Day dugc coi li Hiep djnh dau hen ciia Chinh phu dric lap lim thrii, la vin kien phii hgp vrii luat phip quric te, tu dri cic tinh, cac dja phuang bat dau tri chirc lien minh ciing ch[r]
Trang 1NHONG VAN DE CHONG VE LICH SO DANG
A 1
S([ HINH THfiNH Vfi PH(iT TRIEN CUfi QUfiN 90! NHdN Df!N LfiO
Ngdy 20-1-1949, tgi khu cdn cu Ldo-Hicng huyen Xieng Khg, tinh Hua Phdn, dan vi vS trang Ldtxavdng Id qudn ddi Ldo Itxala hien Id Qudn ddi nhdn ddn Ldo chinh thicc thdnh lap Ddy Id sir kien cd y nghia quan trgng ti-ong lich sir cdch mgng Ldo, md ra mgt trang sir mai tren eon dicang xdy dimg phdt trien vd ddu tranh thdng lgi ve vang ciia hec lugng vii trang nhdn ddn Ldo Nhdn dip ky niem 50 ndm thdnh lap Qudn ddi nhdn ddn Ldo, Tap chi Ljch sir Dang trdn trgng trich ddng bdi tham lugn ciia Thugng tu&ng XAMAN VINHAKET, Uy vien Bd Chinh tri, Truang ban Chi dgo edng tdc tu tuang, ly lugn vd vdn hoa Ddng Nhdn ddn Cdch mgng Ldo, Trucmg ban Chi dgo bien sogn Lich sic Ldo Viet Ngm, tai Hrii thao Cdn cii dia Sdm Nua -Bieu tugng dodn kel dgc biel Viet Nam - Ldo
Dong chi Khdmtay Xiphdndon Tdng chi huy cdc life lumg vCi trang Pathet Ldo giao nhiem vu
cho Dodn chuyen gia Qudn tinh nguyen Viet Nam liud'n luyen ky thuat xe tdng clio ho dgi Pathet Ldo, ndm 1962
S au khi thinh lap Chinh phu dgc lap lim
thai cua Lio ngiy 12-10-1945, toan bp
may chinh phii cri 12 ngurii do Ong Khammao
Vilay lam Thu tirong, Ong Phetsalat lim cri vin
Chinh phii, trong dri cri Hoing than Xuphanuvong
va Hoing than Xuvinva Phuma "Ngay 14-10,
Chinh phu nuric Viet Nam Din chu Cong hria la nuoc duy nhit hiyen bri cring nhin Chinh phii dric lap lim thrii ciia Lio" vi "D8n ngiy 16-10-1945, tai Vien Chin hai nuric Lio - Viet Nam da ky Hiep djnh giiip do lan nhau ve mpi mil, dai dien Chinh phii nuric Viet Nam do drina chi Trin Dire Vinh,
Trang 2NHLING VAN OE CHONG VE LICH SO OANG
dai dien Chinli phii dric lap lam thrii Lao do Thu
hrcing Khammao Vilay ky, nrii dung Hiep djnh hai
ben giup dri nhau ve mpi mat, cu the ve mat quin sir
de Cling nhau lien hinh curie dau tranh chong thirc
din Phip" Tiep theo dri li thanh lap Quin dpi lien
hgp Lio - Viet Nam duoi sir chi huy ciia Tong tham
muu chung
Day dugc coi li Hiep djnh dau hen ciia Chinh
phu dric lap lim thrii, la vin kien phii hgp vrii luat
phip quric te, tu dri cic tinh, cac dja phuang bat
dau tri chirc lien minh ciing chien dau chung
trong mot chien hio, tuong trg giup da lin nhau
trong chien diu cung nhu trong xay dung luc
lugng (xay dung khu can cir, xay dung ca sri each
mang ) Irin manh va lien trii chinh thirc thinh lap
Quan dpi nhan din Lio ngay 20-1-1949 tai tinh
Hiia Phan, cimg nhau diu tranh chong thuc dan
Phap, quyet djnh sir thit bai cua thuc dan Phap tai
3 nuric Dring Duong, bat buric thuc din Phap
phai ky Hiep djnh Gionevo 1954 cong nhan dgc
lap, chii quyen va toin ven lanh thri ciia 3 nuric
Dring Duong: Lao - Vict Nam - Campuchia
Rieng Lio ciing co lire lugng vii frang Patliet Lio,
cri viing tip ket tai 2 tinh: Hiia Phan va Phongxaly la
noi tip trung luc lugng Pathet I.io chuin bj de hria
hcrp din lric Tliuc le, luy da cri Hiep djnli Gioneva,
