Giáo án hóa 8 cao thị diệu huyền

3/ Tách chất ra khỏi hỗn hợp : 15 phút Hoạt động của giáo viên - học sinh Nội dung bài học -Hãy nêu tính chất khác nhau của cồn& nước - Thảo luận nhóm - Dựa vào tính chất khác nhau của

Trang 1

Ngày soạn : 06/ 8 / 2010

Tiết 1 : MỞ ĐẦU MÔN HÓA HỌC

A > Mục tiêu :

 Hóa học là khoa học nghiên cứu các chất , sự biến đổi chất và ứng dụng của chúng

 Hoá học có vai trò rất quan trọng trong đời sống của chúng ta

 Cần phải làm gì để học tốt môn hóa học ?

 Khi học môn hóa học cần chú ý các hoạt động sau :

 Tự thu thập tìm kiếm kiến thức , xử lý thông tin , vận dụng và ghi nhớ

 Học tốt môn hóa học là nắm vững và có khả năng vận dụng kiến thức đã học

 Bước đầu các em học sinh biết rằng : hóa học có vai trò quan trọng trong cuộc sống của

chúng ta Chúng ta phải có kiến thức về các chất để biết cách phân biệt và sử dụng chúng B

> Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :

1 Giáo viên :* Phương pháp : thuyết trình , đàm thoại

* Đồ dùng dạy học : Dụng cụ hóa chất : Giá để ống nghiệm chứa dd CuSO4 Dd NaOH , dd

HCl đinh sắt , khay nhựa và kẹp ống nghiệm

2 Học sinh :

C > Tiến trình dạy học :

I/ Ổn định tổ chức (2 phút )

II/ Kiểm tra bài cũ :

III/ Dạy hocï bài mới

1/ Đặt vấn đề chuyển tiếp vào bài mới :

Giáo viên giới thiệu bài : Vì sao tên gọi môn học này là môn hóa học ? Vậy hóa học làø gì?

Có vai trò trong thực tiễn ra sao ? Tiết này chúng ta hiểu rõ

2/ Dạy bài học mới

Hoạt động 1 : I/ Hoá học là gì ? (20 phút)

học

Các em hiểu hóa học là gì ? "

*Để hiểu rõ hóa học là gì chúng ta sẽ tiến hành thí nghiệm

*Giới thiệu dụng cụ và hóa chất Yêu cầu học sinh quan sát trạng thái , màu sắc

của các chất : dd CuSO4, dd NaOH , dd HCl chứa trong các ống nghiệm

*Quan sát và nhận xét :

- dd CuSO4 : trong suốt , màu xanh

- dd NaOH ; trong suốt , không màu

- dd HCl : trong suốt , không màu

*Tiến hành thí nghiệm1 : DD CuSO4 tác dụng với dd NaOH

*Quan sát và nhận xét

TN1:xuất hiện chất mới màu xanh , không tan

*Thí nghiệm 2 : cho đinh sắt vào dd HCl vào dd CuSO4

*Quan sát và nhận xét

TN2 : + Có bọt khí

+ Một phần bên ngoài đnh sắt có màu đỏ

*Qua các hiện tượng của thí nghiệm , các em có thể rút ra kết luận gì ?

Thảo luận nhóm

Ở các thí nghiệm trên,đều cóù sự biến đổi các chất

I/ Hoá học là

Trang 2

Gọi đại diện 1 nhóm nêu kết luận

Người ta dùng cốc nhôm để chứa nước , vậy có thể dùng cốc nhôm để chứa nước vôi

được không ? "

Gọi đại diện tùng nhóm học sinh trả lời

*Hóa học là gì ?

Hoạt động 2 : II/ Hóa học có vai trò như thế nào trong cuộc sống chúng ta: (10 phút)

Hoạt động của giáo viên – học sinh Nội dung bài học

- Đặt vấn đề : vậy hóa học có vai trò như thế nào ?

- Nêu câu hỏi :

* Em hãy kể tên một vài đồ dùng , vật dụng sinh hoạt được sản xuất

từ nhôm , sắt , đồng , chất dẻo … ?

*Các đồ dùng vật dụng trong gia đình : soong , nồi ,dao , giày , dép ,

xô

* Em hãy kể tên một vài loại sản phẩm hóa học dùng trong sản xuất

nộng nghiệp ?

* Các sản phẩm hóa học dùng trong nông nghiệp là : phân hóa học ,

thuốc trừ sâu , chất bảo quản thực phẩm

c Em hãy kể tên những sản phẩm hóa học phục vụ trực tiếp cho việc

học tập của em và cho việc bảo vệ sức khỏe của gia đình em ?

Những sản phẩm hóa học phục vụ cho công việc học tập của em là :

sách , vở , bút , mực , tẩy , cặp sách

Những sản phẩm hóa học phục vụ cho việc bảo vệ sức khỏe : các loại

thuốc chữa bệnh

- Em có kết luận gì về vai trò của hóa học trong cuộc sống của chúng

ta ?

II/ Hóa học có vai trò như thế nào trong cuộc sống chúng ta:

* Hoá học có vai trò rất quan trọng trong đời sống của chúng ta

Hoạt động 3 : III/ Phải làm gì để học tốt môn hóa học ? (10 phút)

- Yêu cầu học sinh thảo luận nhóm để trà lời

câu hỏi : " muốn học tốt bộ môn hóa học em

phải làm gì ? "

- Gợi ý các nhóm thảo luận theo hai phần :

1 Các hoạt động cần chú ý khi học môn hóa

học

2 Phương pháp học tập môn hóa học như thế

nào là tốt ?

- Thảo luận nhóm và cử đại diện nhóm phát

biểu ý kiến

- Các nhóm khác theo dõi , bổ sung

III/ Phải làm gì để học tốt môn hóa học ?

1 Khi học môn hóa học cần chú ý các hoạt động sau : * Thu thập tìm kiếm kiến thức

* Xử lý thông tin : nhận xét hoặc tự rút ra kết luận cần thiết

* Vận dụng : đem những kết luận ra từ bài học vận dụng vào thục tiễn

* Ghi nhớ , học thuộc những nội dung quan trọng

2 Phương pháp học tốt môn hóa học : nắm vững và có khả năng vận dụng kiến thức đã học

IV/ > Củng cố khắc sâu kiến thức : (3 phút)

1 Củng cố a/ Hóa học là gì ? Vai trò của hóa học trong đời sống ? Các em cần phải

Trang 3

Ngaøy soán 07 / 8 / 2010

Chöông 1 : CHAÂT - NGUYEĐN TÖÛ - PHAĐN TÖÛ

Tieât 2 : CHAÂT

A > Múc tieđu :

Khaùi nieôm chaât vaø moôt soâ tính chaât cụa chaât

- Bieât ñöôïc caùc caùch:

+Quan saùt, laøm thí nghieôm hình ạønh, maêu chaât Ruùt ra ñöôïc nhaôn xeùt veă tính chaât cụa chaât

+ Phađn bieôt chaât vaø vaôt theơ ,

Bieât ñöôïc moêi chaât ñeău coù nhöõng tính chaât nhaât ñònh

+ So saùnh tính chaât vaôt lí cụa moôt soâ chaât gaăn guõi trong cuoôc soâng, bieât caùch söû dúng caùc

chaât vaø bieât öùng dúng caùc chaât ñoù vaøo vaøo nhöõng vieôc thích hôïp trong ñôøi soâng sạn xuaât

– Thích thuù böôùc ñaău ñöôïc laøm quen vôùi moôt soâ dúng cú , hoùa chaât thí nghieôm , laøm quen

vôùi moôt soâ thao taùc thí nghieôm nhö cađn , ño , hoøa tan chaât

B > Chuaơn bò cụa giaùo vieđn vaø hóc sinh :

1 Giaùo vieđn: * Phöông phaùp Tröïc quan , ñaøm thoái , thạo luaôn

* Ñoă duøng dáy hóc : Dúng cú hoùa chaât:+ cađn, coâc thụy tinh coù vách , kieăng ñun , nhieôt keâ ,

ñụa thụy tinh, saĩt, nöôùc caât, coăn, muoâi aín

2 Hóc sinh : Ñóc tröôùc baøi hóc

C > Tieân trình dáy hóc :

I/ OƠn ñònh toơ chöùc (2 phuùt )

II/ Kieơm tra baøi cuõ : (5 phuùt )

Hoùa hóc laø gì ? Vai troø cụa hoùa hóc trong cuoôc soâng cụa chuùng ta ? Phöông phaùp ñeơ hóc taôp

mođn hoùa hóc (10 ñieơm )

Ñaùp aùn : Keât luaôn phaăn I , II , III Baøi môû ñaău mođn hoùa hóc

III/ Dáy hocï baøi môùi

1/ Ñaịt vaân ñeă chuyeơn tieâp vaøo baøi môùi :

Giaùo vieđn giôùi thieôu baøi : Mođn hoùa hóc laø khoa hóc chuyeđn nghieđn cöùu veă hoùa chaât Vaôy

chaẫt coù ôû ñađu ? chaât coù nhöõng tính chaât naøo ? Bieât ñöôïc tính chaât cụa chaât coù lôïi gì ? Ñeơ

hieơu roõ caùc vaân ñeă tređn chuùng ta tìm hieơu baøi chaât

2/ Dáy baøi hóc môùi

Hoát ñoông 1 : I/ Chaât coù ôû ñađu ? (15 phuùt )

Hoát ñoông cụa giaùo vieđn – hóc sinh Noôi dung baøi hóc

- Em haõy keơ teđn moôt soâ vaôt theơ xung quanh ta ?

- Thođng baùo : caùc vaôt theơ xung quanh ta ñöôïc chia laøm 2 loái chính

+ Vaôt theơ töï nhieđn vaø Vaôt theơ nhađn táo

- Yeđu caău hóc sinh phađn loái caùc vaôt theơ ôû ví dú ñaõ neđu

- caùc vaôt theơ laø : baøn gheâ , caây , coû , sođng , suoâi …

- Cho hóc sinh thạo luaôn nhoùm baøi taôp :

Em haõy cho bieât loái vaôt theơ vaø chaât caâu táo neđn töøng vaôt theơ trong bạng phú

Vaôt theơ

Vaôt theơ töï nhieđn Vaôt theơ nhađn táo

- Cađy , coû - Baøn , gheâ

- Cho hóc sinh thạo luaôn nhoùm baøi taôp :

Em haõy cho bieât loái vaôt theơ vaø chaât caâu táo neđn töøng vaôt theơ trong bạng sau :

I/ Chaât coù ôû ñađu ?

*Chaât coù khaĩp mói nôùi , ôû ñađu coù vaôt theơ laø ôû ñoù chaât

Ví dú : + Vaôt theơ : hát gáo , baøn gheâ

+ Chaât : tinh boôt , Xenlulođzô

Trang 4

TT Tên gọi Vật

tạo nên vật thể 1

- Giáo viên và học sinh cả lớp nhận xét kết qủa

- Qua các ví dụ trên các em thấy : " chất có ở đâu ? "

Hoạt động 2 : II/ Tính chất của chất : (10 phút )

- Cho HS quan sát lưu huỳnh , nhôm nhận xét về trạng thái và màu sắc

-làm thí nghiệm cho lưu huỳnh vào ống nghiệm nước lắc nhẹ

- Yêu cầu học sinh nhận xét tính tan của lưu huỳnh

-GV làm thí nghiệm đun lưu huỳnh đến khi lưu huỳnh nóng chảy dùng

nhiệt kế đo

Yêu cầu học sinh quan sát và cho biết nhiệt độ nóng chảy của lưu huỳn ?và

khi cháy có hiện tượng gì ? (GV gợi ý khí thoát ra là khí sunfurơ )

- Đại diện nhóm trả lời -Tính chất của lưu huỳnh ?

Yêu cầu học sinh nhận xét tính chất về 2 chất : muối và đường

- Nêu và so sánh để hiểu biết về tính chất của chất

- Kết luận : mỗi chất có những tính chất nhất định

- Chỉ ra tính chất vật lý của muối và đường

- Đường cháy  tính chất hóa học

- Làm thế nào đề biết được tính chất của chất ?

