & J rry n 10 Pow rpuff Girls ần n ữn ú n y

u t v õ ôn tìm kiếm tr n YouTub m t t ế i i n i un

mở r

Tron u y u v i p ơn ti n iải tr i n i n y n y, các

ơn trìn tr n truyền ìn n o t iếu n i vẫn n ữn u t ế n ất

n k iến p uyn u ti n lự n o on m mìn n : ễ sử n t

ây i o m t; n i l m ơn trìn n ki m so t t i l n và

n i un o on, u mìn ; bố mẹ ôn b t n t m i ; t iều

n k oản m t v tivi n âm t n iều n ; ảm i

t m i n n ồn k i ơn trìn truyền ìn n iều n i tiếp ận Hi n n y b n n n i un t uần iải tr n iều ơn trìn m n

t n i o ã ơn v sản xuất qu n tâm n iều ơn Tr n s n VTV : u ơi u on biết tuốt ố l n on y u uốn s m

S n t o 102 N y x ổ t HTV ũn ầu t n iều ơn trìn n :

T ần ồn âm n Won rki s Tron v n n - H ơn o o bé v mẹ Trò uy n uy n trò Gi ặp n i t - Tổn i t vấn s k trẻ

m M i n y m t iều y N o t n vui N ữn p qu xin Ri n

v i HTV3 k n truyền ìn v i n n i o - iải tr n o t n

t iếu ni n n i ồn v i ìn li n tiếp n iều ơn trìn m i

n ập về từ n n o i ũn n tự tổ sản xuất

n v i sự p t tri n i truyền ìn tron ả n t i các

i truyền ìn p ơn k u vự ồn bằn sôn ửu Lon số l n

ơn trìn t iếu n i ũn t n l n n k v qu n tâm ơn

ối t n ôn ún truyền ìn l t iếu n i iếm m t v tr qu n tr n tron xã i truyền ìn v òi i n ữn ơn trìn t n uy n bi t rất cao So v i n ữn n m tr ây ơn trìn t iếu n i ã p on p ú v

n ơn rất n iều i truyền ìn p ơn ũn n n lự xây

ựn n iều ơn trìn ần ũi v i t iếu n i ơn ây k ôn l n ữn

ơn trìn iải tr m òn p ải m n tính gi o r n luy n kỹ n n sốn cho các em

Vì s o i o kỹ n n sốn o trẻ l i ần t iết ến t ế? Nếu t iếu kỹ

n n sốn trẻ m ễ b lôi kéo v o n vi ti u ự b o lự v o lối sốn ích kỷ l i n t ự n ễ b p t tri n l l về n ân Vì vậy vi

i o kỹ n n sốn o m l rất ần t iết iúp m r n luy n n

vi tr n i m ối v i bản t ân i ìn n ồn v Tổ quố ; iúp

m k ả n n n p t ự tr tìn uốn u sốn xây

ựn mối qu n tốt ẹp v i i ìn b n b v m i n i sốn t ự

n n to n i o v l n m n

R n luy n kỹ n n sốn o trẻ em không l n i m v bậ

mẹ i ìn n tr n m l toàn xã i tron có vai trò

p ơn ti n truyền t ôn V i t ế m n về truyền tải t ôn tin bằn

ìn ản v âm t n m t sốn n truyền ìn ã trở t n ôn

i o trự qu n về kỹ n n sốn ữu i u ối v i ối t n ôn ún l

t iếu n i Tuy vậy tỷ l p t sóng ơn trìn n y tron tổn t i l n

phát sóng còn rất ít N ữn ơn trìn m n t n n n i o

t ẩm mỹ v n ân o t iếu n i òn rất t iếu ơn trìn òn k ô

n p p v i ối t n k n iả n vì vậy i truyền ìn

p ơn ở k u vự ồn bằn sôn ửu Lon ần p ải ổi m i nân o

n iều n m ối t n ôn ún k n u o n o t iếu n i r

i v p t tri n ũn òi i m t i n ũ n ữn n i l m b o kiến t

v kỹ n n về trẻ m v truyền t ôn b o n o t iếu n i Tron lĩn

vự n i n u về i o kỹ n n sốn n o t iếu n i - ối t n ôn

ún b o ặ bi t qu n tâm t i i n qu ã n iều b i viết

ôn trìn n i n u i n iều k n u Li n qu n ến ề t i n y

ún tôi ú ý ến ôn trìn n i n u s u:

- S “Kỹ năng hành nghề cho tương lai” o H i ồn Kin o n

v P òn t ơn m i v ôn n i p xuất bản n m 2002 v i sự bảo

tr Gi o o t o v K o v H i ồn i o quố i uốn s ã n i n u kỹ n n v kiến t m m i n i ần p ải Tron kỹ n n n n ề l kỹ n n ần t iết t ôn qu vi p t uy tiềm n n n ân

- S “Truyền thông, đạo đức nghề nghiệp với trẻ em” t iả

H l n T orfinn (T y i n) N xuất bản n tr Quố i xuất bản

n m 2003 T iả ã ặt r vấn ề o n ề n i p v mối qu n iữ trẻ m v i truyền t ôn T o t iả ở Tây b n ầu t i i n trun bìn m t trẻ m n o p ơn ti n truyền t ôn òn n iều ơn t i i n ở b n

mẹ Truyền t ôn vừ l n i b n t ân t iết n ất n n ồn t i ũn

l kẻ t l n l n n ất m T iả ã n i n u mối qu n iữ trẻ m v i truyền t ôn ồn t i tập trun p ân t b vấn ề l n: trẻ m quyền tiếp n ận quyền n t m i vừ quyền bảo v tr

p ơn ti n truyền t ôn

- “ Nhà báo với trẻ em” s PGS.TS N uyễn N O n o Nhà

xuất bản t ôn tấn p t n t n 4 n m 2014 uốn s n y l ôn trìn

n i n u t iả về n ữn t t ặt r ối v i n i l m b o về trẻ m Tr n ơ sở n i n u k ảo s t t ự tr n kỹ n n t n i p n

b o về ề t i trẻ m ây l ôn trìn ầu ti n n i n u m t ơ bản

t ốn v uy n sâu t iết lập t ốn k i ni m k un lý t uyết về kỹ

- Sách “ Báo chí truyền thông hiện đại”, o PGS.TS N uyễn V n

Dữn bi n so n N xuất bản i Quố i H N i xuất bản n m 2011

ây l uốn s bổ sun n ữn kiến t lý luận ơ bản về b o v truyền

t ôn i n i ồm 5 ơn ơn V quy n s t iả b n ến b o

về ề t i trẻ m n ằm t ốn n ất n ận t tìm kiếm t v iải

p p tiếp t nân o n n lự b o tron vi t m i iải quyết

vấn ề li n qu n ến trẻ m - nhóm công ún luận xã i ũn n

m i ún t n y n qu n tâm sâu s o n ề n i p n b o v i trẻ m tron i i o n i n n y

Ngoài n ữn ôn trìn n i n u về trẻ m ã bi n so n t n sách, n i viết òn t m k ảo t m luận v n k n :

