Bai 27 Dung cum chu vi de mo rong cau+ TLV số 6

Là dùng những cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi là cụm C-V làm thành phần của câu hoặc thành phần của cụm từ để mở rộng câu.. Các trường hợp dùng[r]

Phần Tiếng Việt

DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ

MỞ RỘNG CÂU

Chuyển đổi câu chủ động sau thành 2 câu bị động tương ứng : một câu dùng “bị”, một câu dùng “được”

Cho biết sắc thái ý nghĩa của câu dùng “được” và câu dùng “bị”

có gì khác nhau?

Mẹ gọi em về.

1 Em được mẹ gọi về.

2 Em bị mẹ gọi về.

 Vui mừng vì được mẹ gọi về.

 Buồn, không muốn bị mẹ gọi về.

KIỂM TRA BÀI CŨ

Các phép biến đổi câu

Thêm, bớt thành phần câu Chuyển đổi kiểu câu

Mở rộng câu

Rút gọn

câu

Dùng cụm chủ - vị để mở

rộng câu

Thêm trạng ngữ cho câu

Chuyển đổi câu chủ động

thành câu bị động

Dùng cụm chủ - vị để mở

rộng câu

I Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?

* Xét ví dụ

Phần Tiếng Việt

DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU

Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có,

luyện những tình cảm ta sẵn có […] (Hoài Thanh)

→ Mở rộng câu ở thành phần vị ngữ

* Ghi nhớ 1: SGK/68

Khi nói hoặc viết, có thể dùng những cụm từ

có hình thức cấu tạo giống câu đơn bình thường, gọi là cụm chủ - vị (cụm C-V) làm thành phần câu hoặc thành phần của cụm từ để mở rộng câu.

Phần Tiếng Việt

DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU

I Thế nào là dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu?

* Xét ví dụ

Cách 1:

Văn chương gây cho ta tình cảm, luyện

So sánh 2 cách viết sau Theo em, cách viết nào hay hơn ?

nội dung cụ thể hơn, nhịp điệu câu văn

uyển chuyển hơn.

Nội dung không hay,

không thể hiện cảm xúc.

* Xét ví dụ 1: Sgk/68

a Chị Ba đến khiến tôi rất vui và vững tâm.

b Khi bắt đầu kháng chiến, nhân dân ta tinh thần rất hăng hái.

c Chúng ta có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm,

cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen.

d Nói cho đúng thì phẩm giá của tiếng Việt chỉ mới thật sự

được xác định và đảm bảo từ ngày Cách mạng tháng Tám thành công.

II Các trường hợp dùng cụm chủ - vị để mở rộng câu

Câu hỏi:

- Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong các câu trên.

- Tìm cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ

trong các câu trên.

- Cho biết trong mỗi câu, cụm C-V làm thành phần gì?

Phần Tiếng Việt

DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU

Chủ ngữ Vị ngữ

Động từ

 Cụm C – V làm chủ ngữ ; làm bổ ngữ cho động từ khiến.

a Chị Ba đến khiến tôi rất vui và vững tâm.

Phần Tiếng Việt

DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU

b Khi bắt đầu kháng chiến, nhân dân ta tinh thần rất hăng hái.

 Cụm C – V làm vị ngữ.

c Chúng ta có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm,

cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen.

Chủ ngữ

Vị ngữ

Vị ngữ (Cụm động từ)

(Cụm động từ)

có thể nói rằng trời sinh lá sen để bao bọc cốm,

cũng như trời sinh cốm nằm ủ trong lá sen.

Động từ trung tâm

d Nói cho đúng thì phẩm giá của Tiếng Việt chỉ mới thực sự

được xác định và đảm bảo từ ngày Cách mạng tháng Tám thành công.

Các thành phần câu như chủ ngữ, vị ngữ và các phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ , cụm tính từ đều có thể được cấu tạo bằng cụm C-V.

Ghi nhớ 2 : SGK/69

Dùng cụm C – V

để mở rộng thành

phần câu Phụ ngữ trong

cụm tính từ

Chủ ngữ

Phụ ngữ trong cụm động từ

Phụ ngữ trong cụm danh từ

Vị ngữ

Phụ ngữ trong cụm danh từ

Phụ ngữ trong cụm động từ

Phụ ngữ trong cụm tính từ

Khái

niệm

Các trường hợp dùng cụm C-V để mở rộng câu:

III Luyện tập

1.Tìm cụm C-V làm thành phần câu hoặc thành phần cụm từ trong câu dưới đây Cho biết trong mỗi câu cụm C-V làm thành phần gì ?

a Đợi đến lúc vừa nhất, mà chỉ riêng những người chuyên môn mới

định được, người ta gặt mang về.

b Trung đội trưởng Bính khuôn mặt đầy đặn.

c Khi các cô gái Vòng đỗ gánh, giở từng lớp lá sen, chúng ta thấy

hiện ra từng lớp lá cốm, sạch sẽ và tinh khiết, không mảy may một chút bụi nào.

d Bỗng một bàn tay đập và khiến hắn giật mình.

Phần Tiếng Việt

DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU

V C

Phần Tiếng Việt

DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU

III Luyện tập

c Khi các cô gái Vòng đỗ gánh, giở từng lớp lá sen, chúng ta

thấy hiện ra từng lớp lá cốm, sạch sẽ và tinh khiết, không mảy may một chút bụi nào

III Luyện tập

d Bỗng một bàn tay đập vào vai khiến hắn giật mình.

