Trong 5 nim qua, thyc hien duong loi d6i mcii ciia Ding, dugc su quan tam siu sac cua Ding vi Nha nuoc, cua cic bg nginh tmng uong, cic dia phuong ban, die biet li sy hgp tic, tuong [r]
Trang 1THU'C T I E N - KINH NGHIEM
DO XUAN
Cich diy 5 nim, thyc bien Nghi quyet
s6 22/2003/QHll, ngay 26-11-2003
ciia Qu6c hgi Khoa XI, ngiy 1-1-2004, hnh
Dik N6ng dugc thinh lip vi chinh thirc di
vio boat dgng Do la m6c son frong lich sir
phit trien cua vimg dit c6 vi tri chien luge
quan frgng cua Tiy Nguyen vi dit nuoc
Nim a eye Nam Tiy Nguyen, fren cao
nguyen M'N6ng rgng Icm, Dak N6ng la tinh
CO hem ning, lgi the so sinh ve nhieu mat de
phit tnen toin dien Trong 5 nim qua, thyc
hien duong loi d6i mcii ciia Ding, dugc su
quan tam siu sac cua Ding vi Nha nuoc, cua
cic bg nginh tmng uong, cic dia phuong ban,
die biet li sy hgp tic, tuong trg ciia Ding bg
vi nhin din tinh Die Lac, Ding bg tuih Dik
N6ng di linh dao d6ng bio cic din tgc trong
tinh ra sire phit huy noi lyc, khai thie t6i da
ngu6n ngoai lyc, tao sire manh t6ng hgp nhim
khai thie hieu qui liem nang, lgi the so sinh,
hmg buoc boa nhap voi sy phit trien chung
cua ci nuoc
Viec nhan thirc diing din vi tri, liem ning
vi lgi the cua mgt tinh moi dugc thinh lip la
CO so khoa hgc-tbyc tien rit quan trgng cho
viec xay dyng chien luge phit trien ciia tinh
ci truoc mit vi lau dai
Trong buoc di ban dau cua c6ng nghiep hoi, hien dai hoi Ding bg chu truong tip tmng diu frr cho mgt so linh vyc trgng diem, nhim nhanh chong tao dugc sy phit frien vcM kh6i lugng sin pham phong phii va da dang,
CO khi nang canh tranh cao, giai quyet dugc nhieu lao dgng, dong gop Icm cho ngin sich Tinh da tip tmng sue phit trien nong-Iim nghiep, diy manh chuyen dich co ciu ciy
frong, vit nu6i theo huong sin xuat hang hoa;
chii y ning cao rinh canh franh cua cic mil hing nong-lim sin; coi frgng cong tic dinh canh dinh cu, xoa doi giim ngheo, timg buoc thyc hien c6ng nghiep boa, hien dai boa n6ng nghiep, n6ng th6n Nho viy, sin xuit n6ng -lam nghiep tiep tuc phit trien, co ciu cay fr6ng dugc chuyen d6i theo hucmg tich eye, gii fri sin xuit lien tyc tang cao, quy m6 sin xuit ngiy cang mo rgng
Trong sin xuit c6ng nghiep, da chii y phat
frien c6ng nghiep theo hu(7ng phyc vy n6ng nghiep; chii frgng phit trien nhung nginh co sin phim dap ring tot nhu cau frong tinh vi co khi ning ting cuong ning lyc xuit khiu, voi sire canh franh cao fren thj truong frong va ngoai nuoc Cong nghiep cua tinh co t6c do tang tmong
khi; ning lyc sin xuit dugc ning len ding kk;
70 TAP CHi LjCH SU O A N G - SO 6/2009
Trang 2THU'C TliN-KINH NGHIEM
chimg loai da dang vi phong phu hon Den
nay da binh thinh dugc mgt he tb6ng khi
d6ng bg nhu c6ng nghe th6ng tin, sin xuat
vai lieu xiy dyng, c6ng nghiep che bien (che
bi^n ca phe, rinh che g6, b6ng sgi ); die biet
la thuy dien, nhim khai thie ngu6n ning
lugng sach rit d6i dao 6 dia phuong Vcji
nguon tai nguyen bauxit rit Ion, tip tmng tai 5
huyen, thi xa chiem toi 2/3 dien tich dit dai
loan tinh, voi trir lugng chiem hon 2/3 t6ng
