Truyền thông về di sản văn hoá vật thể địa phương trên báo chí cà mau (khảo sát trên loại hình báo in và báo điện tử từ tháng 06 2019 đến tháng 06 2020)

Công tác truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng về bảo tồn và phát huy các giá trị của di sản văn hoá vật thể được xếp hạng trên địa bàn tỉnh Cà Mau cần có tính định hướng

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

PHẠM QUỐC RIN

TRUYỀN THÔNG VỀ DI SẢN VĂN HOÁ VẬTTHỂ

ĐỊA PHƯƠNG TRÊN BÁO CHÍ CÀ MAU

K

6 9 6

LUẬN VĂN THẠC SĨ BÁO CHÍ HỌC

C Mau, ăm

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

PHẠM QUỐC RIN

TRUYỀN THÔNG VỀ DI SẢN VĂN HOÁ VẬTTHỂ

ĐỊA PHƯƠNG TRÊN BÁO CHÍ CÀ MAU

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam kết, đây là luận văn do tôi tự nghiên cứu, chưa được công bố ở bất cứ công trình khoa học nào Mọi luận cứ trong luận văn là xác thực Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về nội dung của luận văn

T c uậ ă

P m Quốc R

& Truyền thông, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đã giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này

Xin chân thành cảm ơn!

T c uậ ă

P m Quốc Rin

1

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 6

1 Tính cấp thiết của đề tài 6

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 10

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 13

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 14

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu 15

6 Đóng góp của luận văn 16

7 Bố cục của luận văn 17

C ươ CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA ĐỀ TÀI 18

H ố k m ua 18

1.1.1 Các khái niệm báo chí được sử dụng trong luận văn: 18

1.1.2 Một số khái niệm về văn hoá được sử dụng: 22

H ố d ă ở C Mau 25

1.2.1 ệ thống di s n văn hoá vật th C M u 25

1.2.2 ệ thống Di s n văn hoá phi vật th tại C M u 25

1.2.3 V i nét về quá trình hình th nh củ hệ thống di s n văn hoá C M u 26 1.2.4 Qu n đi m về tru ền th ng di s n văn hoá vật th đ phư ng tại C M u 28

1.3 Vai trò của báo chí Cà Mau trong truy n thông v di s ă ật thể ịa p ươ 30

1.3.1 Lý do lự chọn loại hình báo in v báo điện tử đ kh o sát 32

1.3.2 u th củ loại hình báo in v báo điện tử đ phư ng trong b o t n v phát hu giá tr di s n văn hoá vật th C M u 34

Tiểu k c ươ 36

C ươ BÁO CHÍ CÀ MAU TRUYỀN THÔNG VỀ DI SẢN VĂN HOÁ VẬT THỂ ĐỊA PHƯƠNG 38

V c c ịa p ươ ư c k

uậ ă 38

2

2.1.1 áo C M u 38

T c u ồ p u d ă ậ ể ịa p ươ c C Mau 40

2.2.1 Ti u chí chọn tác ph m báo chí kh o sát 40

2.2.2 Số lượng tin b i củ t báo in áo C M u áo nh t M i v áo C M u điện tử tru ền th ng về di s n văn hoá vật th tại đ phư ng (6/2019/6/2020) 41

2.2.3 Nội dung các tác ph m báo chí tru ền th ng về di s n văn hoá vật th đ phư ng tr n báo chí C M u t tháng 6 2 19 đ n 6 2 2 áo in v áo điện tử 43

2.2.4 ình th c th hiện các tin b i tr n báo chí C M u về di s n văn hoá vật th củ đ phư ng 59

N u của c của c C Mau k u

d ă ậ ể ịa p ươ 67

2.3.1 Ngu n nh n khách qu n 67

2.3.2 Ngu n nh n chủ qu n 68

T ểu k c ươ 71

Chương 3 GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TRUYỀN THÔNG VỀ DI SẢN VĂN HOÁ VẬT THỂ ĐỊA PHƯƠNG TRÊN BÁO CHÍ CÀ MAU 73

3.1 G p p ca c ư u 73

3.1.1 ối v i c qu n qu n lý nh nư c v chu n m n về Di s n văn hoá vật th đ phư ng 73

3.1.2 ối v i c qu n qu n lý báo chí v c qu n báo chí đ phư ng 75

3.2 Chi ư c và chi n thuật truy n thông của cơ ua c ịa p ươ C Mau 77

3.3 Kỹ năng tác nghiệp và mô hình truyền thông của báo chí địa phương 80

3.3.1 Kỹ năng tác nghiệp 80

3.3.2 ề xu t m hình tru ền th ng 85

3

T ểu k c ƣơ 87

KẾT LUẬN 88

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 92

PHỤ LỤC 95

4

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

5

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1: Bảng Thống kê tin, bài trên báo in Báo Cà Mau, Báo nh Đất M i

và Báo Cà Mau điện tử có nội dung thông tin về di sản văn hoá vật thể địa phương (6/2019-6/2020) 41 Bảng 2.2: Bảng Thống kê tỷ lệ tin bài trên chí Cà Mau viết về di sản văn hoá vật thể địa phương 42 Bảng 2.3: Bảng thống kê hình thức thể hiện tin bài về di tích LS - VH trên báo chí Cà Mau 59

6

MỞ ĐẦU T c p của

Hoạt động báo chí về bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống, trong đó có hệ thống di sản văn hoá vật thể và phi vật thể, được Đảng

và Nhà nước, các cơ quan báo chí đặc biệt quan tâm, từ đó góp phần phục vụ tốt nhu cầu tham quan, tìm hiểu, nghiên cứu của công chúng Theo đó, truyền thông về di sản văn hoá trên báo chí đã có những thay đổi tích cực cả về đề tài, tần suất, thể loại và chất lượng

Riêng đối với lĩnh vực bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá, Nhà nước đã có nhiều văn bản pháp lý về lĩnh vực bảo tồn di sản văn hoá, theo

tinh thần của Nghị quyết Trung ương V (khóa VIII) về “X dựng v phát tri n nền văn hó Việt N m ti n ti n đậm đ b n sắc d n tộc”, Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ IX đã xác định “văn hó l nền t ng tinh thần củ xã hội v l mục ti u v l động lực thúc đ sự phát tri n kinh t - xã hội…”, Nghị quyết đã chỉ rõ một trong những nhiệm vụ quan trọng là “b o

t n v phát hu các di s n văn hó d n tộc các di tích l ch sử - văn hó d nh

l m thắng c nh…” mà báo chí c ng là một thành tố không thể thay thế để

hiện thực hoá tinh thần ấy Đặc biệt là Luật di sản văn hóa được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa X, kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 29 tháng 6 năm 2001 và có hiệu lực từ ngày 01 tháng 01 năm 2002 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật di sản văn hóa năm 2009, đây là

một bước ngoặt thay đổi rất lớn trong sự nghiệp văn hóa

Di sản văn hoá là tài sản vô cùng quý giá của mọi dân tộc, nó chứa đựng những giá trị thuộc về truyền thống tốt đẹp, phản ánh đầy đủ phẩm chất

và trí tuệ của con người trong quá trình thích ứng, cải biến thiên nhiên và cách ứng xử với các mối quan hệ xã hội theo chiều dài lịch sử Với Di sản văn hoá vật thể, có thể hiểu nôm na là những gì hiện hữu có thể cầm, nắm, cảm nhận bằng tất cả các giác quan của con người Từ chuyện ăn, mặc, ở, đi lại cho đến

7

những công trình kiến trúc tâm linh, tôn giáo hay các di sản văn hoá – lịch sử Để hiểu rõ về một vùng đất, một đất nước, một nền văn hoá, không có cách nào khác là phải giải mã được nền văn hoá ấy Trong đó, giải mã di sản văn hoá vật thể từ lâu đã trở thành mối quan tâm của rất nhiều lĩnh vực khoa học như Văn hoá học, Sử học, Khảo cổ học…và nhiều bộ môn khoa học liên ngành

Truyền thông về di sản văn hoá vật thể chính là làm rõ thêm, nhân rộng lên những thông điệp về lịch sử mà thế hệ trước trao truyền cho thế hệ sau, từ

đó cảm nhận được quá khứ, tìm đến với truyền thống lịch sử, những giá trị đạo đức, thẩm mỹ, tín ngưỡng, tâm linh để các thế hệ đi sau tiếp nối và sáng tạo ra những giá trị văn hóa mới Di sản văn hoá vật thể còn là địa điểm tham quan, tìm hiểu, nghiên cứu rất thú vị cho du khách trong và ngoài nước, từ đó các di tích sẽ góp phần rất lớn vào sự phát triển kinh tế, văn hóa – xã hội của

mỗi địa phương

Cà Mau là tỉnh có vị trí ở cực Nam của Tổ quốc, có rừng đước và rừng tràm U Minh bạt ngàn Nơi đây lưu dấu nhiều thăng trầm của lịch sử khẩn hoang, mở cõi Nam Bộ của các bậc tiền nhân Là nơi khởi phát và sản sinh những địa danh, di tích, cá nhân ưu tú mà tiếng thơm đã vang xa khắp cõi Đây c ng là địa chỉ đỏ trong cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ Cà Mau là nơi được Đảng chọn làm căn cứ địa cách mạng, các cơ quan chủ chốt của Đảng từng hoạt động tại vùng đất này như:

Xứ uỷ Nam bộ; Trung ương cục miền Nam; Liên Tỉnh uỷ Hậu Giang; Tỉnh uỷ Bạc Liêu

Cà Mau nằm trong vùng văn hoá Nam Bộ, một trong 6 vùng văn hóa của không gian văn hóa Việt Nam: Tây Bắc, Việt Bắc, Bắc Bộ, Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ, (theo cách phân vùng được coi là hợp lí và khách quan hơn cả của Giáo sư Trần Quốc Vượng) Trong vùng văn hoá Nam Bộ,

Cà Mau thuộc tiểu vùng văn hoá Tây Nam Bộ với cả những đặc trưng chung

và những nét riêng độc đáo của khu vực Tây Nam Bộ Đây là khu vực văn

8

hoá với các chủ thể văn hoá là người Kinh, người Hoa và người Khmer cộng

cư, có những bản sắc riêng và sự phối trộn văn hoá vô cùng phong phú Di sản văn hoá vật thể tại Cà Mau được hình thành trên cách ứng xử của chủ thể với điều kiện tự nhiên và với các mối quan hệ xã hội, vì thế c ng vô cùng phong phú và trải dài xuyên suốt quá trình hình thành, phát triển của lịch sử vùng đất này

Tỉnh Cà Mau được thành lập năm 1997 (từ tỉnh Minh Hải tách thành hai tỉnh Cà Mau và Bạc Liêu) Di sản văn hoá của địa phương Cà Mau khá phong phú, bao gồm cả di sản văn hoá vật thể và di sản văn hoá phi vật thể

Di sản văn hoá nổi bật nhất phải kể đến loại hình Đờn ca tài tử đã được UNESCO công nhận là di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại bao gồm 21 tỉnh, thành phố phía Nam của Việt Nam (trong đó có Cà Mau) vào năm 2013 Ngoài ra, tỉnh Cà Mau có 40 di sản văn hoá phi vật thể được UBND tỉnh Cà Mau công nhận là di sản văn hoá cấp tỉnh Mới đây nhất, vào tháng 12/2019, tỉnh Cà Mau có 02 Di sản văn hoá phi vật thể đầu tiên được

công nhận là Di sản văn hoá phi vật thể Quốc gia là “Nghề gác kèo ong” và

“Nghề muối b khí ”

Di sản văn hoá vật thể địa phương là bộ phận quan trọng cấu thành nên bản sắc văn hoá đặc trưng của Cà Mau Trong đó, hệ thống di tích LS - VH đóng vai trò chủ đạo, có tính đại diện cho di sản văn hoá vật thể của địa phương Hiện nay, tỉnh Cà Mau đã có 12 di sản văn hoá vật thể được công nhận danh hiệu di tích LS - VH Quốc gia và 31 di tích LS - VH cấp tỉnh Trong hệ thống di sản văn hoá vật thể, ngoài di tích kiến trúc nghệ thuật Chùa Phật tổ (Quan Âm cổ tự), còn lại là các di tích LS - VH của thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ Các di tích này có vị trí rất xa trung tâm thành phố Cà Mau, giao thông đi đến các di tích gặp nhiều khó khăn, nên sự quản lý còn hạn chế, tình trạng di tích bị người dân, cơ quan, đơn vị lấn chiếm vẫn xảy ra

9

Hơn nữa, một số di tích dù đã được công nhận là di tích Quốc gia hoặc di tích cấp tỉnh, song chỉ là trên giấy tờ, thủ tục, thực tế vẫn chưa được đầu tư xây dựng về cơ sở hạ tầng Thời gian qua, các cơ quan báo chí dù đã nỗ lực thông tin, truyền thông trên lĩnh vực báo chí các vấn đề liên quan đến bảo tồn, phát huy các giá trị văn hoá truyền thống, tuy nhiên vẫn còn vướng rất nhiều

hạn chế cả về số lượng, tần suất và chất lượng

Trải qua thời gian dài, trước những tác động của tự nhiên, sự lão hóa của nguyên vật liệu kiến trúc, nhiều di tích đã xuống cấp, cần được tu bổ, tôn tạo và đây là những vấn đề lớn đặt ra thách thức mang tính sống còn với các

di sản văn hoá vật thể

Thời gian qua, do bị hạn chế về các chuyên trang, chuyên mục, chuyên

đề nên các cơ quan báo chí tại địa phương Cà Mau hầu hết thực hiện công tác thông tin, truyền thông một cách rời rạc, manh mún, thiếu những tuyến bài tạo

ra sự liên kết, chuyên sâu, dẫn đến một kênh thông tin hiệu quả cho xã hội chưa được tận dụng và phát huy đúng mức Đây c ng là một trong những nguyên nhân khiến hiểu biết, sự quan tâm của các cấp, các ngành và đặc biệt

là nhân dân trong tỉnh về di sản vật thể còn nhiều hạn chế, bất cập

Không chỉ vậy, đội ng phóng viên, biên tập viên và đội ng quản lý cơ quan báo chí của địa phương Cà Mau c ng chưa đạt được hiệu quả mong muốn trong công tác truyền thông báo chí đối với việc gìn giữ, bảo tồn, phát huy các giá trị văn hoá truyền thống Lực lượng phóng viên tác nghiệp ở mảng văn hoá – xã hội còn mỏng, chưa có am hiểu chuyên sâu về lịch sử, văn hoá, địa lý dẫn đến chất lượng thông tin tuyên truyền chưa đáp ứng được nhu cầu của công chúng độc giả

Những giá trị lịch sử - văn hóa của di sản văn hoá vật thể là đối tượng nghiên cứu, tham quan của đông đảo du khách trong và ngoài nước Hơn bao giờ hết, công tác truyền thông báo chí nhằm bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hoá vật thể đã được xếp hạng trên địa bàn tỉnh cần được tăng cường và nâng

10

cao hiệu quả hoạt động để các di tích ngày càng được phát huy giá trị tốt hơn Đây c ng là mảnh đất màu mỡ mà từ lâu báo chí truyền thông đã coi là một đối tượng, chủ đề xuyên suốt, có sức hút to lớn và tính xã hội phổ quát Đây không chỉ là một kênh, một cơ hội để giới thiệu văn hoá, con người, vùng đất

Cà Mau với bạn bè khắp chốn mà còn là nơi lưu giữ, phát huy những giá trị văn hoá đặc sắc của vùng đất trẻ Cà Mau

Là một phóng viên văn hoá – xã hội công tác trong lĩnh vực báo chí, bản thân xác định rõ tầm quan trọng c ng như vị trí, vai trò của từng di sản văn hoá vật thể trên địa bàn tỉnh Cà Mau Công tác truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng về bảo tồn và phát huy các giá trị của di sản văn hoá vật thể được xếp hạng trên địa bàn tỉnh Cà Mau cần có tính định hướng lâu dài, tính khoa học, đúng hướng với điều kiện hiện nay, nên việc truyền thông về các hoạt động quản lý hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị di tích LS - VH là rất cần thiết Mặt khác, là học viên cao học chuyên ngành Báo chí học theo định hướng ứng dụng, nên việc lựa chọn đề tài luận văn c ng cần phải có tính ứng dụng vào vị trí công tác, góp phần thực hiện nhiệm vụ được giao tại cơ quan Nhận thức được tầm quan trọng c ng như tính cấp thiết của

vấn đề nêu trên, học viên chọn đề tài “T u d ă ậ ể

ịa p ƣơ c C Mau K trên

6 9 6 ” làm đề tài luận văn tốt nghiệp, qua đó

có thể góp một phần nhỏ vào việc giữ gìn, bảo tồn và phát huy di sản văn hoá vật thể nói riêng và hệ thống di sản văn hoá nói chung của địa phương

Lịc cứu

Nhiều bài báo, luận văn, luận án đã lấy di sản văn hoá là đối tượng tiếp cận Trong đó, liên quan đến việc bảo tồn và phát huy di sản văn hoá vật thể,

đáng chú ý là Luận án áo chí v i việc b o t n v phát hu văn hó vật th

củ Nội của Đào Xuân Hưng do V Duy Thông hướng dẫn [20] Luận án

đã có đóng góp, bổ sung nhất định vào việc làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn

11

xây dựng và phát triển văn hoá vật thể Hà Nội nói riêng và giá trị văn hóa Việt Nam nói chung trong điều kiện mới, xây dựng nền tảng tinh thần của xã hội, mục tiêu, động lực phát triển bền vững đất nước, xây dựng các chuẩn mực giá trị văn hóa và con người Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế Nội dung nghiên của luận án là tư liệu tham khảo cho công tác lãnh đạo của cấp ủy, chỉ đạo của chính quyền, sự phối hợp giữa các sở, ban, ngành với báo chí để đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động trong lãnh đạo, chỉ đạo, phối hợp nhằm giữ gìn, phát huy những giá trị văn hoá vật thể Hà Nội

