Nhirng cai tien Uong chinh sach ea elu kinh te vT mo, sy chat che hon Uong ca chl giam sat he thing ngan hang, sy diiu hanh doanh nghiep tit hon va quan ly riii ro hieu qua hon uong [r]
Trang 1The gidi: Van d e - Su kien T p p chf C ^ n g s d n
/<;•,' V ' t
THAY 61 QUA CACH UUG PHO VOl KHUNG KHOANG TAI CHINH TOAN CAU
CUA CAC NUOC ASEAN
i-m ^
PHAM THI THANH BINH*'
Mac dd khung khodng tdi chinh todn eau dudng nhudd qua ddy, nhung
nd vdn dang di lgi nhieu "thuong tdn" eho ede nen kinh te Tuong lai phdt
trien eua kinh te the gidi den ddu vdn cdn Id mdt "dn sd" Vi the, viec tdng
kit nhirng bdi hge kinh nghiem trong viec ung phd vdi eupe khung khodng
hien nay edy nghia quan trgng eho phdt triin trong tuong lai
'\.ti/ u'!l'
; I' n
1 - Cach iJTig pho vol khung hoang
Khae vdi cupc khung hoang tai chinh 1997
-1998, cae nin kinh tl ASEAN eo sy ehuIn bj
irng pho vdi eupc khiing hoang tai ehinh toan
clu trong diiu kien tot hon nhieu Nhirng cai tien
Uong chinh sach ea elu kinh te vT mo, sy chat
che hon Uong ca chl giam sat he thing ngan
hang, sy diiu hanh doanh nghiep tit hon va quan
ly riii ro hieu qua hon uong khu vyc tu nhan da
giup Dong Nam A chIng dd dugc phin ldn tac
dpng cua eupc khiing hoang loan cau Bon kinh
nghiem eua Ddng Nam A rut ra tir cupc khiing
hoang tai chinh loan elu bao gdm:
Thu nhdt, kip thdi dua ra cdc gdi kich thich
kinh ti thdng qua nhung chinh sdch tdi ehinh
linh hogt, thudng xuyen cdt gidm lai sudt vd bom
mot khdi luang ldn tiin vdo he thdng ngdn hdng
thuang mgi
Chinh phu Xin-ga-po, Ma-lai-xi-a da cong
bd cac gdi kich thich tai chinh ldn hon 4% GDP
(gIp 2 lln vl ty le tren GDP so vdi goi kich thich
kinh tl ciia My) Ca quan quan ly tien te eua
Xin-ga-po (MAS) lan dau trong hon 4 nam qua quyet djnh cat giam lai suat Cam-pu-chia quyet djnh danh 100 trieu USD de thanh lap Quy ho trp cac ngan hang nham doi ph6 vdi khung hoang va duy tri hoat dpng Nira dau nam 2009, Thai Lan thye hien chuang trinh kich thich kinh
te tri gia 116,7 ti bat, trong do uu tien ITnh vyc xuat khau nham dat chi tieu kim ngach xuat khIu nam 2009 Ien 184,7 ti USD Thai Lan quylt djnh chi hon 54 ti USD trong vong 4 nam (2009 - 2013) dl khoi phue tang trudng kinh tl
va ngan chan tinh trang bat on trong nude, tiep tyc duy tri lai suat ca ban dong bat d mire 1,25% In-do-ne-xi-a ciing chi 6 ti USD trp giiip tai chinh, ngan hang khae phue khung hoang va kich thich kinh te phat trien
Thu hai, khuyin khich ddu tu, tieu dimg vd
thiie ddy sdn xudt kinh doanh, xudt khdu thdng
qua cdc edng eu ngdn sdch Tgo dieu kien thuan
* TS, Tmomg D?i hpc Kinh te, D^i hpc Qu6c gia Ha Npi
** TS, Vifn Kinh te va Chinh tri thS gioi
So 808 (thang 2 nam 2010) 99
Trang 2The' gidi: Va^n dd - Su kien Tpp chf C^ng s d n
lgi eho ede doanh nghiep vda vd nhd dip can thi
trudng tin dung
D I khuyin khich tieu dung cua ngudi dan,
thang 3-2009 Chinh phu Thai Lan tig elp 2.000
bat/thang cho nhiing vien chiic nha nude cd thu
nhap dudi 15.000 bat/thang (khoang 9 trieu
ngudi dugc nhan khoan trg cap nay) va md rpng
dien Up elp nhIm kich thich tieu diing ciia ngudi
dan Xin-ga-po tao mpi dieu kien thuan lgi eho
cac doanh nghiep md rpng thi trudng xuat khau
va cam kit danh 1,5 ti USD dl giup cac doanh
nghiep nho dugc tiep can tin dyng Uong boi
canh kinh te khong tang trudng nham khuyen
khich san xuat In-do-ne-xi-a no lye tim kiem ca
hpi xult khIu va dau m, tang cudng hop tac giira
chinh phii, ngan hang tmng uong vdi cae ngan
hang va khu vyc tu nhan Ben canh hoat ddng
khuyen khich xuat khau, ASEAN ciing tang
cudng hpi nhap kinh te npi khdi va coi tieu thu
