quan trgng hon nhirng dieu tiet, bd sung Bdn Id, coi trgng kinh tl phi cdng hilu, coi dugc tien hanh theo quan diem hdi nhap vdi dd la bd phan cau thanh quan trgng ciia nen luat phap q[r]
Trang 1SUT HIEN THirC HOA Tl/TirONG MAC XIT VE VAI TRO KINH TE CUA NHA NlTQfC Of TRUNG QUOC
NGUYEN MINH QUANG*
Che do CO ban cua mdt xa hdi gdm che
do kinh te va che do chinh trj Trong
mdi quan he giira kinh te va chinh trj thi che
do kinh te giir vai trd quan trgng nhat ddi vdi
sy van ddng va phat trien cua mgi xa hdi
Trong che do kinh te bao gdm hai ndi dung
chu yeu nhat, dd la che do sd hiru ve tu lieu
san xuat va the che van hanh nen kinh te ciia
xa hdi ay ma thyc chat la vai trd kinh te cua
nha nudc
Trong ljeh sii tu tudng ve kinh te khi ban
ve vai trd kinh te ciia nha nudc tir xua den
nay ciing dugc de cap rat khac nhau ve ndi
dung, hinh thirc, co che dieu tiet Va trong
qua trinh phat trien cua minh, mdi qudc gia,
dan tdc cd nhiing quan niem va each thiic ap
dung khac nhau Nhin mgt each tdng quan,
mdi ly thuyet dugc van dung trong thyc te
deu xuat phat tir nhirng ly do khach quan va
chu quan va cd nhiing thanh cdng nhat djnh
Tuy nhien, ben canh dd cung nay sinh nhieu
bat cap can dieu chinh, bd sung them
Cac nha kinh dien ciia chii nghTa Mac
-Lenin ciing da dat nen tang ly luan ca ban cho
viec nhan thirc va giai quyet van de vai trd
kinh te ciia nha nudc ma dac biet la vai trd
kinh te cua nha nudc trong thdi ky qua do len
CNXH Dudi day, bai viet trinh bay nhiing
khia canh co ban trong viec hien thyc hoa cac
* Tien sT, Vien Kinh te, Hgc vien Chinh tri - Hanh chinh
qu6'c gia H6 Chf Minh
tu tudng Macxit ve vai trd kinh te cua nha nudc d Trung Qudc
1 Nhfrng tir tirffng Macxit co" ban ve vai tro liinh te ciia nha nudc xa hoi chii nghia Nhiing tu tudng ve vai trd kinh te ciia nha nudc dugc de cap trong nhieu tac pham ciia cac nha kinh dien Macxit C.Mac va Ph.Angghen la nhiing ngudi dat nen mdng cho viec xem xet va giai quyet van de nay tren quan diem van dung chii nghTa duy vat ljeh sir thdng qua viec phan tich mdi quan he giila kien triic thugng tang vdi co sd ha tang Vdi nhimg luan chung khoa hgc da khang djnh rang mdi che do xa hdi trong Ijch sir deu cd nhirng he thdng quan he kinh te nhat djnh tuong iing vdi mdt trinh do nhat dinh ciia lyc lugng san xuat Phii hgp vdi mdi quan he kinh te dd la mdt he thdng quan he
ve chinh trj, nha nudc phap quyen, dao diic, nghe thuat Su lien he va tac ddng qua lai lan nhau giila nhirng quan he kinh te cua xa hdi va cac quan he chinh trj dugc phan anh thdng qua mdi quan he giCra ca sd ha tang va kien triic thugng tang Va sy tac ddng trd lai quan trgng nhat trong phat triin kinh tl, biiu hien rd nhat la vai trd kinh t l ciia nha nudc Nhirng luan diem ve vai trd kinh tl ciia nha nudc cua Mac va Angghen dugc Lenin
kl thira va tiep tuc phat triin thdi ky sau Cach mang thang Mudi Nga vao nhirng nam dau ciia chinh quyin Xdvilt trong cac tac phim nhu: "Ban vl thul"; "Ban vl chi do
16 NGHIEN Ciru DONG B^C fl, sd 4(110) 4-2010