- Cho học sinh quan sát mẫu sắt , sau đó cho vào cốc nước

Ghi kết qủa vào bảng nhóm

Quan sát Dùng dụng cụ để đo Làm thí nghiệm

II/ Tính chất của chất 1/ Mỗi chất c ó những tính chất nhất định

-VD : Tính chất của lưu huỳnh

+ là chất rắn , dạng bột , màu vàng tươi ,không tan trong nước , nhiệt nóng chảy = 113oC

+ lưu huỳnh cháy sinh ra khí có mùi hắc (khí sunfurơ)

*Kết luận : mỗi chất có những tính chất vật lý và hóa học nhất định

2/ Việc hiểu biết tính chất của chất có lợi gì ? (10 phút )

- Đặt vấn đề :

Tại sao chúng ta phải biết tính chất của các

chất ? Để trả lời câu hỏi trên giáo viên yêu

cầu học sinh phân biệt cồn và nước qua thí

nghiệm GV làm

- Học sinh đại diện trả lời

- Đọc thông tin sgk  kết luận

+ Giúp phân biệt chất này với chất khác

+ Biết cách sử dụng

2/ Việc hiểu biết tính chất của chất có lợi

gì ?

* Giúp phân biệt chất này với chất khác

* Biết cách sử dụng chất

* Biết ứng dụng chất thích hợp trong đời sống và sản xuất

IV > Củng cố và khắc sâu kiến thức (3 phút )

Trang 5

Ngày soạn :13 / 08 / 2010

Tiết 3 : CHẤT ( tt )

+ Khái niệm về chất nguyên chất và hỗn hợp

+ Cách phân biệt chất nguyên chất và hỗn hợpø dựa vào tính chất vật lí

+ Phân biệt chất và vật thể ,chất nguyên chất và hỗn hợpø

+ Tách được một chất rắn ra khỏi hỗn hợp vào tính chất vật lí

+ Học sinh tiếp tục làm quen với một số dụng cụ thí nghiệm và tiếp tục được rèn luyện một số thao tác thí nghiệm đơn giản

B > Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :

1 Giáo viên * Phương pháp : Trực quan , đàm thoại

Dụng cụ hóa chất : Đèn cồn , kiềng sắt , cốc thủy tinh , 2 - 3 tấm kính , kẹp gỗ , đủa thủy tinh , ống hút Muối ăn , nước cất , nước tự nhiên

2 Học sinh : Học thuộc bài cũ và đọc trước phần bài còn lại (sgk)

II/ Kiểm tra bài cũ : (5 phút )

1/ Làm thế nào để biết được tính chất của chất ? (4đ)

2/ Việc hiểu biết được tính chất của chất có lợi gì ? vd ? (6đ)

Đáp án :1/ Để biết được tính chất của chất thì phải : (4đ)

Quan sát Dùng dụng cụ để đo Làm thí nghiệm

2/ Việc hiểu biết được tính chất của chất có lợi : (4đ)

* Giúp phân biệt chất này với chất khác

* Biết cách sử dụng chất

* Biết ứng dụng chất thích hợp trong đời sống và sản xuất

VD : Biết được tính chất của cồn cháy được ta phân biệt giữa cồn và nước,biết dùng cồn làm

nhiên liệu ,dùng để sử dụng trong phòng thí nghiệm (đèn cồn ) (2đ)

1/ Đặt vấn đề chuyển tiếp vào bài mới :

Bằng cách nào để phân biệt chất tinh khiết và chất có lẫn tạp chất (hỗn hợp) ? Vậy muốn tách chất ra khỏûi hỗn hợp dựa vào phương pháp nào ? Tiết này giúp chúng ta hiểu rõ các

vấn đề trên

2 Dạy bài học mới :

Hoạt động 1 : III/ Chất tinh khiết (15 phút )

Hoạt động của giáo viên - học sinh Nội dung bài học

- Cho học sinh quan sát các chai nước khoáng , nước cất và nước tự nhiên

- Tiến hành thí nghiệm ; dùng ống hút nhỏ lên 3 tấm kính

+ Tấm 1 : 2 giọt nước cất

+ Tấm 2 : 2 giọt nước khoáng

+ Tấm 3 : 2 giọt nước tự nhiên

Đặt các tấm kính lên ngọn lửa đèn cồn để nước từ từ bay hơi hết

- Hướng dẫn học sinh quan sát các tấm kính và ghi lại các hiện tượng

- Ghi kết qủa như sau :

III/ Chất tinh khiết 1/ Hỗn hợp :

- Gồm nhiều chất trộn lẫn với nhau

- Có tính chất thay đổi phụ thuộc vào thành phần của hỗn hợp Ví dụ : nước muối ,nước tự

Trang 6

+ Tấm 1 : không có vết cặn

+ Tấm 2 : có vết cặn mờ

+ Tấm 3 : có vết cặn

 Từ kết qủa thí nghiệm trên , em có nhận xét gì về thành phần của

nước cất , nước khoáng , nước tự nhiên ?

- Nước cất không có lẫn chất khác

- Nước khoáng và nước tự nhiên có lẫn một số chất tan

- Thông báo :

+ Nước cất là nước tinh khiết

+ Nước tự nhiên là hỗn hợp

 Em hãy so sánh : thành phần của chất tinh khiết và hỗn hợp

nhiên , không khí …

2/ Chất tinh khiết : (5 phút )

Từ kết quả thí nghiệm trên , em có nhận xét

gì về thành phần của nước cất ?

-Vậy nước cất là chất tinh khiết  Kết luận

-GV hoàn chỉnh kết luận

2/ Chất tinh khiết

- Chỉ gồm 1 chất

- Có tính chất vật lý và hóa học nhất định

Ví dụ : nước cất ,đường ….

3/ Tách chất ra khỏi hỗn hợp : (15 phút )

-Hãy nêu tính chất khác nhau của cồn& nước

- Thảo luận nhóm

- Dựa vào tính chất khác nhau của cồn và nước là

: cồn cháy được , nước không cháy được

Gợi ý Cồn to Sôi = 78o C Nước to Sôi =100o C

Dựa vào tính chất này ta có thể tách cồn ra khỏi

hỗn hợp cồn và nước

- Tiến hành thí nghiệm minh họa

-Yêu cầu HS quan sát

- Quay lại vấn đề đã đặt ra " tại sao chúng ta

phải biết tính chất của các chất "

* Biết tính chất của chất từ đó dựa váo tính khác

nhau của chúng để tách chất ra khỏi hỗn hợp 

Kết luận

3/ Tách chất ra khỏi hỗn hợp :

*Dựa vào sự khác nhau về tính chất vật lý có thể tách một chất ra khỏi hỗn hợp

Ví dụ : Dựa vào nhiệt độ sôi để tách muối ăn ra khỏi hỗn hợp nước muối bằng phương pháp chưng cất

IV > Củng cố và khắc sâu kiến thức : (3 phút )

1 Củng cố : Học sinh lại nội dung trọng tâm của bài

a Sự khác nhau giữa chất tinh khiết và hỗn hợp

b Nguyên tắc để tách riêng một chất ra khỏi hỗn hợp

2 Hướng dẫn học tập : - Bài tập về nhà : 5 , 6 sgk trang 11

- Học sinh chuẩn bị cho bài thực hành :

+ Hỗn hợp cát và muối ăn + Nước

V > Kinh nghiệm : Hướng dẫn thao tác thí nghiệm trước

Trang 7

Ngày soạn : 14 / 08/ 2010

Tiết 4 : BÀI THỰC HÀNH SỐ 1

TÍNH CHẤT NÓNG CHẢY CỦA CHẤT – TÁCH CHẤT TỪ HỖN HỢP

- Nội qui và một số qui tắc an toàn trong phòng thí nghiệm hóa học

- Cách sử dụng một số dụng cụ hóa chấtâ trong phòng thí nghiệm , để kiểm chứng lại những kiến thức đã học

- Mục đích và các bước tiến hành , kĩ thuật thực hiện một số thí nghiệm cụ thể

- Quan sát sự nóng chảy và so sánh to nóng chảy của parafin và lưu huỳnh

- Làm sạch muối ăn từ hỗn hợp muối và cát

Biết sử dụng một số dụng cụ , hóa chất để thực hiện một số thí nghiệm đơn giản

Nắm được một số quy tắc an toàn trong phòng thí nghiệm

- Viết tường trình thí nghiệm

Tạo hứng thú yêu thích môn học

1 Giáo viên * Phương pháp : Trực quan

*.Dụng cụ hóa chất : parafin và lưu huỳnh , hỗn hợp Muối ,cát Ống nghiệm , kẹp gỗ , chén sứ , đũa thủy tinh , cốc thủy tinh , giấy lọc , đèn cồn …….

Nội dung thí nghiệm :

- Thí nghiệm 1 : Theo dõi sự nóng chảy của parafin và lưu huỳnh

- Thí nghiệm 2 : Tách riêng chất từ hỗn hợp muốn ăn và cát

2 Học sinh : Đọc trước bài thực hành ( nước , hỗn hợp muối ăn và cát )

Kiểm tra sỉ số ,phân nhóm , cử nhóm trưởng , thư ký

1/ Muốn biết tính chất của chất ta phải làm gì ?

2/ Dựa vào đặc điểm nào của chất để tách chất ra khỏi hỗn hợp ? *

Đáp án :

Câu 1: Biết tính chất của chất ta phải : Quan sát , dùng dụng cụ đo, cân và làm thí nghiệm

(5đ)

Câu 2 :Dựa vào sự khác nhau về tính chất vật lý có thể tách một chất ra khỏi hỗn hợp (5đ)

1/ Đặt vấn đề chuyển tiếp vào bài mới

Để chứng minh mỗi chất có tính chất nhất định (khác nhau) Dựa vào tính chất khác nhau của chúng để tách chất ra khỏi hỗn hợp Tiết này chúng ta tiến hành thí nghiệm

* Hướng dẫn tường trình : (3 phút )

TT Tên thí nghiệm Dụng cụ hóa chất Tiến hành thí nghiệm Hiện tượng Giải thích

1

2

3

2 Dạy bài học mới :

Hoạt động 1 : I/ Kiểm tra tình hình chuẩn bị của học sinh và giới thiệu dụng cụ hóa chất (7 phút )

Trang 8

* Giáo viên hướng một số quy tắc an toàn và cách sử dụng hóa chất , dụng cụ thí nghiệm

- Nêu một số nội qui của phòng thí nghiệm

- Nêu muc tiêu của bài thực hành

- Nêu ví dụ minh họa và giải thích để học sinh hiểu tính chất của hỗn

hợp và chất tinh khiết

- Cho học sinh cả lớp làm bài tập

Em hãy lấy 5 ví dụ hỗn hợp và 1 ví dụ chất tinh khiết

- Gọi một vài học sinh nêu ví dụ

* Tách chất ra khỏi hỗn hợp

- Đặt vấn đề :

Trong thành phần nước biển có chứa 3 - 5% muối ăn Làm thế nào để

tách muối ăn ra khỏi nước biển

- Để tách muối ăn ra khỏi nước muối ta phải dựa vào tính chất vật lý

khác nhau của nước và muối ăn

+ Nước có nhiệt độ sôi : 100oC

+ Muối ăn có nhiệt độ sôi : 1.450oC

I/ Một số quy tắc an toàn trong phòng thí nghiệm

- Không được dùng tay trực tiếp cầm hóa chất

- Không tự ý đổ hóa chất này vào hóa chất khác ( ngoài chỉ dẫn )

- Không đổ hóa chất thừa trở lại lọ , bình chứa ban đầu

- Không dùng hóa chất khi không biết rõ là hóa chất gì

Hoạt động 2 :II/ Tiến hành thí nghiệm (25 phút )

*Thí nghiệm 1 : Theo dõi sự nóng chảy của parafin và lưu huỳnh

- Hướng dẫn học sinh

Đặt 2 ống nghiệm có chứa bột lưu huỳnh và parafin vào cốc nước

+ Đun nóng nước bằng đèn cồn

+ Đặt đứng nhiệt kế vào 2 ống nghiệm

- Làm theo hướng dẫn của giáo viên

+ Theo dõi nhiệt độ ghi trong nhiệt kế và nhiệt độ nóng chảy parafin và lưu

huỳnh

-Khi parafin nóng chảy thì nước sôi chưa ?

-Khi nước sôi lưu huỳnh đã nóng chảy chưa ?

