Đây không phải là điểu quá ngạc nhiên bởi vì trước đây, hai loại hình cơ quan này có cơ chế tài chính cơ bản là giống nhau, hơn nữa đội ngũ các bộ trong hai loại hình tổ chức này cũng nh[r]
Trang 1Phân biệt Cơ quan Nhà nước và Đơn vị sự nghiệp
Hiện nay, Cơ quan Nhà nước và Đơn vị sự nghiệp (công lập) là hai khái niệm khá
dễ để gây sự nhầm lẫn Đây không phải là điểu quá ngạc nhiên bởi vì trước đây, hai loại hình cơ quan này có cơ chế tài chính cơ bản là giống nhau, hơn nữa đội ngũ các
bộ trong hai loại hình tổ chức này cũng như nhau về chế độ tiền lương, tiền thưởng và các chế độ đãi ngộ
Tuy nhiên, với chức năng và nhiệm vụ cơ bản là khác nhau Hai loại cơ quan này được Nhà nước ta định hướng là tách nhau và có chế độ phải khác nhau, mà Quyết định số 136/2001/QĐ-TTg về việc phê duyệt chương trình tổng thể cải cách hành chính Nhà nước giai đoạn 2001-2010 như một cột mốc đánh dấu quan trọng
Ngoài những đặc điểm giống nhau như: Gắn liền với chức năng quản lý Nhà nước, nguồn thu từ Ngân sách Nhà nước thì hai loại cơ quan này cũng cần được phân biệt bằng:
Cơ quan Nhà nước Đơn vị sự nghiệp
Ví dụ: Ủy ban Nhân Dân
Tòa Án Nhân Dân
Bệnh viện Công lập Trường Đại học Công Lập Khái niệm: Cơ quan Nhà nước là bộ phận cấu
thành của bộ máy Nhà nước, là tổ chức
(cá nhân) mang quyền lực Nhà nước
được thành lập và có thẩm quyền theo
quy định của Pháp luật nhằm thực hiện
nhiệm vụ và chức năng của Nhà nước
Đơn vị sự nghiệp công lập là tổ chức do cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành lập theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, cung cấp dịch vụ công, phục vụ quản lý nhà nước Đặc điểm: - Mang tính quyền lực Nhà nước;
- Nhân danh Nhà nước để thực thi
quyền lực Nhà nước;
- Trong phạm vi thẩm quyền của mình,
- Không mang quyền lực nhà nước, không có chức năng quản lý nhà nước như: Xây dựng thể chế, thanh tra, xử lý vi phạm hành chính… Các đơn vị sự nghiệp
Trang 2cơ quan Nhà nước có quyền ban hành
văn bản quy phạm pháp luật hoặc văn
bản áp dụng pháp luật;
- Giám sát thực hiện các văn bản mà
mình ban hành;
- Có quyền thực hiện biện pháp cưỡng
chế khi cần thiết;
- Thẩm quyền của các cơ quan nhà
nước có những giới hạn về không gian
(lãnh thổ), về thời gian có hiệu lực, về
đối tượng chịu sự tác động Thẩm
quyền của cơ quan phụ thuộc vào địa
vị pháp lý của nó trong bộ máy nhà
nước Giới hạn thẩm quyền của cơ
quan nhà nước là giới hạn pháp lý vì
được pháp luật quy định
- Mỗi cơ quan nhà nước có hình thức
và phương pháp hoạt động riêng do
pháp luật quy định
công lập bình đẳng với các tổ chức, cá nhân trong quan hệ cung cấp dịch vụ công
- Được thành lập bởi cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội theo trình tự, thủ tục pháp luật quy định;
- Là bộ phận cấu thành trong tổ chức bộ máy của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội;
- Có tư cách pháp nhân;
- Cung cấp dịch vụ công, phục vụ quản lý nhà nước;
- Viên chức là lực lượng lao động chủ yếu, bảo đảm cho việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của đơn vị
Phân loại: Căn cứ vào hình thức thực hiện
quyền lực:
- Cơ quan quyền lực nhà nước: Quốc
hội là cơ quan quyền lực cao nhất;
HĐND là cơ quan quyền lực ở địa
phương;
- Cơ quan hành chính Nhà nước: Chính
phủ, các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ
quan thuộc chính phủ, các UBND cấp
tỉnh, huyện và các cơ quan chuyên môn
Căn cứ vào quyền tự chủ:
- Đơn vị sự nghiệp công lập được giao quyền tự chủ hoàn toàn về thực hiện nhiệm vụ, tài chính, tổ chức bộ máy, nhân sự;
- Đơn vị sự nghiệp công lập chưa được giao quyền tự chủ hoàn toàn
về thực hiện nhiệm vụ, tài chính,
tổ chức bộ máy, nhân sự
Trang 3thuộc UBND.
-Cơ quan tư pháp: Tòa án, Viện kiểm
sát;
Căn cứ vào trình tự thành lập:
Cơ quan Nhà nước do dân bầu ra;
Cơ quan Nhà nước không do dân bầu
ra
Căn cứ vào tính chất thẩm quyền:
Cơ quan Nhà nước có thẩm quyền
chung;
Cơ quan Nhà nước có thẩm quyền
chuyên môn
Căn cứ vào cấp độ thẩm quyền:
Cơ quan Nhà nước ở Trung ương;
Cơ quan Nhà nước ở địa phương
Căn cứ vào cơ quan
Căn cứ vào vị trí pháp lý:
- Đơn vị thuộc Bộ, cơ quan ngang Bộ;
- Đơn vị thuộc Tổng cục, Cục;
- Đơn vị thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh;
- Đơn vị thuộc cơ quan chuyên môn của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh;
- Đơn vị thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện
Căn cứ vào lĩnh vực:
- Đơn vị hoạt động Y tế;
- Đơn vị hoạt động Giáo dục;
- Đơn vị hoạt động Thông tin báo chí;
- Đơn vị hoạt động Nghiên cứu ứng dụng;
-…