trir lugng quing bauxit loan Tiy Nguyen, nen
Dik N6ng da xic dinh nganh c6ng nghiep
bauxit/nh6m se li nginh miii nhgn trong
chien luge phit trien kinh te - xa hgi cua tinh
Nhin chung, sin xuit c6ng nghiep co t6c
do tang tmong nhanh Sau 5 nim, quy m6 sin
xuat tang gip 4,18 lin vi ting a tit ci cic
thanh phin, khu vyc kinh te, cic lieu vimg
kinh te dung dinh hu(5ng quy hoach phit trien
viing Cac dy in che bien nong - lim sin vai
quy mo hrong d6i Ion da vi dang xiy dyng;
tao ra ha ting ky thuat cho m6i quan he giira
cong nghiep va n6ng nghiep ciing nhu qui
trinh chuyen dich co ciu kinh te cua linh theo
hu(jng c6ng nghiep hoi, hien dai boi
Trong xay dyng ket ciu ha ting, fren eo so
ke hoach, quy hoach cua mgt tinh moi thanh
lap, tinh da huy dgng dugc ngu6n lyc diu frr
xay dung co so vit chit ky friuit ha ting nen
kinh te theo buong khi d6ng bg hien dai
Cong lie quy hoach, quin Iy quy hoach dugc
chu frgng, phii hgp voi rinh hinh mai Chu y
cai thien m6i tnrong kinh doanh xiy dyng cic
CO che "mo duong" cho sin xuit, kinh doanh
phai tnen nhu ve co che cap phep diu hr, cip
diL vay von, xay dyng co so ha ting,
Den nay, hiu bet cic tu}'en duong giao
th6ng chinh fren dia bin da dugc cii tao ning
cip He th6ng thuy lgi hmg buoc dugc cai thien, g6p phin ning cao ning suit ciy fr6ng cip nuac cho sin xuit c6ng nghiep din smh
va cii tao m6i truong He tb6ng luoi dien va
cip nuoc sinh boat phit trien nhanh; co so vat chit ky' thuat buu chinh vien th6ng ting tmong manh me; ba ting do thi ba ting van hoa-xa hgi co buoc pbil trien ding ke
Dich vu-thuong mai la Iinb vyc then chot, lam gia ting hieu qui cua nen kinh te, co vai fro bet sire quan trgng frong sy phit trien cua tinh Boi \'ay rinh bet sire chu frgng phit trien cac nganh dich \y phyc \y nhu ciu pbil frien kinh te-xi hgi; khai thie bieu qui thi tmong khu vuc n6ng th6n con hem ning; ning cao ning luc boat dgng cua he lh6ng hn dyng-ngin hang; phit tnen manh dyng-nginh du lich nhim phit huy hem ning, lgi the sin c6; hep fric sip xep, cimg c6 vi ning cao hieu qui hoat dgng cua cic thanh phin kinh te; mo rgng kinh te d6i ngoai, mo rgng thi tmong
xuit khau, vai nhieu loai sin phim chu lyc,
nhu ci phe, dieu, b6 lieu, fri, g6 tinh che, Trong 5 nim qua, vugt qua kh6ng it kho khin, thach thuc, Dik N6ng di phit huy co hieu qui sire manh cua cic ngu6n luc ben frong vi ben ngoii cho phit trien nhanh tren nhieu linh vyc Nen kinh te dat t6c do ting tmong cao, binh quin thoi ky 2004 - 2008 dat 14,34 %/nim, vugt xa t6c do ting tmong kinh ta giai doan 1999 - 2003 (10,68%/nim)
So v(Di nim 2003, t6ng sin phim trong tinh nim 2008 (theo gia so sinh nim 1994, uoc dat 3.182 ri d6ng) ting 95,40 %; quy m6 kinh
TAP CHi LICH S(y O A N G - S6 6/2009 71
Trang 3THU'C TliN-KINH NGHIEM
r r f r •>
te tang gap d6i; co cau kinh te chuyen dich
theo hu(Dng tich eye: n6ng nghiep giim tir
71,82 %) xu6ng con 53,4l%o, cong nghiep
-xay dyng ting tir 9,18%o Ien 24,3 %), dich vu
ting hr 19% len 22,6 %o Thu nhap bbih quan