- Luận v n t sĩ o “Việt hóa các chương trình thiếu nhi trên kênh truyền hình HTV3” t iả N uyễn T Hồn Yến (2013)

Luận v n ã n i n u tìm i u n ơn trìn xử lý uy n ổi

n ôn n ữ ố s n tiến Vi t m t số ơn trìn n n o i n o

t iếu n i Từ tìm i u s ấp ẫn ũn n t n ơn trìn n o ối t n k n iả l t iếu n i P ân t quy trìn sản xuất

“Vi t ” o ến p t s n ơn trìn truyền ìn n o t iếu n i

t t ự tr n v n i ất l n ơn trìn truyền ìn t iếu n i

sự t m i trẻ m trên s n i truyền ìn Tây N m ồn

t i n ữn ề xuất kiến n v iải p p các i truyền ìn miền Tây N m iến l ầu t p t tri n o ơn trìn n

o t iếu n i từ nân o ất l n về n i un ũn n ìn t o

ơn trìn n o l n k n iả ặ bi t v ôn ảo n y

Ngoài ra, n i viết òn t m k ảo 1 số b i b o b i viết t m luận ề

ập ến b o truyền ìn n o t iếu n i ôn bố tr n website, báo online n :

- Bài báo “Khan hiếm chương trình truyền hình dành cho thiếu nhi”

t iả N ật Vũ n tr n b o Kin tế ô t (2018) i b o ã n u l n

t ự tr n t iếu t ơn trìn n o k n iả i 15 tuổi so v i

n m tr Sự k k n tron vi t u út quản o ơn trìn t iếu n i ẫn ến xảy r tìn tr n k n iếm t xuất m bi n

p p t o ỡ

- Bài báo “Chương trình cho trẻ em - Cần cả giải trí và giáo dục”

t iả V n Tuấn n tr n b o S i Gòn iải p n onlin (2017) i b o ề

ập ến sự p t tri n ơn trìn truyền ìn t ự tế m s ow

ũn n n iều n i un iải tr trự tuyến n o t iếu n i n ặt r o

xã i m t âu i t n i o v iải tr ân bằn n t ế n o? Tron ặ bi t n ấn m n ến vi nân o t n i o tron

ơn trìn t iếu n i n n ẫn trẻ m kỹ n n sốn kỹ n n tự bảo v

v kỹ n n n to n; i o i i t n s k in ỡn ; tìm i u tập tr o ổi kiến t

- Bài báo “Chương trình truyền hình trẻ em: Thừa mà thiếu” t

iả Min Hò n tr n b o T ế i i v Vi t N m (2014) i b o ã o

t ấy t ự tr n nở r về ơn trìn t iếu n i i n n y Tuy n i n b n n

n ữn ơn trìn “ tầm” òn k ôn t n ữn ơn trìn m n ữn

i t ảo “Sản xuất ơn trìn t iếu nhi – Gi o kết p iải tr ”

n tải tr n w bsit lienhoantruyenhinh.vtv.vn (2017) t tìm i u kỹ

ơn n u ầu trẻ tron t i i m i ần sự qu n s t i ép mi u tả

p ân t n i n ữn p ản n trẻ v i ơn trìn truyền ìn

n p t són ồn t i tiến n iều tr t m ò ý kiến từ n i

l n v trẻ m tr n i n r n Sự ẩn tr n tron k i xây ựn ơn trìn l m

p im o trẻ t i n tr n i m n i l m truyền ìn ối v i sự n to n về tin t ần v t ất trẻ ồn t i l ý t t ôn qu k n truyền ìn nân

o kiến t kỹ n n ất l n sốn trẻ m Vi t N m

Tuy n i n t o tìm i u t iả t ì i n n y Luận v n t sĩ

o “ Vấn đề giáo dục kỹ năng sống dành cho thiếu nhi trên kênh BiBi của Truyền hình Cáp Việt Nam” t iả N uyễn T T n Huyền

(2018) l t n t ơn ồn v ần v i ề t i n i n u t iả n ất Luận v n ã p ân t tổn p luận iải mối qu n iữ truyền ìn v giáo kỹ n n sốn t iếu n i Luận v n r n ữn ề xuất k uyến

n m t số iải p p n ằm nân o i u quả i o kỹ n n sốn tron

ơn trìn n o t iếu n i tr n k n truyền ìn uy n bi t BiBi

Từ t tri n k i n ữn n n i n u tiếp t o n t n i o tron ơn trìn n o t iếu n i o VTV b sản xuất oặ

n ữn t i li u ữu bổ tr un ấp t ôn tin iúp t iả tri n k i i u

quả ề t i n i n u về “Vấ ề á ụ ỹ số t ếu trê

só tru ề ì Đồ ằ s Cửu L ” Qu n i l m b o

t m kỹ n n n i p v b o về trẻ m sự n ìn n ận về t ự tr n

ơn trìn truyền ìn i o kỹ n n sốn o t iếu n i i n n y Từ

ề xuất n ữn iải p p m i nân o ất l n ơn trìn n

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

t ự i n m ti u tr n luận v n x n v iải quyết

qu n iữ truyền ìn v vấn ề i o kỹ n n sốn o t iếu n i

- K ảo s t t ự tr n n i un ìn t ơn trìn truyền

ìn về i o kỹ n n sốn o t iếu n i tr n s n i PTTH M u

v i PTTH Vĩn Lon P ân t t n ôn v n ế ơn trình này

- Vận n lý luận b o v n v o tìn ìn t ự tế ề r

n ữn iải p p nân o ất l n ơn trìn v i u quả i o kỹ

n n sốn tron ơn trìn truyền ìn dành cho t iếu n i i PT – TH M u v i PT – TH Vĩn Lon

Tron k uôn k ổ m t luận v n o ề t i n y n i n u

ơn trìn truyền ìn i o kỹ n n sốn o t iếu n i trên sóng

- P ơn p p n i n u t i li u: t ôn qu vi tìm kiếm tập p t i

li u từ n iều n uồn k n u tr n s b o int rn t ôn trìn n i n

u k o …về vấn ề i o kỹ n n sốn o trẻ m t ôn qu b o P ân t l m rõ y u ầu ần t iết k i t ự i n ơn trìn truyền ìn i o kỹ n n sốn o t iếu nhi Từ xây ựn ơ sở lý luận về vấn ề i o kỹ n n sốn o t iếu n i tr n s n truyền ìn