Trang 2dai chuyen chinh vd san" Trong dd, cd thi
khai quat riit ra nhirng luan diim ca ban vl
vai trd kinh te cua nha nudc xa hdi chii nghTa
nhu sau:
- Giai quyet dung din mdi quan he giura
kinh te va chinh tri, coi dd la mdi quan he ca
ban, quyet djnh nhat ddi vdi sy van ddng va
phat trien ciia mgi xahdi ,, '
- Thyc hien nguyen tac tap trung dan chii
trong quan ly nen kinh tl xa hdi chii nghTa
- Ket hgp ke hoach hoa vdi quan he hang
hoa tien te ma thyc chit la kit hgp kl hoach
vdi thj trudng
- Thyc hien kiem ke, kiem soat trong toan
bd nen kinh te, ddng thdi thudng xuyen cai
tien td chirc, nang cao nang luc ciia bd may
quan ly v.v " :: <
Nhirng tu tudng co ban tren da dugc cac
nudc trong qua trinh xay dyng chii nghTa xa
hdi van dung khac nhau, phii hgp vdi dieu
kien ljeh sir cu the ciia minh 0 nhirng miic
do nhat djnh trong thyc tien, sy van dung cd
nhirng thanh cdng va chua thanh cdng Dudi
day phan tich ky them sy van dung cua
Trung Qudc
2 Md hinh nha nirdc can thiep vao
liinh tl Trung Quoc trirffc cai each
Thdi ky tir 1949 khi nudc Cdng hoa Nhan
dan Trung Hoa ra ddi den 1979 (30 nam), ve
CO ban, Nha nudc Trung Qudc can thiep vao
kinh tl dugc thyc hien thdng qua 4 giai doan
phat trien kinh te: : • i^
2.1 Thdi ky 1949 - 1957: Day la thdi ky
xay dyng nhimg co sd kinh te ban dau theo
hudng xa hdi chii nghTa trong nen kinh te
Trung Qudc D I thyc hien, Nha nudc Trung
Qudc tiin hanh cac bien phap sau:
- Trong cdng nghiep, Nha nudc tien hanh
quyen sd hilu nhung co sd kinh te ciia tu ban nudc ngoai, tu ban phan ddng Hinh thanh nhung CO sd kinh te qudc doanh quan trgng
- Trong ndng nghiep, Nha nudc tien hanh cai each rudng dat triet de, thu tieu quan he san xuat phong kien d ndng thdn, bat dau xay dyng kinh te hgp tac '
Su can thiep ciia Nha nudc vao kinh te thdi ky nay da dat dugc ket qua budc dau, nhung kem theo dd bdc Id nhieu khd khan trong nen kinh te De khac phuc nhirng khd khan, thdi ky 1953 - 1957, Nha nudc Trung Qudc thyc hien chii truang cai tao va xay dyng kinh te tren quy md rdng hon, cu the la: Cai tao xa hdi chii nghTa nen kinh te tren quy md ldn tir thanh thj den ndng thdn, ca trong ITnh vyc san xuat va luu thdng phan phdi Ddng thdi thyc hien mdt budc sy nghiep cdng nghiep hoa xa hdi chu nghTa
2.2 Thai ky tir 1958 - 1965: "Thdi ky dai
nhay vgt" ma thyc chat la Nha nudc de ra chi tieu ke hoach phap lenh nham den sd lugng cdng nghiep tang 6,5 lan; ndng nghiep tang 2,5 lan (cdng nghiep thep tang 18 lan; dien tang 13 lan; xi mang tang 10 lan ) Trong ndng nghiep, phong trao xay dyng
"Cdng xa nhan dan" d at Nha nudc trung thu tu lieu san xuat cua ndng dan dua vao Cdng xa, ap dung hinh thiic phan phdi binh quan Cd the ndi, tu tudng ndng vdi, chii quan, ddt chay giai doan ciia Trung Qudc thdi ky nay da khien nin kinh tl Trung Qudc
bj mat can ddi nghiem trgng va bj pha hoai nang ne; ddi sdng kinh te - xa hdi bj dao ldn Tdn that trong cdng nghiep va ndng nghiep lam cho thuong nghiep qudc dan Trung Qudc bj giam 3% mdt nam va giam lien tuc
5 nam lien
Trang 3Nghien citu khoa hgc
