hoac nhu Chon do kyo (Thien dao giao), Taejongkyo (Dai tdng giao). hoac nhu tdn giao ngoai lai Hdi giao cung da xuat hien vdi tu each la mdt tdn giao mdi. Nhung tdn giao mdi nay do md[r]
Trang 1DO PHAT TRIEN NHUNG NAM GAN DAY
LYXUAN CHUNG*
y X a n Qudc chi cd mot dan tdc thuan
M.M nhat nhung lai la mot qudc gia da
tdn giao Trong tirng thdi ky lich sir nhat
dinh, tdn giao nay dugc de cao, chiem vi tri
chinh yeu trong ddi sdng xa hdi Han Qudc,
tdn giiio kia bi chen ep, bi ha thap gia tri
nhung da tdn giao ciing tdn tai d nai day da
dugc thuc chirng, dugc khang dinh Chiing
bo sung cho nhau, thiic day nhau phat trien
va cd tac ddng Idn tdi ddi sdng tinh than ciia
ngudi Han Qudc Budc vao thdi can dai, tu
tudng phuang Tiiy da iinh hudng tdi ban diio
Han, Cdng giiio va Tin lanh cung dii dugc
truyen bii Trudc sir phiin irng quyet liet ciia
trieu dinh phong kien ChoSon, Cdng giao va
Tin lanh gap khdng ft khd khan trong buoi
dau du nhap, truyen bii Tuy du nhap mudn
so vdi Ciic nude trong khu vuc Ddng Bac A
nhung Tin lanh d Hiin Qudc lai phat trien
nhanh nhiit, manh nhat trong khu vuc va
mang net dac trung rieng biet Thdi gian Tin
lanh du nhap vao Han Qudc dugc xac dinh
vao khoiing nam 1884, do mot nha truyen
giiio ddng thdi la biic sT ngudi My ten la
Horace N.Allen truyen vao Trong khoang
thdi gian ban 120 niim tinh den nay, qua
trinh truyen bii va phat trien Tin lanh cd
nhieu thiing tram nhung vai trd ciia nd dugc
danh gia la mang tfnh tfch cue ddi vdi xa hdi
* Tien sT Vien Nghien cuu Dong Bic A
va van hoii Han Qudc Tuy nhien, tir khi budc sang the ky XXI den nay, tdc do phat trien ciia tdn giao nay bi suy giiim
1 Vai tro cua dao Tin lanh ddi vdi xa hoi va van hoa Han Qudc
Tuy la tdn giao ngoai lai nhung Tin lanh
da ddng vai trd quan trgng, mang tfnh nhap the cao ddi vdi xa hdi va tdn giiio d Han Qudc, ddng vai trd nhat dinh trong cdng cudc dau tranh gianh dgc lap diin tdc thdi Nhat thude va xay dung dat nude thdi hien diii, giir vai trd Idn trong tiep bien van boa, thiic day van hoa Han Qudc phat trien va hdi nhap the gidi Cu the la nhirng vai trd sau:
Deio Tin Idnh hod chung ve'ri ddng chdy ciia tinh than yen nifc/c, tinh than ddn tgc cao ciia ddn te)c Han, co xuy tinh than ddn tgc, ddc biet Id trong thdi ky ddn tranh chiing phat xd Nhdt truac nam 1945
Mot dac diem khii noi bat ciia tdn giao Han Qudc vao thdi ky Nhat chiem ddng ban diio Han (1910 - 1945) la ciic to chuc tdn giiio, nhat la Tin lanh da tham gia tfch cue Viio cac phong trao yeu nude chdng phat xft Nhat Cac tfn dd dao Tin lanh tham gia tfch
cue vao cac phong trao nhu Phemg trao khai sdng, Phong trdo khdng Nhdt citu que'ic, Phong trdo bdo ve vdn hod ddn tgc Dac biet, trong Phong trdo De}c lap Mung 1 thdng
3 (1919), dao Tin liinh hau nhu da huy ddng
toan bd tinh than va lire lugng cho cudc van
Trang 2dgng niiy Bdn Tuyen nge'm dgc lap ciia Han
Qudc da dugc cdng bd trudc toan the qudc
dan va the gidi, 33 ngudi lanh dao phong triio
da ky ten vao Ban tuyen ngdn, trong dd cd
