trudng lao ddng the gidi tiep tuc yeu kem. Hau het cac du bao deu cho rang, tinh trang that nghiep van cao trong ca nam 2010 sau khiing hoang kinh te toan cau. Tuy nhien, tac ddng cu[r]
Trang 1DOI voi THI LAO DONG THE GIOI
Nguyen Hong Thu*
Cude khung hoang tai ehinh toan
cau duge danh gia la "tdi te
nhat" ke tir sau cude Dai suy
thoai (1929-1930), da gay thiet hai nang
ne ddi vdi nen kinh te the gidi Tac ddng
ciia nd da lam kinh te the gidi suy giam
manh, tang trudng kinh te cham lai dang
ke d hau het cac nen kinh te, khdng chi d
cac nen kinh te phat trien nhu My, Nhat
Ban, khu 'vue ddng tien chung chau Au
(Eurozone) ma cdn d ca cac nen kinh te
mdi ndi va dang phat trien khac nhu
Tmng Qude, An Dp Mdt trong nhirng tae
dpng ciia nd den nen kinh te the gidi
dugc the hien rd net tren thi trudng lao
ddng the gidi
1 Ccfn bao sa thai lao dong
tren toan cau
Cupe khung hoang tin dung nha d thu
cap la nguyen nhan chinh lam cho kinh te
Th^c Sl 'Vifn Kinli te va Cliinli tri The gioi
My roi vao suy thoai tir thang 12 nam
2007 Keo theo nd la hang loat td chiic tai ehinh trong dd cd nhirng td chiic tai chinh khdng Id va lau ddi bi pha san da day kinh
te My vao tinh trang ddi tin dung Tinh trang ddi tin dung lai anh hudng den khu vuc san xuat khien doanh nghiep phai thu hep san xuat, sa thai lao ddng, cat giam cae hgp ddng nhap dau vao That nghiep gia tang anh hudng tieu cue den thu nhap
va qua dd tdi chi tieu va chi sd long tin cua ngudi tieu dung lam cho cac doanh nghiep khd ban dugc hang hda
"Con ldc" sa thai lao ddng da lay lan vdi tdc dp nhanh chdng Ty le that nghiep tai My tang lien tuc trong sudt nam 2008 khien cho sd ngudi bi mat viec trong nam
2008 nhieu hon bat ky nam nao ke tir Chien tranh The gidi II vdi con sd 2,6 trieu ngudi Viec cac cdng ty, tap doan dua nhau cat giam nhan cdng trong bon thang cudi nam 2008 da khien sd ngudi
Trang 2Tac ddng cua khung hoang toan cau Nguyen Hong Thu
mat viec trong thdi gian nay chiem 73%)
con sd ciia ca nam, tuong ung 1,9 trieu
lao ddng Trong thang 12/2008, so gid
lam viec trong tuan tmng binh ciia ngudi
lao ddng My giam 0,2 gid xudng cdn
33,3 gid, miic thap nhat ke tir khi chi so
nay ra ddi nam 1964 Den thang 12/2008
ty le that nghiep tang len 7,2%), cao nhat
trong 16 nam qua Vao thang 10 nam
2009, ty le that nghiep d My la 10,2%,
cao nhat trong 26 nam qua De ngan chan
tinh trang sa thai lao ddng, chinh quyen
mdi ciia Tdng thdng B Obama da de xuat
gdi kich thich kinh te tri gia gan 800 ti
USD nham tao them khoang ba trieu viec
lam trong hai nam 2009 va 2010
Tinh hinh chau Au ciing bat dn khdng
kem Mdt loat cac hang, tap doan Idn cua
Anh da tuyen bd cat giam nhati vien
khien ty le that nghiep ciia nudc nay da
tang len miic cao nhat trong 11 nam qua
Tai Phap, chi trong thang 8/2008 sd
ngudi that nghiep tang them 40.000
ngudi Ty le that nghiep ciia khu vuc
dong Euro len tdi 7,6% trong nam 2008,
va d miic 8,5% vao thang 2 nam 2009