De khac phuc tinh trang dd Nha nudc da
de ra chinh sach dieu chinh kjp thdi vdi quan
diem do dng Dang Tieu Binh neu ra: "Hinh
thii'c quan he san xuat nao cd tac dung giiip
dia phuang san xuat phat trien thi lam theo
md hinh dd; quan chiing mudn ap dung hinh
thirc quan he nao thi nen de hg lam theo hinh
thirc dd" Nen ngay tir 1962, ngudi Trung
Qudc da xem xet van de khoan Dd la tien de
tu tudng ddi nidi Trung Qudc ,, •
2.3 Thai k}' 1965 - 7976.- Thai ky "Dai
each mang van hoa vd san"
Viec phat ddng cudc "Dai each mang van
hoa vd san" ciia Mao Trach Ddng 1966 da
gay ra nhung rdi loan cho xa hdi Trung
Qudc Nhirng chuyen gia kinh tc - ky thuat
bj bat bd, dau Id hang loat, gay ra anh hudng
ldn ve kinh te Nhung tu tudng ta khuynh
trong thdi "Dai nhay vgt" trudc lai dugc ap
dung vdi mirc do manh me han (Fang
cudng xa hgi hoa tu lieu san xuat sire lao
dgng, cam kinh te phu, day nhanh thdi ky tir
ndng nghiep ) ket qua ciia tu tudng sai lam,
chii quan da lam cho san xuat Trung Qudc bi
rdi loan, nen kinh te bj rai vao tinh trang vd
chinh phii Nang luc san xuat bj giam sut
nghiem trgng trong tat ca cac nganh cdng
nghiep, ndng nghiep, ITnh vyc san xuat - luu
thdng Tir dd, budc Nha nudc Trung Qudc
phai cd nhirng thay ddi
2.4 Thai ki' 1976 - 1978: "Bdn hien dai
hoa"
Dudi su lanh dao ciia Dang Tieu Binh,
viec thyc hien dudng ldi 4 hien dai hoa:
cdng nghiep, ndng nghiep, khoa hgc ky
thuat, qudc phdng dugc neu ra tir nhirng nam
1964 Muc tieu "Bdn hicn dai hoa" dugc neu
ra cu the nham dua dat nudc Trung Qudc vdi
mdt sd chi tieu dudi kjp va vugt cac nudc lu
ban khac De thuc hien muc tieu de ra, Nha nudc Trung Qudc tang nhanh quy tich luy, day manh dau tu co ban, tang cudng nhap khau thiet bj va vay vdn nude ngoai Lai mot sai lam nua khi ndn ndng chii quan thuc hicMi "Bdn hien dai hoa" da de lai hau qua nghiem trgng ddi vdi nen kinh te Trung Qudc Nhirng mat can ddi ldn trong nen kinh
tc nghiem trgng, ddi sdng khd khan Dd la ihdi ky khd khan nhat ciia dat nudc Trung Qudc khi thyc hien ca ehe dieu tiet kinh te ciia nha nudc mdt each ndn ndng, chu quan, duy y chi, xa rdi quy luat khach quan Tinh trang tren budc Nha nudc Trung Qudc phai
cd chinh sach dieu chinh, ddi mdi
3 Mo hinh the che kinh te thj truong mang dac sac chii nghia xa hoi ciia Trung Quoc til' khi cai each (1978) den nay
Dau mdi quan trgng nhat trong cai each,
md cira vii hien dai hoa dat nudc tren tat ca cac linh vyc kinh te, chinh tri va van hoa la Hdi nghi Trung uang 3 khoa XI cua Dang Cdng san Trung Qudc hgp thang 12-1978, nhin nhan mdt each long quat lien trinh va muc lieu cai each, di theo dd la qua trinh dieu tiet kinh te cua Nha nudc Trung Qudc dugc Ihuc hien qua hai giai doan co ban sau day:
3.1 Giai dogn 1978-1993
Dieu quan trgng trudc tien ciia giai doan nay la Dang va Nha nudc xac djnh dugc Trung Qudc dang d giai doan dau ciia chu nghTa xa hdi, giai doan nay cd the keo dai hang tram nam va Trung Qudc la mdt nudc ndng nghiep, dan sd ddng, lao ddng thii cdng
