Trong nhflng nam g i n day, nen kinh te xa hdi cua cac tinh bien gidi phia Viet Nam da t r i i qua qua trinh tang trfldng va chuyen ddi ed cau kinh te het sfle manh me nhflng van l[r]
Trang 1THUC TRANG VA CAC GIAI PHAP
• • PHAT TRIEN KINH TE XA HOI VUNG BIEN GI61
VIET NAM - CAMPUCHIA
NGUYEN VAN HA*
Bien gidi da't lien gifla hai nflde Viet
Nam va Campuehia t r i i dai tren
nhieu dia hinh tfl rflng nui, sdng sudl tdi
ddng bing da lam cho dac diem kinh te xa
hdi eua cic tinh khu vflc bien gidi phia
Viet Nam bet sfle da dang Sfl da dang the
hien d sfl khic biet trong cd ca'u kinh te
gifla hai khu vflc chu yeu cua vflng bien
gidi dd la khu vflc Tay Nguyen, Tay Ninh,
Binh Phfldc va khu vflc Ddng b i n g sdng
Cflu Ldng Nhin tdng the, vflng bien gidi
Viet Nam - Campuehia cd cd ca'u kinh te
dang tren da p h i t trien nhflng van cen la
mdt khu vflc tfldng ddi lac hau Dac biet,
nhflng khd khan ve ed sd ha tang kinh te
xa hdi da anh hfldng dang ke den qua
trinh phat trien va quan ly vflng bien gidi
Thfle te dd cho thay, day manh p h i t trien
kinh te xa hpi tai khu vflc bien gidi hai
nflde la mdt nhu cau cap bach tao tien de
cho viec duy tri sfl dn dinh chung cua ea
nflde Bai viet dfldi day se danh gia dae
diem, thfle trang phat trien kinh te xa hdi
cua cic tinh d Viet Nam cd dfldng bien gidi
vdi Campuehia, quan he kinh te thfldng
mai hien cd gifla hai nflde va mdt vai kien nghi n h i m phat trien kinh te khu vflc bien gidi dn dinh va ben vflng
I DAC DIEM, THUC TRANG P H A T TRIEN KINH TE XA HOI CUA VUNG DAT LIEN VIET NAM - CAMPUCHIA
VA QUAN HE KINH TE THUdNG MAI, DAU TU
1.1 Dac diem, thijfc trang kinh te
xa hoi vung bien gidi
Ndi den thflc trang kinh te xa hdi khu vflc dat lien Viet Nam-Campuchia ed the tdm tat tren 4 van de chinh va ed the dfldc xem nhfl la nhflng dac diem chu yeu khu
vflc dd la: Thflf nhat: khu vflc cac tinh
bien gidi deu cd tec dp tang trfldng kinh te tfldng ddi cao nhflng lai ed sfl khic biet gifla cac vung Tde dp tang trfldng tdng san pham (GDP) eua cic tinh nhflng nam gin day thfldng d mflc hai cdn sd' Nam
2009, tang trfldng GDP eua Gia Lai fldc dat 15,61% va eua Dak Lak 11,4% trdng khi Cdn sd' nay cua Kdn Tum va Dak Ndng eflng dat khding 14-15%) cho cae nam
Ths Nguyin Van Ha, Vien Nghien cflu Dong Nam A
Trang 224 Nghien ciiu Dong Nam A 6/2010
2006-2008 d mflc tha'p hdn, tang trfldng
GDP nam 2009 cua Binh Phfldc, Ddng
Thap, An Giang l i n Ifldt dat cic mflc
10,1%, 11,09% va 11,31% Tang trfldng
kinh te nam 2008 cua cac tinh Tay Ninh,
Kien Giang cflng l i n Ifldt dat mflc 13,98%
va 12,8% trdng khi Ldng An dat tha'p hdn
Thiif hai: Cflng vdi viec dat dfldc tde dp
tang trfldng cad, cd ca'u kinh te cua cic
tinh cung trai qua nhflng chuyen ddi vdi
sfl gia tang ti trpng cda cac nganh, cdng
nghiep, tieu thu cdng nghiep, thfldng mai,
dich vu va giim ti trpng eua cac nganh
ndng, lam, ngfl nghiep Dien hinh la cac
tinh Die Ndng, Gia Lai, Tay Ninh, Ldng
An Trdng khi dd, ed ca'u kinh te eua cdc
tinh cdn lai ft cd sfl bien ddi Thu" ba: Mdt
trdng nhflng dac diem quan trpng eua cic
tinh khu vflc bien gidi la ndi day cd the trd
thanh ngudn cung ed'p hang h d i ndng s i n
qui md tap trung: cac s i n pham cay cdng
nghiep nhfl ca phe, cao su, dieu, tieu d
Tay Nguyen, Tay Ninh, Binh Phfldc, gae,