- Theo dõi thí nghiệm và rút ra nhận xét sau:

+ Parafin nóng chảy ở 42oC

+ Khi nước sôi ( 100oC ) lưu huỳnh chưa nóng chảy

 Lưu huỳnh có nhiệt độ nóng chảy lớn hơn 100oC Ở 113oC

- Các chất khác nhau có nhiệt độ nóng chảy khác nhau

- Qua các thí nghiệm , em hãy rút ra về nhận xét chung về nhiệt độ nóng

chảy của các chất

+ parafin nóng chảy

ở 42oC + Khi nước sôi ( 100oC ) lưu huỳnh chưa nóng chảy

 Lưu huỳnh có

nhiệt độ nóng chảy

Ở 113oC

- Các chất khác nhau có nhiệt độ nóng chảy khác nhau

* Thí nghiệm 2 : Tách riêng chất từ hỗn hợp muốn ăn và cát

- Hướng dẫn học sinh tiến hành thí nghiệm theo 2 bước sau : + Chất lỏng chảy

Trang 9

+ Đặt phễu vào ống nghiệm và rót từ từ nước muối vào phễu theo đũa thủy

tinh

- Làm theo hướng dẫn của giáo viên

 Quan sát

- Tiếp tục hướng dẫn học sinh

+ Dùng kẹp gỗ kẹp vào 1/3 ống nghiệm ( từ miệng ống )

+ Đun nóng phần nước lọc trên ngọn lửa đèn cồn

Lưu ý :

+ Lúc đầu hơ dọc ống nghiệm trên ngọn lửa để ống nghiệm nóng đều , sau

đó đun ở đáy ống , vừa đun vừa lắc nhẹ

+ Hướng ống nghiệm về phía không có người

- Em hãy so sánh chất rắn thu được ở đáy ống nghiệm với hỗn hợp ban đầu

trên mặt giấy lọc + Chất rắn thu được là muối ăn sạch , không còn lẫn cát

- Thu bản tường trình

* Củng cố : - parafin nóng chảy ở 42oC

- Lưu huỳnh có nhiệt độ nóng chảy Ở 113oC

- Nhận xét ưu khuyết điểm của các nhóm

- Rút kinh nghiệm tiết thực hành

- Chuẩn bị bài mới " Nguyên tử "

- Học sinh rửa và thu dọn dụng cụ

V > Rút kinh nghiệm :

Hướng dẫn từng thao tác một cho học sinh

Trang 10

Ngày soạn : 21/ 8 / 2010

Tiết 5 NGUYÊN TỬ

-Các chất đều được tạo nên từ các nguyên tử

- Nguyên tử là hạt vô cùng nhỏ , trung hòa về điện nguyên tử gồm :

- Hạt nhân mang điện tích (+) và vỏ tạo bởi 1 hay nhiều electron mang điện tích (-)

- Hạt nhân nguyên tử tạo bởi proton (p) Điện tích (+) và nơtron (n) Không mang điện

- Trong nguyên tử gồm các electron luôn chuyển động quanh hạt nhân và sắp xếp thành

từng lớp Trong nguyên tử : Số p(+) = số e(-) ,nên nguyên tử trung hòa về điện

- Biết được những nguyên tử cùng loại là có cùng số proton

- Xác định được số electron , số proton và số lớp e , số e lớp ngoài cùng

- Ham thích giải các loại BT nguyên tử

1 Giáo viên -* Phương pháp : Trực quan , thảo luận nhóm , hỏi đáp

- Vẽ sẵn sơ đồ nguyên tử của : Hidro , Oxy , Natri , Canxin

- Bảng phụ , phiếu học tập

2 Học sinh : Đọc trước bài mới

Kiểm tra sỉ số ,phân nhóm ,

II/ Kiểm tra bài cũ : Không

1/ Đặt vấn đề chuyển tiếp vào bài mới : Vật thể được cấu tạo từ chất , vậy chất

Vật thể được cấu tạo từ chất , mà chất cấu tạo từ các nguyên tử Để tìm hiểu nguyên tử , tiết

này chúng ta học bài nguyên tử

2/ Dạy hocï bài mới

Hoạt động 1 : I/ Nguyên tử là gì ? (10 phút )

Thuyết trình : các chất đều được tạo nên từ

những hạt vô cùng nhỏ , trung hòa về điện gọi là

nguyên tử  vậy nguyên tử là gì ?

Đại diện nhóm trả lời Nhận xét  kết luận

Có hàng chục triệu chất khác nhau , nhưng chỉ

có trên một trăm loại nguyên tử

- Giới thiệu cấu tạo nguyên tử và đặc điểm hạt

electron qua các sơ đồ nguyên tử  Cấu tạo

nguyên tử

I/ Nguyên tử là gì ?

1 Nguyên tử là hạt vô cùng nhỏ và trung hòa về điện

2 Cấu tạo : nguyên tử gồm :

- Hạt nhân mang điện tích (+)

- Vỏ tạo bởi 1 hay nhiều electron mang điện tích (-)

Hoạt động 2 : II/ Hạt nhân nguyên tử (18 phút )

- Giới thiệu + thành phần của hạt nhân và đặc đểm của

hạt proton và hạt nơtron II/ Hạt nhân nguyên tử Hạt nhân nguyên tử tạo bởi proton và

Trang 11

khối lượng của 1 hạt proton và khối lượng của 1 hạt

nơtron

- Proton và nơtron có cùng khối lượng , electron có

khối lượng rất bé

- Dùng sơ đồ yêu cầu HS quan sát , nhận xét số p và số

e  Kết luận

- Đại diện trả lời : số p = số e  Kết luận

Các nguyên tử có cùng số proton trong hạt nhân được gọi là các nguyên tử cùng loại

*Trong nguyên tử : Số p(+) = số e(-)

Hoạt động 3 : III/ Lớp Electron (8 phút )

- Dùng hình vẽ sơ đồ nguyên tử để giới thiệu về

số e , số lớp e , số e lớp ngoài cùng

- Hướng dẫn học sinh cách xác định số lớp e và

số e trong mỗi lớp

-Qua quan sát sơ đồ trả lời

- Hoàn chỉnh  Kết luận

III/ Lớp Electron Trong nguyên tử gồm các electron luôn chuyển động quanh hạt nhân và sắp xếp thành từng lớp

1 Củng cố : Giáo viên cho học sinh làm bài bằng phiếu học tập ; bài tập 1,2,3,4 ( sgk trang

2 Hướng dẫn học tập :

- Bài tập về nhà : 5 sgk trang 16

- Chuẩn bị bài mới : " Nguyên tố hóa học "

V >Rút Kinh nghiệm :

Làm nhiều bài tập xách định số p , số e , số lớp e , số e ngoài cùng

Trang 12

-Biết được tỉ lệ về thành phần khối lượng các nguyên tố trong vỏ trái đất , học sinh biết đến

1 số nguyên tố có nhiều nhật trong vỏ trái đất như : Oxi , silic

Học sinh được rèn luyện về cách viết ký hiệu của các nguyên tố hoá học và ngược lại Giáo dục Hs tính năng động trong học tập

1.Giáo viên : *Phương pháp Thuyết trình

* Đồ dùng dạy học Tranh vẽ ; Tỉ lệ về thành phần khối lượng các nguyên tố trong võ trái đất Bảng 1 số nguyên tố hóa học ( sgk trang 42 )

2 Học sinh : Đọc trước bài học

a/ Nguyên tử là gì ? trong nguyên tử gồm những loại hạt nhỏ nào (5đ)

b/ Dựa vào sơ đồ nguyên tử Magie , hãy cho biết số p , số e , số lớp e , số e lớp ngoài cùng

của nguyên tử magie (5đ)

Đáp án : a/ Nguyên tử là hạt vô cùng nhỏ và trung hòa về điện

Trong nguyên tử gồm : Hạt p mang điện (+) , hạt n không mang điện , hạt e mang điện(-)

b/ Nguyên tử Magie có số p = 12 , số e = 12 , số lớp e = 3 , số e lớp ngoài cùng : 2 III/ Dạy hocï bài mới

Những nguyên tử cùng loại còn gọi là gì ?Đáng lẽ nói những nuyên tử loại này , những nguyên tử loại khác Thì khoa học nói nguyên tố hóa học này nguyên tố hóa học khác Vậy nguyên tố hóa học là gì ? Để trả lời cho câu hỏi này , tiết học này chúng ta hiểu rõ

2/ Dạy hocï bài mới

Hoạt động 1 : I/ Nguyên tố hóa học là gì ? (25 phút )

* Định nghĩa :

-Khi nói đến những lượng nguyên tử cùng loại vô cùng

lớn , người ta nói : " Nguyên tố hóa học " thay cho cụm

từ : những nguyên tửcùng loại

- Vậy nguyên tố hóa học là gì ?

- Đại diện trả lời

Nhóm bạn nhận xét  Kết luận

* Kí hiệu hóa học

Ví dụ : Nguyên tố Oxi là tập hợp những nguyên tử Oxi

Trang 13

2 chữ cái ( chữ cái đầu viết ở dạng in hoa ) gọi là ký

hiệu hóa

- Lưu ý học sinh về cách viết ký hiệu hóa học

+ Chữ cái đầu viết bằng chữ in hoa

+ Chữ cái thứ 2 ( nếu có ) viết bằng chữ thường và viết

nhỏ hơn chữ cái đầu

- Yêu cầu học sinh viết ký hiệu hóa học của các

nguyên tố : nhôm , lưu huỳnh , bạc ( dựa vào bảng 1

sgk trang 42 )

- Gọi tên các nguyên tố có ký hiệu hóa học : Cu , P ,

Na

- Thông báo ký hiệu hóa học được quy định thống nhất

trên toàn thế giới và phân loại nguyên tố có 2 loại :

Kim loại và phi kim

Ví dụ : Canxi : Ca Oxi : O

- Mỗi ký hiệu của nguyên tố còn chỉ 1 nguyên tử của nguyên tố đó

Ví dụ : H : 1 nguyên tử hidro

2Fe : 2 nguyên tử sắt

Ví dụ : Kim loại : Fe , Al , Cu ,

Zn , K … Phi kim : C , S , P , N ………

Hoạt động 2 : II/ Có bao nhiêu nguyên tố hoá học (8 phút )

- Thông báo số lượng các nguyên tố hóa học

- Treo tranh : tỉ lệ về thành phần khối lượng các

nguyên tố có trong vỏ trái đất

- Kể tên 4 nguyên tố có nhiều trong vỏ trái đất

Hidro chiếm 1% về khối lượng vỏ trái đất , nhưng

nếu xét về số nguyên tử thì nó chỉ đứng sau oxi

Trong 4 nguyên tố thiết yếu cho sinh vật là :

C,H,O,N thì C và N là 2 nguyên tố khá ít trong

vỏ trái đất ( C : 0,08% , N : 0,03% )

II/ Có bao nhiêu nguyên tố hoá học

- Có hơn 110 nguyên tố hóa học

- 4 Nguyên tố có nhiều trong vỏ trái đất

+ Oxi : 49,4 + Silic : 25,8% + Nhóm : 7,5% + sắt : 4,7%

1 Củng cố : Học sinh làm bài tập

Em hãy điền tên , ký hiệu hóa học và các số thích hợp vào những ô trống trong bảng sau :

Kẽm

Can xi

ôâxi

Lưu huỳnh

2/ Hướng dẫn học tập :

- Bài tập về nhà : 1,2,3 sgk trang 20

- Học thuộc ký hiệu hóa học của một số nguyên tố thường gặp

- Ký hiệu hóa học của một số nguyên tố thường gặp

V >Rút kinh nghiệm : Bắt buộc học sinh thuộc ký hiệu hóa học nguyên tố

Trang 14

Ngày soạn 23/ 8 / 2010

Tiết 7 : NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC ( tt )

Nguyên tử khối là khối lượng của nguyên tử tính bằng đơn vị các bon

Biết cách so sánh khối lượng của nguyên tử nguyên tố này với nguyên tử nguyên tố khác

Tra bảng tìm được nguyên tử khối của một số nguyên tố cụ thể Tính nhanh nhẹn khi giải

bài

1 G iáo viên * Phương pháp , đàm thoại

* Đồ dùng dạy học :Bảng 1 ( sgk trang 42 ) , Bảng phụ

2 H ọc sinh : Thuộc các kí hiệu hóa học

a/ Định nghĩa nguyên tố hoá học (5đ)

b/ Viết ký hiệu hóa học của các nguyên tố hóa học sau : Nhôm , Canxi , Kẽm , Magie ,

Bạc , Sắt , Đồng , Lưu huỳnh , Photpho , Clo (5đ)

Đáp án : a/ Nguyên tố hóa học là tập hợp những nguyên tử cùng loại , có cùng số proton

trong hạt nhân (5đ)

b/ Kí hiệu : Al , Ca , Zn ,Mg , Ag , Fe , Cu , S , P , Cl (5đ)

Nguyên tử là hạt vô cùng nhỏ vậy khối lượng của nguyên tử được tính bằng đơn vị nào ?