16 ngudi thude diio Tin liinh Phong trao ddc
lap hi dim trong be mau, Nhat Ban thing tay
dan ap Biet bao tfn dd Tin lanh da hy sinh,
nhieu nha thd bi ddt pha, nhi6u con chien bi
thieu sdng nhung tinh than yeu Nude kinh
Chiia ciia dao Tin limb d Han Qudc da hoa
chung dugc vdi tinh than dan tdc Han Dieu
nay tao nen net dac trung rieng biet ciia diio
Tin lanh Han Qudc so vdi ciic nude trong
khu vuc Hinh anh tdt dep dd cung khien cho
nhan sinh quan ciia ngudi Han Qudc ddi vdi
dao Tin lanh khac vdi mot so nude phuong
Ddng
Deio Tin Idnh eld dong gdp tich cue vdo si(
nghiep gido due e/ Hdn Que'ic
Trong thdi ky Nhat thuoc, diio Tin lanh
Hiin Qudc dugc diinh gia lii tdn giiio di tien
phong trong vice phiit trien ngdn ngu" Hiin
Qudc Trong bdi ciinh lich sir Nhat Biin
nghiem cam sir dung tieng Hiin, chu" Him thi
nhirng ddng gdp ciia dao Tin liinh trong ITnh
virc niiy ciing dugc diinh gia cao, khdng
nhCi"ng ddng gdp cho sir nghiep khai sang,
giiio due ma cdn cd y nghTa de cao tinh thiin
dan tdc
Sau khi Dai Han Dan Qudc ra ddi (1948),
sir ddng gdp cua diro Tin liinh ddi vdi sir
nghiep giiio due Hiin Qudc cang dugc khang
dinh NhCrng trudng Dili hgc Idn ciia Tin lanh
dugc thanh lap tir cudi the ky XIX nhu Yon
Sei, Ihwa da trd thanh nhCrng cai ndi dao tao
nhan tai, phuc vu kip thdi cho cdng cudc
cdng nghiep hoa hien d;ii hoa dat nude sau
giiii phdng
Ciing vdi da phiit trien giao due trong cii nude, dao Tin lanh ciing md idng cac trudng dai hgc va trudng pho thdng dac biet lii nhirng trudng hgc dac biet danh cho ngudi ngheo ngudi tan tat, khiem thi, khiem thfnh
Theo sach Hdn Que'ic, eldt nUe'/e vd con nguiri
(trang 117), tfnh den nam 2006, Han Qudc
da cd 143 trudng hgc dac biet cho ngudi tan tat gdm 7 trudng cho hgc sinh tram cam 12 trudng cho hgc sinh khiem thi, 18 trudng cho hgc sinh khiem thfnh, 18 trudng cho nhung ngudi bi khuyei tat ca the va 88 trudng cho hgc sinh thieu nang trf tue Ai cung biei rang, giao vien giiing diiy vii nhirng ngudi phuc vu cQng nhu tinh nguyen vien trong cac trudng nay da so la nhung tfn dd theo dao Tin lanh
Dao Tin Idnh ce') dnh huehig manh va sdu sac tin su hien deii ciia xd he}i Hem Qudc
Tir diiu nhCrng nam 60 the ky XX xa hdi Han Qudc budc viio mot thdi ky mdi - thdi
ky cdng nghiep hoii, hien dai hoa dat nude Tong thdng Park Jung Hee dugc coi la nha kien triic tai ba cho sir nghiep nay vii thdi diii
CLia dng Park (1963 - 1979) dugc coi la nen
dd tdng ciia kinh te Han Qudc ngiiy nay Su
danh gia ve Park Jung Hee ciia ngudi Han Qudc dugc tach biich thanh hai phiin la cd cdng lao nhung cung pham Idi liim Ldi lam chii yeu la mang tfnh chfnh tri Hg phe phan dng trong viec dan ap chfnh tri, miing niing cbii nghTa dia phuang, dan ap phong trao lao ddng Chfnh quyen ddc tai ciia tudng Park va tiep sau dd la Chun Doo Hwan, Nob Tiie Woo bi chi trich la vi pham quyen dan chii
Cac to chiic van ddng xa hdi chdng \A\ che
do ddc tai dugc bat diiu tir riit sdm Hg yeu cau thuc hien nghiem chinh n6n dan chu