cic mat hang thuy s i n , hda q u i d ddng
b i n g sdng Ciiu Ldng Mat khac, day cung
la khu vflc ed nhieu tiem nang p h i t trien
cae nganh cdng nghiep che bien cae s i n
pham ndng nghiep neu tren Tren thfle te,
cdc tap doan cdng nghiep cao su, ea phe,
cic doanh nghiep che bien gao, thuy s i n
ldn eua ea nflde deu tap trung d khu vflc
nay Thvi tfl: Khu vflc cae tinh bien gidi
Viet Nam-Campuchia la ndi ed cd ca'u dan
cfl tre, lflc Ifldng lad ddng k h i ddi dao va
chat Ifldng dfldc cii thien p h i n nae nhd he
thd'ng gidd due D a c biet, cic tinh Tay
Nguyen, Ddng, Tay Nam Bd la ndi cd nen
kinh te p h i t trien rat nang dpng vdi sfl
ddng gdp cda cic doanh nhan, cic chii
doanh nghiep vfla va nhd, cac chu trang trai Dieu nay the hien tinh nang ddng, kha nang thich flng cao cua cac doanh nhan va lflc Ifldng lao dpng trdng khu vflc Tinh nang ddng dfldc the hien trdng viec nhanh nhay nam bat nhu cau thi trfldng, manh dan dau tfl kinh ddanh
Tuy nhien, nen kinh te xa hdi cua cac tinh khu vflc bien gidi Viet Nam-Campuchia van cdn tdn tai nhieu mat ban che dd la: (i) Cd ca'u kinh te ve cd ban van lac hau, nen ndng nghiep san xuat nhd van chiem ti trpng cae trong ed ca'u kinh
te eua cic tinh Dac biet, tai cic huyen bien gidi, s i n xua't chi tap trung thuan tuy vae ndng nghiep vdi ky thuat canh tae lae hau, nang sua't khdng cae (ii) Cd sd ha ting, nen tang che sfl phdt trien kinh te
xa hdi eua khu vflc bien gidi van cdn lac hau: dfldng giad thdng tdi cdc xa v i n cdn khd khan d c i khu vflc Tay Nguyen va ddng b i n g Sdng C i u Ldng, nha't la mfla mfla; he thd'ng giid due va y te v i n cdn yeu va thieu ve ed sd vat cha't, ve dpi ngu
c i n bd, dae biet la cic huyen va xa bien gidi (iii) Chenh lech ve trinh dp p h i t trien kinh te gifla cae tinh tren khu vflc hien gidi va gifla cac huyen bien gidi vdi cic huyen sau trong ndi dia la tfldng ddi ldn Dai da sd cdc huyen bien gidi eua cac tinh
la ndi tap trung nhieu ba cdn dan tde It ngfldi, phfldng thflc, tap tue canh tae lae hau, ti le nghed ddi cad (iv) Dai da sd cic tinh khu vflc bien gidi Viet Nam-Campuchia, viec dad tad va nang cad chat Ifldng ngudn nhan luc cdn ban che Tai khu vflc Tay Nguyen, Tay Ninh, Binh Phfldc, sd lao ddng da qua dao tao d mflc
Trang 3Nguyen Vdn Hd - Thuc trang vd cdc gidi phdp phdt trien kinh te xd hoi 25
ra't tha'p, t r u n g b i n h k h o i n g t r e n dfldi
10% Tfldng tfl, Sd' Ifldng lad ddng chfla
qua dad t a o cua cdc t i n h Ddng b i n g sdng
Cxiu Long d mflc r a t cao, k h o a n g 85-90%
Sd di ti le lao ddng q u a dao tao eua k h u
vflc cdn tha'p la do t r i n h dp d a n tri cua
ngfldi d a n cdn b a n che N h a n thfle cua
ngfldi dan ve g i i o due va dao tao, p h a t
trien ngudn n h a n lflc cdn md hd, ehi t h a y
ldi Ieh trflde m a t m a chfla tha'y dfldc ldi Ich
lau dai Hdn nfla, dieu kien ed sd h a t a n g
vat chat lac h a u ve v a n hda, thdng tin,
giao thdng, y te' cflng tae ddng den n h a n
thfle eua ngfldi d a n Mdt n g u y e n n h a n
quan trpng k h i c cd lien q u a n dd la, cd cau
kinh te eua c i c t i n h vdi cac n g a n h ndng,
lam, ngfl nghiep v i n ddng vai trd chu dao
eflng a n h hfldng den chien Ifldc dao tao
ngudn n h a n lflc eua dia phfldng Dae biet,