Mỗi nguyên tử có khối lượng riêng biệt hay không ? Tiết này chúng ta tìm hiểu

2 Dạy b ài mới :

Hoạt động 1 : III/ Nguyên tử khối (33 phút )

Nguyên tử có khối lượng vô cùng nhỏ , nếu tính

bằng gam thì qúa nhỏ , không tiện sử dụng Vì

vậy người ta quy ước lấy 1/12 khối lượng của

nguyên tử cacbon làm đơn vị khối lượng nguyên

tử , gọi là đơn vị cacbon , viết tắt là đvC

- Các giá trị khối lượng này cho biết sự nặng ,

nhẹ giữa các nguyên tử

- Cho học sinh làm bài tập 5a ( sgk tr 20 )

Khối lượng tính bằng đvC chỉ là khối lượng tương

đối giữa các nguyên tử  người ta gọi khối lượng

III/ Nguyên tử khối

- Nguyên tử khối là khối lượng của nguyên tử được tính bằng đơn vị cacbon (đvC)

- Mỗi nguyên tố có nguyên khối riêng biệt 1đvC = 1/12 khối lượng nguyên tử cacbon =1,9926 10-23/12= 0,16605.10-23 g

Ví dụ NTK của

O = 16đvC ; Cu = 64 đvC Bài tập áp dụng :

1/

a/ Nguyên tử khối của R là :

R = 14 1 = 14 ( đvC )  R là Nitơ

b/ Số proton là 7

Trang 15

để biết nguyên tử khối của các nguyên tố

- Yêu cầu học sinh làm bài tập luyện tập

( 1 ) Nguyên tử của nguyên tố R có khối lượng

nặng gấp 14 lần nguyên tử hiđro

Hãy cho biết :

a/ R là nguyên tố nào ?

b/ Số P và số e trong nguyên tử

GV : Hướng dẫn học sinh làm bài tập :

Muốn xác định R là nguyên tố nào ta phải biết

được điều gì về nguyên tố R ?

 Phải xác định nguyên tử khối

( 2 ) Nguyên tử của nguyên tố X có 16 proton

trong hạt nhân Hãy cho biết :

a/ Tên và ký hiệu của X

b/ Số e trong nguyên tử của nguyên tố X ?

c/ Nguyên tử X nặng gấp bao nhiêu lần nguyên

tử hiđro , oxi ?

- Hướng dẫn học sinh làm bài tập :

+ Tra bảng 1 ( sgk trang 42 ) để xác định X.

+ Số e trong nguyên tử S ?

+ Nguyên tử khối ?

+ So sánh nguyên tử khối của lưu huỳnh với

hiđro và oxi

2/

- X là lưu huỳnh ( S )

- Nguyên tử S có 16 e

- S = 32 đvC NTKS 32 NTKS 32  =  = 32 ;  =  = 2 NTKH 1 NTKo 16

Nguyên tử S nặng gấp 32 lần so với H và 2 lần

so với nguyên tử O

1 Củng cố : Học sinh làm bài tập 4,5,6 ( sgk trang 20 )

2 Hướng dẫn học tập :

Giáo viên đưa ra công thức khối lượng bằng gam của 1 nguyên tử để áp dụng làm bài

tập 7b ( sgk trang 20 )

Khối lượng của nguyên tử A tính bằng gam = NTK của A 0,16605.10-23 g

- Bài tập về nhà : 7,8 sgk trang 20

- Chuẩn bị bài mới : đơn chất và hợp chất - phân tử

V> Rút kinh nghiệm :

Đưa ra nhiều bài tập tính khối lượng bằng gam

Trang 16

Ngày soạn :29/8 / 2010

Tiết 8 : ĐƠN CHẤT VÀ HỢP CHẤT - PHÂN TỬ

- Các chất thường tồn tại ở 3 trạng thái : Rắn , lỏng , khí

- Đơn chất là những chất tạo nên từ một nguyên tố hóa học

- Hợp chất Là những chất tạo nên từ 2 nguyên tố hóa học trở lên

- Phân biệt được kim loại và phi kim

Rèn luyện khả năng phân biệt 2 loại chất

Quan sát mô hình , hình ành minh họa về trạng thái của chất

- Xác định được trạng thái vật lí của một vài chất cụ thể Phân biệt giữa đơn chất và hợp chất

Tính nhanh nhẹn khi giải bài

1 giáo viên * Phương pháp trực quan , đàm thoại

* Đồ dùng dạy học :Tranh vẽ hình 1-10 , 1-11 , 1-12 , 1-13

2 Học sinh : Oân lại các khái niệm về chất , hỗn hợp , nguyên tử , nguyên tố hóa học

a/ Định nghĩa nguyên tử khối (2đ)

b/ Cho biết ký hiệu và tên gọi của nguyên tố R , biết rằng : nguyên tử R nặng gấp 4 lần so

với nguyên tử Nitơ (8đ)

Đáp án : a/ Nguyên tử khối là khối lượng của nguyên tử được tính bằng đơn vị cacbon (đvC) (2đ)

- Mỗi nguyên tố có nguyên khối riêng biệt

b/ Kí hiệu R : Fe (sắt ) (8đ)

Chất được chia làm mấy loại ? Chất cấu tạo từ một nguyên tố hóa học gọi là ? Còn chất cấu tạo từ hai nguyên tố hóa học trở lên được gọi là ? để biết rõ chúng ta học bài đơn chất và hợp chất – phân tử

2 Dạy bài mới :

Hoạt động 1 : I/ Đơn chất (18 phút )

Hoạt động của giáo viên -học sinh Nội dung bài học

1/ Đơn chất là gì ?

Treo tranh :

+ 1-10 : Mô hình tượng trưng mẫu kim loại đồng

( rắn )

+ 1-11 : Mô hình tượng trưng mẫu khí hidro và khí oxi

- Giới thiệu đó là mô hình tượng trưng của 1 số đơn

chất

I/ Đơn chất 1/ Định nghĩa : Là những chất tạo nên từ một nguyên tố hóa học

Ví dụ : Đồng , khí oxi

* Phân loại : a/ Kim loại :

Trang 17

chất ?

Thảo luận nhóm

-Đại diện trả lời , nhận xét , hoàn chỉnh  Kết luận

-2/ Đặc diểm cấu tạo

-Đơn chất kim loại có đặc điểm cấu tạo như thế nào ?

-Nhận xét từ sơ đồ đơn chất phi kim các nguyên tử

liên kết với nhau thường là mấy nguyên tử ?

- Không có ánh kim

- Không dẫn điện , nhiệt hoặc có nhưng yếu

Ví dụ : Cacbon , oxi 3/ Đặc điểm cấu tạo : ( sgk )

Hoạt động 2 : II/ Hợp chất (15 phút )

Hoạt động của giáo viên -học sinh Nội dung bài học

1 Định nghĩa :

- Treo tranh

+ 1-12 : Mô hình tượng trưng 1 mẫu nước

( lỏng )

+ 1-13 : Mô hình tượng trưng 1 mẫu muối ăn ( rắn )

- Giới thiệu đó là mô hình tượng trưng của 1 số hợp chất

 Vậy hợp chất là gì ?

Đại diện trả lời , nhận xét , hoàn chỉnh Kết luận

- Đơn chất và hợp chất có đặc điểm gì khác nhau về thành

phần ?

- Giới thiệu phần phân loại đơn chất gồm : kim loại và phi kim

- Hợp chất gồm : vô cơ và hữu cơ

- 2 Đặc điểm cấu tạo hợp chất

- Cho học sinh thảo luận từ thông tin Sgk

II/ Hợp chất

- Là những chất tạo nên từ

2 nguyên tố hóa học trở lên

Ví dụ : Nước , muối ăn

*Phân loại : a/ Hợp chất vô cơ :

Ví dụ : Muối ăn , đá vôi b/ Hợp chất hữu cơ :

Ví dụ : Khí mêtan , đường

2 / Đặc điểm cấu tạo : sgk

1 Củng cố : Giáo viên yêu cầu học sinh làm bài tập 3 ( sgk trang 26 )

2 Hướng dẫn học tập :

- Bài tập về nhà : 1, 2 sgk trang 25

V > Rút kinh nghiệm : Cho quan sát nhiều sơ đồ đơn chất , hợp chất , để học sinh

phân biệt giữa hợp chất và đơn chất chính xác

Trang 19

Ngày soạn : 30/ 8 /2010

Tiết 9 : ĐƠN CHẤT VÀ HỢP CHẤT - PHÂN TỬ ( tt )

Phân tử là hạt đại diện cho chất , gồm một số nguyên tử liên kết với nhau và thể hiện đầy đủ

tính chất hóa học của chất

Phân tử khối là khối lượng của 1 phân tử tính bằng đơn vị cacbon , bằng tổng nguyên khối

của các nguyên tử trong phân tử

-Biết tính thành thạo phân tử khối của đơn chất và hợp chất

- Biết dựa vào phân tử khối để so sánh xem phân tử chất này nặng hay nhẹ hơn phân tử chất

kia bao nhiêu lần

3/ Thái độ : Tính nhanh nhẹn , cẩn thận khi giải bài

1.Giáo viên : *Phương pháp : Trực quan , thảo luận nhóm

Đồ dùng dạy học : Giáo viên : Tranh vẽ hình 1-10 , 1-11 , 1-12 , 1-13 , 1-14

2/ Học sinh : học thuộc bài

Kiểm tra sỉ số , phân nhóm ,

* Định nghĩa đơn chất và hợp chất Cho ví dụ minh họa

Đáp án : Đơn chấtø những chất tạo nên từ một nguyên tố hóa học

Ví dụ : Đồng , khí oxi (5đ)

Hợp chất : ø những chất tạo nên từ 2 nguyên tố hóa học trở lên

Ví dụ : Nước , muối ăn (5đ)

Nước thuộc loại hợp chất còn gọi là phân tử nước Vậy phân tử là gì ? cách tính phân tử

khối ra sao ? tiết này chúng ta học tiếp phần còn lại của bài

2 Bài mới :

Hoạt động 1 : II/ Phân tử (23 phút )

- Yêu cầu học sinh quan sát các tranh vẽ 11 ,

1-12 , 1-13

- Giới thiệu các phân tử hidro , Oxi , nước

 Em có nhận xét gì về :

+ Thành phần

+ Hình dạng

+ Kích thước của các hạt phân tử hợp thành các

mẫu chất trên

- Đó là các hạt đại diện cho chất , mang đầy đủ

tính chất của chất và được gọi là phân tử

Vậy phân tử là gì ?