Kết quả nghiên cứu c ng chỉ ra những hạn chế, bất cập của báo chí Từ

đó, luận án đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động báo chí về bảo tồn, phát huy những giá trị văn hoá vật thể Hà Nội, xây dựng hệ thống báo chí ở nước ta ngày càng phát triển vững mạnh, hiện đại Luận án

c ng là nguồn tài liệu tham khảo cho quá trình học tập, nghiên cứu và giảng dạy đối với sinh viên các chuyên ngành báo chí, cho các học viên cao học, nghiên cứu sinh và những ai quan tâm đến vấn đề này

Ngoài ra, có thể kể đến Luận văn thạc sĩ Báo chí học: Đào Thị Minh

Nguyệt, áo chí v i việc gi i thiệu v góp phần b o t n di s n văn hoá Nội do do GS, TS Hà Minh Đức hướng dẫn [24]; Đỗ Thị Như Quỳnh, V n đề

qu ng bá di d n văn hó phi vật th Việt N m qu k nh đối ngoại VTC1

Kh o sát b n tin “Văn hó Việt” v “Ngư i Việt 5 Ch u” t 1 2 16 đ n 3/2017) do PGS, TS Dương Xuân Sơn hướng dẫn [27]; Phan Lạc Trung, Báo chí Nội v i v n đề b o t n phố cổ hiện n do PGS, TS Đinh Văn Hường hướng dẫn [38]; Nguyễn Thanh Huyền, V n đề b o t n v phát hu giá tr di

s n văn hoá vật th được UNESCO c ng nhận tại Việt N m tr n báo điện tử

do PGS, TS Nguyễn Thị Minh Thái hướng dẫn [19]; Lý Thị Dinh, o t n v phát hu văn hoá d n tộc M ng tr n chư ng trình tru ền hình ti ng M ng kênh VTV5 do PGS, TS Nguyễn Thành Hưng hướng dẫn [7]; Hoàng Thị Hiền,

12

áo chí ắc Ninh v i c ng tác b o t n v phát hu d n c Qu n họ do PGS,

TS Nguyễn Linh Khiếu hướng dẫn [18] …

Riêng luận văn thạc sĩ của Nguyễn Thanh Huyền, V n đề b o t n v phát hu giá tr di s n văn hoá vật th được UNESCO c ng nhận tại Việt

N m tr n báo điện tử có một số nét tương đồng với vấn đề mà luận văn này

tập trung nghiên cứu Đóng góp của luận văn nêu trên có giá trị về phương pháp thực tiễn và mô hình truyền thông đối với di sản văn hoá vật thể nói chung Tuy nhiên, luận văn nêu trên chỉ đi sâu vào một đối tượng là di sản văn hoá vật thể đã được tổ chức UNESCO công nhận, mà chưa đánh giá, khảo sát và lưu tâm đến vai trò, giá trị của di sản văn hoá vật thể được công nhận ở tầm quốc gia và địa phương Luận văn chưa coi những đối tượng này như là một chủ thể tiềm năng để có thể xây dựng, nâng cấp và tiến đến mục tiêu được công nhận ở mức độ cao hơn, tức được thừa nhận là di sản của nhân loại do tổ chức UESCO công nhận

Tỉnh Cà Mau với 12 di tích LS - VH được Bộ VH,TT&DL xếp hạng di tích quốc gia và 31 di tích LS - VH được UBND Cà Mau xếp hạng di tích cấp tỉnh Các nghiên cứu về mối liên hệ giữa truyền thông báo chí với các vấn đề văn hoá xuất hiện trong thời gian gần đây với tần suất ngày một nhiều cho thấy mối quan tâm lớn của giới nghiên cứu báo chí dành cho khách thể văn hoá Điều này đã trả lại cho văn hoá một vị trí vốn dĩ mà ngay từ đầu nó đã có trong đời sống báo chí Tuy nhiên, ở Việt Nam hiện nay, các công trình sách

lý luận báo chí vẫn còn đề cập một cách chung chung về lĩnh vực truyền thông văn hoá, hoặc nếu có đề cập đến thì chỉ ở trong một giới hạn nhất định Các luận án, luận văn tập trung nghiên cứu sâu vào một khía cạnh của vấn đề, khu biệt ở không gian và thời gian trong phạm vi nghiên cứu Hơn nữa, các nghiên cứu, luận án, luận văn tập trung vào vấn đề truyền thông báo chí ở lĩnh vực văn hoá của các vùng văn hoá có bề dày lịch sử như khu vực Bắc Bộ mà

Hệ thống di sản văn hoá vật thể và phi vật thể có tính đại diện tiêu biểu của văn hoá Cà Mau trong quá trình hình thành, phát triển Luận văn này đề cập đến vấn đề truyền thông về di sản văn hoá vật thể địa phương trên báo chí địa phương với mong muốn mở ra ở một cách tiếp cận mới mẻ, thiết thực và đề xuất các giải pháp để nâng cao hiệu quả truyền thông của báo chí địa phương

về di sản văn hoá địa phương nói chung Do đó, khi giải quyết được vấn đề luận văn đặt ra sẽ có ý nghĩa thực tiễn rất lớn trong việc bảo tồn và phát huy

di sản văn hoá vật thể nói riêng và hệ thống di sản văn hoá nói chung của địa phương trong tương lai

- Đề xuất các giải pháp cụ thể, góp phần nâng cao hiệu quả công tác

truyền thông của báo chí địa phương đối với việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hoá vật thể nói riêng và di sản văn hoá nói chung tại Cà Mau

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện mục đích trên, luận văn tập trung thực hiện nhiệm vụ sau đây:

14

- Làm rõ những vấn đề lí thuyết liên quan đến đề tài, đặc biệt là lý thuyết truyền thông báo chí; các cơ sở lí thuyết, phương pháp luận và cơ sở thực tiễn của sự cần thiết nghiên cứu việc bảo tồn, phát huy di sản văn hoá vật thể trên báo chí, đặc biệt là báo in và báo điện tử

- Điều tra xã hội học bằng bảng hỏi/ trưng cầu ý kiến các nhóm công chúng Cà Mau đối với vấn đề bảo tồn và phát huy di sản văn hoá vật thể Mẫu nghiên cứu được tiến hành trên 300 người (300 phiếu điều tra)

- Phỏng vấn sâu các lãnh đạo quản lý văn hoá địa phương, quản lý báo chí địa phương, các phóng viên, biên tập viên đang hoạt động nghề nghiệp tại

Cà Mau

- Chỉ rõ sự tác động của hoạt động báo chí truyền thông đối với bảo tồn

và phát huy gía trị di sản văn hoá vật thể đối với sự phát triển của trình độ dân trí, phát triển văn hoá, kinh tế của địa phương

- Đề xuất giải pháp nhằm góp phần nâng cao chất lượng hoạt động báo chí địa phương, nhằm phục vụ tốt nhất cho nhu cầu công chúng địa phương gắn với nhiệm vụ bảo tồn, phát huy di sản văn hoá vật thể của Cà Mau

4 Đố ƣ p m cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

- Luận văn đi sâu nghiên cứu công tác truyền thông báo chí trên báo in

và báo điện tử của địa phương về vấn đề bảo tồn và phát huy di sản văn hoá vật thể trên địa bàn tỉnh Cà Mau

15

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi kh ng gi n: Luận văn tập trung nghiên cứu công tác truyền

thông báo chí trên báo in và báo điện tử Cà Mau trong việc thông tin về vấn

đề bảo tồn và phát huy di sản văn hoá vật thể giới hạn trong phạm vi 12 di tích LS - VH được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích quốc gia

và 31 di tích lịch sử - văn hóa được Uỷ ban nhân dân tỉnh Cà Mau xếp hạng di tích cấp tỉnh

Cuối năm 2019, tỉnh Cà Mau tổ chức chuỗi sự kiện văn hoá với chủ đề

“Tuần Văn hoá – Du lịch M i Cà Mau”, đây được coi là cao điểm truyền thông hiếm hoi về các giá trị văn hoá truyền thống của Cà Mau, trong đó có di sản văn hoá vật thể

Thêm nữa, c ng trong năm 2019, diện mạo và các quyết định, dự án đầu tư về di sản văn hoá vật thể của Cà Mau đã định hình tương đối rõ ràng,

có đủ căn cứ pháp lý và cứ liệu khoa học để khảo sát, phân tích và đánh giá trong luận văn

5 P ƣơ p p uậ p ƣơ p p cứu

5.1 Cơ sở lí luận

Luận văn dựa trên cơ sở những quan điểm Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng và Nhà nước về báo chí, văn hoá Hệ thống lý luận của Báo chí học và các bộ môn khoa học liên ngành

16

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu luận văn sử dụng tổng hợp các phương pháp sau đây:

- Phư ng pháp nghi n c u tài liệu văn b n: nhằm mục đích tìm cơ sở

cho việc xây dựng hệ thống lí thuyết về truyền thông báo chí các vấn đề văn hoá, trong đó có việc bảo tồn và phát huy di sản văn hoá vật thể Cà Mau Đồng thời tiến hành một số cuộc điều tra hữu ích cho việc đối chiếu và tham khảo về vấn đề nghiên cứu việc truyền thông bảo tồn và phát huy di sản văn hoá vật thể, nằm trong khuôn khổ công trình nghiên cứu, tạo lập cơ sở cho việc so sánh đánh giá các kết quả khảo sát, tìm ra những giải pháp khoa học cho vấn đề nghiên cứu