khu vflc bien gidi, nha't la vflng Tay
Nguyen la ndi t a p t r u n g chfl yeu ddng b a e
cac dan tde thieu sd', cflng gay r a nhflng
khd k h a n khdng nhd t r o n g p h a t trien giao
due va dao tao Cudi eflng, c h a t Ifldng
ngudn n h a n lflc tha'p la do cac t i n h bien
gidi v i n cdn t a p t r u n g mdt sd' Ifldng k h a
ldn ngfldi nghed, nha't la k h u vflc ndng
thdn Tinh t r a n g n g h e e ddi, r u d n g da't
khdng cd p h a i di l a m t h u e , k h d n g cd k h i
n a n g tich luy, l a m cho mdt bd p h a n ngfldi
dan d trdng t i n h t r a n g chfla tim dfldc lei
thoat ngheo, tiep tue t h a t hpc hoac hpc
h a n h khdng den ndi d e n chd'n
1.2 Thflc t r a n g p h a t t r i e n c a c k h u
k i n h t e cufa k h a u v a q u a n h e t h f l d n g
m a i - d a u tfl k h u vflc b i e n gidfi
Chd den nay, t r e n t d a n t u y e n bien gidi
Viet N a m - C a m p u c h i a da cd 46 cfla k h a u
cac Idai bad gdm 8 eiia k h a u qud'e te, 7 cfla
k h a u qud'e gia, cen lai la cac cfla k h a u phu
De t a e dieu kien t h u a n ldi chd viec p h a t trien q u a n he giae thfldng gifla cac tinh bien gidi hai nflde, h i u bet c i c ciia k h a u qud'e te va m e t sd'efla k h a u qud'e gia da xay dflng c i c k h u k i n h te cfla k h a u Muc tieu cfla cac k h u k i n h te cfla k h a u la xay dflng cac k h u t r u n g t a m thfldng mai-dich vu, trd
t h a n h dau mdi x u a t n h a p k h a u h a n g boa eua tinh va k h u vflc Theo hudng dd, tuy theo dieu kien cfla tflng dia phfldng, cae
k h u k i n h te cfla k h a u cung dfldc p h a t trien
t h a n h cac t r u n g t a m dd thi, cic k h u thfldng mai, cdng nghiep va du lich T h a m chi, cd k h u k i n h te cfla k h d u cdn t a n dung
vi the de phdt trien c i c n g a n h dich vu tai chinh, tin dung, hflu chinh
Cd the ndi, cae k h u k i n h te cfla k h a u da thflc sfl ddng vai trd q u a n trpng trong viee thfle day t a n g trfldng k i n h te ddng thdi day n h a n h qua t r i n h hdi n h a p k i n h te k h u vflc cua cae t i n h bien gidi the hien: (i) Cac
k h u k i n h te cfla k h a u ddng vai trd la ddng lflc cho sfl t a n g trfldng va p h a t trien kinh
te thdng qua cdc b o a t ddng t h u h u t d i u tfl
va thfle day thfldng mai, cac h d a t ddng dich vU, du lich Dd dd, cac k h u kinh te cfla k h a u da gdp p h i n p h i t trien s i n xuat, t a e r a viec lam, t a n g t h u n h a p Ben canh dd, sfl p h a t trien cua cac k h u kinh te' cfla k h a u se cd sfle lan tea, thflc day cac
n g a n h k i n h te ben t r e n g ndi dia.(ii) Rieng trong linh vflc thfldng mai, k h u kinh te cfla k h a u se la ndi t r u n g chuyen h a n g boa xua't n h a p k h a u cho k h u vflc, tao da cho sfl p h a t trien eua h e thd'ng cac chd k h u vflc bien gidi, day m a n h q u a n he thudng
Trang 426 Nghien cdu Ddng Nam A 6/2010
mai gifla cic tinh bien gidi vdi cic tinh sau
trong ndi dia, gifla cac tinh hai ben bien
gidi (iii) Khu kinh te cfla khau se thfle
day sfl p h i t trien manh me ed sd ha t i n g
vflng bien gidi nhfl giao thdng, dien nflde,
thdng tin vien thdng va thflc sfl trd thanh
hat nhan trdng p h i t trien kinh te ddi
ngdai cua cac tinh (iv) Thdng qua viee
phat trien tdan dien kinh te, van h d i xa
hdi, cic khu kinh te cfla khdu eflng gdp
phan duy tri va h i e ve an ninh bien gidi,