- P ơn p p p ân t n i un : P ơn p p n y l p ơn p p

n luận v n sử n k ảo s t p ân t n i un v ìn t giáo

kỹ n n sốn tron ơn trìn t iếu n i tr n s n truyền ìn

i PTTH M u v i PTTH Vĩn Lon

- P ơn p p p n vấn sâu: P n vấn n bi n tập kip trự tiếp

t m i sản xuất ơn trìn truyền ìn n o t iếu n i T u t ập

n ữn t ôn tin ý kiến về vấn ề i o kỹ n n sốn tron ơn trìn t iếu n i i PT – TH M u v i PTTH Vĩn Lon i n n y

- P ơn p p iều tr xã i : sử n tron vi k ảo s t

về m t o õi ơn trìn truyền ìn t iếu n i n ữn mon muốn

p uyn ối v i vi i o kỹ n n sốn o t iếu n i tron

ơn trìn truyền ìn i n n y T ự i n iều tr xã i bằn âu

i ự kiến p t k oản 100 p iếu iều tr o ối t n l p uyn sinh ( mẹ ôn b ) Từ kết quả iều tr n ữn ề xuất m i xây ựn

ơn trìn truyền ìn i o kỹ n n sốn o t iếu n i n y m t o n

t i n ơn

6 Ý t ự t ủ u v

Luận v n n y l ôn trìn n i n u về vấn ề i o kỹ n n sốn

o t iếu n i i truyền ìn p ơn k u vự ồn bằn sôn

ửu Lon t l i PT – TH M u v i PTTH Vĩn Lon

T ôn qu vi k ảo s t ơn trìn t iếu n i i PT – TH

M u v i PTTH Vĩn Lon n ận n về vấn ề i o kỹ n n sốn

o t iếu n i qu ơn trìn n y ồn t i sự n i m t ân

t ự k qu n về t ự tr n i n n y ơn trìn t iếu n i N ữn yếu tố ần p t tri n sử ổi nân o ất l n ơn trìn

Luận v n un ấp ơ sở ữ li u về ơn trìn truyền ìn t iếu n i

i PT – TH M u tron t i i n qu m tiếp ận

ơn trìn n y ối v i k n iả N ữn y u ầu ũn n mon muốn

ôn ún n tuổi t i p ơn So s n v i m t số ơn trìn

t iếu n i i PTTH Vĩn Lon Từ iúp o n bi n tập n b quản lý n ìn n ận ún n ơn về vấn ề i o kỹ n n sốn tron ơn trìn n o t iếu n i ải tiến ơn trìn n y n

i u quả ơn

Luận v n t n l m t i li u t m k ảo o ơ qu n

n n iản vi n vi n ở tr n o t o uy n n n b o t o tiền ề o ôn trìn n i n u tiếp t o ồn t i n i viết ũn nân o i u biết mìn n m b t rõ ơn về quy trìn t ự i n ũn

n n u ầu ôn ún từ t m t li u p v tốt ơn o

ôn t uy n môn tron qu trìn t n i p t i i n t i

n n sốn

Chươ 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO

THIẾU NHI TRÊN TRUYỀN HÌNH

1.1 T ếu và vấ ề á ụ ỹ số t ếu

1.1.1 Thiếu nhi và đặc điểm chung của đối tượng công chúng thiếu nhi

T o i u t ôn t n từ tr ến n y t iếu n i l m t i i

o n p t tri n ặ t tron tuổi trẻ m v ý n ĩ qu n tr n tron

u i m i n i T iếu n i - ối t n luôn n ận sự qu n tâm ặ bi t

ản v N n v to n xã i qu o lý ân t o xã i v tr

n i m p p lý Các ôn quố tế về li n qu n vi bảo v quyền on

n i quyền p nữ v trẻ m m Vi t N m ã t m i ký kết v l

t n vi n ều quy n trẻ m l n i i 18 tuổi Tuy nhiên, trong các

v n bản p p luật i n n ở n t n iều quy n về tuổi trẻ m

ẳn n Luật trẻ m n m 2016 quy n trẻ m l ôn ân Vi t

N m i 16 tuổi Tron tuổi n y m t mố qu n tr n : 6 tuổi - tuổi b t

ầu ến tr n Vì vậy tr 6 tuổi oi l tr tuổi v s u 6 tuổi

oi l tuổi ến tr n Tâm lý ũn oi 6 ến 16 tuổi l tuổi t iếu

n i b o ồm tuổi n i ồn (6- 10 tuổi) v t iếu ni n (11 ến 16 tuổi)

Tron k uôn k ổ n i n u luận v n n y t iả n tuổi ôn

ún t iếu n i n i n u l từ 06 ến 15 tuổi t l m tron tuổi sin ti u v trun ơ sở ây l n m ôn ún uy n bi t m

i truyền ìn k u vự ồn bằn sôn ửu Lon t l i PTTH

M u v i PTTH Vĩn Lon n n ến ởi lẽ ây l i i o n rất

qu n tr n m các em sự ìn t n v p t tri n về tâm sin lý Ở m i

i i o n m i tuổi n u ầu t ôn tin v i o trẻ l k n u T i

iều 16 Luật Trẻ m n m 2016 ũn quy n “Trẻ em có quyền đ ợc giáo

dục, học tập để phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng của bản

thân Trẻ em đ ợc bình đẳng về cơ hội học tập và giáo dục; đ ợc phát triển tài năng, năng khiếu, sáng tạo, phát minh” Vì vậy vi i o r n luy n

kỹ n n sốn o t iếu n i l n i m v vô n qu n tr n n ản ởn

ến qu trìn ìn t n v p t tri n n ân s u n y bé n vì

lẽ ở m i tuổi trẻ ần tr n b kỹ n n sốn m t p p

m t iếu n i t p t tri n bản t ân m t tốt n ất

ối v i N m ôn ún từ 06 -10 tuổi (ti u ): Trẻ m n m t từ iấy tr n N ữn ì vẽ l n t iấy tr n sẽ tồn t i v i trẻ ến suốt

i ún t vẽ t i trẻ sẽ t i ún t vẽ n ân trẻ sẽ ìn

t n n ân Ti u l k oản t i i n tốt n ất vẽ n n on n i trẻ bởi l l tuổi trẻ m k m p v ễ tiếp t u n ất tron i R n luy n kỹ n n sốn ở bậ Ti u k ôn iúp trẻ ìn t n n n n ữn

n vi t ự v k ả n n t n i v i m i o n ản sốn t o n n bản lĩn n i t n ôn s u n y m òn iúp trẻ ảm t ấy tự tin ơn