la chinh, kinh te dya vao ndng nghiep, tu nhien, nang suat thap la chu ylu Vi vay phai xac dinh: Xay dyng kinh t l la nhiem vu trgng tam Vdi cac budc di cu thi, cd thi
18 NGHIEN C(]fU DONG BflC fl SO 4(110) 4-2010
Trang 4dudng ldi xay dyng kinh tl dit nudc, thdng
qua dd xac djnh vai trd va co ehi diiu tilt
kinh te ciia nha nudc cu thi nhu sau:
- Thdi ky 1978 - 1979: Xay dung nin
kinh te ke hoach budc diu theo "quy luat eiia
gia trj trao ddi thj trudng"
- Thdi ky 1979 - 1984: Xay dung nin
kinh te ke hoach dugc hd trg bing diiu tilt
thi trudng
- Thdi ky 1984 - 1987: Xay dung nin
kinh te hang hoa cd ke hoach
- Thdi ky 1987 - 1989: Xiiy dung nin
kinh te vdi Chinh phii dieu tiet thi trudng va
thj trirdng dieu tiet eac doanh nghiep
- Thdi ky 1989 - 1993: Xay dung nin
kinh tc cd lien ket hiru ca giila kinh tc ke
hoach va dieu ticl thj trirdng
Cd thi ndi, tir 1978 - 1993 la thdi ky cai
each CO che quan ly kinh te dien ra ca ban
nhat Nhieu bitMi phap thay ddi ca che quan
ly ciia Nha nudc trong ndng nghiep va cdng
nghiep dugc thuc hien mang lai ket qua cao
Cu the: Trong ndng nghiep Nhii nudc thuc
hien co che khoan san pham, ngoai ra Nha
nudc cdn gianh 15% dat chia cho ndng dan
lam kinh te phu gia dinh, cho phep ndng diin
khai thae diit rirng, bien khdng qua 20 - 30%
tdng dien tich Trong cdng nghiep liin dau
tien cho phep ciic xi nghiep tu chii ve liii
chinh, tu chiu trach nhiem Id, lai t^e kinh
doanh phai vay vdn ngan hang vii Irich lgi
nhuan hoac nop thue cho Nhii nudc Budc
diu Nha nudc cho phep liim thi diem, sau cd
kit qua tdt thi nhan rdng ra 1 rong thuang
nghiep, thuang nghiep qudc doanh cd the
mua hoac khdng mua hang ciia cac xi nghiep
qude doanh Hang hoa do xi nghiep qudc
doanh san xuit ra d l thj trucmg dieu tiet
canh tranh xa hdi chii nghTa, cho cae doanh nghiep canh tranh vdi nhau Irong pham vi luat phap Ddng thi^i, Nha nudc Trung uang khdng nam ddc quyen ma cho phep cac tinh lap cdng ty ngoai thuang de giao dich vdi cac nudc lu ban Cho phep xi nghiep cd quyen tuyen chgn vii sa thai cdng nhiin Ngoai ra, dau nhung nam 80 cho phep phat hanh cdng trai, trai khoan lien tc, trai khoan
xi nghiep vii cho phep phat hanh trai khoan d nudc ngoai Vdi ddng loat nhung bien phap, chinh sach tren da lao ra ddng ca khuyen khich va tang cudng pham vi phan bd ngudn luc theo hudng thj trudng Tuy nhien, trong thai ky nay khung the che dieu hanh ve eo ban van cdn theo kc hoach lap trung, nen mac dii cd nhung ddi mdi dugc ban hanh nhirng viin chiu su rang budc ciia he thdng
kc hoach hoa, hoac lgi dung nhung kc hd ciia he thdng ay
Tuy nhien, neu xet Iheo ilcn trinh thi Nha
nudc Trung Qudc da tirng budc nil Iui khdi nhung can Ihicp Iruc tiep vao Ihi trudng cung nhu hoai ddng kinh doanh ciia ciic doanh nghiep Do dd, chirc nang dieu liel ciia thi trudng da tirng budc dugc niing len Ddng thdi, de diiy manh su hoat dgng ciia Ihi Iririrng, Nhii nudc dii liing budc ban hanh Ciic dao luat hd Irg cho thj trudng nhu: Bao