tad lap quan he hflu nghi than thien, hieu
biet lan nhau gifla hai nflde Tuy nhien,
viee phat trien cic khu kinh te cfla khau
dang dat ra nhflng khd khan va thach
thfle de tinh trang phat trien bet sfle tfl
phat va tuy tien, chfla dfldc d i u tfl ddng
bd, thd'ng nha't; ed sd ha tang chd viee phat
trien cac khu kinh te cfla khau d c i hai
nflde, nha't la phia Campuehia cdn het sfle
lac hau, chap v i , ea ve giae thdng, he
thd'ng thdng tin, dien, nflde cung nhfl cic
dieu kien cd sd ha tang xa hdi khac
Trong nhflng nam g i n day, quan he
thfldng mai gifla Viet Nam va Campuehia
ngay cang phat trien vdi ti le tang trfldng
cae ve kim ngach thfldng mai Td'ng gia tri
xua't nhap k h a u cfla Viet Nam vdi
Campuehia tang nhanh tfl 184 trieu USD
nam 2001 len 693 trieu nam 2005 va dat
mflc ky luc g i n 1,64 ti USD nam 2008,
nghia la tang g i n 10 lan sau 7 nam Nam
2009, dd khflng hoing kinh te, kim ngach
thfldng mai gifla hai nflde chi dat 1,33 ti
USD, giam 18,7% so vdi nam 2008 Trung
binh, td'c dp tang trfldng cila kim ngach
thfldng mai dat mflc 40%) mdi nam giai
doan 2001-2008 Dac biet, sd'lieu thd'ng ke
tfl cac dia phfldng chd tha'y kim ngach bien mau chiem ti trpng k h i ldn trong tdng kim ngach thfldng mai gifla hai nflde (nam 2005 la 59%, 2006: 73%, 2007: 77%
va nam 2008, dat 1,1 ti USD, chiem 70%) Trdng sd' nay, trao ddi thfldng mai bien gidi Viet Nam-Campuchia lai tap trung chfl yeu vao hai tinh An Giang va Tay ninh, vdi hai cfla khau qud'e te la Tinh Bien va Mde Bai, chiem den 95% tdng kim ngach thfldng mai cua cdc tinh ed dfldng bien gidi vdi Campuehia Sd di kim ngach thfldng mai Viet Nam-Campuchia ndi chung va kim ngach bien gidi tang trfldng nhanh la do nhflng nd lflc eua lanh dao hai nflde trong viec tao dflng cdc the che
va chinh sach hd trd
Mdt trdng nhflng cdng cu hd trd chd
p h i t trien thfldng mai bien gidi la sfl hinh thanh va phat trien cua he thd'ng cac chd Tren tean tuyen bien gidi, ed 151 chd, trdng dd ed 114 chd bien gidi, chd ciia
khau, 37 chd trdng cae khu kinh te c\l&
khau He thd'ng cdc chd bien gidi tap trung chu yeu d khu vflc ddng bing, nha't la cic tinh Tay Ninh, An Giang, Ddng Thap, Kien Giang, ndi thuan ldi ve giao thdng va
cd sd ha tang Tinh den nay An Giang da
ed 26 chd trdng khu vUe bien gidi va cic khu kinh te cfla khau va Tay Ninh dflng thfl hai, vdi 22 chd cdc Idai Tfl thflc tiin
p h i t trien cua quan he thfldng mai, cd the dfla ra met sd'nhan xet sau: (i) Xu hfldng tang trfldng vdi td'c dp nhanh eua kim ngach thfldng mai gifla hai.nflde, nha't la kim ngach bien mau se tiep tuc dfldc duy tri trong nhflng nam sap tdi (ii) Hoat ddng thfldng mai bien mau tuy thuoc ra't
Trang 5Nguyen Vdn Hd - ThUc trang vd cdc gidi phdp phdt trien kinh te xd hdi 11
ldn vao sfl p h a t t r i e n eua cdc k h u k i n h te
cvia k h a u (iii) T r e n t o a n t u y e n bien gidi,
c i c k h u k i n h te cfla k h a u d An G i a n g va
Tay Ninh, nha't la T i n h Bien va Mde Bai
la nhflng k h u k i n h te cfla k h a u b o a t ddng
hieu q u i nha't
Cflng vdi viee p h a t t r i e n m a n h cua
q u a n he thfldng m a i , hdp tde trong linh
vflc d i u tfl gifla Viet N a m va C a m p u e h i a
cung da dfldc c h i n h p h u va cac doanh
nghiep h a i nflde chfl trpng T i n h den h e t