k m p v tận ởn u sốn m t tr n vẹn

ối v i N m ôn ún từ 11 – 15 tuổi (Trun ơ sở): L tuổi

n y m t v tr ặ bi t v tầm qu n tr n tron t i kỳ p t tri n on

n i vì n l t i kỳ uy n tiếp từ tuổi t ơ s n tuổi tr ởn t n ây l

l tuổi b n ảy v t về t ất lẫn tin t ần m n t ần k i

t i t ơ ấu tiến s n i i o n p t tri n o ơn (n i tr ởn t n ) t o

n n n i un ơ bản v sự k bi t tron m i mặt p t tri n : t ất tr

tu tìn ảm o … t i kỳ n y Tron n ữn i i o n p t tri n

on n i l tuổi t iếu ni n m t v tr v ý n ĩ vô n qu n tr n

ây l t i kỳ p t tri n p t p n ất v ũng l t i kỳ uẩn b qu n tr n

n ất o n ữn b tr ởn t n s u n y Hi u rõ v tr v ý n ĩ i i

o n p t tri n tâm lý t iếu ni n iúp ún t ối xử ún n v

i o m m t n ân to n i n

Tron xã i t ôn tin p t tri n m n mẽ n i n n y m i t ôn tin

ến rất n n v i ũn rất n n Mối qu n tâm tần l p ôn

ún trãi r n tr n rất n iều luồn t ôn tin k v tr n p m vi

r n ẹp k ác nhau Côn ún b o x m xét tron mối qu n

v i sản p ẩm b o v i ơ qu n b o v v i n b o Do ôn ún

t n ìn n ận từ p ơn i n k n u Tron n m ối

t n uy n bi t t o n ữn ti u n ất n n về k ẩu – xã i tuổi i i t n n ề n i p oặ t o n u ầu v mon i k n u T ự

tế n min n y n n iều sản p ẩm b o m i r i p v o từn n m ôn ún i n t o i i t n tuổi t n ề n i p vùng miền quố t ân t …

ối v i n m ôn ún tron tuổi t iếu n i ơ qu n b o

ần xây ựn n n t n s o o t i u quả o n ất Sự tiếp ận

ề t i li n qu n t i t iếu n i n sự ki n i n t n xun qu n u sốn m tron i ìn n o i n tr n v n ồn xã i ều

b o ề ập N ữn t ôn tin un ấp o m k ôn

m n t n iải tr l m p on p ú o i sốn tin t ần m p n

n u ầu t ôn tin p p v i trẻ m m òn t n i o rất

t ự về n xử tron u sốn n ữn kỹ n n ần t iết trẻ t ôn

qu n ữn t p ẩm b o N o i r so v i n m ôn ún k t ì

ôn ún t iếu n i còn t ế i i ri n mìn ả về t ất tâm - sin lý n ận t v n o n v i n u ầu n uy n v n v t i n chún Do t t ấy rằn ôn ún t iếu n i n l n m ôn

ún xã i ặ t

1.1.2 Kỹ năng sống đối với lứa tuổi thiếu nhi

Hi n n y m t k i ni m n o t ốn n ất tr n to n t ế i i về kỹ

n n sốn Kỹ n n sốn tiếp ận t o n iều qu n i m k n u v iều n y ũn ản ởn ến p ân lo i kỹ n n sốn

T o qu n ni m n y kỹ n n sốn sẽ p ân lo i t n :

M t qu n ni m k về kỹ n n sốn l qu n ni m o Tổ Y tế t ế

i i (WHO) r ự tr n lý t uyết tập xã i n ur (1977) t

l n ấn m n sự tập qu qu trìn trải n i m on n i qu sự t lũy kin n i m sốn ấu trú kin n i m v n n m lấy kin

n i m T o WHO n n ĩ “Kỹ n n sốn l n ữn n n lự i o tiếp p n v n ữn n vi t ự n ân t iải quyết i u quả n ữn y u ầu v t t u sốn n n y”

Còn theo Quỹ u tr n i ồn Li n Hi p Quố (UNI EF) “Kỹ n n sốn l n ữn kỹ n n tâm lý xã i li n qu n ến tri t n ữn i tr

v t i uối n t i n r bằn n ữn n vi làm cho các cá nhân có

t t n i v iải quyết i u quả y u ầu v t t u sốn ” V i qu n ni m n y kỹ n n sốn p ân lo i t n 3 n m: kỹ

n n xã i kỹ n n p t tri n n ận t v kỹ n n ối p v i ảm xú v làm ch bản t ân

N o i r òn n iều p ân lo i k n iều tổ n

- Kỹ n n ôn n t ôn tin (t o ề n i i n trẻ t i m t

i n )

Tuy sự k bi t về qu n ni m n n t t ấy k i ni m ều

t ốn n ất rằn : Kỹ n n sống t u về p m tr n n lự t l b o m ả tri t t i v n vi (n ĩ r n ) m k ôn p ải l p m tr kỹ t uật

n n n vi; Kỹ n n sốn tồn t i i n n vi n n

v ả ở n tin t ần n t uy ảm xú bi u ảm…; Kỹ n n sốn vừ

m n t n n ân vừ m n t n xã i; Kỹ n n sốn l tập p sản p ẩm

n iều kỹ n n p t tri n ồn t i tr n t ự tế k iếu i

k iến m t n i t quản lý v ki m so t tốt tìn uốn tron t ơn l i iều n y ũn iúp on n i iải p n sự t iận s ãi

n t n v nân o ất l n u sốn T m l i t i u rằn “Kỹ

n n sốn l k ả n n l m bản t ân n xử lin o t i u quả v i

qu n ũn n tìn uốn tron u sốn ”

1.1.3 Vấn đề giáo dục kỹ năng sống cho thiếu nhi

Tron tiến n từ “ i o ” biết ến v i từ “ u tion” ây l

m t từ ố L tin ép bởi i từ l “Ex” v “Du r ” – “Ex-Du r ”