Trang 3thuc sir trong khai niem tu do dan chii ma sach Anh Duang cua Kim Dae Jung da tao ra
chfnh phii Han Qudc neu ra Trung tam cua mot sir bien doi xil hdi sSu sac trong van de cac to chuc nay la cac to chiic sinh vien, to hoa hgp dan tdc
chiic ndng dan, cdng nhan boiit ddng dudi sir Ddi vdi cudc sdng va't vii nhgc nhan cua
hd trg ciia cac td chiic iing hd dan chii boa d tang Idp ngudi ngheo va ndi dau kho day diit
My Dieu dd da cho thay rd, sir hd trg diic do than phiin ngheo hen va nhirng ndi oan luc chfnh la cac to chiic tdn giao d nude khuat dem lai, dao Tin lanh d Hiin Qudc da ngoai chii yeu la My trong dd dao Tin lanh ra tay cuu giiip hg, xoa diu ndi dau trong tam vii Thien chiia giao la lire lugng chfnh linh hg Ndi mot each cu thd, ddi vdi tiing Trong qua trinh dan chii boa cua Han lap dan ngheo, nhirng ngudi vd gia cu nhirng Qudc cd hai sir kien quan trgng nhai la ngudi bd ndng thdn ra thanh phd kiem sdng Phong trao dim chu d Gwangju no ra vao gap phiii nhirng ciinh eo le, lira giit nhCrng thang 5 - 1980 va Phong trao dan cbii di6n ra ngudi tiin tat, cd dan khdng nai nuang tira, trong toan qudc vdi trung tam la thii dd Seoul nhung ngudi bi an oan, iin sai, gap phai ciinh vao thang 6 - 1987 Phong trao nam 1987 da trd treu trong ai tinh dang rat can sir trg yeu cau chinh quyen dgc tai quan sir tir chii:c giiip dti la ft di thi diio Tin lanh va nha thd lii
va phuc hdi che do bau cir Tdng thdng true nai hg nhd cay Han the nira, hg cdn nhan tiep Chfnh quySn ddc tai da bi khuat phuc dugc sir ddng vien, an iii ve mat tam linh trudc nhirng yeu ciiu ciia phong trao Ngudi Vdi gdc do tir thien, khdng the khdng khang lanh diio phong triio la ngudi dung dau cac dinh vai trd giiip dd ciia nha thd Tin lanh dang ddi liip dd la Kim Yong Sam, mot tfn Song, cd dieu sir trg giiip dd khdng phai la
hCru Trudng lao vii Kim Dae jung, mot tfn dd vd tu ma la cd didu kien Do la mong mudn
Thien chiia giao Cii hai dng triii qua nhi6u nhirng con ngudi dugc trg giiip dd tin theo nam trong vai trd ddi lap vdi chfnh phii quan dao Tin lanh Khdng ft ngudi sau liic khd sir va tirng bi biit giam Di6u dd cang cho khan dd da tin vao Chiia va trd thanh tfn do thay, diio Tin lanh va Thien chiia giao tham ngoan diio Nhung cung cd nhieu ngudi chi
gia tfch cue viio phong trao dan chii boa d dirng k i d miic cam an rdi trd ve vdi hdn nga
Han Qudc Vao xa hdi duang thdi, phong ciia minh
trao dd bi coi la chdng lai Dang cam quyen Mot iinh hudng quan trgng ciia dao Tin chdng liii chfnh phii O khfa Ciinh khac, ta lanh ddi vdi sir nhan thiic ve quan he xa hdi thay rang d;io Tin lanh da cd iinh hudng la lam chuyen bien nhan thiic tir y niem Nho miinh tdi xa hdi Hiin Qudc, cd the ndi la cd giao khat khe tdn ti triit tu nghiem ngat sang vai trd nhiit dinh ddi vdi sir bien doi xa hdi tu do, binh dang, bac ai NhCrng hii tuc ciia Kim Yong Sam va Kim Dae Jung sau niiy che do phong kien, tu tudng trgng nam khinh lan lugt diu trd thanh Tong thdng Han Qudc nu, che do da the, bao hanh phu nu: la nhCrng cCing da dua ra mot loat chfnh sach xa hdi didu bi dao Tin lanh phe phan gay gat Trong mang tfnh dai chiing va chuyen tir chfnh thdi ky chuyen bien tir che do phong kien quyen quan sir sang dan sir Dac biet, chfnh sang che do dan chu, diio Tin lanh a Han