vc quyen sd huu, lang cudng nang luc de duy tri su dn dinh vc liii chinh, thuc day canh tranh, khuyen khich sang tao, ddi mdi phiin phdi dc huy ddng vii sir dung cd hieu qua cac ngudn luc Bieu hicn rat rd ciia thdi ky niiy lii ddi mdi cdng Uic ke hoach hoa theo dd chirc nang ciia ke hoach lii djnh hirdng vT
md, thj trudng cd lac dung co ban trong viec phiin phdi cac ngudn lyc Kc hoach dua ra
NGHIEN C(JfU DONG BflC fl SO 4(110) 4-2010 19
Trang 5Nghien citu khoa hgc
cac muc tieu dieu tiet, nhiem vu va chinh cdng nghiep thudc sd hiru loan dan, quy djnh sach kinh te ddng bd nham phat trien kinh te doanh nghiep nha nudc dugc hudng 14
- xa hdi Trong thyc hien ke hoach, Nha quyen kinh doanh
nudc tirng budc thu hep cac mat hang san 1993: Xay dyng the che doanh nghiep xuat theo ke hoach va do Nha nudc djnh gia, hien dai hoa Cac doanh nghiep nha nude giam ke hoach phap lenh, xoa bd sy han che thyc hien che do phap nhan, hoat ddng nhu kinh doanh cua cae doanh nghiep, md rdng cac cdng ty TNHH hay cdng ty cd phan quyen mua ban san pham cua cac chii the thj Mac dii cd sy ddi mdi, hoan thien va bd trudng , : ! ; sung lien tuc ve ca che dieu tiet kinh te cua Ddi vdi cac doanh nghiep, trong giai doan nha nudc ddi vdi doanh nghiep nha nudc nay do cac chu the thj trudng va phap ly cdn Tuy nhien, ket qua chua dugc nhu mong chua ddng bd, thieu sy nhat quan, Chinh phu mudn, tien trien cham Chii truang, bien lai cd sy can thiep cang sau chii khdng phai phap chua that sang rd, thi hanh yeu kem va cang it vao hoat ddng ciia doanh nghiep Dac cdn nhieu vudng mac Cach thirc lam viec biet, chinh quyen dja phuang da trye tiep van theo tu duy kl hoach hoa tap trung vin dieu hanh doanh nghiep thdng qua che do sd cdn tdn tai
hiru va sy kiem soat Ve cai each, doanh 3.2 Giai dogn 1993 din nay: Thdi ky xay
nghiep nha nudc ve ca ban thdi ky nay qua dyng nen kinh te thj trudng xa hdi chii nghTa cac mdc quan trgng sau day: mang dac sic Trung Qudc
1978: Thyc hien che do quy, vdn ddi vdi K I tir nam 1994, Trung Quoc budc vao doanh nghiep nha nudc giai doan cai each thi chi iin thu hai Sau 1979: Budc dau thyc hien mdt sd quy khi Dang Cdng san Trung Qudc ban hanh djnh ve quyen ty chu san xuat kinh doanh quyet djnh ve cac van de xay dung ca ciu ciia doanh nghiep nha nudc kinh te thj trudng xa hdi chii nghTa thang 11 1981: Budc dau thyc hien che do khoan nam 1993 Ve co ban, quyet djnh nay da lgi nhuan ddi vdi doanh nghiep nha nudc thira nhan nhiing han chi cua giai doan cai 1983: Thi diem che do ddng thue thay nop each trudc va dat ra muc lieu thiit lap he lgi nhuan thdng thj trudng hien dai, ma suy cho ciing 1984: Thyc hien che do ddng thue va thyc la: phdi hgp cac thi chi qudc tl dugc xem la hien dieu tiet lgi nhuan sau nop thue "each thyc hanh tdt nhit"
1986: Thyc hien trach nhiem khoan doanh Vai trd kinh tl ciia nha nudc dugc thi nghiep dudi nhieu hinh thiic de ngudi kinh hien trong thdi ky nay la Chinh phu da xay doanh cd day du quyen tu chu kinh doanh dyng cac the ehi hd trg thj trudng, kl ca 1991: Thyc hien "bien phap 20 diiu tang nhiing thi chi phap ly, coi dd la trgng tam cudng siic sdng cho doanh nghiep nha nudc ciia cai each Ddng thdi, Chinh phii bit diu vira va ldn nham thiic day chuyen ddi ca che riit Iui bang cac bien phap nhu tu nhan hoa, doanh nghiep ciia doanh nghiep nha nudc" cdng ty hoa, chung khoan khoa