ến m sâu x ơn m uối n vi

Theo ông John Dewey (1859 – 1952) n triết n tâm l v

n ải i o n i Mỹ ôn o rằn n ân on n i k ôn b o

i v t qu quy luật sự ết v n v i sự ết t ì n ữn kiến

t kin n i m m n ân m n t o ũn sẽ biến mất Tuy n i n tồn t i

xã i l i òi i p ải n ữn kiến t kin n i m on n i p ải v t

qu sự k ốn ế sự ết uy trì t n li n t sự sốn xã i

Gi o l “k ả n n ” lo i n i ảm bảo tồn t i xã i N o i r

ôn Jo n D w y ũn o rằn xã i k ôn tồn t i n truyền y

n n òn tồn t i n tron qu trìn truyền y ấy N vậy t o qu n

i m ôn Jo n D w y ôn ũn ề ập ến vi truyền t n n ôn

n i rõ ơn về m ti u uối n vi i o l y

N vậy t kết luận rằn “ i o ” l sự o n t i n m i

n ân ây ũn l m ti u sâu x i o ; n i i o y t

i l t ế tr n ĩ v p ải ẫn t n p ải truyền tải l i o

kỹ n n từ s m ún p ơn p p sẽ tự tin v n n n ẹn ơn tron

quyền tự o b o tự o n ôn luận v quyền n ận t ôn tin p p

v i l tuổi mìn iều 17, ôn Li n p quố về quyền trẻ m ã

nêu rõ: Mọi trẻ em có quyền đ ợc tiếp cận thông tin từ nhiều nguồn khác

nhau, và các hính phủ cần phải khuyến khích các cơ quan thông tin đại chúng phổ biến những thông tin mà trẻ em có thể hiểu đ ợc ác hính phủ cần phải bảo vệ trẻ em khỏi những thông tin t liệu có hại cho phúc lợi của các em N vậy vi tiếp n ận t ôn tin n l n u ầu ồn t i l m t

trong n ữn quyền ơ bản trẻ m m to n xã i p ải qu n tâm Trong

vi i o kỹ n n sốn o t iếu n i n l m t tron n ữn n i

un yếu m p ơn ti n truyền t ôn n ến x m l m

ti u t u út ôn ún tron tuổi n y

Gi o kỹ n n sốn o l tuổi t iếu n i t ật sự vô n ần t iết Nếu k ôn i o kỹ n n sốn m ễ b lôi kéo v o n vi

ti u ự b o lự v o lối sốn kỷ l i n t ự n ễ b p t tri n l

l về n ân M t tron n uy n n ân ẫn ến i n t n ti u ự

m t b p ận sin p ổ t ôn tron t i i n vừ qu n l o

m t iếu n ữn kỹ n n ần t iết ối p v i n ữn vấn ề xảy r tron

u sốn ặ bi t l n ữn mối n uy i m n rìn rập l tuổi t iếu n i

Vì vậy ần p ải t ự i o kỹ n n sốn o m, giúp các em rèn luy n n vi tr n i m ối v i bản t ân i ìn n ồn v xã i; iúp m k ả n n n p t ự tr tìn uốn u sốn xây ựn mối qu n tốt ẹp v i i ìn b n b v m i n i sốn

t ự n n to n i o v l n m n

1.2 V trò ủ tru ề ì tr v ệ á ụ ỹ số t ếu

1.2.1 Khái niệm chương trình truyền hình

T o Luật b o n m 2016 ơn trìn truyền ìn l tập p tin

b i tr n b o ìn t o m t ề tron t i l n n ất n ấu i u n ận biết mở ầu v kết t ú p n y u ầu tuy n truyền ơ qu n b o

truyền ìn n ằm m n l i i u quả o n ất o k n iả ơn trìn truyền

ìn t ấu (n tron n ữn p im i k v p im truyền ìn ) oặ

k ôn ấu (n tron t i li u tin t v truyền ìn t ự tế) N t l

uy n ề (n tron tr n p m t bản tin tr n i p ơn v m t số

b p im t ự i n o truyền ìn ) l sử (n tron tr n p n iều

p im t i li u v p im ấu) ún t n yếu l iản y i o iải tr y n tr n p tron tìn uốn i k v m s ow

1.2.2 Chương trình truyền hình thiếu nhi

ơn trìn truyền ìn n o t iếu n i l m t sản p ẩm b o sản xuất r p v n u ầu x m truyền ìn t iếu n i v i m

n n i o t ẩm mỹ ìn t n n ân o t iếu n i t ôn

qu vi un ấp n ữn t ôn tin bổ bổ tr kiến t kỹ n n kin

n i m sốn t o môi tr n vừ iải tr vừ tập o m t iếu n i iúp m p t tri n to n i n về t ất lẫn tin t ần

Truyền ìn o t iếu n i i n n y ồm mản n i un ính sau:

- N i un m n t n iải tr : tr n truyền ìn ồm p im (p im o t

ìn v p im t iếu n i) v n n ( n k k rối o t ản t iếu n i

mú rối) gameshow truyền ìn

n i u quả; t vấn iải quyết tìn uốn tron u sốn xun qu n trẻ

m (b n b n tr n i ìn v xã i)

N vậy ơn trìn truyền ìn t iếu n i l m t t p ẩm b o

t ri n lẻ n o ối t n ôn ún t iếu n i l n ữn ơn

trìn n p ản n oặ truyền tải t ôn i p y t ôn tin n o về

on m mìn

Tron ơn trìn truyền ìn t iếu n i t iếu n i l ối t n tiếp n ận t ôn tin ồn t i ũn l ối t n p ản n truyền ìn

T iếu n i còn t trự tiếp oặ i n tiếp t m gia v o vi s n t o t

p ẩm truyền ìn N l i, truyền ìn ũn l iễn n t iếu n i n i

l n tiến n i suy n ĩ mìn về u sốn xun qu n n n sự p t tri n p ơn ti n truyền t ôn i n i t ì truyền ìn vẫn l sự lự

n ầu ết bậ mẹ i o o on m mìn v các em

t iếu n i ũn x m truyền ìn l tr n t i tr u ồi kiến t

mở r n tầm n ìn bản t ân

1.2.3 Chức năng giáo dục của truyền hình

N iều n i t n o rằn vi m t iếu n i x m truyền ìn

l k ôn tốt bởi n iều yếu tố ản ởn ến sin o t ũn n k iến

Truyền ìn sự ấp ẫn ặ bi t n k ả n n i o tiếp v i on

n i bằn ả t n i v t i – i i qu n qu n tr n n ất iều n y bởi ặ tr n truyền ìn l truyền t n i u bằn ìn ản v âm

t n Vi i o qu truyền ìn luôn k n iả tiếp n ận rất n n

n v i u quả bởi n ữn u t ế vốn lo i ìn n y on n i tiếp

n ận t ôn tin qu t n i t 11% l n t ôn tin r t 83% qua t i v t t t i 94% nếu qu ả t n i v t i Truyền ìn truyền tải t ôn tin bằn ìn ản v âm t n t ôn tin sẽ t

n ến k n iả qu t n i v t i Vì vậy m t t ôn i p i o

ến ôn ún qu truyền ìn rõ r n sẽ i u quả ơn rất n iều so v i

lo i hình báo chí khác t n i truyền ìn l p ơn ti n m n ến

o ún t n ữn p út iây t iãn t ú v ối v i l tuổi t iếu n i ây

i sâu về m t ề tài dành cho t iếu n i t t o ơ i k t

k ả n n i trẻ Từ m t tìm t ấy niềm vui tron tập v t t iết lập n ữn t i qu n tìm i u t m về n ữn ì m ún