- Phư ng pháp điều tra xã hội học (b ng hỏi anket): Mục tiêu của

phương pháp này là thu nhận sự đánh giá của công chúng tỉnh Cà Mau qua các nhóm công chúng được lựa chọn

- Phư ng pháp phỏng v n sâu: Tác giả thực hiện 8 phỏng vấn sâu:

phỏng vấn nhà quản lí báo in, báo điện tử; phỏng vấn nhà quản lý ngành văn hoá, di tích; phỏng vấn các biên tập viên và phóng viên chuyên mảng văn hoá – xã hội của các đơn vị báo chí Cà Mau

- Các phương pháp: Phân tích, thống kê, so sánh, tổng hợp, đối chiếu nêu trên đều có tác động tích cực và hiệu quả vào kết quả nghiên cứu

6 Đó óp của uậ ă

6.1 Ý nghĩa lý luận

Việc giải quyết vấn đề đặt ra của luận văn sẽ góp phần bổ sung, phát triển và làm rõ thêm vai trò của báo chí trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống Mặt khác, luận văn đi sâu vào việc thay đổi nhận thức và sự quan tâm của xã hội đối với vấn đề bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá vật thể tại một địa phương cụ thể là Cà Mau trên báo chí, sẽ góp phần tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn chung của các địa phương khác

17

trong vấn đề truyền thông báo chí về văn hoá một cách khoa học, hiệu quả và bài bản Đặt trong bối cảnh một đất nước có nền văn hoá đặc sắc, đa dạng như Việt Nam, sẽ là một gợi mở thú vị để các cơ quan truyền thông, nhà quản lý, hoạch định văn hoá tham khảo

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

- Cải thiện hiệu quả, chất lượng và phương thức truyền thông báo chí

về các vấn đề văn hoá tại địa phương Cà Mau

- Góp phần bảo tồn và phát huy được tài sản di sản văn hoá vật thể đã được xếp hạng của địa phương, từ đó tạo tiền đề cho sự phát triển văn hoá, kinh tế, xây dựng được các giá trị cốt lõi, phẩm chất tốt đẹp của con người Cà Mau trong tương lai

- Góp phần phong phú thêm nguồn tài liệu tham khảo trong công tác quản lý di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn tỉnh Cà Mau, có thể làm tài liệu trong việc giảng dạy, học tập đối với những người muốn tìm hiểu về công tác quản lý di tích lịch sử - văn hóa của tỉnh Cà Mau Gợi mở những hướng phát triển báo chí của địa phương trong lĩnh vực tuyên truyền các vấn đề liên quan đến bảo tồn, phát huy các giá trị văn hoá truyền thống

7 Bố cục của uậ ă

Luận văn, ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, nội dung của luận văn được chia thành 03 chương:

C ƣơ : Cơ ở ý u của

C ƣơ : Báo chí Cà Mau truy d ă ậ ể

ịa p ƣơ 6 9 6

C ƣơ : G p p ca c ƣ u d

ă ậ ể ịa p ƣơ trên báo chí Cà Mau

18

C ƣơ 1

CƠ SỞ LÝ THUYẾT CỦA ĐỀ TÀI

Trong chương 1 này, chúng tôi tập trung để làm rõ khung lý thuyết

và một số khái niệm liên quan đến đề tài luận văn Chương này c ng sẽ chỉ ra mối quan hệ giữa báo chí địa phương với truyền thông về di sản văn hoá vật thể địa phương Làm rõ thêm việc lựa chọn thời gian và chọn loại hình báo in, báo điện tử để khảo sát Trên cơ sở đó, tạo nền tảng để các chương tiếp theo giải quyết những vấn đề đặt ra của luận văn

H ố k m ua

1.1.1 Các khái niệm báo chí được sử dụng trong luận văn:

Khái niệm về truyền thông: Theo PGS.TS Nguyễn Văn Dững: “Truyền

thông là quá trình liên tục trao đổi thông tin, tư tưởng, tình cảm…, chia sẻ kỹ năng và kinh nghiệm giữa hai hoặc nhiều người với nhau để gia tăng hiểu biết lẫn nhau và hiểu biết về môi trường xung quanh, nhằm thau đổi nhận thức, tiến tới điều chỉnh hành vi và thái độ phù hợp với nhu cầu phát triển của cá nhân, của nhóm hoặc của cộng đồng xã hội nói chung, bảo đảm sự phát triển bền vững”[13, tr 15] Theo đó, truyền thông mang bản chất xã hội bởi truyền thông là hoạt động thông tin – giao tiếp xã hội; là phương tiện và phương thức liên kết xã hội; là phương tiện và phương thức can thiệp xã hội

Trong giáo trình C s lý luận báo chí truyền thông của Trường Đại học

Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQGHN) có định nghĩa: “Truyền thông là một quá trình liên tục trao đổi hoặc chia sẻ thông tin, tình cảm, kĩ năng nhằm tạo sự liên kết lẫn nhau để dẫn tới sự thay đổi trong hành vi và nhận thức” [21, tr 24]

Như tác giả Mai Quỳnh Nam đã nói: “Hoạt động truyền thông chỉ có ý nghĩa khi nó kích thích được lợi ích của đối tượng tiếp nhận, thuyết phục họ

về mặt nhận thức, tạo cho họ hành động chung Từ ý nghĩa đó, người ta nhận

Khái niệm truyền thông đại chúng: “Truyền thông đại chúng có thể

được hiểu là hệ thống (hoặc mạng lưới) các phương tiện truyền thông hướng tác động vào đông đảo công chúng xã hội (nhân dân các vùng miền, cả nước, khu vực hay cộng đồng quốc tế) để thông tin, chia sẻ, nhằm lôi kéo và tập hợp, giáo dục thuyết phục và tổ chức đông đảo công chúng xã hội và nhân dân nói chung tham gia giải quyết các vấn đề kinh tế - văn hoá – xã hội đã và đang đặt ra” [13, tr 40]

Thuật ngữ truyền thông đại chúng (TTĐC) trong tiếng Anh là “mass media” hay “mass communication” Từ góc nhìn xã hội học, nhà nghiên cứu Mai Quỳnh Nam cho rằng: “TTĐC là toàn bộ những phương tiện lan truyền thông tin như báo chí, truyền hình, phát thanh…tới những nhóm công chúng lớn” [19, tr 3]

C ng theo PGS TS Nguyễn Văn Dững, “Trong truyền thông và truyền thông đại chúng, báo chí có vị trí trung tâm và vai trò nền tảng trong việc quyết định sức mạnh, bản chất và khuynh hướng chính của truyền thông nói chung” [13, tr 50]

Bản chất của báo chí truyền thông “là hoạt động thông tin – giao tiếp xã hội trên quy mô rộng lớn nhất, là công cụ và phương thức kết nối xã hội hữu hiệu nhất, là công cụ và phương thức can thiệp xã hội hiệu quả nhất trong mối quan hệ với công chúng và dư luận xã hội, với nhân dân và với các nhóm lợi ích, với các nước trong khu vực và quốc tế…” [13, tr 61]

20

PGS TS Dương Xuân Sơn đưa ra khái niệm về truyền thông đại chúng như sau: “Truyền thông đại chúng có thể được hiểu là hệ thống hoặc mạng lưới các phương tiện truyền thông hướng tác động vào đông đảo công chúng

xã hội (nhân dân các vùng miền, cả nước, khu vực hay cộng đồng quốc tế) để thông tin chia sẻ, nhằm lôi kéo và tập hợp giáo dục, thuyết phục và tổ chức đông đảo công chúng xã hội nhân dân nói chung tham gia giải quyết các vấn

đề kinh tế, văn hoá xã hội đã và đang đặt ra” [17, tr 34]

Như vậy, truyền thông không chỉ có báo chí, mà còn có rất nhiều loại hình, phương thức, dạng thức khác nhau Tuy nhiên, báo chí đóng vai trò trung tâm, nền tảng Trong phạm vi khảo sát của luận văn, truyền thông được hiểu là truyền thông báo chí và không bàn tới các loại hình, dạng thức, cách thức truyền thông khác Từ những luận điểm các nhà nghiên cứu đã nêu,

chúng ta thấy rằng TT C l quá trình xã hội mà các nhà truyền thông chuy n

t i th ng điệp qu các PTTT C đ liên k t công chúng nhằm gi i quy t các

v n đề xã hội đặt ra Cách hiểu này nhấn mạnh TTĐC là một quá trình xã hội

có mối liên hệ với các phương tiện TTĐC như báo, sách, phát thanh, truyền hình, quảng cáo gọi là kênh Để quá trình truyền thông hiệu quả, tổ chức truyền thông cần nghiên cứu kỹ về ưu - nhược điểm của các kênh để có sự lựa chọn phù hợp