-Thảo luận nhóm

- Đại diện nhóm trả lời  Nhận xét hoàn chỉnh 

II/ Phân tử

1 Định nghĩa : Phân tử là hạt đại diện cho chất , gồm một số nguyên tử liên kết với nhau và thể hiện đầy đủ tính chất hóa học của chất

Ví dụ : + Phân tử nước gồm 2 H liên kết với O + Phân tử đồng gồm 1 Cu

2.Phân tử khối :

- Phân tử khối là khối lượng của 1 phân tử tính bằng đơn vị cacbon , bằng tổng nguyên tử khối của các nguyên tử trong phân tử

Ví dụ : Tính phân tử khối của :

a Khí Oxi , biết phân tử gồm 2 O

b Axít sufuric , biết phân tử gồm 2 H , 1 S

Trang 20

Kết luận

2.Phân tử khối :

- Hãy nhắc lại định nghĩa nguyên tử khối

 Tương tự như vậy , em hãy nêu định nghĩa

phân tử khối

- Hướng dẫn học sinh tính phân tử khối của một

chất bằng tổng nguyên tử khối của các nguyên tử

trong phân tử đó

và 4 O

Giải :

a Phân tử khối của Oxi : 2.16 = 32 ( đvC )

b Phân tử khối của axít sufuric : ( 2.1 ) + 32 + 4.16 = 98 ( đvC )

Hoạt động 2 : III/ Trạng thái của chất (10 phút )

- Yêu cầu học sinh quan sát hình vẽ 1-14 : sơ đồ 3 trạng thái của

chất : rắn , lỏng , khí

- Mỗi mẫu chất là một tập hợp vô cùng lớn những nguyên tử

( như đơn chất kim loại ) hay phân tử Tùy theo điều kiện nhiệt

độ , áp suất , một chất có thể tồn tại ở thể rắn , lỏng , khí

 Em có nhận xét gì về khoảng cách giữa các phân tử trong mỗi

mẫu chất trên ở 3 trạng thái

- Bổ sung , nhận xét của học sinh

+ Rắn : nguyên tử ( phân tử ) xếp khít nhau và dao động tại chỗ

+ Lỏng : các hạt ở gần sát nhau và chuyển động trượt lên nhau

+ Khí : các hạt rất xa nhau và chuyển động hỗn hợp

III/ Trang thái của chất

Mỗi mẫu chất là tập hợp vô cùng lớn những hạt là phân tử hay nguyên tử Tùy điều kiện mỗi chất có thể ở 3 trạng thái : rắn , lỏng và khí 9 hay hơi ) Ở trạng thái khí các hạt rất xa nhau

Ví dụ : Nuớc : * 0oC  rắn

* to thường  lỏng

* 100oC  hơi

1 Củng cố :

Bài tập 1 : hãy cho biết các câu sau , câu nào đúng , câu nào sai

a Trong bất kỳ một mẫu chất tinh khiết nào cũng chỉ có chứa một loại nguyên tử

b Một mẫu đơn chất là tập hợp vô cùng lớn những nguyên tử cùng loại

c Phân tử bất kỳ của một đơn chất nào cũng gồm 2 nguyên tử

d Phân tử của hợp chất gồm ít nhất 2 loại nguyên tử

e Phân tử của cùng một chất thì giống nhau về khối lượng , hình dạng , kích thước và tính

chất

Bài tập 2 : số 6 ( sgk trang 26 )

2 Hướng dẫn học tập :

- Bài tập về nhà : 4,5,7,8 sgk trang 26

- Chuẩn bị cho tiết thực hành : nước , bông

V> Rút kinh nghiệm :

- Đưa ra nhiều bài tập tính phân tử khối

- Nhằm củng cố kỹ năng tính toán

Trang 21

Ngày soạn : 5 / 09 /2010

Tiết 10 : BÀI THỰC HÀNH SỐ 2

SỰ KHUẾCH TÁN CỦA CHẤT

Biết được

Mục đích và các bước tiến hành , kĩ thuật thực hiện một số thí nghiệm cụ thể :

- Sự khuếch tán của các phân tử một chất khí vào trong không khí

- Sự khuếch tán của các phân tử thuốc tím hoặc etanol trong nước

- Rèn luyện kỹ năng sử dụng một số dụng cụ , hóa chất , tiến hành thành công , an toàn các

thí nghiệm trong phòng thí nghiệm

- Quan sát , mô tả hiện tượng , giải thích và rút ra nhận xét về sự chuyền động khuếch tán

của 1 số phân tử chất lỏng , chất khí

- Viết tường trình thí nghiệm

Giáo dục tính cẩn thận khi làm thí nghiệm và hứng thú khi thí nghiệm thành công

* Dụng cụ hóa chất :4 bộ thí nghiệm Dụng cụ: gía ống nghiệm, ống nghiệm(có nút), kẹp gỗ,

cốc thủy tinh, đủa thủy tinh, đèn cồn, diêm Hóa chất : dd NH3(đặc) , thuốc tím, qùy tím.

Nội dung thí nghiệm

- Thí nghiệm 1 ; Sự khuếch tán của Amoniac

- Thí nghiệm 2 : Sự lan tỏa của Kalipemanganat

2/ Học sinh : Nước , bông , đọc trước bài thực hành

Kiểm tra sỉ số ,phân nhóm , cử nhóm trưởng , thư ký

2/ Tiến trình thực hành :

Hoạt động 1 : 1/Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh (5 phút )

- Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh và các thiết

bị thí nghiệm đã chuẩn bị đầy đủ chưa

- Yêu cầu học sinh đọc sách giáo khoa để hiểu

nội dung các thí nghiệm sẽ tiến hành Nội dung các thí nghiệm

Hoạt động 2 : 2/ Tiến trình thực hành : (33 phút )

Thí nghiệm 1 : Sự khuếch tán của Amoniac

Hoạt động của giáo viên- học sinh Nội dung bài học

- Hướng dẫn học sinh làm thí nghiệm :

+ Nhỏ giọt dd NH3 vào mẫu giất qùy tím

 quan sát

- Các nhóm học sinh làm theo hướng dẫn của

giáo viên

- Nhận xét : giấy qùy tím hóa xanh

+ Đặt 1 mẫu giấy qùy tím tẩm nước vào đáy ống

- Giấy qùy tím hóa xanh

- Giải thích : khí amoniac đã khuếch tán từ miếng bông ở miệng ống nghiệm sang đáy ống nghiệm

Trang 22

nghiệm Đặt 1 miếng bông tẩm dd NH3 ở miệng

ống nghiệm , đậy nút ống nghiệm  quan sát

- Yêu cầu học sinh giải thích

Hoạt động 3 : Thí nghiệm 2 : Sự lan tỏa của Kalipemanganat

Hoạt động của Giáo viên – Học sinh Nội dung bài học

- Hướng dẫn học sinh làm thí nghiệm

- Các nhóm làm thí nghiệm

+Bỏ một ít mảnh tinh thể thuốc tím vào cốc nước

(1), khuấy đều cho tan

+ Lấy chừng ấy thuốc tím bỏ vào cốc nước (2) ,

lần này cho từ từ từng mảnh Để cốc nước (2)

lặng yên , không khuấy hay động vào

 Quan sát

So sánh màu của dung dich trong 2 cốc

- Màu tím của thuốc tím lan tỏa rộng ra Một thời gian sau

- Màu sắc dung dịch của 2 cốc như nhau

* Củng cố : Thí nghiệm 1 : amoniac lan tỏa gặp nước  dung dịch (bazơ) có tính chất

làm quì tím chuyển xanh

Thí nghiệm 2 : Thuốc tím có tính lan tỏa rộng

* Hướng dẫn : học sinh làm tường trình Nhận xét ưu khuyết của các nhóm

- Yêu cầu học sinh rửa dụng cụ và vệ sinh bàn thí nghiệm

Dặn dò : Oân lại các khái niệm : chất , chất tinh khiết , hỗn hợp , đơn chất , hợp chất , nguyên tử , phân tử , nguyên tố hóa học để tiết học sau sẽ luyện tập

V/ Rút kinh nghiệm : Hướng dẫn từng bước cho học sinh làm theo để sửa sai sót kịp thới

Trang 23

* Bước đầu rèn luyện khả năng làm một số bài tập về xác định nguyên tố hóa học

dựa vào nguyên tử khối Ham thích giải bài tập hóa học

Đồ dùng dạy học : Giáo viên : Bảng phụ, để các nhóm làm bài tập Học sinh : Ôn tập lại các khái niệm cơ bản của môn hóa học

2/ Học sinh : Ôn tập lại các khái niệm cơ bản của môn hóa học

Để củng cố kiến thức đã học , tiết này chúng ta học tiết luyện tập

2/ Dạy bài mới :

Hoạt động 1 : I/ Kiến thức cần nhớ (15 phút )

- Đặt các câu hỏi để trình bày sơ đồ

mối quan hệ giữa các khái niệm

+Nguyên liệu tạo nên vật thể là gì ?

- Trả lời : Chất tạo nên vật thể

+Chất đượchình thành như thếnào ?

- Trả lời : Chất do nguyên tố hóa học

tạo nên

+ Chất được tạo nên từ 1 nguyên tố

hóa học gọi là gì ? VD ?

- Trả lời : Đơn chất được tạo nên từ 1

nguyên tố hóa học

+ Chất được tạo nên từ 2 nguyên tố

hóa học trở lên gọi là gì ? VD ?

+ Phân loại đơn chất ? Phân loại hợp

chất ?

Trả lời

I/ Kiến thức cần nhớ

1 Sơ đồ mối quan hệ giữa các khái niệm Vật thể ( tự nhiên và nhân tạo ) 

Chất ( tạo nên từ nguyên tố hóa học)

Đơn chất Hợp chất (tạo nên từ 1 N.tố hóa học) (tạo nên từ 2 N.tố hóa học)

Kim loại Phi kim Vô cơ Hữu cơ (Hạt hợp thành là Ng.tử,Ph.tư û) (Hạt hợp thành

la øphân tư û)

2 Tổng kết về chất , nguyên tử , phân tử (5 phút )

- Ôân lại các khái niệm cơ bản bằng hệ thống câu hỏi :

+ Nguyên tử là gì ?

+ Nguyên tử được cấu tạo bởi những loại hạt nào ? Kết luận : sgk / trang 30

Trang 24

Đặc điểm của những loại hạt đó ?

+ Nguyên tố hóa học là gì ?

+ Phân tử là gì ?

- Lần lượt trả lời các câu hỏi

Hoạt động 2

II/ Luyện tập (20 phút )

Hoạt động của giáo viên- học

sinh

Nội dung bài học

- Gọi học sinh làm bài tập 1b (sgk

tr 30 )

Gọi học sinh làm bài tập 2 ( sgk

tr 31 )

-Nhóm bạn nhận xét

Gọi học sinh làm bài tập 3 ( sgk

tr 31 )

- Treo bảng có đề bài tập : cho

biết sơ đồ nguyên tử của các

nguyên tố sau ( vẽ các sơ đồ

nguyên tử các nguyên tố có số p

lần lượt 3+ ; 8+ ; 11+ ; 7+ ; 19+

- Hãy xác định tên nguyên tố , ký

hiệu hóa học , nguyên tử khối , số

e , số lớp e , số e lớp ngoài cùng

- Yêu cầu các học sinh khác nhận

xét và sửa sai ( nếu có )

- Dùng nam châm hút sắt

- Hỗn hợp còn lại : nhôm và vụn gỗ ta cho vào nước Nhôm nặng chìm xuống , gỗ nhẹ nổi lên , ta vớt gỗ lên và tách riêng được các chất

a.Trong nguyên tử Mg

- Số p = 12 số e = 12 Số lớp e : 3 Số e lớp mgoài cùng : 2e

b Sự giống nhau giữa Mg và Ca: Có 2e lớp ngoài cùng

* Khác nhau Nguyên tử Mg Nguyên tử Ca Số p : 12+ 20+

Số e : 12- 20- Số lớp e : 3 4

a.Phân tử khối của Hidro

- Bài tập về nhà : 4,5 ( sgk trang 31 )

- Học sinh về nhà ôn tập lại định nghĩa đơn chất , hợp chất phân tử

V > Rút kinh nghiệm : Làm nhiều bài tập dạng bài 3/31sgk

Tên ng,tố

K.hiệu Hhọc

NTK Số

e

Số lớp e

Số e lớp ngoài cùng

Liti Oxi Natri Nitơ Kali

Li O Na N K

7 16 23 14 39

3 8 11 7 19

2 2 3 2 4

1 6 1 5

Trang 25

Ngày soạn :11 / 9 / 2010

Tiết 12 : CÔNG THỨC HÓA HỌC

- Công thức hóa học dùng để biểu diễn thành phần phân tử chất

- Công thức hóa học đơn chất gồm một ký hiệu hóa học của mộ nguyên tố 2,3 ký hiệu

hóa học ( hợp chất ) với các chỉ số ghi ở chân mỗi ký hiệu

- Công thức hóa học hợp chất gồm ký hiệu hóa học của hai hay nhiều nguyên tố tạo ra

chất , kèm theo số nguyên tử của mỗi nguyên tố tương ứng

- Biết cách viết công thức hóa học đơn chất , hợp chất

- Biết ý nghĩa của công thức hóa học và áp dụng được để làm bài tập

- Quan sát công thức hóa học cụ thể , rút ra được nhận xét về cách viết công thức hóa học

củøa đơn chất và hợp chất

- Biết ý nghĩa của công thức hóa học và áp dụng được để làm bài tập

-Tiếp tục củng cố kỹ năng viết ký hiệu của nguyên tố và tính phân tử khối của chất

Tập tính cẩn thận viết công thức hóa học và tính toán

1.Giáo viên : Phương pháp : Đàm thoại , trực quan

Đồ dùng dạy học :Giáo viên:Tranh vẽ: mô hình tượng trưng mẫu ; đồng, hidro, oxi, nước,

muối ăn

2/ Học sinh : Ôân tập kỹ các khái niệm : đơn chất , hợp chầt , phân tử

a/Chất chia làm mấy loại?ChoVD từng loại?(5đ)

Đáp án : a/ Chất chia làm 2 loại : đơn chất O2 , Mg Hợp chất : H2O , NaCl

b/ Chỉ hai nguyên tử cacbon , ba nguyên tử magiê , hai phân tử nước , một phân tử

muối ăn

1/ Đặt vấn đề chuyển tiếp vào bài mới: Để biểu diễn ngắn gọn chất ta dùng công thức

hóa học , công thức hóa học của đơn chất , hợp chất được biểu diễn như thế nào ? tiết này

chúng ta tìm hiểu

2/ D ạy bài mới :

Hoạt động 1 : I/ Công thức hóa học của đơn chất (13 phút)

* Đơn chất là gì ?