ảm t ấy y u t ơn trìn n : p im t i li u y t ế i i tự n i n

t ế i i n vật… l n ữn ơn trìn vừ m n t n iải tr vừ m n

t n i o n o trẻ Thông qua ơn trìn truyền ìn m

t k m p n ữn n lo i n vật oặ n ữn t m trẻ

k ôn t n ìn t ấy tron u sốn ằn ặt r n ữn âu i n :

on n ĩ iều ì sẽ xảy r tiếp t o? i ã l m iều ? Kết quả l ì? N ân vật sẽ t l m iều ì t y ổi? Chúng ta t iúp b n n

suy n ĩ iải quyết vấn ề suy o n, p t tri n kỹ n n t uy

N o i r l tuổi t iếu n i òn l tuổi ễ b ản ởn bởi n ữn n i

t iếu n i l tuổi luôn luôn sự tò mò về t ế i i xun qu n tr n v

n ận t ũn tron i i o n ìn t n v p t tri n Vì vậy n ữn ì trẻ

m n ận biết ở l tuổi n y m sẽ n rất lâu iều n y iúp ơn trìn truyền ìn i o kỹ n n sốn thành công trong

vi t n ến t uy v n n trẻ, trở t n ôn i o kỹ

n n sốn t iết t ự v i u quả ối v i m t iếu n i

1.2.4 Tiêu chí và yêu cầu về tính giáo dục của chương trình truyền hình dành cho thiếu nhi

1.2.4.1 Tiêu chí về nội dung

T i H i t ảo sản xuất ơn trìn t iếu n i - Gi o kết p Giải tr nằm tron k uôn k ổ Li n o n Truyền ìn to n quố lần t 37 n m 2017 iễn r t i T n H ôn Lâm Kiết T n P i m ố i truyền ìn

Vi t N m o rằn : “Thiếu nhi là đối t ợng đặc biệt cần đ ợc quan tâm Tuy

nhiên hiện nay, th c trạng các ch ơng trình thiếu nhi vừa thiếu cũng nh chất l ợng ch a cao L c l ợng sản xuất cũng đang thiếu nên gần nh rất ít

ch ơng trình do chúng ta sản xuất ây cũng l nh v c khó vì cách thức th c hiện cũng nh s đầu t nguồn l c ch a đ ợc nhiều, đặc biệt khi truyền hình

và các loại báo chí khác đang phải cạnh tranh v i Internet Hy vọng các đơn

vị sản xuất, các đài PT-TH trong cả n c cần quan tâm đầu t hơn nữa để các ch ơng trình dành cho thiếu nhi đ ợc cải thiện và đến gần v i các khán giả nhỏ tuổi hơn”

n ữn ơn trìn truyền ìn n o t iếu n i t ật sự t u út

v ấp ẫn ặ bi t l t n i o o òi i n ữn n i l m ơn trìn p ải p n yêu ầu m, ìn t n sở t n u ầu tin

t ần y u t ẩm mỹ o m Các ơn trìn truyền ình dành cho

t iếu n i xây ựn kết ấu v n i un ơn trìn v i m ti u p t tri n

o m n ữn b i về iều y lẽ p ải tron u sốn , các

ơn trìn truyền ìn t iếu n i òn iúp m sẽ r n luy n n ữn

kỹ n n sốn ần t iết ặ bi t v i n i un m n t n i o ân –

t i n – mỹ ần n l v bi n tập ẩn t ận ôn p u m n l i niềm n

k ởi n n ận cho các em thiếu n i v ả bậ p uyn

C ơn trìn t iếu n i ần t ả yếu tố i o v iải tr V

t m t ì n ữn n i l m truyền ìn sản xuất

ơn trìn t iếu n i ần t ấu i u tâm lý v n u ầu từn tuổi trẻ

em, p n ún n u cầu v tâm lý tiếp n ận trẻ

1.2.4.2 Tiêu chí về hình thức

Về ìn t ơn trìn truyền ìn n o t iếu n i ồm

t lo i n : Trò uy n n trẻ t ôn qu ơn trìn n i

ẫn n ìn ản min o ; t p truyền ìn v i n iều uy n m ;

m s ow trò ơi truyền ìn t ự tế trò ơi v u t i kiến t ; p im

i n ản p im truyền ìn n iều tập p im o t ìn ; b i v i n ữn môn t oặ kỹ n n ựn n i un ; ti u truyền t kiến

t ; ơn trìn âm n n t uật; s n t o; l m ồ t ôn …

Tron qu trìn t ự i n ơn trìn t iếu n i ần sự qu n s t

i ép mi u tả p ân t n i n ữn p ản n t iếu n i v i

ơn trìn truyền ìn n p t s n ồn t i tiến n iều tr t m ò

ý kiến từ n i l n v trẻ m tr n i n r n N ữn ề xuất về mặt lý

t uyết ự v o n ữn ặ i m tâm lý l tuổi n sản xuất n bi n

k o iễn… rất n n t m k ảo ý kiến uy n i i o v tâm lý i o

ở m i ơn trìn t

Tron t i i p ơn ti n vi tiếp t u sản p ẩm truyền ìn

l iều tất yếu Hãy biến n ữn n i lo ôn bố b mẹ k i on x m qu

n iều tivi iP i n t o i t ôn min … t n n ữn iều i tr v ữu

ơn bằn vi sản xuất r ơn trìn truyền ìn i o kỹ n n sốn ấp ẫn n o trẻ m ần n i n u xây ựn kết ấu v t

lo i p p v s ấp ẫn v i l tuổi t iếu n i

1.3 Đ u về t ếu u vự ồ ằ Sông Cửu Long

1.3.1 Một số đặc điểm về thiếu nhi khu vực Đồng bằng sông Cửu Long

T iếu n i ở ồn bằn Sôn ửu Lon t ừ ởn m t nền v n o

n l sự un p v n n iều ân t (Kinh - Hoa - m -

K m r…) H t ốn n v n n t iếu n i sân bãi t t t o v

v vui ơi iải tr trẻ m ã ìn t n p n m t p ần vui

ơi trẻ m ơ qu n b o p t t n - truyền ìn ã n iều

ơn trìn sân ơi k sin n o t iếu n i n iều l tuổi Son vi

ởn t v n vẫn òn sự p ân bi t iữ t n t nôn t ôn

v trẻ m ân t t i u số m t iếu n i ở t n p ố trun tâm t ì

n iều ơ i tiếp ận v i n iều p ơn ti n iải tr i n i n iều ơn trìn n iều o t n k ôn t u ì t iếu n i ở t n p ố l n òn ối

v i b n n ở v n nôn t ôn t ì ơ i tiếp ận v i lo i ìn iải tr

t ơn

1.3.2 Nhu cầu xem truyền hình của trẻ em Đồng bằng sông Cửu Long

Ở ồn bằn Sôn ửu Lon i n n y tr sự p t tri n m n mẽ

vô số p ơn ti n iải tr i n i sự xuất i n Int rn t v i m n xã

i k n Youtub bậ p uyn k n iều lự n p ơn ti n iải tr o on m mìn Tuy n i n ơn trìn truyền ìn n o

t iếu n i vẫn p ần bậ p uyn lự n o on m mìn Truyền ìn l lự n u ti n o n u ầu iải tr tron i ìn n i