n a m 2009, tdng vd'n d a u tfl d a n g ky m a
cac doanh n g h i e p Viet N a m da t r i e n k h a i
d Campuehia d a t g i n 900 t r i e u USD trong
63 dfl i n dfldc cap p h e p T r d n g dd, c i c dfl
i n d i u tfl cua Viet N a m chu yeu t a p t r u n g
treng linh vflc nhfl m a y mac, xay dflng,
che bien gd, k i n h d d a n h k h a c h san, du
lich, hflu chinh vien thdng Ben c a n h dd,
nhflng n a m g i n day, cac d e a n h nghiep
Viet N a m cung chfl t r p n g den viee d i u tfl
treng linh vflc ndng, l a m n g h i e p nhfl p h a t
trien cay cao su, hd tieu, dieu va lua gao
Dae biet, nhflng dfl a n d a u tfl trong linh
vflc ndng, l a m n g h i e p dfldc cac d o a n h
nghiep thude c i c t i n h dpc bien gidi vdi
Campuehia eua Viet N a m thfle h i e n do sfl
t h u a n ldi ve dieu kien dia ly
Mdt h i n h thfle hdp tae k h a c gifla Viet
Nam va C a m p u e h i a dfldc p h a t trien ngay
cang nhieu dpc bien gidi h a i nflde la dfl a n
p h i t trien cac k h u k i n h te dae biet (SEZ)
' dpc bien gidi h a i nflde D i u n a m 2009,
chinh p h u H e a n g Gia C a m p u e h i a da cap
phep chd 6 k h u k i n h te dae biet dpc bien
gidi Viet N a m - C a m p u c h i a , t r e n g dd ed 2
khu da di vad h d a t ddng va 4 k h u d a n g
dfldc trien k h a i T a i cae SEZs, cac n h a d i u
t u chu trpng den n g a n h che bien cae s i n
p h a m ndng nghiep, nha't la Ifla gao, san, ngd Trong sd'nay, p h a i ke den k h u kinh te' dae biet P h n o m Den n i m sat tinh An Giang, rdng chflng 100 h a vdi sd' vd'n d i u tfl k h o i n g 100 t r i e u U S D dang dfldc xay dflng, d a n h chd cac cdng ty che bien ndng
s i n va dfl kien se h e a n t h a n h vao n a m
2015 Theo cae n h a n g h i e n cflu, cae SEZs
se ddng gdp d a n g ke vao viec n a n g cao kim ngach thfldng m a i gifla h a i nflde trong nhflng n a m sap tdi
II NHU>JG GIAI P H A P D A T RA
N H A M P H A T T R I E N KINH TE ON
D I N H VA B E N V U N G V U N G BIEN
G l 6 l D A T L I E N V I E T
NAM-C A M P U NAM-C H I A
De cd the p h a t trien dn dinh va ben vflng vflng bien gidi da't lien Viet Nam-Campuchia, h a n g loat nhflng van de cap thiet dang dfldc d a t ra, tfl p h a t trien kinh
te den c i i thien xa hdi, tfl dau tfl p h a t trien ed sd h a t i n g den viee thiet lap va
d i m b i d a n sinh xa hdi, g i i m ddi nghee va
b i d ve mdi trfldng Ben canh dd, viee p h a t trien kinh te ben vflng khdng the khdng
g i n lien vdi viec gifl gin a n toan va t r a t tfl
xa hdi, duy tri khdi dai doan ket c i c dan tde ra't da d a n g tai k h u vflc bien gidi Trong sd'nay, thfle day t a n g trfldng kinh te ddng vai trd q u a n trpng h a n g d i u , la nen
t i n g , cd sd chd viee thfle hien cac muc tieu
p h a t trien ben vflng Bdi le, ehi ed sfl t a n g trfldng va t h i n h vfldng kinh te mdi ed the thfle hien cac muc tieu xa hdi vdi viee g i i m ddi ngheo, e i i thien dieu kien sdng, loai bd tinh t r a n g b a t dn dinh xa hdi M a t khac
Trang 628 Nghien cdu Ddng Nam A 6/2010
sfl p h i t trien kinh te se tao cd sd, tien de
che viec trien khai cic giii p h i p tiep theo
lien quan den phat trien ed sd ha t i n g va
cii thien he thd'ng an sinh xa hdi Cd the
neu len cac nhdm giii phap nhfl sau:
Cic nhdm giai p h i p ve k i n h t e : (i)