(3iu nguoi ting binh quin bon 24 %)/nam vi
tang deu 6 ci khu vyc thanh thi, nong th6n
Trong chien luge phat trien qu6c gia, giio
dyc-(3ao tao (cung viyi khoa hgc-cong nghe)
dugc xic dinh li "quoc sach", nhim nang cao
dan tri, dio tao nhan lyc, b6i duong nhin tai
(3ip iing yeu ciu cua c6ng cuoc d6i m(Di, day
manh c6ng nghiep hoi, hien dai boa
Tren co so nhifrig chi tieu phit trien kinh te
- xa hgi cua tinh, tuih (3a tip tnmg chi (3ao nang
cao chit lugng giio due toin dien; (3iy manh
phong frao thi dua "hai t6t" C6ng tic giio dye
ph6 cap dung do tu6i vi pho cap THCS dugc
coi frgng; hoin thinh de in va ke hoach xi hgi
boa giao dye cua tinh tir nay den nim 2010
Tmong lop dugc xay dyng theo huong kien
CO, bio dim m6i truong xanh - sach - dep Quy
mo giio dye kh6ng ngimg tang; mang lucM
tmong lop dugc mo rgng, cic myc tieu xoi mil
chir va pho cap tieu hgc da dugc thyc hien
diing ke hoach, ph6 cap giio dye trung hgc co
so dugc (3ay manh Bg Giio dye & Dao tao
dinh gia cao nhung thay doi Ion cua nganh
giio dye vi (3ao tao tinh Dak N6ng
Trong cong tic y te, den nay Die Nong (3a
CO mang luoi y te phit trien deu khip Cic
don vi y te tuyen tinh va he thong y te dy
phong tir tinh den huyen (3a dugc thanh lap vi
di vao boat dgng Chit lugng khim, chira
benh co hen bg, so lugng benh nhan d6n
kham, dieu hi ngiy cang tang Toe do tang
dan so ty nhien dugc kiem che, ty suat smh hang nam giim 6 mure l%o
Thyc hien dong bg chuih sich dan tgc ciia Ding va Nha nuoc, cic cap uy, chinh quyen dia phuong (3a chi dao sau sit va co hieu qua nhiSu chuong trinh, dy an, nhu Chuong trinh
135, Chuong frinh )139, Chuong frinh 168, Trg gia frg cuoc, Chinh sach ho frg d6ng bio dan tgc thieu so (tec biet kho khan, De an bo frg hgc sinh sinh vien, Dy an phat trien ben viing buon, bon dac biet kho khan, Qua do mang lai hieu qua thiet thyc frong phat hien kinh te - xa hgi, on dinh an ninh chinh tri, gop phan xoa doi giam ngheo frong vimg d6ng bao dan tgc thieu so
Van boa la nen tang tinh than cua xa hgi, la muc tieu va dgng lyc cua cong cuoc doi moi Cimg voi cac ITnh vyc kinh te - xa hgi frong tuih, 5 nam qua ITnh 'vyc van hoa da co nhifrig buoc phit trien m(3i
Cong tic bao ton va phat huy van hoa tmyen th6ng cua cac dan tgc (3at ket qui t6t Nhirng gii tri van hoa fruyen thong dugc khoi day, nhu suu tim sir thi M'nong; phit huy vin
hoa cong chieng cua M'nong, cimg vch c6ng
chieng Ede, Gia Rai, Ba na cua cac tinh Tay Nguyen, dugc To chirc giao due, khoa hgc va van hoa Lien hiep quoc (UNESCO) cong nhan
la mgt kiet tie truyen khau di san van boa phi vat the cua nhan loai Nhieu le hgi (Jugc t6 chuc frong nhung nam gin day, khong chi t6n vuib gii tri vin hoa cua cac dan tgc, ma con Ii dip de cic dan tgc anh em that chit them rinh doan ket Dang chu y, (3a xuit hien phong trao hien dit xay dyng nha sinh boat vin hoa cgng dong; xuit hien ngiy cang nhieu guong di^n
72 TAP CHi LjCH Si) O A N G - SO 6/2009
Trang 4THU-'C TliN-KINH NGHIEM
hinh frong phong frio "Toin din doin ket xiy
dung doi s6ng vin boa"