1992: Ban hanh dieu le tam thdi chuyen Ddi vdi he thdng doanh nghiep nha nuac, ddi CO che kinh doanh ciia doanh nghiep tir nhimg van dl dat ra trong cai each doanh
20 NGHIEN Cdu DONG B^C fl, sd 4(110) 4-2010
Trang 6cd nhirng chinh sach cu thi:
Nam 1996, chu truong cai each doanh
nghiep nha nudc la cdng tac trgng diim ciia
kl hoach ma cu thi thi hanh chinh sach tap
trung vdn, thi diim viec sap nhap, pha san
ddi vdi doanh nghiep nhd, cho phep tuy tinh
hinh cu thi thyc hien hinh thiic cai tao phii
hgp
Nam 1997, chu truong lam tdt loan bd he
thdng kinh te nha nudc, "nim chic cai ldn
lam sdng ddng cai nhd", thyc hien cai each
cd tinh chien lugc ddi vdi cac doanh nghiep
nha nudc •
Nam 1999, thyc hien chu truong di sau
giai quyet nhiing van de quan trgng gdm:
- Nhan manh vai trd chu dao cua kinh tl
nha nudc, eu the: vai trd cua kinh tl nha
nudc khdng chi thyc hien thdng qua doanh
nghiep 100% vdn nha nude ma cdn phat
trien manh me che do cd phan
- Kinh te nha nudc trong cac nganh quan
trgng va ITnh vyc then chdt ciia nen kinh t l
qudc dan (an ninh qudc phdng, bao ve tai
nguyen, cung iing san pham va djch vu cdng
cdng, cac nganh san xuat try cdt va cac
doanh nghiep ndng cdt trong cac nganh cdng
nghe cao mdi) chiem vj tri chi phdi, dieu
khien, dan dat va thiic day sy phat trien loan
bd nen kinh te Phat huy tac dung quan trgng
trong viec thyc hien quan ly vT md ciia Nha
nudc
- Kinh te nha nudc can duy tri sd lugng
can thiet, can phan bd tdi uu va nang cao
chat lugng Lam sdng lai ciia doanh nghiep
nha nudc vira va nhd vdi phuang cham:
chuyen tir "nam cai ldn, bd cai nhd" sang
"nam chae cai ldn, lam sdng ddng cai nhd",
theo dd cac doanh nghiep nha nudc vira va
biet, mdi" ngay cang xich gan hoac phat trien theo hudng cac doanh nghiep ldn, xay dyng theo che do cdng ty hien dai
- Tim tdi each thirc quan ly doanh nghiep nha nudc cd hieu qua Tirng budc xay dyng cac the che quan ly theo nguyen tac "sd hu-u thudc nha nudc, phan cap quan ly, giao quyen kinh doanh, phan cdng giam sat"
- Tang cudng cai thien quan ly doanh nghiep, tim tdi the che lanh dao doanh nghiep va che do quan ly td chiic, xay dyng
he thdng quyet sach, chap hanh va giam sat, hinh thanh co che khuyen khich va rang huge cd hieu qua
- Xay dyng ddi ngii can bd quan ly thich irng vdi ddi hdi cua canh tranh thj trudng Xoa bd viec xac djnh cap bac hanh chinh ciia doanh nghiep va ngudi quan ly kinh doanh Thyc hien thu nhap cua ngudi quan ly kinh doanh gan vdi ket qua kinh doanh ciia doanh nghiep Xay dyng che do kiem tra, danh gia ket qua kinh doanh ciia doanh nghiep va che
do truy ciiu trach nhiem khi cd nhiing quylt djnh sai
Ngoai ra, Nha nudc Trung Qude cdn ddng thdi tien hanh mdt loat cai each ve the che tai ehinh, ve tien te, thuong mai, phan phdi Tat ca cac ITnh vyc ay vdi phuang cham xoa