Trang 4Qudc cd the ndi da cd anh hudng mang tfnh
can ban Ngay nay iinh hudng quan trgng
nay ciia diio Tin lanh cang sau sac ban va cd
y nghTa nhan van nhat dinh trong xa hdi Hiin
Qudc
Dao Tin Idnh cd vai tro le'm trong van de
tii'p hien vdn had a Hdn Que'ic - tao nen
ntiinig net tueri mdi
Mdi dan tdc cd mot biin sac van hoa rieng
Dieu dd tii:c la van boa dan tdc mang tinh di
truyen tir the he nay sang the he khac trong
the ling xir vdi mdi trudng tu nhien va xa hdi
Bdi the van hoa chiifa dung yeu td trudng
tdn Mat khac, tfnh di truyen dd khdng phiii
nhai thanh biit bien ma cd the bien ddi, thiim
chf dot bien theo nhCrng quy tac ma thuc the
van hoa dd quy dinh
Van hoa Han Qudc trong qua trinh tiep
xiic, giao luu vdi van boa phuang Tay da
bien ddi va cd nhieu net trd nen tuoi mdi
Trong qua trinh van hoa bien ddi va trd nen
mdi me dd, Kitd giao cd vai trd rai Idn
Tin lanh gdp phan lam phong phii them
nhCfng sinh hoiU van boa va ddi sdng tinh
than ciia ngudi Him Qudc
Trong xa hdi Han Qudc ngay nay, hien
Viin tdn tidi tdi 500 \t hdi lang, chu yeu la \t
hoi mang tfnh tdn giao, tfn ngudng dan gian
Day la nhCrng hoiU ddng tiio ra net van hoa
truyen thdng ciia dan tdc Han va nhCrng 16
hdi nay thudng d\tn ra vao mua xuiin va mua
thu Tuy vay, viio dau miia he, \t hdi ciia
Phat giao (16 Phat dan) dugc td chiirc vdi quy
md riit Idn va da xac dinh dugc vi the trong
tam Iinh ngudi Han Qudc Tir khi Kitd giao
xam nhiip Hiin Qudc, Id No-en vao dip cudi
nam ngay cang tran ngap khdng khf tuoi vui,
cho du thdi tiet mua ddng tuyei roi gia hinh
TCr xua tdi niiy, mot thang hai Ian, vao miing mot va ngay riim, nhCrng ngudi dan theo Phat giao Ien chtia ciing le da tiio nen mot net van hoa truyen thdng Ngay nay cu mdi chii nhat, xii hdi Han Qudc cd them mdt net van boa mdi bdi nhti:ng tfn dd Kitd giiio
di \t nha thd Nha thd mgc len khiip noi tren da't nude Han Qudc va ngudi di \t ddng nhu triiy hdi Hon nua mdi dip vao \l Giang sinh
cac nha thd dugc trang hoiing long lay va
khdng khf tuoi vui ciia ngay \t nay khdng chi
dirng liii trong ciic nha thd va cdng ddng giao dan ma lan rong ra toan the xa hdi Bieu hien cho sir lan rdng niem vui khdng chi khudn lai trong ITnh vuc tinh thiin va Ian sang Cii ITnh vuc phat trien kinh te
Mua Giang sinh cdn dugc ggi lii miia mua sam, tir nhirng trang thiei bi phuc vu cho le No-en cho den sinh boiil viit chat va van hoa gia dinh deu dugc bay biin khap noi vdi nhieu hinh thirc quiing cao sdi ddng, hap diin
va da tiio cho xa hdi Han Qudc dudng nhu nang ddng ban han, tuoi mdi ban Ien Tir dd,
cd the thay rang, Kitd giao da vugt ra khdi phiim vi tdn giao thuiin tuy va cd ddng gdp viio viec lam phong phii them nhCrng sinh boat van hoa ciia Him Qudc
2 Nguyen nhan suy giam tdc do phat trien dao Tin Lanh d Him Qudc nhirng nam giin day