ân k u vự ồn bằn sôn ửu Lon M i n ều lự n p ơn t

“n ìn” l yếu Truyền ìn v i l i t ế từ ìn ản m i t ều b y sẵn

tr n m n ìn n v i n ởn m u s âm t n âm n ã t o

n n s ấp ẫn ối v i n i ân tron trẻ m X m truyền ìn l

n uồn un ấp t ôn tin iải tr n n i ân k u vự n y trong giai

o n i n n y tron t iếu n i

Tiến sĩ i o N uyễn T y n tron buổi i t ảo Sản xuất

ơn trìn t iếu n i - Gi o kết p Giải tr ã trìn b y tron t m luận mìn n s u: “Tron t i i v n t n t n y muốn y k ôn muốn p ơn ti n t ôn tin truyền t ôn p ơn ti n ôn n (truyền

ìn Int rn t ) ều t m i t ự v o vi ìn t n n ân p t tri n tr tu ìn t n b i tr tin t ần o m i trẻ T ôn qu

ơn trìn truyền ìn trò ơi k n xã i youtub trẻ tiếp ận v i

t ế i i ần trở t n m t ôn ân xã i bản v xã i to n ầu

V bậ p uyn muốn y k ôn muốn t ì ở t i i n y các thông tin qu truyền ìn int rn t o trẻ n ữn trải n i m ầu ti n về

xã i t ìn t n n ữn t y ổi về n vi iều n y n ữn n sản xuất ơn trìn ần p ải n ận t n m t n n truyền

ìn sự ẩn tr n ần t iết k i t iết kế n i un v ìn t uy n tải

n i un Tron n ữn n m ần ây n v i sự p t tri n vũ bão

n n t ôn tin n u ầu “x m tivi” ở trẻ n b / n tr n v i

n u ầu sử n t iết b ôn n tiếp ận v i t ôn tin IPhone, IPad iúp trẻ t x m p im x m m s ow ơi trò ơi t ơn t tron

k i ơn trìn truyền ìn t o trẻ tiếp n ận m t iều Tuy vậy u t ế ơn trìn p t tr n k n truyền ìn ối v i l tuổi n y l i nằm ở n ữn i m s u:

n vì n ữn u i m n y m b sự i p ối n tr n rất

n iều lo i ìn iải tr i n i ấp ẫn ơn rất n iều n n ơn trìn truyền ìn vẫn iếm tìn ảm ôn ảo m t iếu n i ũn n

bậ p uyn k u vự ồn bằn sôn ửu Lon

D k ôn sốn tron môi tr n n n n i n i n n ữn

t n p ố l n k tron ả n n n n u ầu vui ơi iải tr tập

t iếu n i ở K u vự ồn bằn sôn ửu Lon vẫn rất o Hi n n y các em

k i biết biết viết ã t tiếp ận v i b o n b o n e

ơn trìn p t t n truyền ìn v ả truy ập int rn t N n l côn ún trẻ m ở t n p ố trun tâm ô t t n iều ki n tiếp

ận lo i ìn b o n m iữ m t l n t ôn tin k l n n tron k i ôn ún trẻ m nôn t ôn nơi ây n t iếu t ôn tin rất n iều

n ất l m ở v n sâu v n x xã n o tron t n trẻ m n i ân t

Tâm lý tiếp n ận t ôn tin t iếu n i k u vự ồn bằn sôn ửu Long ũn p t u v o t ốn b o n ất l i truyền ìn D từn b p s n tr n i n r n n n i u quả tiếp n ận m

từ ơn trìn truyền ìn vẫn o M t p ần l o ơn trìn o i p ơn t ự i n òn k n o n n về n i un v ìn

t Hi n n y i truyền ìn n M u p ần p t s n n ữn b

p im o t ìn p im t iếu n i ũ t p im ấp ẫn v t n xuy n lặp i lặp

l i ơn trìn k o i o t k ôn ấp ẫn về n i un ìn t v

t iếu sự t ơn t v i n i x m T m nữ t i i n m x m

ơn trìn n ri n o mìn k ôn n iều t n t ì m sẽ b l

t u v o quyết n mẹ tron vi lự n x m ơn trìn n o N mẹ x m t i sự thì các em x m t i sự x m p im t ì các em xem phim vì m i n 1 ti vi buổi tối l t i i n ả n n n u iải tr

T o ôn Li n Hi p Quố về quyền trẻ m ( R ) trẻ m quyền n n ơi vui ơi iải tr t m i o t n vui ơi iải

tr p p v i l tuổi tự o t m i i sốn v n n t uật òn Luật bảo v m s v i o trẻ m t ũn quy n rằn : “Trẻ m quyền vui ơi iải tr l n m n o t n v n n t uật t

t t o u l p p v i l tuổi” n vì t ế trẻ m quyền

t m i o t n vui ơi iải tr p p v i l tuổi tự o

t m i sin o t v n v n t uật t t t o u l Các

o t n vui ơi iải tr l n m n n sẽ p p ần r n luy n o trẻ m

n ữn p ẩm ất ơ bản về tr tu o t ất iúp o trẻ m

s n t o r n luy n k ôn l n tr ởn t n ìn t n n ân

t o n t ự Do vậy ối v i vi tiếp ận ơn trìn truyền

ìn n o l tuổi mìn m ần n ữn âu uy n t n n ật ễ

i u ần ũi n ữn vấn ề k o - i sốn t ởn t … p p ần

k t sự s n t o trẻ iúp trẻ i u v n ữn iều y lẽ p ải

xử v n vi ún V vì t ế rất ần n ữn ơn trìn ề ập từn vấn ề t l tuổi n ằm mở r n i u biết suy n ĩ ki m so t iều n n n l tuổi t iếu n i n m ến v i n ữn iều tốt ẹp v o n t i n bản t ân mìn n ữn kỹ n n sốn ần

t iết t n v i t ế i i muôn m u xung quanh

1.4 Lý t u ết ê u: ý t u ết t xã (Social Learning Theory)

1.4.1 Giới thiệu lý thuyết học tập xã hội

H tập l m t qu trìn ự kỳ p t p u ản ởn bởi rất n iều yếu tố Do n iều t uyết tâm lý k n u ìn t n iải

Lý thuyết học tập xã hội vận hành như thế nào?