Tinh hinh nay da dan den hang loat cude
bieu tinh Idn chdng su dung lao ddng
nhap cu va phan ddi chinh phii dieu hanh
kinh te kem Nudc Phap da phai chiing
kien "Ngay thii 5 den tdi" vao ngay
29/1/2009, khi hon 2,5 trieu cdng nhan
thude cac nganh dich vu cdng cdng cimg
hang tram nghin hpc sinh, sinh vien,
ngudi nghi huu va ca ngudi that nghiep
da tuan hanh tai nhieu thanh phd Idn ciia
nudc Phap, yeu cau Tdng thong Sarkozy tir chiic do de dat nude roi vao tinh trang khd khan nhat trong 15 nam qua Bieu tinh da lam gian doan cac nganh dich -vu cdng cdng, gay thiet hai Idn cho kinh te Phap Tai Diic, ngay 3/2/2009, hang chuc nghin ngudi lam viec trong khu -vorc dich -vu cdng cdng ciing da tien hanh tong bai cdng tai nhieu dia phuong tren ca nudc, khien cac boat ddng giao thdng bi ngimg tre va nhieu trudng hpc phai ddng cua Trong khi dd, tai Anh dang day len lan sdng cac cude bieu tinh chinh thiic va khdng chinh thiic phan ddi mdt sd hang thue lao ddng nudc ngoai den Anh lam viec trong bdi canh sd ngudi lao dpng Anh that nghiep ngay cang tang Cac cuoc bieu tinh phan ddi da gay gian doan boat ddng tai nha may dien hat nhan d mdt sd noi nhu Cumbria, Lancashire va Nottinghamshire
(j phuang Ddng, ben bd Thai Binh Duong tudng nhu em a, Tmng Qude ciing dang phai vat Idn vdi lan sdng sa thai Idn chua timg cd Chi trong 10 thang dau nam 2008 cd them 10,2 trieu ngudi mat viec, trong quy III/2008, nhu cau tuyen lao ddng giam xudng cdn 5,5% Den dau nam 2009, tang len den khoang
20 trieu lao ddng ndng thdn mat viec lam
d thanh phd, con sd nay cao hon 3 lan so vdi du bao ciia Cue Thdng ke Qude gia nudc nay Trudc tinh hinh dd, Tmng Qude da phai cdng bd mdt loat bien phap nhu trg giiip tai chinh de giiip cac cdng ty giii nhan cdng va hd trg nhirng ngudi mat
Trang 3viec lam (^ Nhat Ban, ty le that nghiep
tang ky lue 5,7%o trong thang 8 Mac du
nganh xuat khau cua chau A bi chiing lai,
song khu vuc chau A - Thai Binh Duong
lai cd ty le that nghiep tang tuong ddi
"cham" Tuy da cd nhirng dau hieu phuc
hdi ciia kinh te the gidi, song cude khiing
hoang viec lam van chua ket thiic
Budc sang dau nam 2009, kinh te the
gidi cang them am dam vdi nhiing bao
cao cho thay kinh te the gidi dang trugt
xudng vuc sau nhat tir trudc den nay
Kinh te di xudng keo theo cac boat ddng
kinb doanh ciia nhieu tap doan tri tre
Nhieu cong ty va hang Idn tren the gidi
da phai cdng bd cat giam viec lam de tiet
kiem chi tieu, khien ty le that nghiep d tat
ca cac nen kinh te tren toan cau deu tang
vpt Theo Td chiic Lao ddng Qude te
(ILO), nam 2009 la mdt trong nhiing nam
den tdi nhat ddi vdi nhirng ngudi di lam,
nhat la tai nhiing nen kinh te hang dau the
gidi So vdi nam 2007, tiic thdi ky tien
khiing hoang, tran "ddng dat" tai chinh va
kinh te lan nay da cudp mat cdng viec
lam ciia tir 40-60 trieu ngudi trong nam
2009; day khoang 200 trieu ngudi lao
ddng vao canh khdn cimg vdi thu nhap