Theo thdng ke trong Nien gidm te'm gido Hdn Qudc, tfnh den nam 1977, Han Qudc cd
tdi 5.001.491 tfn dd Tin lanh, 23.526 chirc sac (gdm ca muc su va giao sT) va 19.457 nha thd Vdi sd lugng tfn dd vii nha thd nhu vay Tin lanh dii trd thanh mdt trong ba tdn giao Idn ciia Hiin Qudc (Phiit giao Tin limb
va Thien chiia giao)
Trang 5Nien gidm ton gido Hdn Qudc cung da
thdng ke cu the so giao dudng, sd chirc sac
va tfn dd cua cac tdn giao d tirng khu vuc d
Han Qudc O day chi trfch dan lai sd lieu cua
ba tdn giao Idn theo diing thiir tu ciia cudn
sach, trang 188 (tfnh den 1977):
1 Phat giao: so chiia: 7.416; chiic sac:
23.015; tfn dd: 12.906.851
2 Thien chiia giao: sd nha thd: 2.308;
Chii-c sac: 4.130; tfn do: 1.093.829
3 Tin lanh: so nha thd: 19.457; chuc sac:
23.526; tfn dd: 5.001.491
Xem xet sd lieu tren, neu xet d khfa canh
tfn dd thi dao Tin Lanh phai xep d hang thir
hai; neu xet sd lugng giao dudng thi dao Tin
Lanh phai xep d vi trf hang dau Dieu nay
cho thay, viec truyen ba dao Tin Lanh d Han
Qudc vao nhirng nam 70 ciia the ky XX phat
trien rat manh, cd the coi la mdt hien tuang
biing nd
Den nam 1990, diing nhu nhan xet ciia
chiing tdi, Nien gidm ton gido Hdn Qudc,
trang 208, da thdng ke sd lieu va xep dao Tin
lanh d Han Qudc len vi trf thu hai, cu the nhu sau:
1 Phat giao: sd chua: 9.231; chiic sac: 25.205; tfn dd: 20.696.948
2 Tin lanh: sd nha thd: 34.407; chiirc s k : 58.288; tfn dd: 11.888.374
3 Thien chiia giao: sd nha thd: 844; chiic
sac: 7.640; tin do: 2.632.990
Theo sd lieu tren, ta thay, dao Tin lanh
tiep tuc phat trien rat manh, tuy sd tfn do van
dirng sau Phat giao nhung da tang gap ddi chi sau hon chuc nam, dac biet la sd nha thd tang them 14.950 nha thd
Tir nam 1985, chfnh phu Han Qudc bat dau di6u tra tdn giao cua ngudi dan d cac cudc tdng dieu tra dan so vao cac nam 1985,
1995 va 2005 Cac cudc dieu tra nay da dua
ra dugc con sd thdng ke day du, chfnh xac ve dan sd tdn giao ciia Han Qudc tai cac thdi diem tren Dieu dd cd the giiip chiing ta tim hieu rd ban sir phan bd dan sd tdn giao cua Han Qudc ndi chung va dao Tin lanh trong the ddi chieu, so sanh Cu the nhu sau:
Bang 1: Phan bd tin do tdn giao cua Han Qudc (1985 - 1995 - 2005)
^ [ ^ n giao
N a r r i \
1985
1995
2005
Khong ton giao 23.216.356 21.953.315 21.865.160
Dao Tin lanh
6.489.282 8.760.336 8.616.438
Thien chua giao 1.865.397 2.950.730 5.146.147
Phat giao
8.059.624 10.321.012 10.726.463
Nho giao 483.366 210.927 104.575
Khac
305.627 357.390 582.651
Nguon: Tdng dieu tra ddn sdtheo cac nam'"
nha't trong tdng dan sd
- Trong ba tdn giao Idn, Phat giao cd tin
'" Ddn lai so lieu theo Xr7 hoi Han Quoc hien dgi trang dd nhieU nhat
190: Truang Dai hoc Seoul bien scan; Nxb Dai hoc Quoc
gia Ha Noi
Trang 6- Thien chiia giao cd sir tang trudng nhanh
trong phat trien tfn dd
- Budc sang the ky XXI, cu the la nam
2005 tfn dd Tin lanh bat dau cd xu hudng
giiim
Bang 2: Ti le tin do cac tdn giao
De hieu rd ban, ta cung xem Bang 2 thdng ke ty le tfn do cac tdn giao