npi dia lam try cot ciia sy phat trien Nhd cac
khoan kich thich tai chinh ldn va tinh Uang tai
chinh cua khu vyc tu nhan tot nen tieu diing npi
dia da tang Ien, dy doan khoang 4% - 5% (nam
2009) va dat 7% (nam 2010) ' '
Thu ba, bdo dam an sinh xd hgi vd tdng tra
cap ndng nghiep, gidi quyet ddi sdng eho ngudi
ed thu nhap thdp
Phat uien nong nghiep khong ehi la yeu eau
bao dam eai thien ddi sdng eho ndng dan ma cdn
la nen tang quan Upng cai thien thu nhap, nang
eao muc song cho khu vyc ndng thon cac nude
ASEAN bdi vi nong nghiep thu hut tdi 161 trieu
lao dpng Uong khu vyc Ddng Nam A (44,5%
long lye lugng lao dpng khu vyc) Nong nghiep
ddng vai u6 vua la dpng lye ciia tang trudng
kinh te, vira la hang rao bao ve chdng ngheo doi
Vi the, Thai Lan da trien khai g6i kich cau nong
nghiep bang cac bien phap ho trg tryc tiep nhu
phat phieu gao, phieu an eho hp ngheo Up cap
tryc tiep cho ngudi that nghiep, bii luong cho
ngudi mat viee va khuyen khich ndng dan gieo
trong liia vu 3 trong nam Uen dien tich dat canh
tac In-dd-ne-xi-a ho Up ngudi ngheo thdng qua
muc kinh phi cho mdi xa la 3 ti m-pi, mdi ca
nhan dugc vay von ngan hang khdng phai ky quy tdi 5 trieu m-pi va phan phat tien mat true tilp tdi mdi hp gia dinh ngheo 100.000 m-pi/thang Uong vdng 18 tiiang Phi-Up-pin danh 6,8 ti USD tir ngan sach nam 2009 cho chuong trinh phat trien dau tu ket cau ha tang va
an sinh xa hpi, danh khoan kinh phi ldn de cai thien he thdng thiiy Ipi, nang cao nang suat lua
va dua 300.000 ha dat khdng sii dung dugc trudc day vao canh tac Ngoai ra, chinh phu cap them mpt khoan kinh phi 120,5 Uieu USD dau nr cho nghien cuu, dao tao va khuyen ndng Cam-pu-chia tang gap doi ngan sach cho he thdng giao thdng, he thong tudi tieu va cae ket eau ha tang khae uong nam 2009 Ma-lai-xi-a dua ra kl hoach diu tu 1,9 ti USD dl md rpng dien tich udng lua nude, dau tu tham canh tang nang suat lua gao Viet Nam da thanh cong Uong viec giam ngheo tai ndng thon la do cd quyet saeh bao ve nganh ndng nghiep trudc nhirng bien dpng bat ngd cua thj trudng luong thye va thye pham ASEAN dy dinh thanh lap Quy va kho du trii thde gao d miic khoang 3 trieu tan nham ngan chan kha nang thieu gao Uong khu vuc Moi nude thanh vien se ddng gdp von hoac thde gao cho quy nay va chu dpng ty tue luong thye thong qua dau tu cho tang tnrdng ndng nghiep bin
viing, ho tig an sinh xa hpi nhieu hon eho nong
dan
Thu tu, gia tdng hap tdc khu vuc vd qudc te, kip thdi thdnh lap Quy du phdng khdn edp, Quy tdi ehinh khu vue vd Quy hap tde ddu tu
De ddi phd vdi eon bao tai chinh va giup cac nude eIn tien mat, ASEAN thdng nhat thanh l|ip mpt Quy dy phdng khan cap vdi sy ho up 10 ti USD cua Ngan hang The gidi Quy nay se dugc
sir dyng mua cac tai san xau va hd tig ve von doi
vdi cac td chiic tai chinh cung nhu cae cdng ty tu nhan Ngoai ra, ASEAN eung vdi Tmng Qudc, Nhat Ban va Han Quoc (ASEAN-i-3) tiianh l^p
Quy tai chinh khu vuc ciru tig khan cap voi tong
trj gia 120 ti USD do cac thanh vien ddng gop
nham ho tig tai chinh cho nhirng qudc gia g?ip
kho khan Tmng Qudc, Nhat Ban va Han Quoc tiidng nhat ty le ddng gdp 2:2:1 cho quy khu
100 S6 808 (thang 2 nam 2010)
Trang 3The gidi: Van dd - Su kien T p p chf C ^ n g s d n
vuc Theo do, Tmng Qudc va Nhat Ban m6i
nude se ddng g6p 38,4 ti USD, Han Quic se
ddng gdp 19,2 ti USD Cac khoan d6ng g6p ciia
3 nude ddi tac chilm 80%) gia tri eua quy Con
lai 20% gia tri quy do cac nude thanh vien
ASEAN ddng gop Cy till, dii vdi 4 nude:
In-do-ne-xi-a, Thai Lan, Xin-ga-po va Ma-lai-xi-a,
mli nude se ddng gdp 4,76 ti USD; Phi-lip-pin