chua day 2 USD/ngay
2 Tac dong cua khung hoang
tai chinh toan cau tdi lao dong
nhap cu' va kieu hoi
Trong bdn thap nien qua, lao ddng di
cu qude te chi di theo mdt chieu: tir nudc
ngheo sang nudc giau, tu ndng thdn ra
thanh thi Song khiing hoang tai chinh da gay ra "con ldc" sa thai lao ddng tren toan cau lam cho su dich chuyen nay cham lai, tham chi bat dau di chuyen theo chieu nguge lai vi lao dpng nhap cu ludn
la nhiing ngudi dugc tuyen dung cuoi cung va bi sa thai dau tien, do hp thudng lam viec trong nhirng nganh cdng nghiep lien quan tdi khung hoang kinh te, nhu nganh xay dung
Tinh hinh nay khien cho lugng kieu hdi toan cau bat dau sut giam tir quy III nam 2008 Theo Ngan hang The gidi (WB), tdng lupng tien gui ve cac nudc dang phat trien la 338 ty USD trong nam
2008, trong dd khoang 306 ty USD (chiem tdi 91%)) duge gui tdi cac nudc dang phat trien cd miic thu nhap vira Dieu de nhan thay la su giam siit rd ret cua tdc do tien gui ve trong nam 2008 chi dat 16% so vdi miic tang ky luc 22,9% ciia nam 2007; tdc dp nay so vdi tdc dp tang tmng binh ciia lugng tien gui ve
trong giai doan 2001-2007 giam 2%
"Bong bdng nha dat" nd tung va kinh
te My suy thoai sau hon da tac dpng manh tdi thi tmdng lao ddng trong nganh xay dung, mdt khu 'vuc thu hiit nhieu nhan cdng nhap cu d My Cac nudc My Latinh cd lugng lao dpng Idn tai My nhu Mexico - qude gia tiep nhan tien giri Idn thii ba the gidi - chiu tac ddng tmdc tien Nam 2008, lan dau tien tien do ngudi Mexico d My giii ve nha sut giam manh Theo thdng ke ciia Ngan hang Tmng
Trang 4Tac ddng cua khung hoang toan cau Nguyen Hong Thu
uong Mexico, lugng tien giii da giam
3,6%o, tir 26 ty USD nam 2007 xugng cdn
25 ty USD Cac nude My Latinh khac
ciing chung kien tinh trang tuong tu (IJ
chau A, khoang 48%) kieu hoi ve
Philippin la tir My, do dd tac ddng tdi
nudc nay ciing khdng nhd
Kich ban tuong tu ciing xay ra d EU
Cac bao cao tir khu -vuc EU cho biet thi
tmdng nha dat Tay Ban Nha xi bong
bong da day hang loat cdng nhan lao
ddng den tir chau Phi vao canh mat viec
Trong khi dd, gia dau ha, thi trudng tin
dung that chat ciing tdn hai den da tang
tmdng GDP ciia Nga, Arap Xeut va Cac
Tieu Vuong qude Aap Thdng nhat - 3
nudc cd sd lugng Idn lao ddng nhap cu
Nga la "diem den sd mdt" cua nhan cdng
den tir Tmng A Cac nudc vung Vinh lai
thu hiit mdt lupng ddng dao lao dpng tir
chau Phi, Trung Ddng va Nam A
Dau nam 2009, thi trudng lao ddng
cang the tham hon khi kinh te toan cau
roi vao suy thoai tram trpng cang latri nan
that nghiep gia tang nhanh budc nhieu
ngudi nhap cu phai tim dudng quay ve
que huong Thue trang nay ngay cang lan
rpng va trd thanh mdt lan sdng hdi huong
Idn chua timg cd trong lich sir the gidi
Theo ILO, nam 2009 cd den hang vai
chuc trieu ngudi lao ddng nhap cu cd tay
nghe thap tai cac nudc phat trien phai trd
ve nha vi that nghiep Dieu nay da tac
dpng khdng nhd den nen kinh te cua cac