Khái niệm Báo in: “ Báo in là những ấn phẩm xuất bản định kỳ, bằng ký

hiệu chữ viết, hình ảnh và các ngôn ngữ phi văn tự, thông tin về các sự kiện

và vấn đề thời sự, phát hành rộng rãi và định kỳ nhằm phục vụ công chúng – nhóm đối tượng nào đó với mục đích nhất định” [13, tr 101] Báo in là loại hình báo chí ra đời sớm nhất trong lịch sử nhân loại Nhờ vận dụng những thành tựu khoa học kỹ thuật mới đã giúp cho báo in có những bước tiến trong công nghệ như quy trình làm báo Đồng thời báo in c ng ngày càng phong

phú, chất lượng hơn về nội dung thông tin và hình thức trình bày

21

Báo in được thực hiện dưới nhiều hình thức: nhật báo, tuần báo, bán nguyệt san, nguyệt san, lưỡng nguyệt san…Riêng ở các nước phát triển thì có báo buổi sáng, báo buổi chiều, báo bình dân, báo quốc gia, báo địa phương, nhật báo đặc biệt…Mỗi loại báo in như vừa nêu có trình bày, nội dung phản ánh, đối tượng độc giả khác nhau, thời gian phát hành khác nhau

Quan điểm về khái niệm báo in khá đồng nhất, có thể kể đến khái niệm báo in mà PGS TS Hà Huy Phượng, “Báo in là thuật ngữ chỉ một loại hình báo chí định kỳ thông tin thời sự các sự kiện, các vấn đề trong đời sống xã hội thông qua việc sử dụng ngôn ngữ chữ viết và kỹ thuật in ấn để chuyển tải thông tin” [23, tr 25]

Khái niệm Báo điện tử: PGS TS Nguyễn Văn Dững dùng thuật ngữ

“báo mạng điện tử” để gọi tên loại hình báo chí này Theo đó, đây là “loại hình báo chí – truyền thông tồn tại, phát triển trên mạng internet toàn cầu Là kênh truyền thông đặc thù ra đời sau, báo mạng điện tử đã hội tụ được nhiều

ưu điểm nổi trội của các kênh truyền thông trước đó, đồng thời c ng bộc lộ những bất cập” [13, tr 123] Báo điện tử chỉ tồn tại, phát triển và quảng bá trên mạng internet

Trong Điều 3, Chương 1 của Luật số 12/1999/QH10 ngày 12/6/1999 về

Sử đổi bổ sung một số điều củ Luật áo chí được Quốc hội nước Cộng hoà

xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 28/12/1989 c ng có ghi thuật ngữ

“Báo điện tử (được thực hiện trên mạng thông tin máy tính) bằng tiếng Việt, tiếng dân tộc thiểu số và tiếng nước ngoài” để chỉ về loại hình báo chí này Báo điện tử là loại hình báo chí được thực hiện trên mạng thông tin máy tính, tuy chỉ vừa mới xuất hiện trong thời gian gần đây nhưng đã có một chỗ đứng nhất định trong lòng độc giả Sự xuất hiện của báo mạng điện tử đã gây

ra những xáo trộn đối với các loại hình báo chí khác khi tạo nên cuộc cạnh

22

tranh với truyền hình, phát thanh, báo in và báo điện tử đang chiếm ưu thế,

khẳng định sức mạnh của một loại hình báo ra đời sau nhưng đầy tiềm năng

Lượng thông tin mà báo mạng đưa ra không hề thua kém những loại hình báo chí khác về sự đa dạng, phong phú Một trong những lợi thế khác của báo mạng chính là khả năng lưu trữ dường như là vô tận các thông tin Người đọc có thể tìm kiếm các tài liệu cần thiết, sau đó có thể dễ dàng lưu các thông tin đó để phục vụ cho mục đích của bản thân Những tài liệu đó sẽ được lưu trữ một cách an toàn mà không chịu ảnh hưởng của thời gian, không gian

1.1.2 Một số khái niệm về văn hoá được sử dụng:

Khái niệm Di sản văn hoá

Từ điển Tiếng Việt định nghĩa: Di sản là cái của thời trước để lại [24,

tr 254] Năm 1983, Hội nghị Di sản toàn quốc của Vương quốc Anh đã định nghĩa: “Di sản là những gì thuộc về thế hệ trước giữ gìn và chuyển giao cho thế hệ hiện nay và những gì mà các nhóm người quan trọng trong xã hội hiện nay mong muốn chuyển giao cho thế hệ tương lai” [29, tr 20]

Như vậy, di sản văn hoá được hiểu như là tài sản, báu vật của thế hệ trước để lại cho thế hệ sau Di sản văn hoá là các tài sản văn hóa như các tác phẩm nghệ thuật dân gian, các công trình kiến trúc, các tác phẩm điêu khắc, các tác phẩm văn học mà các thế hệ trước để lại cho hậu thế mai sau

Luật di sản văn hóa của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam xác định:

Di sản văn hóa bao gồm di sản văn hóa phi vật thể và di sản văn hóa vật thể, là sản phẩm tinh thần, vật chất có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, được lưu truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam [3, tr 17]

Sự ra đời của Luật di sản văn hóa năm 2001 cùng các văn bản hướng dẫn đi kèm đã trở thành cơ sở pháp lý quan trọng, nhằm tăng cường nhận thức

và hành động cho toàn xã hội, tăng cường sự hiểu biết về di sản và quá trình bảo vệ, phát huy kho tàng di sản văn hóa của dân tộc

23

Trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chủ trương đường lối, chính sách bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá nhằm nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân, góp phần phát triển kinh tế xã hội của đất nước Di sản văn hoá Việt Nam khi được bảo tồn, kế thừa và phát huy sẽ có tác dụng tích cực trong xây dựng và phát triển văn hóa Việt Nam đương đại, kết hợp với quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa phát triển kinh tế xã hội của đất nước

Di sản văn hoá phi vật thể: Khoản 1 Điều 1 Luật di sản văn hóa sửa

đổi 2009 nêu rõ, Di sản văn hóa phi vật thể là sản phẩm tinh thần gắn với cộng đồng hoặc cá nhân, vật thể và không gian văn hóa liên quan, có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, thể hiện bản sắc của cộng đồng, không ngừng được tái tạo và được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác bằng truyền miệng, truyền nghề, trình diễn và các hình thức khác

Di sản văn hoá vật thể: Điều 4 Luật di sản văn hóa 2001 định nghĩa:

“Di sản văn hoá vật thể là sản phẩm vật chất có giá trị lịch sử, văn hoá, khoa học, bao gồm di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia”

Trong giới hạn của đề tài và đối chiếu với điều kiện thực tế tại Cà Mau, chúng tôi đề xuất phạm vi của đề tài là đối tượng sau đây:

Di tích LS – VH: Được gọi là di tích LS - VH vì chúng được tạo ra bởi

con người (tập thể hoặc cá nhân), là kết quả của hoạt động sáng tạo lịch sử, văn hóa của con người Văn hóa ở đây bao gồm cả văn hóa vật chất và văn

hóa tinh thần

Ở Việt Nam c ng có nhiều khái niệm quy định về di tích LS - VH,

thông thường nhất, theo Từ điển Bách khoa Việt Nam thì: “Di tích l các loại

d u v t củ quá kh l đối tượng nghi n c u củ kh o cổ học sử học… Di tích l di s n văn hó – l ch sử được pháp luật b o vệ kh ng i được tù tiện

d ch chu n th đổi phá hủ ” [26, tr 667]

l ch sử kho học nghệ thuật c ng như có giá tr văn hó khác hoặc có li n qu n

đ n những sự kiện l ch sử quá trình phát tri n văn hó xã hội” [31, tr 3]

Luật di sản văn hóa năm 2001 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của

Luật di sản văn hóa năm 2009, quy định: “Di tích LS - VH là công trình xây dựng đ đi m v các di vật cổ vật b o vật quốc gi thuộc c ng trình đ

đi m đó có giá tr l ch sử văn hó kho học” [11, tr 33]

Từ khi Luật Di s n ra đời vào năm 2001 đã có vai trò to lớn trong cả

nhận thức, hành động và hoàn thiện hệ thống pháp lý làm căn cứ cho việc bảo tồn, phát huy giá trị của di sản văn hoá vật thể nói riêng và các giá trị di sản

văn hoá Việt Nam nói chung Trong Luật Di s n nêu rõ: “ o t n l b o vệ

v giữ gìn sự t n tại củ sự vật hiện tượng theo dạng th c vốn có củ nó o

t n l giữ lại kh ng đ m t đi kh ng đ b th đổi bi n hoá h bi n thái”

Phát huy được hiểu là quá trình làm cho cái hay, cái đẹp, cái tốt lan toả tác dụng và liên tục phát triển từ ít đến nhiều, từ phạm vi hẹp sang phạm vi rộng, từ đơn giản đến phức tạp Có thể nói, phát huy chính là hiệu quả khai thác, sử dụng một sản phẩm nào đó đạt đến mức tối ưu

Mục tiêu hướng đến của quá trình bảo tồn và phát huy các giá trị của di sản văn hoá vật thể nói riêng là làm cho các tinh hoa văn hoá tốt đẹp của dân tộc được bảo lưu, tồn tại, kế thừa và lan toả vào cộng động, tiếp tục duy trì sức sống và giá trị của di sản văn hoá vật thể vào tiến trình phát triển chung của xã hội