^Ton giao
Nam ^ \
1985
1995
2005
Khong ton giao 57.4 49.3 46.7
Phat giao 19.9 23.2 22.9
Tin lanh
16.1 19.7 18.4
Thien chiia giao 4.6 6.6 11.0
Nho giao 1.2 0.5 0.2
Khac
0.8 0.8 0.8
Tong
100.0 100.0 100.0
Nguon: Tdi cdu triic di(a tren bang T-'
Xem Bang 2, ta thay, nam 1985, ngudi
khdng tdn giao chiem 57,4% tdng dan sd;
dan sd Phat giao chiem ti le cao nhat trong
ba tdn giao Idn vdi con sd 19,9%: ti le theo
Tin lanh chiem 16,1% va Thien chiia giao
chiem 4,6% tdng dan sd
Mudi nam sau, ti le ngudi khdng tdn giao
giiim xudng dudi mdt nira tdng dan sd la
49,3%; ti le dan sd Phat giao tang len
(23,2%); ti le dan sd Tin lanh cung tang Ien
(19,7%) va ti le dan sd theo Thien chiia giao
cung tang (6,6%) so vdi tdng dan sd
Nam 2005, ti le ngudi khdng tdn giao tiep
tuc giiim (46,7%), ti le dan sd Phat giao giam
chut ft; ti le dan so Tin lanh giiim, ti le dan
sd Thien chiia giao tang
Mdt van dt dat ra ddi vdi dao Tin Lanh d
Han Qudc hien nay la tim ra nguyen nhan tai
sao dao nay lai suy giam trong nhung nam
g^n day Mdt sd nha nghien ciiu tdn giao
Han Qudc da neu ra may diem chfnh nhu
sau:
' Dan lai sach tren trang 191
Thu nhdt Id sif canh tranh quyet liet ciia ton gido truyen thdng vd tdn gido meri
Tdn giao truyen thdng (chii yeu la Phat giao) d Han Qudc dugc hinh thanh tir rat lau trong lich sir Phat giao va Nho giao cung dugc du nhap vao Ban diio Han vao nam 392 thdi Ba vuang qudc Tdi thdi ky Koryo (918
- 1392), Phat giao trd thanh qudc giao Chuyen sang thdi ky ChoSon (1392-1910), Phat giao dan dan mat vi the va phiii nhudng chd cho Nho giao Phat giao liii sau vao trong niii Tuy vay, mdi quan tam ciia ngudi dan tdi Phat giao khdng hoan toan ma't di, tham chf ngay ca trong vuong thai, van cd ngudi tin theo Phat giao, nhieu nha nho thuc thu lai am hieu sau s k triet ly Thien hgc Sau ngay giai phdng, Nho giao - tdn giao ludn Ciinh tranh vdi Phat giao da mat vai trd thdng tri xa hdi thi ngudi dan lai trd ve vdi Phat giao Phat giao xudng ndi va nhanh chdng trd thanh tdn giao dai bieu ciia dan tdc Han trong thdi dai mdi Trong sudt thdi ky Thien chiia giao va diio Tin lanh phat trien miinh me, Phat giao cQng phat trien va trd
Trang 7thiinh tdn giao ciinb tranh quyet liet Triet
thuyet lir bi hi xii cua nha Phat chii trgng vao
tiim linh con ngudi van la niem ddng vien an
in Idn ddi vdi con ngudi phuang Ddng ndi
chung Han Qudc ndi rieng He thdng chua
chien d Han Qudc deu cd khudn vien rdng
thoang tren niii cao phong canh niii non
hiing vT ciing td diem them cho nhCrng kien
true cd kfnh da trd thanh diem tu hdi cua
ngudi dan Han Qudc sau nhirng ngay lam
viec cang thang Nbidu ngdi chiia ndi tieng
ciia Han Qudc da dugc UNESCO cdng nhan
la di Siin van hoa the gidi Bd kinh Phiit dugc
ngudi Han Qudc sudt 16 nam trdi khac bang
gd tir thdi Koryo cung dugc UNESCO cdng
nhiin la di san van boa the gidi Mdt kenh
truyen hinh rieng ciia Phat giao dugc phat
rdng rai va quiin trgng ban, mdi ngudi den
vdi Phat giao vdi mdt tinh thiin tu nguyen,
mdt tiim Idng trong sang, khdng vu Igi