Học sinh nhắc lại định nghĩa đơn chất

Đơn chất chia làm mấy loại ?

 vậy CTHH của đơn chất sẽ gồm mấy ký

hiệu hóa học ?

- Công thức chung của đơn chất : Ax

- Yêu cầu học sinh giải thích các chữ A , x

Giải thích , Nhận xét

- Treo tranh mô hình tượng trưng mẫu đồng ,

hidro , oxi

I/ Công thức hóa học của đơn chất

* Công thức hóa học dùng biểu diễn thành phần phân tử chất

* Công thức hóa học của đơn chất gồm một kí hiệu hóa học

Công thức chung : Ax

- A : ký hiệu hóa học của nguyên tố

- x : chỉ số ( số nguyên tử của nguyên tố có trong 1 phân tử chất )

- Ví dụ : a Phân tử đồng gồm 1 Cu  CTHH của

Trang 26

 Yêu cầu học sinh viết công thức hóa học

của đơn chất trên

Một học sinh viết và các học sinh khác nhận

lưu ý ; x = 1 thì không ghi Thường gặp :

X = 1 đối với kim loại và một số phi kim

X = 2 đối với 1 số phi kim ở trạng thái khí : O2 , Cl2 , N2 ,

F2 , H2

Hoạt động 2 : II/ Công thức hóa học của hợp chất (12phút)

- Em hãy nhắc lại định nghĩa hợp chất ?

- Học sinh trả lời

- Vậy trong CTHH của hợp chất có bao nhiêu ký hiệu hóa học

- CTHH của hợp chất gồm 2 ký hiệu hóa học trở lên

- Treo tranh : mô hình tượng trưng mẫu nước , muốiù ăn , khí

cacbonic

 Yêu cầu học sinh quan sát tranh vẽ và cho biết số nguyên tử

của mỗi nguyên tố trong một phân tử của các chất trên

- Trả lời

+ Phân tử nước gồm 2 H và 1 O

+ Phân tử muối ăn gồm 1 Na và 1 Cl

+ Phân tử cacbonic gồm 1 C và 2 O

- Nhận xét ý kiến của bạn

- Hãy cho biết công thức chung của hợp chất

- Hướng dẫn học sinh nhìn vào các tranh vẽ để viết công thức

hóa học của muối ăn , nước , khí cácbonic

* Công thức hóa học của hợp chất

* Ví dụ : Viết công thức hóa học của nhôm oxít biết phân tử có 2Al và 3O

 CtHH của nhôm oxít : Al2O3

Hoạt động 3 : III/ Ý nghĩa của công thức hóa học (10phút)

- Đặt vấn đề : Các công thức hóa học trên cho

chúng ta biết những điều gì ?

 Yêu cầu học sinh thảo luận nhóm về ý nghĩa

của CTHH

- Thảo luận và ghi vào giấy

- Đại diện nhóm trình bày

-GV hoàn chỉnh  Kết luận

- Để biểu diễn 3 phân tử H3PO4 người ta sẽ viết

như thế nào ?

- Có bao nhiêu nguyên tử H , P , O trong 3 H3PO4

- Đại diện trả lời , nhóm bạn nhận xét

 Kết luận :3H3PO4: 9 H, 3 P, 12 O

*Ý nghĩa của CTHH :

- Nguyên tố nào tạo ra chất

- Số nguyên tử mỗi nguyên tố có trong phân tử chất

- Phân tử khối của chất

* Ví dụ : Nêu ý nghĩa của công thức H3PO4( axít photphoric )

- Do 3 nguyên tố : H , P , O tạo nên

- Phân tử axít photphoric gồm : 3 H , liên kết 1 P và 4 O

- Phân tử khối của H3PO4 = ( 3 x 1 ) + 31 + ( 4 x 16 ) = 98 ( đvC )

IV > Củng cố và khắc sâu kiến thức (3phút)

1 Củng cố : Bài tập 1 : Viết CTHH và tính phân tử khối của các chất sau :

Trang 27

V >Rút kinh nghiệm : Cho học sinh viết nhiều công thức hóa học và tính phân tử khối để

củng cố kiến thức.

Qui ước : hóa trị của H là I , hóa trị của O là II ; hóa trị của một nguyên tố trong hợp chất cụ

thể được xác định theo hóa trị của H và O.

- Quy tắc hóa trị : Trong hợp chất hai nguyên tố AxBy thì : a.x = b.y ( a , b là hóa trị tương ứng của hai nguyên tố A,B )

- Quy tắc hóa trị đúng với cả khi A hay B là nhóm nguyên tử

- Tính được hóa trị của nguyên tố hoặc nhóm nguyên tử theo công thức hóa học cụ thể

- Lập được công thức hóa học của hợp chất khi biết hóa trị của hai nguyên tố hóa học hoặc nguyên tố và nhóm nguyên tử tạo nên chất

Biết quy tắc về hóa trị và biểu thức

- Áp dụng quy tắc hóa trị để tính được hóa trị của 1 nguyên tố ( hoặc nhóm nguyên tử)

Thích thú khi đọc những bài thơ hóa trị

1.Giáo viên : Trực quan , đàm thoại , thảo luận nhóm

Đồ dùng dạy học : Bảng phụ

2 Học sinh : Đọc trước bài mới

II/ Kiểm tra bài cũ : (5phút)

a/ Nêu CTHH của hợp chất ? VD ? (5 đ)

b/ Ý nghĩa của CTHH ? Minh họa CTHH ? (5 đ)

Đáp án : a/ * Công thức hóa học của hợp chất

Công thức chung : AXBY - A , B… : ký hiệu hóa học của các nguyên tố - x , y … : chỉ số ( số nguyên tử của mỗi nguyên tố có trong 1 phân tử chất )

* Ví dụ :Viết công thức hóa học của nhôm oxít biết phân tử có 2Al và 3O  CtHH của nhôm oxít : Al2O3

b/ *Ý nghĩa của CTHH : Nguyên tố nào tạo ra chất Số nguyên tử mỗi nguyên tố có trong

phân tử chất Phân tử khối của chất

* Ví dụ : Nêu ý nghĩa của công thức H3PO4 ( axít photphoric )

- Do 3 nguyên tố : H , P , O tạo nên Phân tử axít photphoric gồm : 3 H , 1 P , 4 O Phân tử khối của H3PO4 = ( 3 x 1 ) + 31 + ( 4 x 16 ) = 98 ( đvC )

Để viết đúng CTHH của một hợp chất thì chúng ta phải biết hóa trị của nguyên tố hóa học (hóa trị của nhóm nguyên tử ) Vậy hóa trị là gì ?

Hoạt động 1 :

I/ Hóa trị của một nguyên tố được xác định bằng cách nào (18phút)

Trang 28

- Thuyết trình : Người ta quy ước gắn cho H hóa trị 1 , mỗi

nguyên tử H là 1 đơn vị hóa trị

 1 nguyên tử nguyên tố khác liên kết được với bao nhiêu

nguyên tử hidro thì nguyên tố đó sẽ có hóa trị bấy nhiêu

Ví dụ : HCl , H2O , NH3 , CH4

Em hãy xác định hóa trị của clo , oxi , nitơ , cacbon trong các

hợp chất trên và giải thích

- Giới thiệu : Người ta còn dựa vào khả năng liên kết của

nguyên tử nguyên tố khác với oxi ( 1 nguyên tử O là 2 đơn vị

hóa trị )

Ví dụ : em hãy xác định hóa trị của kali , kẽm , lưu huỳnh

trong các công thức : K2O , ZnO , SO2

- Giới thiệu cách xác định hóa trị của 1 nhóm nguyên tử dựa

vào hóa trị của H

Ví dụ : Em hãy xác định hóa trị của nhóm SO4 , PO4 và OH

trong các công thức : H2SO4 , H3PO4 và H2O ( H – OH )

Trả lời : -1 nhóm SO4 liên kết với 2H  hóa trị SO4 : II

-1 nhóm PO4 liên kết với 3H  hóa trị PO4 : III

-1 nhóm OH liên kết với 1H  hóa trị OH : I

- Vậy hóa trị là gì ?

- Yêu cầu học sinh học thuộc hóa trị của một số nguyên tố

thường gặp ở bảng 1 , 2 ( sgk trang 42 và 43 )

I/ Hóa trị của một nguyên tố được xác định bằng cách nào

1 Cách xác định

Hóa trị của nguyên tố ( hay nhóm nguyên tử ) là con số biểu thị khả năng liên kết của nguyên tử ( hay nhóm nguyên tử ) được xác định theo hóa trị của H chọn làm 1 đơn

vị và hóa trị của O là 2 đơn vị

Hoạt động 2 : II/ Quy tắc về hóa trị (15phút)

- Đưa ra 2 công thức : AlCl3 , P2O5

 Yêu cầu học sinh xác định hóa trị của

nhôm , clo , photpho , oxi

III I V II

AlCl3 P2O5

1 III = 3 I 2 V = 5 II

- So sánh các tích giữa chỉ số và hóa trị ø

của từng cặp nguyên tố trong mỗi hợp

chất

- Giới thiệu : Đó là biểu thức của quy tắc

hóa trị

 vậy em hãy nêu quy tắc hóa trị ?