V C

Bài tập 2: Em hãy viết 1 đoạn văn(khoảng 4-5 câu),nội

dung viết về cảnh đẹp thiên nhiên nước ta, trong đó có sử dụng cụm C-V để mở rộng câu Hãy xác định cụm C-V đó

Phần Tiếng Việt

DÙNG CỤM CHỦ - VỊ ĐỂ MỞ RỘNG CÂU

III Luyện tập

Dùng cụm C-V

để mở rộng câu

Thế nào là dùng cụm C-V để mở rộng câu?

Là dùng những cụm từ có hình thức giống câu đơn bình thường, gọi là cụm C-V làm thành phần của câu hoặc thành phần của cụm từ để mở rộng câu.

Các trường hợp dùng

cụm C-V để mở rộng câu

Chủ ngữ

Vị ngữ Phụ ngữ trong cụm danh từ Phụ ngữ trong cụm động từ Phụ ngữ trong cụm tính từ

- Về học thuộc các ghi nhớ, chuẩn bị phần II

để tiết sau luyện tập.

- Viết đoạn văn (15– 20 câu) trong đó có sử dụng cụm C –V để mở rộng các thành phần câu: Chủ ngữ, vị ngữ, phụ ngữ trong cụm danh từ, cụm động từ, cụm tính từ Chỉ ra các câu đó?

2, Trung đội trưởng Bính khuôn mặt đầy đặn.

 Cụm C-V làm vị ngữ trong câu

Luyện tập:

Hãy xác định thành phần câu và cho biết các câu trên mở rộng

thành phần nào?

a Chiếc bàn này chân đã gẫy

b Cô giáo ốm là một tin buồn

c Mẹ luôn hi vọng tôi sẽ thi đỗ cấp 3

d Tôi rất thích con gấu Lan tặng.

Chiếc bàn này chân đã gẫy

Cô giáo ốm là một tin buồn

Mẹ luôn hi vọng tôi sẽ thi đỗ cấp 3

Tôi rất thích con gấu Lan tặng.

Cụm C – V làm chủ ngữ

Cụm C – V làm vị ngữ

Đ T

D T

Hướng dẫn bài viết số 6:

Đề: Câu nói của M Gorki: “Hãy yêu sách, nó là nguồn kiến thức, chỉ có kiến thức mới là con đường sống”,

gợi cho em những suy nghĩ gì?

- Cho nên khi nhận định về sách, M.Gorki

đã nói: “Hãy yêu sách, nó là nguồn kiến

thức, chỉ có kiến thức mới là con đường

sống”

II Thân bài

1 Giải thích sách là gì? Kiến thức là gì? Con đường sống là gì?

- Sách là sản phẩm tinh thần sáng tạo của con

người Là nguồn lưu trữ và là kho trí tuệ vô giá của con người.

- Kiến thức là những hiểu biết, những kinh

nghiệm của con người trong cuộc sống.

- Con đường sống là con đường nhân loại tồn tại

và phát triển.

“Hãy yêu sách, nó là nguồn kiến thức, chỉ có kiến thức mới là

con đường sống”,

II Thân bài

- Sách là nguồn kiến thức được tích lũy, chọn lọc tổng hợp.

- Sách là nơi cung cấp những kiến thức, những kinh nghiệm, những thông tin cần thiết (khoa học, kĩ thuật, chính trị ) DC: sách lịch sử, sách khám phá

- Sách nuôi dưỡng đời sống tình cảm, tâm hồn mỗi người,

dạy ta biết yêu, ghét, thương cảm số phận của những con người bất hạnh Nó dạy ta biết bao điều hay lẽ phải trong cuộc sống, giúp ta ngày một hoàn thiện bản thân nhân

phẩm,đạo đức DC: đọc sách tác phẩm văn học,

“Hãy yêu sách, nó là nguồn kiến thức, chỉ có kiến thức mới là

con đường sống”,

b) Tại sao nói kiến thức là con đường sống?

- Cuộc sống con người có rất nhiều nhu cầu chính đáng

và cũng luôn đối mặt với những thách thức trong cuộc sống DC: sách dạy kĩ năng sống

- Để đáp ứng nhu cầu của con người và đối phó vói

những nguy cơ ấy, ta phải có kiến thức và chỉ có kiến thức mới thực hiện được

- Sách giúp con người có kiến thức thông qua học tập, tự học, tự bồi dưỡng, giúp con người biết nuôi dưỡng ước

3 Mở rộng

Chúng ta phải yêu sách như thế nào?

- Bảo quản, giữ gìn

- Yêu sách, thường xuyên đọc, chọn sách phù hợp với lứa tuổi

- Phải có phương pháp đọc sách, luôn tìm tòi không ngừng

- Tránh đọc bừa bãi, đọc không hiểu, tránh đọc những sách

thiếu lành mạnh

III Kết bài

Khẳng định giá trị của sách trong đời sống hiện nay và mai sau Câu nói của M.Go-rơ-ki là một lời khuyên quý báu Sách đúng là kho tàng trí tuệ vô giá của nhân loại