khdng theo dudi muc dfch ca nhiin tiim
thudng
Han Qudc thi hanh chfnh sach tu do tdn
giao cho nen, trong khi xa hdi Han Qudc cd
nhieu tdn giao cung tdn tai thi mdi ca nhan
cd quyen lira chgn tdn giao cho minh Lich
sir lau ddi ciia Phat giao ciing nhiJng the
miinh ciia Phat giao neu tren da va dang la
tdn giao miinh nhat d Han Qudc hien nay va
la tdn giao Ciinb tranh quyet liet vdi diio Tin
liinh
Ddng thdi d Han Qudc hien nay nhieu
tdn giao mdi xuai hien va dan diin khang
dinh vi the Chiing h;^in nhu Wonbulkyo
(Vien Phiit giao) phat trien tir Phiit giiio
Chung Siin Kyo (Timg San giiio) lii'y hinh
lugng TanGun lam nen tiing rdi kei hgp vdi
tfn ngudng dan gian cac tdn giao trong dan
gian hoac nhu Chon do kyo (Thien dao giao), Taejongkyo (Dai tdng giao) hoac nhu tdn giao ngoai lai Hdi giao cung da xuat hien vdi tu each la mdt tdn giao mdi
Nhung tdn giao mdi nay do mdi xuat hien nen each thiic truyen giao va ldi keo tfn dd rat dugc chii trgng Dac biet la Hdi giao, mdt tdn giao cd nhieu tfn dd sung dao nhat the gidi Day cung lii mdt thach thiic mdi ddi vdi dao Tin lanh ciia Han Qudc
Thu lied Id sij canh tranh cua Thien chiia gido
Theo cac bang thdng ke neu d phan tren, Thien chiia giao d Han Qudc phat trien di len Cd y kien cho rang, sir dau tu cua Thien chiia giao vao y te da bat dau cd hieu qua ddi vdi mdt xa hdi chuyen sang thdi ky gia hoa nhu Han Qudc Chiing tdi cho rang, ly giai nhu vay la cd ly Xa hdi Han Qudc da phat trien, miic sdng cao Ien, ti le ngudi gia tang cao va nhu cau trudc mat la cham lo siic khoe Mc gia yeu da trd nen cap thiei Bdi the, phiic Igi xa hdi ve y te ciia Thien chiia giao
da ngay cang thu biit nhieu cho sir lira chgn tdn giao cua cac ca nhan
Thd ba Id su phat trien ciia cdng nghe thdng tin vd Internet
Cd the ndi rang, thdi dai ngay nay la thai diii cua cdng nghe thdng tin Cdng nghe thdng tin phat trien da nhanh chdng lien kei con ngudi vdi nhau vugt qua thdi gian vii khdng gian Internet phat trien da dap iing dugc nhu cau ciia con ngudi mudn tim hieu
cac van d6, trong dd cd cii van dd ve tam
Iinh Nhii'ng thdc mac, nhung dieu ma ban khdng the ly giiii tham chf cii viec tien doan
sd menh con ngudi tien doiin mdt sir viec, biin cd the tim hieu qua internet Cdng nghe
Trang 8mdi ciia khoa hgc ky thuat cd the cung cap
thdng tin da chieu de ban lira chgn va mgi
van de ve tdn giao uu diem va nhugc diem,
diing hay sai cd Igi hay khdng cd Igi cd
thuc sir cuu rdi Iinh hdn hay khdng cung
dugc trinh bay va ly giai Dieu tai nhien la
cac tdn giao deu sir dung phuang tien nay de
truyen giao va rao giang "tfnh uu viet" ciia
tdn giao minh, nhung, ngudi mudn tim hieu
liii cd quyen lira chgn chii khdng nhu trudc
day hg chi biet thdng tin mdt chidu Nhu
vay, tfnh canh tranh giira cac tdn giao cang
miinh ban va cac tfn dd cung khdng d6 diing
bi Idi keo Cd le thdng qua cdng nghe mdi
nay, nhan thirc ciia mdt bd phan ngudi Han
Qudc ddi vdi dao Tin Lanh da cd sir thay ddi
va sd lugng tfn dd da khdng cdn tang m;inh
nhu trudc nira chang?