Bảo tồn và phát huy luôn có mối quan hệ chặt chẽ, biện chứng, là 2 quá trình song hành có tác động tương hỗ lẫn nhau Chỉ khi nào bảo tồn thành công thì quá trình phát huy mới có điều kiện, cơ sở thực hiện, và ngược lại,

25

chỉ khi nào phát huy tốt các giá trị vốn có của di sản văn hoá vật thể thì sự quan tâm, chú ý và đầu tư bảo tồn, duy trì mới đúng mức và hiệu quả Phát huy là dạng thức tối ưu nhất của công tác bảo tồn; và bảo tồn chính là cách phát huy tốt nhất của công tác phát huy

H ố d ă ở C Mau

1.2.1 ệ thống di sản văn hoá vật thể ở Cà Mau

Năm 2012, Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch tham mưu cho Uỷ ban Nhân dân tỉnh Cà Mau thành lập Ban Quản lý Di tích trực thuộc Sở, nhưng việc phân công chưa vào ổn định, việc thực hiện hồ sơ di tích, phụ trách chuyên môn giao cho Bảo tàng tỉnh Cà Mau thực hiện, Ban Quản lý Di tích chỉ chịu trách nhiệm tham mưu trùng tu, tôn tạo di tích

Tỉnh Cà Mau có 12 di tích LS - VH và danh thắng được Bộ TT&DL xếp hạng di tích quốc gia, 31 di tích LS - VH được UBND Cà Mau xếp hạng di tích cấp tỉnh Trong những năm qua, Sở VH, TT&DL đã xây dựng và tổ chức thực hiện quy hoạch, kế hoạch nghiên cứu, sưu tầm, kiểm kê, bảo tồn và phát huy giá trị di tích theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền duyệt nhưng do nguồn nhân lực còn thiếu nên việc triển khai gặp nhiều khó khăn, kết quả trong những năm qua đã tổ chức quy hoạch trên 60% số

VH-lượng các di tích, sưu tầm trên 500 hiện vật theo báo cáo củ o t ng tỉnh

Cà Mau)

1.2.2 ệ thống Di sản văn hoá phi vật thể tại Cà Mau

Tỉnh Cà Mau đã công bố danh mục 40 di sản văn hoá phi vật thể trên địa bàn tỉnh để các ngành, địa phương bảo tồn, phát huy các giá trị và thực hiện quản lý theo quy định của pháp luật

Theo đó, 40 di sản văn hoá phi vật thể được công bố có 6 loại hình gồm Ngữ văn dân gian gồm: Giai thoại Bác Ba Phi; nói thơ Bạc Liêu

Nghệ thuật trình diễn dân gian gồm: Cải lương; múa lân; hát Quảng, hát Tiều; đờn ca tài tử Nam Bộ; dù kê (Khmer); nhạc ng âm (Khmer)

26

Tập quán xã hội gồm: Thờ Bà Thiên Hậu; thờ Bà Chúa Xứ; thờ Ng Hành nương nương; lễ hạ điền; cúng tổ nghề; lễ mừng thọ; cúng cô hồn; thờ Ông Bổn (Hoa); thờ cúng gia tiên

Lễ hội truyền thống gồm: Lễ hội Nghinh Ông Sông Đốc; lễ Seldolta; lễ Chol Chnam Thmay; lễ Ok Om Bok; lễ vía Bà Thiên Hậu; lễ hội Đền Hùng;

lễ Kỳ Yên; lễ vía Bà Thuỷ Long

Nghề thủ công truyền thống gồm: Làm mắm; dệt chiếu; muối ba khía (Rạch Gốc); gác kèo ong (U Minh Hạ); làm tôm khô (Rạch Gốc); nấu rượu; hầm than; đan lát; rèn; làm bún; mộc

Tri thức dân gian gồm: Trị bệnh Đông y (bằng thuốc Nam); trị rắn, rết, chó cắn; trị trật khớp (tay, chân…); trị bệnh bằng “mẹo” (mắc xương cá, dời ăn…)

Đặc biệt, năm 2013, nghệ thuật đờn ca tài tử được UNESCO vinh danh

là Di sản văn hoá phi vật thể đại diện nhân loại và tháng 12/2019, nghề gác kèo ong

và muối ba khía được công nhận là Di sản văn hoá phi vật thể Quốc gia

1.2.3 Vài nét về quá trình hình thành của hệ thống di sản văn hoá Cà Mau

Cà Mau là vùng đất trẻ mới được mở mang khai khẩn cách đây khoảng trên 300 năm Trước thế kỷ XVII, đây là một vùng ẩm thấp sình lầy, hoang du (theo báo cáo tổng quát của tham biện đầu tiên của tỉnh Bạc Liêu Lamothe de Carrier gửi Thống đốc Nam Kỳ Le Myre de Vilers tháng 12 năm 1882, vùng Bạc Liêu – Cà Mau đồng cỏ bao la che kín trời Cùng thời điểm này, lịch sử khai hoang miền Nam ghi: Vùng M i Cà Mau, tức huyện Long Xuyên thời

Tự Đức với rừng đước rừng tràm, phần lớn đất thấp như phía Nam Rạch Giá, nhưng Cà Mau là vùng đất mới) [2, T1, tr 12]

Vào những năm cuối thế kỷ XVII, hưởng ứng sự chiêu mộ của Mạc Cửu (Mạc Cửu theo nhiều sử liệu ghi lại, tháng tám năm Mậu Tý 1708, trấn

Hà Tiên được thành lập, Mạc Cửu được chúa Nguyễn Phúc Chu cử làm Tổng binh vùng Cà Mau – Long Xuyên thuộc trấn Hà Tiên Sau năm 1778, xã Cà Mau thuộc trấn Hà Tiên c ng chịu ảnh hưởng cuộc chiến tranh, việc khẩn

27

hoang và thương mại chậm phát triển nhưng ý thức về chiến đấu chống vua chúa sưu dịch, chống ngoại xâm (năm Tân Mão 1771) với quân Xiêm do Quốc Vương Phi-a-tếc xua đại quân xâm lược Hà Tiên, con người Cà Mau được rèn luyện nung nấu trong một bối cảnh lịch sử hết sức dữ dội, nhưng ở thế kỷ sau, Cà Mau thành khu căn cứ cách mạng của Đảng cộng sản Việt Nam ở khu tây Nam Bộ và Trung ương cục miền Nam) [4, T3, tr 13-14]

Trong nửa đầu thế kỷ XVIII, lưu dân ở nhiều nơi về đây sinh sống ngày càng nhiều, do đó đất đai khai phá c ng được mở rộng thêm Vào giữa thế kỷ XVIII, phần đất thuộc các huyện phía trên của Cà Mau ngày nay đã được khẩn hoang và thuộc địa giới của Vinh Long Hồ (thành lập năm 1732, lỵ sở đặt tại Thôn An Bình Đông, huyện Kiến Đăng, tục gọi là Cái Bè)

Đất Cà Mau vào thế kỷ XVII, XVIII về cơ bản vẫn còn hoang dã, sình lầy, rừng thiên nước độc, cá sấu, muỗi mồng, rắn rết… khung cảnh thiên nhiên cây côi sầm uất, nguy hiểm, nơi đã từng được hình tượng hóa bằng những câu “dưới sông sấu lội, trên rừng cọp đua”; “Muỗi kêu như sáo thổi,

đỉa lềnh tựa bánh canh”; “xuống sông hốt trứng sấu, lên bờ xĩa răng cọp”…

Vào nửa sau thế kỷ XIX, với chính sách của thực dân Pháp là nhanh chống biến vùng đất phì nhiêu này thành nơi cung cấp nguồn nông sản hàng hóa chủ yếu để xuất khẩu và sự ra đời các kênh đào rộng lớn chảy qua vùng này như kênh Xà No từ sông Cái Lớn tới Cần Thơ, kênh Cà Mau – Bạc Liêu… công cuộc khai khẩn đất đai diễn ra với tốc độ nhanh Chỉ trong vòng

42 năm, từ năm 1888 đến năm 1930, vùng Cà Mau – Bạc Liêu đã có tới 311.015 ha đất hoang trở thành ruộng lúa, phần lớn ở Cà Mau và dọc hai bên

con kênh từ Bạc Liêu đến Cà Mau

Trước Cách mạng tháng Tám năm 1945, Cà Mau c ng là nơi có nhiều tôn giáo Hai tôn giáo ra đời sớm và có đông tín đồ nhất là Phật giáo và Thiên Chúa giáo Còn các tôn giáo khác ra đời muộn hơn, trong đó có đạo Cao Đài Đạo Cao Đài và Phật giáo lại phân chia thành nhiều phái Ở Cà Mau có các

28

phái chính như Cao Đài Minh Chơn đạo, Cao Đài Tây Ninh, Cao Đài Tiên Thiên, Thiền Lâm Phật giáo, Ni giới Việt Nam… Nói chung, tín đồ các tôn giáo phần đông đều là những nông dân nghèo khổ và có tinh thần yêu nước, vừa lo phần đạo vừa làm tròn phận sự đối với dân tộc và tin tưởng vào Đảng Cộng sản Việt Nam, hướng về Chủ tịch Hồ Chí Minh, căm thù quân giặc xâm lược, ủng hộ và tham gia kháng chiến… nhiều giáo sĩ và tín đồ lập thành tích xuất sắc được Đảng và Chính phủ khen tặng [2, T1, tr 25-26]

Từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc, giải phóng gia cấp, dưới sự lãnh đạo của Đảng, của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân Cà Mau hết lòng, hết dạ trung thành với sự nghiệp cách mạng, xả thân chiến đấu, lập nên biết bao kỳ tích anh hùng hơn nữa thế kỷ qua, góp phần cùng cả nước giành độc lập, tự do và tiến lên xây dựng một nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa giàu đẹp văn minh [2, T1, tr 28-29]

Công tác quản lý Nhà nước trên lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch đã không ngừng được củng cố, thể hiện tốt nhiệm vụ tham mưu cho UBND tỉnh các văn bản quy phạm pháp luật đối với việc quản lý Nhà nước trên lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch, báo chí xuất bản, dịch vụ văn hóa, sự xâm hại đến di tích LS - VH Về công tác giám sát, kiểm tra, thanh tra xử lý các vụ

29

việc vi phạm trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch, dịch vụ văn hóa, sự xâm hại đến di tích LS - VH luôn được tăng cường, kịp thời xử lý nghiêm đối với các tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm trong lĩnh vực ngành quản lý

Hoạt động phục vụ công tác tuyên truyền là một trong các nội dung cơ bản của hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch, luôn chú trọng đến kế hoạch tuyên truyền phục vụ các sự kiện chính trị của địa phương và các ngày lễ lớn của đất nước Luôn quan tâm theo sát tình hình triển khai thực hiện Chỉ thị số 27/CT-TW và Chỉ thị số 14/1998/CT–TTg về thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới, tang, lễ hội… bên cạnh đó công tác xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở và phát triển sự nghiệp văn hóa, thể thao và du lịch Cà Mau c ng

có nhiều chuyển biến tích cực Đã thực hiện cuộc vận động toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa tốt Đặc biệt là trú trọng, quan tâm đến công tác lập hồ sơ di tích, trùng tu, tôn tạo các di tích đã xuống cấp, từng bước c ng cố công tác tuyên truyền và giới thiệu, phát huy giá trị của các di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn tỉnh Cà Mau [5, tr 20]

Tháng 12/2019, tỉnh Cà Mau tổ chức sự kiện Tuần lễ Văn hoá – Du lịch Đất M i đã đẩy mạnh việc truyền thông về hình ảnh đất và người Cà Mau, trong đó có việc đẩy mạnh truyền thông về di sản văn hoá nói chung và di sản văn hoá vật thể nói riêng

Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Cà Mau lần thứ XV c ng đã nêu rõ, xác định Du lịch sẽ là hướng phát triển đột phá, trong đó có các loại hình du lịch dựa vào cộng đồng, sinh thái, tâm linh…mà di sản văn hoá vật thể là một nguồn lực vô cùng quan trọng Do đó, tỉnh Cà Mau đẩy mạnh công tác quảng

bá, truyền thông về di sản văn hoá trên tất cả các loại hình, phương thức, trong đó báo chí địa phương đóng vai trò trung tâm, quan trọng

"Văn hó soi đư ng cho quốc d n đi" iều đó cho th ng ác r t coi trọng v i trò đ nh hư ng dẫn dắt củ văn hó đối v i sự phát tri n củ

d n tộc v sự nghiệp cách mạng

Đảng và Nhà nước luôn đánh giá, đề cao vai trò của báo chí, coi báo chí như một công cụ đắc lực để tuyên truyền, vận động và tổ chức quần chúng làm cách mạng Trong xây dựng, phát triển văn hóa, sự tham gia của báo chí

có ý nghĩa đặc biệt quan trọng Luật Báo chí đã quy định rõ nhiệm vụ, quyền hạn của báo chí Việt Nam, trong đó có nội dung “nâng cao dân trí, đáp ứng nhu cầu văn hóa lành mạnh của nhân dân, bảo vệ và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc”

Những công trình sách về lý luận báo chí tại Việt Nam hiện nay, coi văn hoá vừa là chủ thể, vừa là mục tiêu và có thể nói không vấn đề báo chí truyền thông nào không liên quan đến văn hoá Có một đặc điểm chung của các công trình này, đó là việc xác định chức năng cơ bản của báo chí đó chính

là các nhóm chức năng thông tin – giao tiếp; chức năng tư tưởng; chức năng văn hoá (khai sáng) – giải trí; chức năng quản lý giám sát, phản biện xã hội; chức năng kinh tế - dịch vụ Tức là chức năng văn hoá trong báo chí là thành

tố cấu thành nên nền báo chí cách mạng Việt Nam, do đó, truyền thông về các vấn đề văn hoá là công việc xuyên suốt của báo chí từ lúc hình thành và cho đến lúc nào báo chí còn tồn tại

Đối với báo chí địa phương, truyền thông về di sản văn hoá vật thể là một mảng đề tài quan trọng thuộc lĩnh vực văn hoá – xã hội C ng dễ nhận thấy rằng, truyền thông về di sản văn hoá vật thể nói riêng, di sản văn hoá nói

31

chung của tất cả các cơ quan báo chí địa phương đã trở thành những chuyên trang, chuyên mục, chuyên đề truyền thống với tần suất và chất lượng ngày càng được nâng cao Đây có thể coi là một trong những chuyên mục chủ lực của mảng báo chí văn hoá – xã hội trên hầu hết các cơ quan báo chí địa phương

Di sản văn hoá cần đến báo chí như là một kênh để giới thiệu, thông tin, quảng bá hoặc là những gợi mở định hướng cho vấn đề bảo tồn, phát huy giá trị; trong khi đó, báo chí coi văn hoá là đối tượng đặc biệt quan trọng để truyền thông, mặt khác, xét đến cùng thì bản chất của báo chí c ng là văn hoá, cho nên bản thân báo chí c ng đã là một sản phẩm văn hoá, làm lan truyền những giá trị tích cực hoặc tiêu cực

Sự bùng nổ của ngành kinh tế du lịch đã thêm một lần nữa kích hoạt những giá trị tiềm ẩn của các di sản văn hoá Kèm theo đó, truyền thông số đã đẩy các hoạt động truyền thông về si sản văn hoá lên một tầm cao mới với nhiều loại hình, nhiều kênh và khả năng tương tác gần như tức thì Báo chí địa phương không bỏ qua cơ hội đó, đưa vấn đề truyền thông di sản văn hoá, trong đó có di sản văn hoá vật thể thành một trong những chiến lược quan trọng để giới thiệu, quảng bá, thậm chí là tác động đến chính sách quản lý, bảo

vệ, sử dụng, khai thác di sản văn hoá Báo chí được xác định là người bạn đồng hành tin cậy của di sản văn hoá trong mọi hoàn cảnh và dưới mọi góc độ Với nhiều lợi thế, báo chí địa phương có khả năng truyền thông về di sản văn hoá vật thể một cách thường xuyên, liên tục, nhiều bình diện, có khả năng

so sánh, đối chiếu, từ đó đúc rút ra những ưu điểm và tồn tại trong công tác bảo tồn và phát huy tài sản quý báu này Hơn thế, đội ng phóng viên, biên tập viên, nhà quản lý ở các tờ báo địa phương phần lớn là người tại chỗ, có sự gắn

bó, lòng tự hào và tình cảm quê hương để dồn tâm huyết, trách nhiệm để truyền thông hiệu quả hơn về mảng đề tài này Với báo chí địa phương, mọi hoạt động liên quan đến di sản văn hoá vật thể đều có thể cập nhật ngay tức thời, do đó, hiệu quả của truyền thông c ng đạt đến mức trực diện và toàn diện

32

1.3.1 Lý do lựa chọn loại hình báo in và báo điện tử để khảo sát

Ngôn ngữ loại hình Báo in: Mỗi loại hình báo chí có đặc trưng, ưu thế

riêng, trong đó, báo in từ khi ra đời với tư cách là loại hình báo chí đầu tiên cùng với kỹ thuật in ấn vào thế kỷ XV ở Châu Âu vẫn đang tồn tại, phát triển

để phù hợp với báo chí hiện đại Báo in theo PGS.TS Nguyễn Văn Dững là

“ấn phẩm xuất bản định kỳ, bằng ký hiệu chữ viết, hình ảnh và các ngôn ngữ phi văn tự, thông tin về các sự kiện và vấn đề thời sự, phát hành rộng rãi và định kỳ nhằm phục vụ công chúng – nhóm đối tượng nào đó với mục đích nhất định” [23, tr 101]

Lợi thế của báo in là có thể thông tin, phân tích, giải thích và giải đáp những vấn đề phức tạp một cách hệ thống, sâu sắc với độ tin cậy cao Báo in tác động vào thị giác do đó có lợi thế thu phục lý trí và tình cảm của con người bằng tính logic và chiều sâu của nghệ thuật lập luận, thông qua các luận điểm, luận cứ, luận chứng và số liệu chân thực Người đọc có thể hoàn toàn chủ động về thời gian, không gian và tư thế trong việc tiếp nhận thông tin Mặt khác, có thể đọc đi đọc lại thông tin để nhận thức, khai thác các tầng bậc thông tin về những vấn đề phức tạp, tế nhị