nudc dang phat trien vdn dang chat vat vi
nhirng ke hoach kich thich phat trien kinh
te trong nudc
O My 4,5 trieu ngudi da bi mat viec
lam (con sd nay chua bao gdm hang trieu ngudi lao ddng nhap cu bi sa thai) da gay anh hudng nghiem trpng den ddi tugng lao ddng nhap cu Ngoai viec mat phuong each kiem sdng, ngudi lao ddng nhap cu d My cdn mat di giay phep lam viec, tan vd giac mg ve mdt tuong lai tren dat My, tham chi bi true xuat ve nudc Ngay ca nhung ngudi da nhap qude tich
My ciing mat ngudn tien ma hg c6 the giii
ve cho than nhan d que nha Te hai hon la khi nan that nghiep tang thi xung dot giira ngudi nhap cu va ngudi My ban xii ciing tang theo De giii cdng an viec lam cho cong dan My, nhieu chinh sach han che dugc thue thi, chang ban nhu co quan phu trach ve di cu ciia My lien tuc luc soat cac nha may va co sd kinh doanh de phat hien ngudi nhap cu trai phep, bat giii
va true xuat hp ve que quan Tinh canh khdn khd d My da khien cho lan sdng nhap cu bat hpp phap vao nudc nay giam han, dac biet la tir cac nudc My Latinh;
do vay lupng tien giii ve tir My tdi cac nudc My Latinh giam manh nhat
Trgng quy 1/2009 khoang 300 nghin lao ddng nhap cu rdi nudc Anh Hang ngan ngudi trong sd hang trieu lao ddng nhap cu tai Nga va cac nudc thupe Ddng
Au mat viec lam vi khung hoang ciing da phai len ke hoach hdi huong Lan sdng nay da lan nhanh sang cac nudc Diic Ha
Trang 5Lan, Nhat Ban, Han Qude, Malaysia,
Indonesia, Singapore khi nhieu qude
gia dang tim each de ngan chan ddng lao
ddng nhap cu (ca hgp phap va bat hgp
phap) nham giir viec lam cho lao ddng
trong nudc Mdt chu nghTa bao hd mdi
-"bao hd con ngudi" - dang dugc hinh
thanh va nd dang cd nguy co gay ra
nhung bat ddng trong quan he ngoai giao
qude te, c6 the tao ra nhiing bien ddng
chinh tn xa hpi trong nudc
Tai Nga, chi tinh rieng trong ITnh vuc
xay dung, trong vai thang dau nam 2009,
cd den 60-80 cdng trinh bi dinh tre thi
cdng vi khd khan khien 30 nghin ngudi
lao dpng nhap cu bi mat viec Do phan
Idn lao ddng nhap cu den tir Trung A nen
lupng kieu hdi giii ve Tmng A giam kha
manh Theo Td chiic Nhap cu Qude te
(lOM), lugng tien gui ve trong nam 2009
cua Tajikistan va Monldova - vdn chiem
1/3 tong thu nhap toan qude gia - giam
tdi 30% va 37% Tham chi su giam siit
kieu hdi d Kyrgyzstan (noi le thude 27%
GDP vao kieu hdi lao ddng nudc ngoai)
nghiem trpng den miic vao thang
11/2008, lan dau tien tir nam 1992,
Chuong trinh Luang thue The gidi cua
Lien hgp quoc (UNWFP) da phai cau cim
vien trg "cai an" khan cap cho nudc nay
Sd lao ddng nhap cu den viing Vinh
khdng ngimg tang len trong sudt nhiing
nam qua va con sd dd trong tdng sd lao
ddng thue sir da dat tdi miic ky luc the
gidi Trong dd lao ddng nhap cu den tir
chau A la chinh vdi 11 trieu trong tdng sd