Ngoiii nhCrng nguyen nhan sau xa tren,
cdn cd mdt thuc te sd lugng tfn dd theo diio
Tin lanh tren the gidi, diic biet la d phuang
Tay cung da giiim trong nhirng nam diiu the
ky XXI nay Thuc te niiy khdng ft thi nhieu
cung iinh hudng tdi xa hdi Han Qudc, iinh
hudng tdi sir phat trien dao Tin lanh d diiy
Dau sao, diio Tin lanh d Han Qudc bien
nay van la mdt tdn giao manh, cd vi the nhiit
dinh trong xa hdi Han Qudc duong dai
Va'n de dat ra ddi vdi Giao hdi giiio sT,
cac tfn dd dao Tin lanh d Han Qudc hien nay
la lam the nao de phuc hdi tdc do phat trien
dao nay Day la mdt van dd Idn va nan giai
trong thdi dai toan cau boa cung vdi thdng
tin da dang Mc)t sd nguyen nhan da dugc
neu ra d tren nhirng de khdc phuc hoa giai
va cai thien tinh hinh hii la nhCrng thir thach
vd cung to Idn Mdt sd viin dc dii dugc neu ra nhu: Tiep tuc phat huy nhung mat tfch cue CLia diio Tin lanh d trong nude; Tu than
"phiin tinh" de xem xet hii nhung dieu biit cap ca ve If luiin liin td chu^c giao hdi giao dudng sd lugng giiio sT sir thai qua trong viec truyen giao Hon nira sir truyen ba diio Tin lanh Han Qudc d nude ngoiii khdng dugc thanh cdng nhu y mudn cung cd tiic ddng ngugc trd ki Dd lii viin dc mil thirc tien the
ky XXI dat ra nhCrng yeu ciiu mdi cho Tin lanh Han Qudc ma trudc hei la d ngay Han Qudc
TAI LIEU THAM KHAO
1 Han Que'ic: Ddt nude eon ugKefi Co quan
hiii ngoai Han Qudc, Seoul Hiin Quoc, Hii Noi,
2006
2 Xd hgi Hem Que'ic hien dgi, Nxb Dai hoc
Qudc gia Hii Noi, 2007
3 Mai Thanh Hiii, Te'>n gie'io the giiit vet Viet Nam, Nxb Van hoa - Thong tin Ha Noi, 2006
(Tap III)
4 Vien Nghien cii'u ton giiio xa hoi Hiin
Qudc, Nien giiim Te'm giiio Hem Que'ic, Seoul
1993
5 Vien Khoa hoc xa hoi Viet Nain, Trung
tam Nghien cii'u Han Qudc, Te')n gicio d Him Qudc va Viet Nam: Nghien cicu so simli Hii Noi,
2007
6 Lich sif Him Qiie'ie; Nxb Dili hoc Qudc gia
Ha Noi
7 Him Qudc: Lich sie ve) vim hoii, Nxb Viin
hod, 1996
8 Tiip chf Nghien cuu Dong Biic A sd 7 (77) nam 2007
9 Byung Nak Song, Kinh te' Him Qudc dang tren elcjy, Nxb Thdng ke, Hii Noi - 2002
11 Seo Jung-min, Lich sd ciia giiio hgi liim Qiie'ie, Nxb Salim, Seoul, 2003