bd tu tudng nha nudc can thiep qua sau, chi tiet Thay vao dd, Nha nudc diiu khiin vT
md dam bao thj trudng phat triin nang ddng, lanh manh, nang cao hieu qua ca nhan, tap the va loan xahdi
Tdm lai, giai doan sau ciia thdi ky cai each tir 1993 den nay, nhirng vin dl tdn tai, phat sinh kem hieu qua v l vai trd diiu tilt kinh te ciia Nha nudc tirng budc dugc khic phuc Mdt mat, vira hoan thien, bd sung
NGHIEN CdrU DdNG B^C fl s6 4(110) 4-2010 21
Trang 7Nghien cim khoa hgc
nhiing khiem khuyet dang dat ra Mat khac, te
quan trgng hon nhirng dieu tiet, bd sung Bdn Id, coi trgng kinh tl phi cdng hilu, coi
dugc tien hanh theo quan diem hdi nhap vdi dd la bd phan cau thanh quan trgng ciia nen luat phap qudc te gdp phan hoan thien the kinh te thj trudng xa hgi chii nghTa, tir do che kinh te thj trudng mang dac sac Trung Nha nudc cd chinh sach phat trien kinh te Qudc phi cdng hiru dem lai nhieu thanh cdng
4 Danh gia nhirng thanh cong va Cd the ket luan sy phi tap trung hoa quan khong thanh cong, rut ra bai hoc kinh lieu va xoa bd sy can thiep thai qua cua cac nghiem trong sir van dung tir tirdng the che nha nudc, viec xay dung ddng bd cac Macxit ve vai tro kinh te ciia Nha niro'c the che hd trg thj trudng va su ndi len ciia
4.1 Thdnh cdng Thyc hien cai each, md cac the che xa hdi da hinh thanh mdt cau
ciia chuyen ddi tir nen kinh te ke hoach sang triic the che hd trg manh cho kinh te thj nen kinh te thj trudng thi sy thay ddi chirc trudng song van dam bao nhirng muc tieu nang ciia nha nudc la van de mau chdt quan ciia chii nghTa xa hdi trong timg giai doan trgng Nhiing thanh cdng ca ban ve vai trd nhat djnh
kinh te ciia Nha nudc Trung Qudc thdi ky 4.2 Mot sd vdn de chua thdnh cdng
ddi mdi la: - Cai each doanh nghiep nha nudc d
Mot la, thyc hien tach chinh quyen khdi Trung Qudc thyc hien manh me vdi nhieu
xi nghiep, doanh nghiep manh dan trao bien phap, chinh sach nhung van tien trien quyen cho cap dudi nham phat huy day du cham chirng td cac chu truang, chinh sach, tinh chii ddng, tich cyc cua nha nudc dja bien phap chua dugc sang rd thi hanh ylu phuang, doanh nghiep ciing nhu ca nhan kem va cdn nhieu vudng mac
ngudi lao ddng - Cai each the che va ca chi diiu tiet cua
Hai la, Nha nudc thdng qua dieu khiin Nha nudc cdn cham, cdn anh hudng nang nl
kinh te vT md dam bao cho thj trudng phat ca che ke hoach hoa nen cdn nhiiu bit cap trien lanh manh, cd hieu qua Cu the la, - Tac ddng cua Nha nudc vao kinh tl vin chuyen bien chiic nang ciia Chinh phii, tach tap trung chii ylu d khu vyc nha nudc va rdi chinh quyen vdi doanh nghiep, theo do, doanh nghiep nha nudc Cac he thdng djch Chinh phii dieu tiet vT md, quan ly xa hdi va vu chat lugng cao cdn ylu kem, dat biet sau djch vu cdng cdng Quyen quan Iy san xuat khi Trung Qudc gia nhap WTO
kinh doanh thuc sy dugc giao cho cac doanh - Tinh trang tham nhiing cdn phd biin nghiep Phan hoa giau ngheo, chenh lech muc sdng
Ba la, la mdt nudc xa hdi chu nghTa, thi thanh thj, ndng thdn cang ldn la vin dl nan
vin dl cd tinh nguyen tac la phai kien tri chi giai Thilu viec lam, thit nghiep, ngheo ddi