Tir die diem ciia mgt tinh moi dugc thinh
lap viec thuc bien chien luge xoi doi giim
ngheo la mgt noi dung c6ng tie trgng tim ciia
cac 16 chirc frong he tb6ng chinh tri a dia
phuong, CO so vi cic ting lop nhin din Chu
tmong, chinb sich cua Ding, Nhi nuac (3a
dugc cy the b6a bing viec trien khai d6ng bg
cong tic xoi doi'giim ngheo fren pham vi
loan hnh Binh quan thoi ky 2004-2008, ty le
ho ngheo giim khoing 4,3 %>/ nim
Hoat dgng t6n giio, tin nguong dugc cic
cap chinh quyen tao dieu kien thuin lgi, giii
quyet hai hoi nhu ciu chinb ding ciia cic t6n
giio Trong 5 nim qua (3a co bang chyc co so
tha hr, tin nguong dugc chinh trang, xay moi
vai quy m6 phu hgp
Chinh fri 6n dinh, frit hr an loan xa hgi
dugc dim bio, quoc phong an ninh dugc ting
cuong, tao the chu dgng trong diu franh
phong, ch6ng im muu "Dien bien hoi binh",
bao loan, lit d6 cua cic the luc thu dich
Tiep lyc diy manh thuc hien cuoc van
dgng xiy dyng, chinh d6n Ding, ning cao
ning luc lanh dao sire chien diu cua 16 chirc
dang va dgi ngii cin bg, ding vien, cong tic
xay dung Ding nhifrig nim 2004 - 2008 da co
nhieu chuyen bien sau rgng vi thyc chit, ci
ve chinh tri, tu tu(3ng vi t6 chirc
Trong phuong thirc linh dao, vai viec xic
djnh su lanh dao cua Ding li nhan 16 quyet
dinh thing Igi sy nghiep xiy dyng vi phat
tnen ve mgi mil cua tinh Dik N6ng frong 5
nam qua, su lanh dao cua Ding bg kh6ng din
frai ma da tip tnmg pbil buy fri tue xic dinh
diing nhiing vin de frgng tim, cic khiu then ch6t de xiy dyng nghi quyet va t6 chirc chi (3ao thyc hien Lanh dao e6ng tic friyen tmyen van dgng, giio dye, thuc hanh c6ng khai, dan chu frong Ding vi frong xa hgi: phit huy va thyc hien t6t hon quyen lam chu cua nhin din; phit huy tinh ning dgng, sing tao ciia Mat Iran To qu6c cic cip va cic doin the chinh tri - xa hgi; phit huy vai fro quan Iy
glim sat ciia 16 chire ding d6i voi ding vien,
neu cao tinh hen phong, guong miu ciia ding vien Trong qui trinh t6 chirc thuc hien nghi
quyet, da ting cuong c6ng tic kiem fra, kip
thai t6ng kel nhirng nhin 16 tot, d6ng thai b6 khuyet nhirng giii phip de thyc hien hieu qui cac chuong trinh, ke hoach, nghi quyet
Chu fruong ket nghia giira cic co quan Ding, chinh quyen Mil Iran, doan the, cic 16
chirc kinh te, luc lugng vu trang d6i voi cic
bu6n, bon d6ng bio din tgc thieu s6 frong tinh, dugc trien khai thyc bien ngay tir nhiing ngay diu thanh lap linh da phat huy hieu qui ve nhieu mil; giup cip uy, chinb quyen dia phuong xiy dyng kien loin cic 16 chire doan the frong be
th6ng chinb tri a buon, bon; thyc hien quy che din chii 6 co so, phit buy quyen lim chii ciia
nhan din fren tit ci cic liiih vyc; cimg c6 -virng chic niem tin ciia d6ng bio cic din tgc thieu s6 vao sy linh dao ciia Ding vi Nha nuoc
Vui mimg ve nhifrig thanh frm quan trgng dat dugc sau 5 nim, song Ding bg, chinh quyen va nhan din tinh Dik N6ng vin kb6ng chu quan, th6a man, boi con kh6ng it nhung kho khin thich thirc kh6ng nho fren chang duong pbil trien 6 phia fruoc
(Xem tiep trang 52)