13 trieu lao ddng nudc ngoai Nhung cude khiing hoang tai chinh toan cau da lam dao Ion tat ca, hang nghin ngudi nhap cu chau A dang phai quay trd ve nha do khdng nhin thay nhimg trien vpng kinh te hira hen gi trong trinh trang hien nay An Dp la nudc bi thiet hai nang nhat khi cd den 5 trieu lao ddng tai 6 nudc viing Vinh (chiem tdi hon 1/5 tdng kieu hdi ciia nudc nay); Pakistan vdi 24% kieu hoi tir My va 56%) tir -viing Vinh la nudc chau A thii hai bi anh hudng tir cii soc mat viec toan cau do khiing hoang
C) chau A tinh hinh ciing khdng kha quan hon Hang trieu lao dpng xuat khau ciia chau A dang lam vao canh be tac khi kinh te tai -vung Vinh, Singapore va Dai Loan sut giam dan den nhiing vu sa thai hang loat lao ddng nhap cu den tir cac nudc nhu Bangladesh, Tmng Quoc, An
Dp, Pakistan, Philippines va Sri Lanka Chi tinh den dau nam 2009, da cd khoang 100.000 lao ddng xuat khau cua Philippin
bi sa thai Cd it nhat 10.000 lao ddng ciia Sri Lanka bi mat viec d Tmng Ddng, mot tin hieu xau cho dat nudc cd thu nhap tir lao ddng xuat khau diing thii hai chi sau xuat khau hang det may
Ngay tai Ddng Nam A, lao ddng nhap
cu ciia cac nudc ciing trong khu vuc ciing thiet hai nang ne, 30%) luc lupng lao ddng Singapore la ngudi nudc ngoai trong khi thanh phan tren tai Malaysia la 20%); 90% lire lupng lao ddng xuat khau (1,6 trieu
Trang 6Tac ddng cua khung hoang toan cau Nguyen Hong Thu
ngudi) ciia Myanmar deu lam viec tai
Ddng Nam A, chii yeu d Thai Lan
Viet Nam dimg thii 10 trong so cac
nudc nhan dugc lugng kieu hoi nhieu
nhat the gidi vao nam 2008' Tong lugng
kieu hdi Viet Nam nhan dugc trong nam
2008 la 7,2 ty USD, tugng dugng vdi 8%
GDP ciia Viet Nam Do khung hoang
kinh te, nhieu nudc trudc day thu nhan
nhieu lao ddng Viet Nam da b4t dau sa
thai nhan cdng hien cd hoae ngimg viec
thu nhan nhan cdng mdi Theo Bd Lao
ddng, Thuong binh va Xa hdi Viet
Nam, trong 8 thang dau nam 2009, mdi
chi cd bon 45.000 lao ddng Viet Nam ra
nudc ngoai lam viec trong luc chi tieu
toan nam cua ca nudc la 90.000 lao
dpng He qua la ngudn kieu hdi bi giam
manh Nam 2009, lugng kieu hdi ve
Viet Nam la 6,3 ty USD, giam gan 13%
so vdi nam 2008
Vdi thue trang kieu hdi sut giam trong
nhiing thang dau nam 2009 nhu vay,
thang 7/2009 WB da dua ra du bao dong
kieu hoi tdi cac nudc dang phat trien cd
the sut giam 7,3%) trong nam 2009 Tuy
nhien, thue te ddng kieu hdi tdi cac nudc
dang phat trien sut giam it hon la 6,1%,
tuong duong vdi 317 ty USD
3 Du' bao thj tru'dng lao dong
the gi6i nam 2010
Nam 2010, tuy cd nhieu dau hieu lac
quan ve hoi phuc, nhung kinh te the gidi
van dang dung trudc nhieu thach thiic
mdi Mdt trong nhirng thach thiic la thi
trudng lao ddng the gidi tiep tuc yeu kem Hau het cac du bao deu cho rang, tinh trang that nghiep van cao trong ca nam 2010 sau khiing hoang kinh te toan cau Tuy nhien, tac ddng cua khoang tai chinh va suy thoai kinh te tdi thi trudng lao ddng the gidi rat khac nhau Co hpi viec lam d chau A - Thai Binh Duong c6 trien vpng nhat, cd the trd lai miic nhu trudc thdi ky suy thoai Nudc thue them nhieu lao ddng nhat la An Dp, Singapore, Dai Loan va Australia, cdn Nhat Ban la nudc thue it nhat Trong khi thi tnrdng viec lam chau My va chau Au van chua