Phdt trien cdc viing trong diem ve sdn
xudt hdng hod ndng nghiep diia tren lcfi
the phdt trien, diiu kien tU nhien cua tUng
khu vUc bien gidi Theo dd, phdt trien cdc
loai cdy cdng nghiep ldu ndm ed gii tri
kinh te cao, ed k h i nang s i n xua't vdi khdi
Ifldng hang h o i ldn: ea phe, cao su, ea cao,
hd tieu, dieu tai cac vflng Tay Nguyen,
Tay ninh, Binh Phfldc De lam dfldc dieu
nay cin phai cd chfldng trinh qui hdach,
ke hdach phat trien, lien ket gifla cic tinh
ve s i n xua't hang hoa, tao sfl lien ket ve
s i n xuat nguyen, nhien lieu, cung flng vat
tfl s i n xua't va thi trfldng tieu thu Tai
khu vflc ddng bang sdng Ciiu leng, tap
trung ddu tU phdt trien cdy lUdng thUc,
cdc viing sdn xudt Ida cao sdn, cdy dn qud
vd khu vUc nudi trdng thuy sdn Theo dd,
cin trien khai qui hoach, ke hoach sfl
dung da't dai, ngudn nflde tai tflng ca'p dia
phfldng tfl huyen, tinh den vflng de phuc
vu chd cdng viec dinh hfldng d i u tfl eua
cac deanh nghiep thude cac thanh p h i n
kinh te Tren cd sd qui hdach ngudn nflde,
can Ifla ehpn viec quy hdach vflng nudi
trdng thfly s i n chuyen canh thee phfldng
phap cdng nghiep, nhat la ca ao h i m nhfl
mdt chfldng trinh trpng diem de gdp p h i n
d i m bio tang nhanh td'c dp tang trfldng
va chuyen dich cd ca'u Hinh thanh va
phat trien mot nen san xua't hang h o i
trong khu vflc vdi nhflng san pham chu
yeu la Ifldng thflc, thuy san (ii) Phdt trien cdc ngdnh cdng nghiep che' bien cdc sdn phdm ndng nghiep tren cd hai viing sdn xudt cd nhUng ddc thu khde nhau nhU neu tren Ke beach bad gdm p h i t trien cac
nganh cdng nghiep che bien cic s i n phdm tfl cae leai cay cdng nghiep lau nam nhfl
ca phe, cao su, ca cao, hd tieu, dieu va
p h i t trien cic nganh cdng nghiep che bien thuy s i n , gia cdng va che bien Ifla gao, tao
ra gia tri gia tang ldn, han che bat ldi ve gia ca Ben canh dd, cac tinh ed the phat trien cac nganh cdng nghiep cd the manh, phuc vu s i n xua't va tieu dflng tai dia phfldng nhfl vat lieu xay dflng, gach gdi, xi mang, dd dp lat (iii) Lay thanh phd', thi xa cfla cic tinh bien gidi lam trpng tam, hat nhan thu hflt nhan tai, vat lflc, tao dieu kien phat trien cac khu cdng nghiep eua tinh, khu vflc (iv) P h i t trien cae loai hinh dich vu, du lich tren dia ban cac tinh bien gidi: khach san, nha hang, du lich
Cae giii phap ve cd sd h a t a n g k i n h
te va xa h o i bao gdm: (i) Xay dflng va phat trien giao thdng, nang Ifldng, hflu ehinh viin thdng mdt each ddng bd Day
se la nhan td tac ddng d i u tien va tren het den s i n xud't va ddi sd'ng cfla cic tinh khu vflc bien gidi (ii) Xay dflng ed sd ha ting giad due vdi viec chfl trpng dae tao va phat trien ngudn nhan lflc Day dfldc xem la diem yeu nha't cua cic tinh khu vflc bien gidi giip vdi Campuehia Trong dd, flu tien hang dau la xay dflng cd sd vat cha't
ve trfldng, ldp va dpi ngu giio vien Chi cd tren cd sd phd cap giao due cd cha't Ifldng mdi tao tien de cho cac bflde p h i t trien tiep theo Diem can lflu y trong phat trien
Trang 7Nguyen Vdn Hd - ThUc trang vd cdc gidi phdp phdt trien kinh te xd hdi 29
giio due cho cac tinh khu vflc nay la xay
dflng y thde vi mdt xd hdi hpc tap kit hop
vdi ndng cao ddn tri trong toan the cdng
ddng dan cfl
Cac giai p h i p ve nang cao phuc ldi,