Trang 5NHAN VAT - SU" KIEN
Chii tich Ho Chi Minh, ky niem 100 ndm ngdy sinh,
ViengChan, 1990,fr.l2-13
4 Chi thi S6 3L V/TCUngdy 1 thdng 5 ndm 1948
ciia Bo Tdng Chi huy Qudn ddi Qudc gia Viet Nam
vd Ddn qudn Tir ve Tai lieu luu trir ve chi dao dau
tranh vii trang ciia Trung uong, tap I
5,6 Quan he Viet - Ldo, Ldo - Viet, CTQG, H,
1993, fr.24, 34-35
7 Dan theo: Hd Chi Minh vai nhdn ddn Ldo - Nhdn
ddn Ldo vai Hd Chi Minh, NXB CAND, H, 20O4, tr 39
9 17 Cayxon Phomvihan: "Su nghiep each
mang ciia Chii tich Ho Chi Minh vT dai", Bao Nhdn
Ddn, ngay 15-5-1990, fr 1,4
10 Tai Dai hgi II nam 1972, doi ten la Ddng
Nhdn ddn cdch mgng Ldo
11 Cayxon Phomvihan: "Bai phat bieu tai cuoc mit
tinh trong the ky niem 100 nam Ngay sinh Chii tich H6
Chi Minh", Bao Nhdn Ddn, ngay 19-5-1990, fr.2
13 Dai tuong V6 Nguyen Giap: Moi quan he
dgc biet Viet Nam- Lcio did dcri ben vimg Ky ylu
Hoi thao quoc te Can cir dia Sdm Nua hieu tuang
dodn kel vd lien minh chien dgc biet Viet Nam- Ldo,
NXB Thi gioi, H, 2008, tr.22
14 Ban Cong tac mien Tay: "Nhung su kien
chinh tri a Lao 1930- 1975", Tai lieu Inroneo, luu
Vien Lich sii' Dang
15 Pham Sang: "Ho Chi Minh voi each mang
giai phong dan tgc Lao" Luan an Tiln sT Lich sii'
Dang, H, 1994 S6 ky hieu LAV/1158, luu Thu vien
quan doi, tr 142-143
16 Bimthac Chanxina: Cuon sdch goi ddu girdng
cita Chu lich Cayxon Phdnnilidn Tmh hiru nghi dodn
kit dgc biet Viel Nam- Ldo tiTiyen thdng vd tiiin vong
Ky >'lu Hgi thao khoa hgc, CTQG, H 2005, fr 100
18 Cayxon Phom'vihan: Ve cuoc cdch mgng ddn
tdc ddn chu a Ldo, ST, H, 1986
PHAT HUY MOI NGUON LUC
(Tiep theo trang 73)
Trong giai doan mai, vd\ phuong hu(3ng
chung: "Ning cao nang luc linh dao va sire chien diu cua Dang bg; phit huy sue manh doan ket cic din tgc; tiep tyc d6i moi manh
me, d6ng bg dua tinh Dak Nong phat trien nhanh, loan dien vi ben virng", nhu Nghi quyet Dai hgi Ding bg tinh Ian thu I da de ra Ding bg tinh xic dinh nhiing myc tieu cy the:
duy tri t6c do tang tru ang GDP giai doan
2006 - 2010 dat tir 15%o fro Ien; din nam
2010, CO ciu kinh te chuyen dich theo huong c6ng nghiep: 48,6%), nong nghiep 28,9 %,
dich vy chiem 22,5 %; thu nhap binh quan
diu nguoi dat 780 USD; cic vin dl an sinh xa hgi, vin boa, giio due, y te co bin dip img yeu ciu cua nhin dan
De thuc hien thing lgi phuong huong, nhiem vy, myc lieu do, tinh Dik N6ng xic dinh ro nbOng giai phip chii ylu: Tilp tuc quin tnel quan diem phit triin kinh ll la nhiem vy tmng tim, 6n dinh chinb fri la nen ting, xiy dung Ding la then chot va phat frien van hoa lam nin ting tinh thin xa hgi Phit buy noi luc, xem do li nhin t6 quylt dinh d6i voi sir phit trien; d6ng thoi coi trgng khai thie cic nguon ngoai luc dl phit huy noi luc manh hon; phin diu xiy dung Dik N6ng thinh mgt tinh giiu vl kinh tl, co doi s6ng vin boa tinh thin phong phii, vung vl chinh fri, manh ve quoc phong an ninh, nhin din CO cuoc s6ng im no, hanh phiic, cimg ca nuoc thyc hien thing Igi cong cuoc cong nghiep hoa, hien dai boa
52 TAP CHi LjCH SLF O A N G - S6 6/2009