Thông tin của báo in có độ tin cậy cao, chính xác và tính tư liệu, dễ bảo quản và bảo đảm tính nguyên trạng trong bảo quản Thêm nữa, báo in có thể

dễ dàng chuyền tay nhau, từ đó có khả năng tạo ra tính liên kết, tương tác từ

đó hình thành dư luận xã hội bền vững hơn Đề tài và nguồn tin trên báo in

c ng có thể là nguồn tin và đề tài cho các loại hình báo chí khác phát triển Đội ng biên tập viên, phóng viên c ng được đòi hỏi tính chuyên nghiệp cao trong hoạt động tác nghiệp, từ đó chất lượng và hình thức của báo in c ng ngày càng hấp dẫn, có sức tương tác và thuyết phục cao Báo in là một kênh quan trọng bậc nhất không thể thiếu trong hệ thống các phương tiện thông tin đại chúng hiện nay Loại hình báo in là tiếng nói chính thống, mạnh mẽ không

Ngôn ngữ loại hình báo điện tử: Báo điện tử là loại hình báo chí

truyền thông tồn tại, phát triển trên mạng internet toàn cầu Là kênh truyền thông đặc thù ra đời sau, hội tụ được nhiều ưu điểm nổi trội của các loại hình báo chí trước đó

Báo điện tử cho phép kết nối và truyền tải một dung lượng thông tin lớn với tốc độ nhanh Nhờ vậy, con người trên khắp hành tinh sẽ dễ dàng truy cập, liên kết, chia sẻ với nhau, từ đó hình thành dư luận xã hội và tham gia giải quyết những vấn đề toàn cầu, khu vực, quốc gia

Báo điện tử tạo ra khả năng giao lưu trực tuyến, tương tác đa chiều và đông đảo công chúng mà không bị giới hạn về tần suất, số lượng công chúng Báo mạng điện tử có thể cung cấp thông tin, dữ liệu theo yêu cầu của chủ thể tương tác Khả năng lưu giữ, tìm kiếm, truy cập và kết nối là hết sức linh hoạt Báo điện tử có thể tích hợp truyền thông đa phương tiện (multimedia), làm

thay đổi mô hình truyền thông truyền thống t một ngu n nhiều ngư i ti p nhận one-to-many) đến đ ngu n – đ ti p nhận m n -to-many) [23, tr 103]

Tính tương tác xã hội là lợi khí vượt trội của báo điện tử Loại hình báo chí này có khả năng kết nối và tổng hoà các ký hiệu, dạng thức và loại hình thông tin – truyền thông đa phương tiện để tạo sự hấp dẫn, thu hút Hơn nữa, báo điện tử còn có khả năng cập nhật, bổ sung, chỉnh sửa thông tin để quá trình truyền thông trở nên hiệu quả hơn Tính phi định kỳ và tức thời chính là

34

ưu điểm vượt trội của loại hình báo chí này so với các loại hình báo chí ra đời trước đó

1.3.2 u th của loại hình báo in và báo điện tử đ a phương trong bảo t n

và phát huy giá tr di sản văn hoá vật thể Cà Mau

So với các loại hình báo chí khác, báo in và báo điện tử địa phương có những ưu thế vượt trội trong khả năng truyền thông về di sản văn hoá vật thể tại địa phương

Đối với báo in địa phương Cà Mau, bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá vật thể tại chỗ ngoài là mảng đề tài hấp dẫn, thú vị còn là một nhiệm

vụ chính trị của công tác truyền thông báo chí cách mạng Hiện nay, các tờ báo của địa phương đã phát hành sâu rộng trong mọi tầng lớp Nhân dân, về tận ấp, xóm để phục vụ độc giả bằng nhiều hình thức phát hành trực tiếp và qua đường bưu điện Báo in địa phương đã tham gia vào nội dung đổi mới sinh hoạt của tận chi bộ Đảng ở cơ sở, từ đó có sức lan toả và kết nối mạnh

mẽ Báo in có khả năng chuyển tải những tác phẩm báo chí nhiều kỳ, có chất lượng chuyên sâu, có giá trị thông tin chính xác, khoa học, cập nhật thực tiễn,

có những đánh giá, phân tích và định hướng dư luận một cách khách quan, tạo được độ tin cậy cao trong quá trình truyền thông

Đối với các nhà quản lý, với người nghiên cứu khoa học, các đối tượng quan tâm và có nhu cầu nâng cao hiểu biết về tri thức, báo in là một kênh tham khảo tin cậy, có khả năng tra cứu và lưu giữ làm tư liệu một cách tiện lợi

Đối với đội ng biên tập viên, phóng viên, báo in là loại hình phù hợp

để thực hiện các tác phẩm chuyên sâu, có độ phức tạp, nhiều tầng bậc ý nghĩa

để chuyển tải thông tin đến độc giả

Đối với người tiếp nhận, báo in là loại hình dễ chiếm thiện cảm, không phụ thuộc quá nhiều về không – thời gian, điều kiện hạ tầng kỹ thuật số Vấn

đề này có vai trò quyết định khi ở một số vùng nông thôn khó khăn của Cà Mau, việc phủ sóng mạng 3G, 4G, mạng internet và các thiết bị như

35

smartphone, máy vi tính còn nhiều hạn chế Hơn nữa, báo in địa phương là cơ quan truyền thông đại diện cho tiếng nói, ý chí của Nhân dân trong tỉnh, đã tạo dựng được bề dày uy tín và sự tin cậy của độc giả, người dân trong tỉnh luôn chủ động và lựa chọn báo in để tìm kiếm thông tin chính thống để phục

vụ nhu cầu thông tin của bản thân

Với báo điện tử, những ưu điểm vượt trội trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá vật thể tại chỗ là không thể bàn cãi Báo điện tử địa phương

có khả năng truy cập, tìm kiếm thông tin tức thời những bài viết, sản phẩm báo chí có liên quan đến di sản văn hoá vật thể địa phương Điều này khiến cho việc tiếp cận thông tin trở nên nhanh chóng, tiện lợi, không giới hạn về tần suất

Báo điện tử địa phương cập nhật thông tin về di sản văn hoá vật thể tại chỗ nhanh, liên tục, có khả năng lưu trữ và được tích hợp mô hình truyền thông đa phương tiện nên dễ thu hút, tạo được sức hấp dẫn lớn hơn đối với công chúng ở mảng đề tài liên quan đến di sản văn hoá vật thể Có khả năng lưu trữ vô tận và tiện lợi trong quá trình sử dụng thông tin Các cơ quan báo chí địa phương đã không ngừng đầu tư về trang thiết bị, điều kiện khoa học công nghệ và nền tảng kỹ thuật số để hình thành và phát huy tờ báo điện tử

Tại Cà Mau, áo nh t M i đã nâng cấp cả nội dung, hình thức và chất

lượng các tác phẩm báo điện tử trên trang thông tin điện tử của đơn vị Riêng

áo C M u, năm 2016 đã được Bộ Thông tin – Truyền thông cấp phép để tờ

báo điện tử hoạt động song hành với tờ báo in truyền thống Đây là sự kiện đáng dấu loại hình báo điện tử hoạt động một cách chuyên nghiệp, bài bản với đầy đủ chức năng và công năng vượt trội của nó

Với đặc điểm tương tác cao, báo điện tử có thể tạo ra được hiệu ứng xã hội và dư luận xã hội mạnh mẽ, độc giả có thể tương tác trực tiếp, liên tục và tức thời để bày tỏ quan điểm, chính kiến của mình để đóng góp vào công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá vật thể của địa phương; hoặc cải

số (Số liệu của Bưu Điện tỉnh Cà Mau), từ đó, việc tiếp cận báo điện tử địa phương ngày càng phổ biến hơn

Những thông tin trên báo điện tử được xâu chuỗi với nhau theo các chủ

đề, từ khoá, đường link…thông qua siêu liên kết, tạo điều kiện thuận lợi cho độc giả tiếp cận Không những thế, thông tin trên báo điện tử còn được lưu trữ lâu dài, khoa học theo chủ đề, thời gian, chuyên mục…tạo thành cơ sở dữ liệu tin cậy để phục vụ mục đích của người dùng

Tiểu k c ƣơ

Trong chương 1, chúng tôi đã giới thuyết một số khái niệm mà luận văn dùng vào việc khảo sát, nghiên cứu xung quanh đề tài truyền thông về di sản văn hoá vật thể ở một địa phương cụ thể là Cà Mau và tập trung vào 2 loại hình: báo in và báo điện tử của các cơ quan báo chí địa phương Trong đó, việc trình bày bối cảnh, quá trình hình thành của hệ thống di sản văn hoá vật thể tại Cà Mau là cần thiết để có căn cứ khoa học, khách quan làm nền tảng cho việc phát triển và giải quyết các vấn đề của luận văn ở các phần sau

Trong phạm vi luận văn, chúng tôi giới hạn phạm vi khảo sát là quá trình truyền thông của báo chí địa phương (báo in và báo điện tử) về những di sản văn hoá vật thể của Cà Mau đã được công nhận là di tích LS – VH Quốc gia