giam doi ngheo va dam bao an sinh
xa hoi bao gdm: (i) Giam ddi ngheo, eii
thien va nang cao ddi sd'ng eua ngfldi dan
cae tinh bien gidi phai gan lien vdi md
rpng va da dang hda san xua't, tad viee
lam va tang thu nhap (ii) Giim ddi ngheo
va phat trien ben vflng khu vflc bien gidi
cin phai gan lien vdi viee dao tao va p h i t
trien ngudn nhan lflc, nhat la ddi vdi
thanh nien, lflc Ifldng lad ddng chfl yeu
trong xa hdi (iii) Giim ddi ngheo va nang
cao ddi sd'ng cfla ngfldi dan cic tinh bien
gidi cung p h i i di lien vdi phat trien cic
kenh hd trd ve tai chinh, tin dung, khoa
hpc cdng nghe vdi nhflng flu tien cao cho
cae huyen va xa bien gidi Ddng thdi, tang
cfldng diu tfl cua nha nflde, tfl cd sd ba
ting kinh te den xa hdi n h i m tflng bflde
cii thien viec cung cap cac hang hea va
dich vu cdng, gdp p h i n nang cad ddi sdng
vat chat va dan tri (iv) Thflc hien cd hieu
qua viec quan ly va phan phdi ngudn lflc
giup dd ngfldi nghed thdng qua cac chfldng
trinh dau tfl hien cd Xay dflng va hinh
thanh cd che nham phat trien mang Ifldi
an sinh xa hdi, hd trd ngfldi nghed, ngfldi
ed thu nhap tha'p va nhflng ddi tfldng de bi
tdn thfldng khde
Cae giai p h i p ve Md rong quan he
hdp tac ve kinh te, thfldng mai va dau
tfl hai ben bien gidi bad gdm: (i) Md rdng
cac boat ddng dau tfl l i n nhau gifla doanh
nghiep hai nflde (chu yeu la cac doanh
nghiep Viet Nam d i u tfl tai Campuehia), nha't la cac doanh nghiep cd nhieu the manh d phia nam Cd the d i u tfl cic nganh cdng nghiep che bien heac sd che cac sin pham ndng nghiep, phat trien cic nganh cdng nghiep s i n xuat hang tieu dflng (ii) Day manh cic boat ddng trao ddi thfldng mai gifla hai nflde, chfl trpng den trao ddi thfldng mai gifla cae tinh hai ben bien gidi thdng qua viec md rdng va nang cap cac khu kinh te cfla khau va thdng qua cac khu kinh te cfla khau, day manh cac binh thfle hdp tae trong linh vflc dich vu va du lich (iv) Lien quan den q u i trinh hdp tae, cic tinh bien gidi Viet Nam cin tiep tue duy tri va md rdng cac ehfldng trinh hd trd chd chinh quyen va nhan dan cac tinh ban
ve xay dflng cd sd ha tang nhd, nha d, cae hdat ddng k h i m chfla benh Day se la cdng viee gan ket tinh doan ket va hflu nghi gifla nhan dan cac tinh bien gidi ndi rieng va gifla hai nflde ndi chung
KET LUAN
Khu vflc bien gidi dat lien Viet Nam-Campuchia t r i i dai hang nghin Km vdi dia hinh da dang, ndi tap trung cac ngudn tai nguyen thien nhien, dat dai va lao ddng kha ddi dao eua nhan dan hai nflde Trong nhflng nam g i n day, nen kinh te xa hdi cua cac tinh bien gidi phia Viet Nam
da t r i i qua qua trinh tang trfldng va chuyen ddi ed cau kinh te het sfle manh
me nhflng van la khu vflc lae hau sd vdi sfl phat trien chung cua ci nflde Dac biet, tai cac huyen bien gidi, cd ca'u kinh te lac hau, ddi sd'ng cua nhan dan vdn cdn bet sfle khd khan vdi ti le nghee ddi cao Hdn
Trang 830 Nghien ciiu Dong Nam A 6/2010
nfla, n g u d n n h a n lflc chfla q u a dao tao
chiem ti le ldn do n h a n thflc va t r i n h dp
d a n t r i cua dai bd p h a n d a n cfl cdn tha'p
Dae biet, tai k h u vflc T a y N g u y e n , B i n h
Phfldc, T a y N i n h va mdt sd'vflng T a y N a m
Bd lai la ndi t a p t r u n g k h i ldn ba eon d a n
tpc It ngfldi vdi t i n h t r a n g k i n h te lae h a u ,