CO nhieu dau hieu kha quan Theo du bao ILO, ty le that nghiep cua khu vuc Dong
A chi d miic 4,4%o; trong khi ty le that nghiep d My van se duy tri d miic gan 10%; d cac khu vuc Tmng va Ddng Nam
Au, Nga va cac nudc thude Lien Xd cii, khu vuc BSc Phi la tren 10% Ty le that nghiep cao nhu vay se khien miic tang thu nhap cham, nhu cau tieu dimg chua the tang nhanh va dieu nay cd the se lam can trd tien trinh phuc hdi tang trudng kinh te ciia cac nudc trong nam 2010 nay Vdi du bao sd ngudi that nghiep tai cac nen kinh te phat trien va EU se tang them 2 trieu ngudi trong nam 2010, Tong giam ddc ILO nhan manh giai quyet tinh trang that nghiep hien nay can phai la uu tien khan cap va can dugc thue hien thong qua mdt dudng ldi chung thdng nhat giua chinh sach cdng va dau tu tu nhan Cac nudc can khan cap thirc hien cac chuong trinh an sinh xa hdi rpng rai
Trang 7de giiip ngudi ngheo iing phd vdi nhung binh dn thi tmdng lao dpng trong nudc,
tac ddng mang tinh tan pha ciia nhiing bien cac nudc se chii yeu thu hiit lao ddng
dpng tieu cue trong boat dpng kinh te nhap cu chat lugng cao
Sau khiing hoang toan cau, viec cai Trien vpng kieu hdi trong nam 2010 va
thien tinh hinh ciia thi tmdng lao ddng 2011 se tang nhe len 1,4%) va 3,9%), tuy
nhap cu cdn khd khan hon niia mac dii nhien miic tang nay van chua bang lugng
lao ddng nhap cu gdp phan quan trpng tien gui ve trong nam 2008 Neu khung
vao sir tang trudng kinh te ciia nhieu hoang van tiep tuc keo dai hon va sir
nudc phat trien ciing nhu dang phat trien phuc hdi kem di d cac nen kinh te mdi
Giiip luc lugng nay cd viec lam sau ndi, nhat la trong ITnh vuc xay dung; hay
khiing hoang kinh te toan cau ciing la van thi trudng viec lam ddi vdi lao ddng nhap
de dugc cac td chiic quoc te va cac nudc cu khdng dugc cai thien thi ngudn tien
quan tam Song vdi siic ep tao viec lam, nay se cdn tiep tuc sut giam
Chii thich:
' Tien giii ve cua cac lao dong Viet Nam hien a nuac ngoai chi chiem mot phan nho trong tong so tien
gui ve nuac Gan 2/3 luang kieu hoi ma Viet Nam nhan duac la tu My, noi co mot cong dong dong dao
nguai Viet sinh song Theo bao cao ciia Ngan hang The giai thang 7/2009
Tai lieu tham khao
1 Shikha Jha, Guntur Sugiyarto, Carlos Bargas-Silva The Global Crisis and the Impact on
Remittances to Developing Asia ADB, December 2009
2 "WB, Workers' Remittances Fall Less Than Expected in 2009, But 2010 Recovery Likely To Be
Shallow
3 V/B, Migration and Development Briefs, 2009
4 Erica Marat, Labor Migration in Central Asia: Imphcations of the Global Economic Crisis, Central
Asia-caucasus Institute & Skill Road Studies Program, May 2009
5 ILO, Recovering from the Crisis: A GlobalJobs Pact June 2009
6 \hO, Global Employment Trends - Update, 1009 '
7 ILO, Global Employment Trends, JanusLTy 2010