nhung dc quoc My vin khring txx bri am muu tliay
the Phap de tiiong frj 3 nuric Dring Duong
Tai Hrii nghj lan tliir siu Ban Chap hanh Tmng
uong Ding Lao dring Viet Nam ngay 15-7-1954,
Chii ljch Hri Chi Minh chi ro: "My khring nhung li
kc thu the gioi, ma My dang bien thanh ke thii chinh
va tnrc tiep ciia nhan din Viet, Campuchia, Lio"
Tmirc linh hinh dri, Chinh phii Lao khing chien,
Tmng uong Neo Lao Itxala, da de ra nhiem vu cua
each mang Lao frong giai doan moi la: "Doin kel
loan dan dau tranh thuc hien Hiep djnh dinli chien,
xay dimg 2 tinh tip kel tlianh can cir diu tranh ciia
ca nuric; giir \ifrig vi phat trien ca sri quan chung
vi -vara nit quin va Hiep djnh dinh chien ma thuong lugng hgp tic voi Chinh phu Vuong quric lien hanh tring hiyen cir tu do vi thanh lap Chinh phu lien hiep thring nhit, tien trii xay dung mot nuric Lio din chu vi hoan toan dric lap"; dring thoi Chinh phu khing chien Lao va Tmng uang Mat trin Lao Itxala nhin manh: Bio ve va xay dung 2 tinh thanh can cir cich mang ci nuric va xay dung lire lugng -vii trang vifrig manh li cring tic trung tim mau chot nhat frong giai doan niy Vrii tinh hinh dri, ban Viet Nam
da dip img yeu cau, nhung giai doan nay sir giup da khring nhu tmric, khong dua lire lugng quin linh nguyen vi chuyen gia sang giup nhu fruric nira, mi phai giup theo hinh tiiirc mrii la "Doin cri van quan sir", mang phien hieu Doin 100, bao grim nhirng can bg da timg quen thuric voi chien tmong Lao, doan cri van nay bao grim co dring chi Dai luring Chu Huy Min, dong chi Le Tien Phuc, dring chi Nguyen Dire Phuang, dring chi Quric Vinh, dring chi Tuy
Truric khi len during sang Lao, Doan 100 den chio Chu tjch Ho Chi Minh Ngurii can dan:
"giup nhin dan nuric ban tire la minh lu giiip minh", crin cri y nghTa: Giiip each mang Lao, quan dpi Lao tmring thanh lire li grip phan tang them sire manh chien dau ciia 3 dan trie anh em tren ban dio Dring Duong
Khi doan cri van sang den Lao da den chao dring chi Cayxrin Phomvihan, Bp tmong Bp quric phring Chinh phii khing chien Lao
Thing 4-1955, sau khi thanh lap Dang Nhan dan Lao (22-3-1955) rrii Ban Chap hanh Tmng uong Dang da thanh lap Ban Dang iiy quan sir Tmng uong Lio grim 3 dring chi: dring chi Cayxrin Phrimvihan, Bi thu Ban Chap hinh Trung uong Dang, la Bi thu Ding
uy Quan sir Tmng uong, dring chi Bum I^rimmaliaxay,
Uy vien Tmng uong Dang, phu trach chinh fri
Trang 3NHiJNG VAN D^ CHONG V^ LICH SO DANG
quin dpi dring chi Xixavat Keobunphan U} \'ien
Tmng uong Ding, phu frich tham muu quan dpi
De thuc hien nhiem vu giai doan moi ciia Chinh
phu Lio khing chien vi Tmng uong Lao Itxala de
ra: phai xiy dung 2 tinh tap ket thanh can cu each
mang ciia ca nucic xi}' dung lire lugng \ii trang
vifrig manh va vira la lire lugng ho trg xi}' dung ca
so chinh tri tai 10 tinh, chuin bj cho viec thuc hien
Hiep djnh Gionevo vi hria hgp dan trie tai Lao
Cugc gap mat 2 ban lin nay phia liio grim cri
dring chi Ca}'xon Phrimvihin Bi tliu Ban Chap hanh
Tmng ucmg Dang Nhin din Lao Bi thu Dang u\'
Quin sir Tmng uang dring chi Bum Plirimmalia\a\'
Uy vien Tmng uong Dang, phu trach chinli tri quin
dgi, dring chi Xixa\'at Keobunphan LV \ien Trung