t r i n h dp d a n t r i cdn chfla p h a t trien Thfle
t r a n g k i n h te xa hdi n e u t r e n d a tac ddng
b a t dn den t i n h h i n h k i n h te, c h i n h t r i v a
a n n i n h k h u vflc b i e n gidi: b u d n l a u va
gian lan thfldng m a i , b u d n b a n va di cfl
b a t hdp p h a p q u a b i e n gidi eflng cdc te
n a n xa hdi da a n h hfldng den a n n i n h
chinh tri va t r a t tfl a n t o a n xa hdi
Thflc t r a n g n e u t r e n cho tha'y, ed sd
k i n h te che viec p h i t t r i e n dn d i n h va ben
vflng k h u vflc bien gidi gifla h a i nflde
khdng ed gi k h i e h d n c h i n h la viee day
m a n h p h i t trien k i n h te, p h i t h u y tiem
n a n g s a n cd ve tai n g u y e n va lao ddng,
p h i t trien n d n g n g h i e p , l a m nghiep, t h u y
s i n , cdng nghiep che bien Ddng thdi, chu
trpng d i u tfl, n a n g cap t o a n dien ed sd h a
t a n g giad thdng, y te, giad due tad tien de
chd viec c i i t h i e n cac dich vu xa hdi eflng
nhfl dao tao, p h a t t r i e n n g u d n n h a n lflc
Vdi nhflng nd lflc nhfl vay, k i n h te c i c
t i n h bien gidi cd t h e duy t r i dfldc da t a n g
trfldng va b i t n h i p c h u n g vdi sfl p h i t
t r i e n c h u n g cda ea nflde ddng thdi tad dieu
kien cho viec p h i t t r i e n c i c q u a n h e
thfldng m a i va d i u tfl gifla h a i nflde, m a n g
lai ldi Ieh p h i t t r i e n chd t o a n k h u vflc bien
gidi Sfl t a n g trfldng va p h i t t r i e n k i n h te
se la cd sd, dieu k i e n cho sfl p h i t t r i e n b e n
vflng va h a i h o a vflng b i e n gidi d a t lien
Viet N a m - C a m p u c h i a /
T A I L I E U T H A M K H A O
1 TS Hoang Ngpc Phong, TS Nguyin Van Phu, (ddng chu bien), Cac giai phap tdng the phat trien kinh te - xa hpi va bao ve moi trfldng vung Tay Nguyen trong tinh hinh mdi Bo Ke hoach va Dau tU, Ha Noi, 2006
2 PGS.TS Hoang Ngpc Hoa, TS Pham Chau Long, PGS.TS Nguyin Van Thao, Phat
trien cong nghiep nong thon b dong bang
song Cflu Long theo budng cong nghiep boa, hien dai boa, Nha xua't ban Chinh tri Quo'c gia Ha Npi, 2001
3 TS Nguyen Sy Tuan, Phat trien kinh te,
xa hpi ben vflng vung bien gidi Viet Nam-Campuchia: Nhflng van de dat ra, Bai viet tai Hoi thao "Phat trien kinh te, xa hpi ben vflng va hai boa vung bien gidi Viet Nam-Campuchia", dUde td chflc tai Tay Ninh ngay 9/1/2009
4 Ong Le minh Dien, Quan be hdp tac gifla Viet Nam va Campuehia thdi gian qua va dinh hudng s i p tdi, Bai viet tai Hoi thao
"Phat trien kinh te, xa hpi ben vflng va hai boa vung bien gidi Viet Nam-Campuchia", dUdc td chflc tai Tay Ninh ngay 9/1/2009
5 Ong Nguyin Dfle Hoa, ThUc trang va he tho'ng cfla khau tren bien gidi Viet Nam-Campuchia trong giai doan hien nay, Bai viet tai Hoi thao "Phat trien kinh te, xa hoi ben vflng va hai hoa vung bien gidi Viet Nam-Campucbia", dUdc td chflc tai Tay Ninh ngay 9/1/2009
6 Ths Quach Thu Cue, Khu kmh te cfla khau An Giang: Thuc t r a n g va trien vong, Bai viet tai Hpi t h i o "Phat trien kinh te,
xa hpi ben vflng va hai boa vung bien gidi Viet Nam-Campuchia", dUde td chflc tai Tay Ninh ngay 9/1/2009
7 Nien giam thdng ke 2007, cac tinh D i e Lie, Kon Tum, Gia Lai, D i e nong, Dong Thap
va Nien giam Tho'ng ke n a m 2006 cac tinh Binh Phfldc, Tay ninh Long An