Tron suốt nử ầu t ế kỷ XX tâm lý n vi trở t n tr n

p i t ốn lĩn N ữn n tâm lý n vi r qu n i m tập l kết quả trải n i m trự tiếp v i môi tr n t ôn qu qu trìn li n

t ởn v n ố Lý thuyết n ur mặ ố rễ từ n iều k i

ni m ơ bản từ t uyết tập truyền t ốn n n ôn l i tin rằn n ố trự tiếp k ôn t t n v i tất ả n t tập

Tron k i t uyết n vi về tập o rằn tất ả n t tập ều l kết quả n ữn li n t ởn ìn t n từ qu trìn iều ki n

n ố v trừn p t t if t uyết tập xã i n ur l i o rằn tập òn t xuất i n ơn iản bằn qu n s t n n

i m o rằn tr n t i tin t ần b n tron l p ần k ôn t t iếu

qu trìn n y uối n l t uyết n y n ận r rằn k ôn p ải

m t t ì l ồn n ĩ v i m t t y ổi tron n vi sẽ xuất i n Tron uốn H t uyết tập xã i n m 1977, n ur iải t rằn

“Học tập sẽ trở nên c c kỳ gian khổ, nếu không muốn nói là nguy hiểm, nếu con ng ời ta chỉ d a vào những ảnh h ởng do hành vi mang lại để quyết định mình sẽ làm gì tiếp theo May mắn thay là hầu hết các hành vi của con ng ời

đ ợc học tập bằng mắt thông qua các hình m u: từ quan sát ng ời khác, ta hình thành ý t ởng về cách thức hành vi đ ợc hình thành, và trong những lần liên t ởng về sau, thông tin mã hóa này đóng vai trò nh một kim chỉ nam hành động.”

Con ƣ ó t qua quan sát

M t tron số n ữn t n i m nổi tiến n ất tron l sử tâm lý

n ur ã mô tả i n t n trẻ v b t n ữn n vi ún qu n

- M t ìn mẫu sốn t m t t ự t mô tả oặ t ự i n n vi

- M t ìn mẫu n ẫn bằn l i n i ở ây n l n ữn mô tả v iải t n vi

- M t ìn mẫu m n t n ìn t n t m t n ân vật t ật oặ iả

t ởn t ự i n n vi tron p im ản s b o ơn trìn truyền ìn

oặ p ơn ti n truyền t ôn trự tuyến

n ố b n n o i từ môi tr n k ôn p ải l yếu tố uy n ất ản ởn l n

n vi v qu trìn tập Ôn mô tả n ố từ b n tron l m t n

t ởn t ởn suất p t từ n i tâm b n tron on n i n lòn tự o sự

t mãn v ảm n ận về t n tựu t N ặt tr n tâm v o n ữn suy n ĩ v n ận t m n t n n i t i kết nối t uyết tập v i

t uyết về sự p t tri n n ận t Mặ k n iều s vở ặt un

t uyết tập xã i v o v i t uyết n vi n n n ur l i mô tả

n tiếp ận mìn t o m t ri n v i n l m t “ t uyết tập xã i.”

H t ả ất t ết à ũ ƣ ế sự t ổ trong hành vi

Tron n iều tr n p tập t qu n s t t ấy n y k i

n vi m i t i n N n ôi k i t t ự sự vẫn t m t

số t o qu trìn tập n y k ôn qu n s t rõ r n M t số

n i t o t uyết n vi tin rằn tập ến m t t y ổi n vi m n

t n lâu i t ì tập qu qu n s t l i mô tả rằn on n i t

n ữn t ôn tin m i m k ôn bất kỳ n vi m i n o t i n.T

ần l u ý rằn k ôn p ải tất ả n vi qu n s t ều

t n ôn T i s o? yếu tố li n qu n ến ả mô ìn tập v ối

n n rất o l b n sẽ tập trun n iều ơn v o vi

Khả năng ghi nh : K ả n n l u trữ t ôn tin ũn l m t ấu p ần

qu n tr n tron qu trìn tập Vi i n t b ản ởn bởi m t

số yếu tố n n k ả n n truy xuất l i t ôn tin về s u v xử lý ự tr n

t ôn tin l yếu tố m n t n sốn òn ối v i tập qu qu n s t

Mô phỏng hành vi: M t k i b n ã tập trun v o mô ìn v l u trữ

t ôn tin i l lú t ự sự t ự i n n vi b n qu n s t n luy n tập n iều n vi b n sẽ ải t i n v t n n kỹ n n

n iều ơn

ộng l c: uối n tập qu qu n s t t n ôn b n

p ải n lự b t l i n vi ã ìn mẫu n ố v trừn p t n m t v i tron qu n tr n tron n lự Mặ vi trự

tiếp trải n i m n ữn yếu tố t o n n n lự n y l rất i u quả n n bản

t ân vi qu n s t n i k trải n i m ũn m n l i i u quả k ôn kém

N vậy t t ấy rằn Lý t uyết tập xã i qu n tâm t i

p ơn i n xã i t y vì p ơn i n n ân truyền t ôn v n vi

mặ n vẫn ặ bi t ú ý t i p ơn t on n i tiếp ận môi tr n

xã i v quyết n i m mìn sẽ l m.Tron iều ki n xã i i n i tập xã i l n u ầu sự p t tri n v l n uy n v n n n

m i ôn ân Do ần t o ơ i v iều ki n tập suốt i v bất

ở âu o m i n ân tập xã i n l qu trìn k h thích phát tri n n uồn lự xã i

1.4.2 Áp dụng lý thuyết học tập xã hội trong nghiên cứu đề tài

n p ồn l n miến b t bi n H tập qu qu n s t k ôn p ải lú n o

ũn p ải vi qu n s t m t i t ự i n m t n n n o ún

t ũn t ôn qu n oặ x m n n n ữn n ân vật tron p im oặ s Và t n v n truyền t ôn i ún ơn

i l n l tuổi t iếu n i l vô n to l n N ữn n n t ự oặ

ti u ự ều t ìn t n từ vi qu n s t t iếu n i t ôn qu n ữn iều ún n x m v tiếp n ận n vì t ế ãy vận n Lý

t uyết tập xã i n ến vi i o n ữn n vi t ự o

m t iếu n i t l r n luy n v i o n ữn kỹ n n sốn o

m t ôn qu vi t o n n n ữn ơn trìn truyền ìn t ật sự ữu