dong g6p 3,68 ti USD Cac nude Viet Nam, Lao,
Cam-pu-chia, Mi-an-ma va Bm-nay d6ng gop
tuy theo dy trir ngoai te eiia mli nude Ben canh
do, ASEAN con thanh lap Quy hop tac diu tu
vdi Tmng Qudc tri gia 10 ti USD dl doi ph6 vdi
cupc khiing hoang tai chinh loan elu va nhan sy
ho tig cua Nhat Ban - nin kinh tl ldn nhit khu
vuc - hon 6 nghin ti yen (61,54 ti USD) dl khIc
phue suy thoai kinh te
Tom lai, kinh nghiem iing ph6 vdi cupc
khung hoang tai chinh toan cau dugc ASEAN
riit ra la, mot mat, diy manh ciing co thiet che tai
chinh - ngan hang, tang cudng tinh an loan ciia
h? thdng tai ehinh, ciing co niem tin ciia gidi dau
tu, kinh doanh Mat khde, ASEAN tang cudng
phoi hop chinh sach tai chinh tien te trong npi bp
khu vuc va vdi eae nen kinh te c6 quy mo ldn,
virng manh va dy trii doi dao Uong khu vyc nhu
Tmng Qudc, Nhat Ban, Han Qudc ,.,.^
2 - Trien vong phat trien sau
khung hoang
Nhiing cai tiln trong chinh sach ca cau kinh
te vT mo, sy chat che hon Uong ea chl giam sat
h? thing ngan hang, sy diiu hanh doanh nghiep
tot hon va quan ly riii ro hieu qua hon Uong khu
vuc tu nhan da giiip Dong Nam A chong dd
dugc phin ldn tac dpng cua cupc khiing hoang
toan clu so vdi cupc khiing khoang tai chinh
nam 1997 Cac chinh phu Dong Nam A gid day
CO dy trir tiln mat ldn, tham hut thap so vdi thai
ky trudc Nhilu chinh phii da kip thdi ap dyng kl
hoach nhIm hd trp tang trudng kinh te Mpt tin
hifu lac quan la, ty le xult khIu giira cac nude
Uong chau A vdi nhau da tang gap 3 lan so vdi
nam 2000, dat 3.274 ti USD (nam 2008) - gIp
1,5 lan lugng hang hoa xuat khau sang chau Au
va chau My Dieu nay c6 y nghia rat ldn doi vdi nhirng nude phu thupe vao xuat khau nhu cac nude thuoc khu vyc Dong Nam A Ben canh dd, cae nha dau tu ldn nhu Nhat Ban, EU - nhung qudc gia phat trien - dang co chien luge dau tu dai han vao khu vyc nay trong 10 nam tdi, trong
d6 CO Viet Nam
Trong cac nude ASEAN, Xin-ga-po co the dugc coi la co nhieu dau hieu phat trien lac quan nhat va se vugt qua dupe cupc khiing hoang mpt
each an loan nhat, nhd mpt so uu the nhu: Thii
nhdt, ty le that nghiep thap; Thd hai, nen kinh te
da dang, nang dpng Mpt so ITnh vyc san xuat (ca khi hang hai, xay dyng ) van tao ra eae san
pham CO gia tri cao; Thd ba, vi the tai chinh cua
chinh phii vimg manh Cac hoat dpng tai chinh, ngan hang va viec quan ly tai san cua cac ngan hang tu nhan duy tri dugc hoat dpng tot
Xin-ga-po e6 kha nang thye hien nhimg hanh dpng can thiet neu tinh hinh trd nen xau hon va hien chinh phii Xin-^a-po dang tap tmng vao nhirng linh vyc CO tien trien tot nhu giao due, dao tao, thu hiit dau tu mdi va eong nghi?p mdi Ket qua eupc khao sat ve "Chi so niem tin ngudi tieu dung"<" eiia MasterCard ngay 11-12-2008 d chau A - Thai Binh Duong cho thay: Viet Nam
CO so diem (88,1); ?^in-ga-po (62,3) so vdi Tmng Quoc (76,6) va An Dp (63,9) Trong Bao eao eiia Dien dan Kinh te the gidi (WEF) thang 3-2009, Xin-ga-po dupe xIp vj tri thu 1/134 (chau A) va thii 5 (the ^idi) ve chi so canh tranh loan cau Mac du chi so niem tin eiia ASEAN bi giam, nhung van cao hon miic tmng binh (32,3) Uong cupc khiing hoang kinh te tai chinh 1997
-1998
Vdi nhiing kinh nghiem c6 dupe trong qua trinh khae phye eupc khiing hoang tai chinh khu vyc 1997 - 1998 va nhiing bien phap quyet liet dang dugc trien khai, cae nude Dong Nam A dang giam thieu dugc nhung tac dpng ciia cupc khiing hoan^ tai chinh loan eau hien nay dl tiep tyc phat trien G
(1) Theo thang diem tich ci;c nhat (100); tieu ci^ nhat
(0) va khong ro r?t (50) i'< i,':ij ).; i.^v.n
So 808 (than^i 2 nam 2010) 1 0 1