uong Ding, phu trich tham muu quin dpi ciing cic
dring chi phia Viet Nam: Dai luring Chu Hu}' Mia
Tnrong doan cri \'an quan sir (Dian 100) dring chi Le
i icn Phuc dong chi NguxcMi Dire Phucnig \a mrii sri
cin bc) hai t)en da trao doi \CTi nhau nhieu \an de
nhung trpng Lim la giiip nliau bao \e hai tmh tap kit bri
tri lire lucmg giiip xiy dung lyc lugng \ii trang cri co
cau lliiuih mot quin dpi qucic gia bin vice dua cri vin
xuong giiip cac tinli kliu cin cir nai quin dpi tip kei
Qua mot ilirii gian giiip dcr tuang frg cua FXian
100 lire lucmg \u trang Lao da Ion manli, cri kha ning
lliam gia \a grip phan de hoan ilianh nhiem vu ma
Dang va nlian din giao phri frong cic thoi kv' Cri the
tir hio rang, bat dau tu nim 1945 lire lugng vii trang
Patliel Lio da ciing chung mgt chien hio voi quin dpi
\ i nhin din Viet Nam anh em ciing vui, burin ben
nhau mpi iigpii co hmg ca\ cua Lio deu cri cri nhung
dau chin cua cic ban Vict Nam ciing nhau dinh
tiling tliuc dan Phap de qucic My xam luge, hoin
tliinli curie cich mang din trie din chu, thiet lap nuric
Cring hria Dan chu NTian din I^o (2-12-1975)
Trong giai doan cich mang mrii thuc hien
Hiep djnh giira hai Chinh phii ky ngay 18-7-1977
hai ben tiep tuc giup do nhau toin dien hgp tic
va giup dri nhau trong ITnh vuc xi}' dung lire lugng vii trang ngiy cing di vao chieu siu
Trong djp chuan bj ky niem 60 nim thanh lap Quin drii nhin din Lao chiing ta ciing on lai ljch su tm}en thring ciia sir hgp tic tuong trg giup dri lan nhau cua Ding, Chinh phu vi nhin din Viet Nam anh em nrii chung Bri Quric phring Viet Nam noi rieng drii voi Quan drii nhin din Lio, li sir giup da fren linh thin cua mrii quan he huu nghj vT dai tinh doan ket die bieL cua sir lien minh chien diu va hgp tic loin dien mi Chii ljch Hri Chi Minh va Chu ljch Ca}'xon Phrimvihan va cac vj lanh tu da day cong
\ian dap Tliam nhuan loi da}' bat hii ciia hai vj lanh
lu hai nuric Lio - Viet Nam, quin dpi va nlian dan Viet Nam nrii chung, Bri Quric phring Viet Nam va cri \ an Viet Nam giup Lio nrii rieng lurin lurin giir vimg quan diem "giup ban de ban tu lim chii lay minh cich mang Lio do ngurii Lio tu dim nhiem giiip ban dugc vice, dugc Iring dugc ngurii can bri
vi liic nao cing dinh phan kliri khan ve minh tao dieu kien thuin lgi de ban hoin Ihanli nhiem vu do
li tinh than quric te vri sin cao ci hiem cri trong mrii quan he quric te ngiy nay vi li quy luat ciia sir ton tai vi phat trien hai nuric Lao - Viet Nam"
Voi lu cich mgt ngurii chi huy trong quan dpi nhan din Lio dugc cic ban Vict Nam giiip dri dao lao, trii xin biy tri Iring biet on siu sic nliat tcii Dang Chinh phu vi nhan din Viet Nam anh em nrii chung, Bri Quric phring Viet Nam, anh em quan tinh nguyen chuyen gia, cri van Viet Nam nrii rieng
da giiip trii tmring thinh nhu ngiy nay Tiep luc m}en tm\'en giao due the he ire ve sir kien djnh tmng thinh vi ting curing vun dap cho mrii quan he doan ket die bicL hcrp tic lien minh chien dau va hcrp tic toin dien Lio - Viet Nam Irin lai mai mai va nliat djnh khring de cho the lire nio phi hoai tinh doan ket cua hai din trie Lio - Viet Nam cliuns la