Phát biểu , nhận xét Kết luận

Hoàn chỉnh Kết luận

II/ Quy tắc về hóa trị

* Kết luận :

1 Quy tắc : Trong CTHH , tích của chỉ số và hóa trị của nguyên tố này bằng tích của chỉ số và hóa trị của nguyên tố kia

a b Trong AXBY

x a = y b

2 Vận dụng : a/ Tính hóa trị của một nguyên tố

Ví dụ : Tính hóa trị của lưu huỳnh trong hợp chất SO3

Giải : a II

SO3 QTHT : 1.a = 3 II  a = VI Vậy hóa trị của lưu huỳnh trong hợp chất là VI

IV > Củng cố và khắc sâu kiến thức (5phút)

Trang 29

V > Rút kinh nghiệm : Cho học sinh học thuộc hóa trị nguyên tố , nhóm nguyên tử

Ngày soạn : 18/ 9 / 2010

Tiết 14 : HÓA TRỊ ( tt )

- Quy tắc hóa trị : Trong hợp chất hai nguyên tố AxBy thì : a.x = b.y ( a , b là hóa trị tương ứng

của hai nguyên tố A,B )

- Quy tắc hóa trị đúng với cả khi A hay B là nhóm nguyên tử

Học sinh biết lập công thức hóa học của hợp chất ( dựa vào hóa trị của các nguyên tố hoặc

nhóm nguyên tử )

- Lập được công thức hóa học của hợp chất khi biết hóa trị của hai nguyên tố hóa học hoặc

nguyên tố và nhóm nguyên tử tạo nên chất

Biết quy tắc về hóa trị và biểu thức

- Áp dụng quy tắc hóa trị để tính được hóa trị của 1 nguyên tố ( hoặc nhóm nguyên tử)

Rèn luyện kỹ năng lập CTHH của chất và kỹ năng tính hóa trị của nguyên tố hoặc nhóm

nguyên tử

Tính năng động khi tính toán

1.Giáo viên : *Phương pháp, đàm thoại , thảo luận nhóm

* Đồ dùng dạy học : Bảng nhóm

2/ Học sinh : thuộc hóa trị nguyên tố ,nhóm nguyên tử

II/ Kiểm tra bài cũ : (5phút)

1 / Hóa trị là gì ? Các nguyên tố có hóa trị I , II ? (5 đ)

2 / Bài tập 4 (sgk trang 38 ) (5 đ)

Đáp án : 1/ Hóa trị của nguyên tố ( hay nhóm nguyên tử ) là con số biểu thị khả năng liên

kết của nguyên tử ( hay nhóm nguyên tử ) được xác định theo hóa trị của H chọn làm 1 đơn

vị và hóa trị của O là 2 đơn vị

H, K ,Na ,Ag ,Cl, Cu ,Li …… : hóa trị I , Zn, Mg, O ,Cu ,Ca, Fe ,Ba …… hóa trị II

2/ a/ Hóa trị Zn : II , Al : III , Cu : I b/ Hóa trị Fe : II

Tiết trước chúng ta học từ công thức hóa học tìm hóa trị nguyên tố vậy biết hóa trị nguyên tố

thì lập công thức hóa học được hay không ? Tiết này chúng tiếp tục tìm hiểu

2/ D ạy bài mới :

Hoạt động 1 : 2b/ Lập công thức hóa học của hợp chất theo hoá trị (33phút)

- Cho VD và hướng dẫn giải 

Lập công thức hóa học của hợp chất tạo bởi Nitơ

- Viết công thức dạng chung AxBy

- Biểu thức quy tắc hóa trị: x a = y b

X b b’

Trang 30

* Viết công thức hóa học đúng NO2

Nêu các bước lập CTHH của hợp chất và hướng

dẫn học sinh áp dụng

- Đặt vấn đề : khi làm bài tập hóa học đòi hỏi

chúng ta phải có kỹ năng lập CTHH nhanh và

chính xác  Vậy có cách nào để lập CTHH

nhanh hơn không ?

- Gợi ý và yêu cầu học sinh thảo luận nhóm để

đưa ra cách lập nhanh

- Kết luận 3 trường hợp :

1 Nếu a = b  x = y = 1

2 Nếu a  b và tỉ lệ a : b ( tối giản ) thì x = b và

y = a

3 Nếu a : b chưa tối giản thì giản ước để có a’ :

b’ và lấy x = b’ ; y = a’

- Yêu cầu học sinh áp dụng bài tập , thảo luận

nhóm và giải

Lập CTHH của các hợp chất gồm:

 x = b ( hoặc b’ ) ; y = a ( hoặc a’ )

- Viết công thức hóa học đúng của hợp chất

VD : Lập công thức hóa học của hợp chất gồm nhốm ( III ) và nhóm SO4 ( II )

Giải : + CTHH của hợp chất có dạng :

III II

Alx (SO4)y + Theo quy tắc hóa trị : x III = y II

+ Chuyển tỉ lệ : x = II = 2_

Y III 3 + Công thức đúng hợp chất Al2 (SO4)3

IV > Củng cố và khắc sâu kiến thức : (5phút)

1 Củng cố :

Bài tập : Hãy cho biết các công thức hóa học sau đúng hay sai ? Hãy sửa công thức

hóa học sai  CTHH đúng

b/ Ca2O d/ Ag2NO3 f/ Al(NO3)2 h/ ZnCl3

2 Hướng dẫn bài tập về nhà:

- Bài tập về nhà : 5,6,7,8 ( sgk trang 38 )

- Yêu cầu học sinh đọc thêm bài ( sgk trang 39 )

- Ôân tập các bài đã học để chuẩn bị cho tiết luyện tập

V / Rút kinh nghiệm : Cho học sinh làm nhiều bài tập phần 2b

Trang 31

Ngày soạn : 19/9/ 2010

Tiết 15 : LUYỆN TẬP 2

Củng cố cách ghi và ý nghĩa của CTHH , khái niệm hóa trị ,và quy tắc hóa trị

Rèn luyện các kỹ năng tính hóa trị của nguyên tố , biết đúng hay sai cũng như lập được công

thức hóa học của hợp chất khi biết hóa trị

Hứng thú làm các bài tập tính hóa trị

1.Giáo viên : * Phương pháp : Đàm thoại , vấn đáp , gợi mở , thảo luận nhóm

.* Đồ dùng dạy học : Bảng các bài tập giáo viên cho

2/ Học sinh : Nắn các kiến thức cơ bản

II/ Kiểm tra bài cũ : (5phút )

*Ghi hóa trị của Al , Cu , Fe , Na , K , O , H , Ag … (5đ)

* Lập CTHH của hợp chất Fe (III) và SO4 (II ) (5đ)

Đáp án : * Al : III , Cu : II , Fe : II , III , O : II , K Na H Ag : I

* CTHH : Fe2(SO4)3

Để củng cố những kiến thức cơ bản tiết này chúng ta cùng luyện tập

Hoạt động 1 : I/ Kiến thức cần nhớ (10 phút )

Hoạt động của giáo viên - học sinh Nội dung bài

học

- Yêu cầu học sinh trả lời

+ Chất có mấy loại ? cho VD minh họa

- Đại diện nhóm trả lời ( chất chia làm 2 loại đơn chất và hợp chất

+ VD đơn chất ; Zn , Na , O2 , S …

+ VD Hợp chất : H2O , NaCl , CO2 …

- Nhóm bạn nhận xét

+ Đơn chất của phi kim phần lớn có công thức Ax với x = ?

+ Mỗi công thức hóa học của chất cho biết ý gì ?

- Đại diện trả lời : ( chỉ 3 ý : nguyên tố ra chất , số nguyên tử của mỗi nguyên tố ,

biết phân tử khối )

- Cho ví dụ : CaCO3

+ Công thức trên cho biết những ý gì ?

- Thảo luận trả lời :CTHH CaCO3 cho biết :

*Gồm có nguyên tố Ca , nguyên tố C và nguyên tố O cấu tạo nên

* Có 1 nguyên tử Ca , 1 nguyên tử C và 3 nguyên tử O liên kết với nhau

+ Khái niệm hóa trị ?

+ Nêu quy tắc hóa trị ?

I/ Kiến thức cần nhớ : sgk

Trang 32

+ Áùp dụng bằng CTTQ ?

- Phát phiếu học tập cho các nhóm yêu cầu :

+ Tính hoá trị của Cu trong công thức :

x I

CuOH

- Thảo luận nhóm làm váo phiếu học tập

- Đại diện lên bảng giải :

ta có : x 1 = I 1  x = I

Hóa trị của Cu : I

Hoạt động 2 : II/ Bài tập (25phút )

- Yêu cầu học sinh đọc bài 2/41 ( sgk )

+ XO  X có hóa trị ?

+ YH3  Y có hóa trị ?

- Nếu X có hóa trị II và Y có hóa trị III , Công thức của hợp chất X

và Y là công thức nào là đúng ?

- Trả lời X có hóa trị II

Y có hóa trị III

- Học sinh khác nhận xét ý kiến của bạn

- Dựa vào các đáp án A , B , C , D , E

- Chọn : D : X3Y2

- Cho học sinh sửa vào vở bài tập

- Yêu cầu học sinh đọc và thảo luận bài tập 3 sgk

+ Cho biết hóa trị của Fe trong Fe2O3

+ Nhóm SO4 có hóa trị ?

+ Cho biết trường hợp nào là đúng ?

- Thảo luận nhóm

- Trả lời ( Fe : III )

- Trả lời ( SO4 II )

- Đáp án D là đúng Fe2(SO4)3

- Yêu cầu học sinh đọc bài tập 4 ( sgk )

- Gọi học sinh lên bảng làm

-Yêu cầu HS thảo luận nhón và giải :

Lập CTHH hợp chất của Al , Ba , Mg , Na lần lượt với nhóm NO3 ,

SO4

- Đại diện nhóm giải

-Nhóm bạn nhận xét  Kết luận

-Hoàn chỉnh kết luận

- Chuyển tỉ lệ : x = I

Y I

- CTHH hợp chất : KCl

- Giáo viên phát phiếu học tập

- Hãy sửa công thức hóa học dưới đây thành công thức đúng

AlCl , NaO , CaOH , H PO , KCl

Trang 33

Tiết 16 : KIỂM TRA 1 TIẾT

- Học sinh năm vững kiến thức cơ bản trong chương I

- Giải thành thạo các dạng toán tính hóa trị , lập CTHH hợp chất

- Biết chọn CTHH đúng và biết sữa các CTHH sai thành đúng dựa vào hóa trị nguyên tố -Tính trung thực khi làm bài

B > Chuẩn bị :

Họ và tên :

Lớp 8 KIỂM TRA 1TIẾT MÔN : HÓA HỌC

Nhận xét:

Hướng Dẫn Về Nhà: Xem trước Bài” SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT”

Trang 34

Ngày soạn :26 / 9 /2009

Chương 2 : PHẢN ỨNG HÓA HỌC

Tiết 17 : SỰ BIẾN ĐỔI CHẤT

Học sinh phân biệt được

- Hiện tượng vật lý là hiện tượng xảy ra khi chất biến đổi mà vẫn giữ nguyên là chất ban

đầu

- Hiện tượng hóa học là hiện tượng xảy ra khi có sự biến đổi từ chất này thành chất khác

Quan sát được 1số hiện tượng cụ thể , rút ra nhận xét về hiện tượng vật lí và hiện tượng hóa

học

Phân biệt được hiện tượng hiện vật lí và hiện tượng hóa học

Tìm tòi những kiến thức mới về môn hóa học

1.Giáo viên : * Phương pháp : Đàm thoại , vấn đáp , gợi mở , thảo luận nhóm

.* Đồ dùng dạy học : Tranh phóng to ( sgk )

Hóa chất : bột sắt khử , bột lưu huỳnh , đường trắng , muối

Dụng cụ : ống nghiệm , đĩa thủy tinh , thìa nhựa , kẹp , đèn cồn …

2/ Học sinh : Đọc trước bài ở nhà

Hoạt động 1 : I/ Hiện tượng vật lý (18 phút )

- Cho học sinh quan sát tranh về trạng thái của

nước Biến đổi từ thể rắn  thể lỏng  thể hơi

và ngược lại

Quan sát và thảo luận nhóm ( về tính chất

không đổi )

- Hướng dẫn học sinh hòa tan ( NaCl ) muối ăn

vào nước , nếm vị của dd muối ? đun dd muối

trên , đèn cồn , khi nước trong dd bay hơi hết

Nhận xét

- Hãy so sánh vị mặn của muối trước và sau thí

nghiệm ?

- - Làm thí nghiệm , quan sát thảo luận  nhận

xét  kết luận

- Đại diện nhóm trả lời : ( vị mặn như nhau )

I/ Hiện tượng vật lý

* Kết luận : Hiện tượng chất biến đổi mà vẫn

giữ nguyên là chất ban đầu được gọi là hiện tượng vật lý

VD :

chảy đun ngưng tụNước đá  lỏng  bay hơi  lỏng

đông đặc  Nước đá (rắn)

Trang 35

- Khi biến đổi mà vẫn giữ nguyên là chất ban

đầu ta nói là hiện tượng vật lý

Hiện tượng vật lý là gì ?