do cdng hiru Dam bao tai san cdng him phai viing ndng thdn, viing sau, viing xa chua cd chiem im the trong tdng tai san xa hdi, kinh bien phap manh giai quylt kjp thdi
te qudc hiiu khdng che mach mau cua nen - Nhimg bien phap day manh tang trudng kinh tl qudc dan; kinh tl quoc hihi phai kinh tl di kem dd la tinh trang thilu hut ddng vai trd chii dao ddi vdi phat triin kinh nguon nguyen lieu, nang lugng, tinh trang 6
22 NGHIEN CCifU DdNG B^C fl so 4(110) 1^2010
Trang 8Tdm lai, hon 60 nam tir khi nudc Cdng
hoa Nhan dan Trung Hoa ra ddi vdi bao
thang trim, biin doi cd nhimg liic lam vao
khiing hoang nghiem trgng Nhiing thj
trudng v l vai trd kinh t l ciia nha nudc dugc
van dung, biiu hien rd nhit trong hai thdi ky
tir 1949 - 1979 theo quan diim kinh t l chi
huy, tap trung quyin lye Budc vao thdi ky
cai each ddi mdi, vdi nhiing tim tdi thu
nghiem va thyc thi theo hudng phat triin
kinh t l thj trudng va hdi nhap Vai trd diiu
tiet kinh te cua Nha nudc da cd sy thay ddi
theo hudng phi tap trung hoa quyin lyc, diiu
tiet vT md, djnh hudng, tao diiu kien cho cac
chii thi thj trudng tu do, sang tao, nang ddng
hoat ddng san xuat, kinh doanh theo khung
khd phap luat da dem lai nhirng kit qua kha
quan, dua dat nudc Trung Hoa trd thanh
cudng qudc ve kinh te, dugc thi gidi quan
tam, eoi dd la nen kinh te nang ddng nhat
hien nay
Tuy nhien, ben canh dd, nhieu van de gan
lien tang trudng ciing dat ra nhu la "chii
nghTa xa hdi mang dac sac Trung Qudc la
gi", giai quyet van de phan hoa giau ngheo ra
sao va nhirng mat can ddi ldn trong nen kinh
te ma trong tuong lai cd the xay ra Nhirng
phan tich, danh gia tren day ve nhimg thanh
cdng va chua thanh cdng la bai hgc can thiet
cho Viet Nam tren con dudng cai each va hdi
nhap dl xay dyng nen kinh te thj trudng theo
djnh hudng xa hdi chii nghTa Tac gia bai viet
xin neu 3 bai hgc ca ban:
Mot la, phai dam bao tinh djnh hudng xa
hdi chii nghTa do dd kinh te nha nudc phai
giir vai trd chu dao, ddng thdi phai coi trgng
vao tao diiu kien cho cac thanh phan kinh te
khac ciing phat trien
vT md, dam bao cho thj trudng phat triin lanh manh cd hieu qua, xac lap rd ITnh vyc nha nudc can dieu tiet cdn lai giao cho cac loai hinh doanh nghiep khac
Ba Id, the che chinh sach dieu tiet ciia
Nha nude phai cu the, rd rang, neu chua xac djnh dugc cu the thi de ty thj trudng lya chgn, cd djnh hudng thi diem sau dd tdng ket nhan rdng
TAI LIEU THAM KHAO
1 C.Mac, Ph.Angghen, Todn tap, t.23, Nxb
Chinh trj quoc gia Ha Noi, 1993
2 VI.Lenin, Vdn de nhd nu&c, Nxb Su that
Ha Noi, 1960
3 Trudng Dai hoc Kinh te quoc dan, Lich
sit kinh te quoc ddn, Nxb Giao due Ha Noi,
1996
4 GS,TS,VS Trinh An Phii, Kinh ti chinh
tri hoc hien dgi, Nxb Dai hoc Kinli te quoc dan
Ha Noi, 2007
5 PGS,TS Vu Van Phuc, Gido trinh lich sit
kinh te quoc ddn Hoc vien Chinh trj - Hanh
chinh quoc gia Ho Chi Minh, Nxb Chinh trj quoc gia Ha Noi, 2007
6 Cdi cdch the che kinh te Trung Quoc vd
nghien citu kinh te hoc phuang Tdy, Nxb Kinh
te Trung Quoc, 1996 (ban dich)