- Đại diện nhóm trả lời

 kết luận chung

Hoạt động 2 : I/ Hiện tượng hóa học (20 phút )

- Cho học sinh đọc sgk ở thí nghiệm

- Sử dụng sgk qua các thông tin sgk  thảo luận

 kết luận

- Hướng dẫn học sinh làm thí nghiệm đun đường

trên đèn cồn

- Hãy so sánh màu sắc , vị của đường trước và

sau khi thí nghiệm

- các nhóm tiến hành thí nghiệm  quan sát 

nhận xét  thảo luận  kết luận

- Đại diện nhóm trả lời ( màu sắc , vị khác nhau

hoàn toàn )

- Nhóm bạn nhận xét ý kiến của bạn

- Khi có sự biến đổi chất này thành chất khác ta

nói đó là hiện tượng hóa học

- Hiện tượng hóa học là gì ?

Đại diện nhóm trả lời

 kết luận chung

I/ Hiện tượng hóa học

Kết luận : Hiện tượng chất biến đổi có tạo ra

chất khác được gọi là hiện tượng hóa học đun

Vd : Đường  than + nước

Bài tập 1,2/sgk trang 47

Hướng dẫn : bài 3/47 nên phân tích từng giai đoạn parafin từ thể rắn  thể lỏng  thể bay

hơi ( thể hơi là khí cacbonic và hơi nước )

- Về học bài và làm bài 3/47 * chuẩn bị trước bài phản ứng hóa học

V >Rút kinh nghiệm :

Cho nhiều ví dụ thực tế  để học sinh phân biệt hiện tượng vật lý , hóa học

Trang 36

Ngày soạn : 2 /10 / 2009

Tiết 18 : PHẢN ỨNG HÓA HỌC

A > Mục tiêu : Học sinh hiểu được

- Phản ứng hóa học là qúa trình biến đổi từ chất này sang chất khác

- Để xảy ra phản ứng hóa học , các chất phản ứng phải tiếp xúc với nhau , can nhiệt độ cao ,

áp suất hay chất xúc tác

- Bản chất của phản ứng là sự thay đổi liên kết giữa các nguyên tử

-Quan sát thí nghiệm , hình vẽ hoặc hình ành , rút ra được nhận xét về phản ứng hóa học

- Viết phương trình hóa học bằng chữ để biểu diễn phản ứng

Phân biệt chất phản ứng ( chất tham gia ) , sản phẩm ( chất tạo thành )

Thích tìm tòi các phản ứng hóa học xảy ra trong thực tế

1.Giáo viên : * Phương pháp : trực quan , liên hệ thực tế , thảo luận nhóm

* Đồ dùng : Sơ đồ tượng trưng cho phản ứng hóa họcHóa chất : Zn ,HCl , C12H22O11 Dụng

cụ : ống nghiệm , kẹp gỗ , đèn cồn …

1/ Hiện tượng vật lý ? Hiện tượng hóa học ? VD ? (5 đ)

2/ Làm bài tập 3/ 47 sgk (5 đ)

* Đáp án : 1/ Hiện tượng chất biến đổi mà vẫn giữ nguyên là chất ban đầu được gọi là hiện

tượng vật lý

Nước đá (chảy) lỏng(đun)  bay hơi (ngưng tụ)  lỏng( đông đặc) Nước đá (rắn)

Hiện tượng chất biến đổi có tạo ra chất khác được gọi là hiện tượng hóa học

Vd : Đường( đun)  than + nước

2/ parafin từ thể rắn  thể lỏng : hiện tượng vật lý

*Thể lỏng  thể bay hơi : hiện tượng hóa học

1/ Đặt vấn đề chuyển tiếp vào bài mới : Hiện tượng chất biến đổi có tạo ra chất khác được

gọi là hiện tượng hóa học Vậy quá trình biến đổi từ chất này  chất khác gọi là phản ứng

hóa học Phản ứng hóa học diễn biến ra sao ? Khi nào phản ứng hóa học xảy ra ?Tiết này

chúng ta tìm hiểu

2/ Dạy bài mới : Hoạt động 1 : I/ Định nghĩa (15 phút )

-Yêu cầu học sinh nhắc lại hiện tượng hóa học ?

- Cho VD Đường (to ) than + nước

Quá trình biến đổi đường chuyển thành than gọi là phản ứng hóa học

- Phản ứng hóa học là gì ?

- Đại diện nhóm trả lời Nhóm khác nhận xét Hoàn chỉnh  kết luận

cho ví dụ : Kẽm + Axít  kẽm clorua + khí H

I/ Định nghĩa

* Kết luận : Phản ứng

hóa học là qúa trình biến đổi chất này thành chất khác

Vídụ:Đườngthan+nươc (Chất phản ứng) (sản

Trang 37

- Hãy cho biết tên chất phản ứng và sản phẩm ở 2 ví dụ trên

- Chất phản ứng : đường , kẽm , axítclohydric

- Sản phẩm : than, nước , khí hydro , muối kẽm clorua

- Nhóm bạn nhận xét ý kiến trên Dùng tranh vẽ sơ đồ phản ứng Hướng

dẫn học sinh nhận xét lượng chất phản ứng và lượng sản phẩm trong

phản ứng  kết luận: Trong quá trình phản ứng lượng chất phản ứng

giảm,lượng sản phẩm tăng

giảm , lượng sản phẩm tăng dần

Hoạt động 2 : II/ Diễn biến của phản ứng hóa học (15 phút )

- Sử dụng sơ đồ phản ứng giữa phân tử H2 và O2

- Hướng dẫn học sinh nhận xét số nguyên tử trước khi phản ứng, đang

phản ứng và sau khi phản ứng

- Quan sát  nhận xét , thảo luận nhóm

- Yêu cầu nhận xét số phân tử chất phản ứng , sản phẩm ?

- Khi đang phản ứng phân tử thay đổi không ? số nguyên tử H , O có

giữ nguyên không ?

+GV giải thích khi phản ứng liên kết giữa các nguyên tử thay đổi , số

nguyên tử trong mỗi phân tử vẫn giữ nguyên

- Vì sao có sự thay đổi từ phân tử này sang phân tử khác ?

- HS trả lời (vì liên kết giữa các nguyên tử thay đổi làm cho phân tử

này biến đổi thành phân tử khác )

- Nhóm bạn nhận xét Hoàn chỉnh  kết luận

II/ Diễn biến của phản ứng hóa học

* Kết luận : Trong

phản ứng hóa học chỉ có liên kết giữa các nguyên tử thay đổi làm cho phân tử này biến đổi thành

phân tử khác

Hoạt động 3 : III/ Khi nào phản ứng hóa học xảy ra (5 phút )

- Làm thí nghiệm cho Zn vào HCl - Quan sát thí nghiệm , nhận xét , nêu

hiện tượng ?

- Khi nào phản ứng xảy ra ? các chất phản ứng phải như thế nào ?

- Trả lời :Muốn phản ứng xảy ra các chất phản ứng phải tiếp xúc với nhau

-Làm thí nghiệm đun đường trên đèn cồn Yêu cầu HS Quan sát , nhận xét ,

thảo luận

Qua thí nghiệm để phản ứng xảy ra hoàn toàn cần có điều kiện nào ?

- HS trả lời (Phải đun đến nhiệt độ thích hợp) Có một số phản ứng cần có

mặt chất xúc tác ( là chất kích thích cho phản ứng xảy ra nhanh hơn …)

- Điều kiện để phản ứng xảy ra cần có những điều kiện nào ?

Trả lời có 3 điều kiện

- Các chất tiếp xúc với nhau Đun các chất đến nhiệt độ thích hợp Cần có

chất xúc tác Nhóm bạn nhận xét Hoàn chỉnh  kết luận

III/ Khi nào phản ứng hóa học xảy ra (sgk/ 50)

Củng cố : bài tập 1,2/sgk trang 50 Hướng dẫn : bài 3/sgk 51 Dặn dò : học bài và chuẩn bị trước phần IV tiếp theo của bài phản ứng hóa học

V >Rút kinh nghiệm : - Cho nhiều phản ứng hóa học để học sinh phân biệt chất

phản ứng , sản phẩm Gọi học sinh viết các loại phản ứng hóa học nhiều  học sinh thành thạo cách viết

Ngày soạn :03 / 10 / 2009

Tiết 19 : PHẢN ỨNG HÓA HỌC ( tt )

Trang 38

A > Mục tiêu : Giúp học sinh hiểu

-Cách nhận biết phản ứng hóa học , dựa vào dấu hiệu có chất mới tạo ra , có tính chất khác

so với chất ban đầu (màu sắc , kết tủa , khí thoát ra )

- Biết nhiệt và ánh sáng cũng có thể là dấu hiệu phản ứng hóa học

Biết vận dụng những kiến thức để giải bài tập

Ham thích tìm tòi những kiến thức cơ bản

1.Giáo viên : * Phương pháp : trực quan , liên hệ thực tế , thảo luận nhóm

* Đồ dùng :Hóa chất : Zn HCl Dụng cụ : ống nghiệm , kẹp gỗ …

a/ Phản ứng hoá học ? cho ví dụ ? (5đ)

b/ Trong phản ứng hoá học chỉ thay đổi gì ? (5đ)

Đáp án :

a/ Phản ứng hóa học là qúa trình biến đổi chất này thành chất khác

Ví dụ : Đường (t0)  than + nước

( Chất phản ứng ) ( sản phẩm )

Trong phản ứng hóa học lượng chất phản ứng giảm , lượng sản phẩm tăng dần

b/ Trong phản ứng hóa học chỉ có liên kết giữa các nguyên tử thay đổi làm cho phân tử này

biến đổi thành phân tử khác

Phản ứng hóa học là qúa trình biến đổi chất này thành chất khác Vậy làm thế nào biết được

chất này biến đổi thành chất khác hay nói cách khác dựa vào cơ sở nào để biết phản ứng có

xảy ra ? Tiết này chúng ta tìm hiểu

2/ Dạy bài mới

Hoạt động 1 : IV/ Làm thế nào nhận biết có phản ứng hóa học xảy ra (15 phút )

- Làm thí nghiệm : đốt nến

Hãy nêu hiện tượng

- Quan sát và nêu hiện tượng

 Khí cacbon đioxít và hơi nước

( có chất mới tại thành )

IV/ Làm thế nào nhận biết có phản ứng hóa học xảy ra

* Nhận biết phản ứng hóa học xảy ra dựa vào

dấu hiệu có chất mới tạo thành

Vd : Kẽm + Axítclohydric Kẽmclorua + khí hydro

(Có dấu hiệu khí thoát ra,chất kết tủa màu )

Trang 39

Hoạt động 2 : II/ Luyện tập (18 phút )

- Bài tập số 5/51

- Dấu hiệu nào biết phản ứng xảy ra

- Đại diện trả lời

- Viết phương trình bằng chữ của phản ứng

- Bài tập số 6/51

- Hướng dẫn, gợi ý điều kiện phản ứng xảy ra

- Hướng dẫn viết phương trình bằng chữ

Yêu cầu học sinh thảo luận nhóm và giải vào

phiếu học tập

*Hãy chỉ ra dấu hiệu nhận biết có phản ứng xảy

ra và ghi lại phương trình chữ của phản ứng trong

các hiện tượng sau :

a/ Bột đồng (II) oxit (màu đen) tác dụng với

hidrô ở nhiệt độ cao tạo thành đồng (màu đỏ) và

hơi nước

b/Cho sắt tác dụng với Axít clohidrit tạo thành

muối sắt (II) clorua và khí hidrô

c/Khi điện phân nước ta thu được khí hidrô và khí

ôxi

- Đại diện nhóm giải

- Hoàn chỉnh bài giải

II/ Luyện tập

- Thấy sủi bọt ở vỏ trứng

- Axítclohidric + canxicacbonat  canxiclorua + khí cacbonđiôxít + nước

a Vì đập nhỏ tăng bề mặt tiếp xúc quạt mạnh vì để vật cháy đến nhiệt độ thích hợp

b Than + khí oxi  Khí cacbonđi

Củng cố : Đọc phần ghi nhớ của bài

Hướng dẫn : làm bài 4/ sgk 51

Dặn dò : Chuẩn bị tiết sau thực hành , chuẩn bị CaO mỗi tổ

V >Rút kinh nghiệm

- Cho nhiều thí nghiệm để cũng cố nhận biết dấu hiệu phản ứng xảy ra

Tiêu đề	Giáo án hóa 8 cao thị diệu huyền
Trường học	Trường Trung Học Cơ Sở
Chuyên ngành	Hóa học
Thể loại	Giáo án
Năm xuất bản	2010
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	78
Dung lượng	906,5 KB