Hien nay Chinh phu Mexico dat muc tieu: ca nflde phan dau bet minh trong linh vfle san xuat kinh doanh, phat trien kinh te - xa hoi de de'n nam 2020 Mexico cd the trd thanh qud'e gia[r]
Trang 1NHIJNG c a S 0 DE DEN NAM 2020 MEXICO
CO THE TROT THANH QUOC GIA PHAT TRIEN
Sau khi gia nhap NAFTA, nen
kinh te Mexico cd nhieu khdi
sic, ngay eang tien bd Bao gidi
eho r i n g , NAFTA da d i n d i n bie'n
Mexico t h a n h mot nflde cdng nghiep
lam dflde nhieu mat hang cd kha nang
canh tranh manh tren thi trfldng the
gidi Hien nay Chinh phu Mexico dat
muc tieu: ca nflde phan dau bet minh
trong linh vfle san xuat kinh doanh,
phat trien kinh te - xa hoi de de'n nam
2020 Mexico cd the trd thanh qud'e gia
cd nen kinh te p h i t trien
Cd sd ciia muc tieu nay la nhflng
t h a n h tiiu phat trien kinb te - xa hdi
Mexiee da dat dflde va the manh eua
mdt sd' nganh kinh te da ddng gdp
nhieu eho phat trien kinh te - xa hdi
trong thdi gian qua va cd the dflde
phat huy td't hdn trong thdi gian tdi
de cflng cac nganh kinh te khac bie'n
muc tieu fldc md eua chinh phu
t h a n h hien thfle
Trflde bet xin ndi ve nganh che tao
d td Cdng nghiep s i n xuat d td
Mexico trong thdi gian qua da tao
dflde nhieu cdng an viec lam, gdp
p h i n giam tha't nghiep, dem lai nhieu
thu nhap cho da't nflde Nam 2007,
nganh nay da s i n xua't d\i6c
1.416.600 d td cic loai; tang 4 l i n so
vdi 20 nam ve trflde Dat dUde nhU
vay la do vd'n nUdc ngoai d i u tU vao
nganh nay ngay mdt tang Nam 1997
hang Volkswagen eiirf Dfle bat d i u
dat cd sd s i n xuat d td cua minh d
Mexico n h i m khai thae tai nguyen va
Nguyen Hong Sdn
Vien Nghien ciiu Chdu My
nhan cdng re mat d xfl sd nay, chu ye'u
de xua't khau Quye't dinh nay cua hang da t h a n h cdng bdi Ifldng d td xuat k h i u , tieu t h u vfldt dU kien
Do vay, nam 2002 Volkswagen dau
tu them tren 10 ty USD de ddi mdi va hien dai boa cdng nghe, rieng bo phan
s i n xua't cac linh kien va phu tflng ghep bo cdn dflde d i u tU 6-7 ty USD
de hien dai hea va day n h a n h tien dd
s i n xuat cic phu tung d td NbU vay nganh nay da thu hut dUde 13,4% nhan lUe cua nganh cdng nghiep gia cdng che bie'n Trong 10 nam qua lao ddng lam d eac bo phan s i n xua't phu tflng, linh kien lap ghep da tang 2 lan tfl 200 ngan len 470 ngan ngfldi
Tang manh nhat la d linh vfle xua't khau Ne'u nam, 1988 Ifldng d td xuat khau ehi chiem 4 1 % sd' d td lam ra d Mexico, thi nam 2007 - chiem 80%, dem lai cho dat nflde 43 ty USD Nhd vay sd' doanh nghiep Mexico tham gia san xua't phu tflng linh kien d td tang len, tao dflde nhieu cdng an viec lam Hang Nissan ed hai chi nhanh s i n xua't d td d Mexico Ne'u trflde day 10 nam, hai ehi n h a n h nay mua khdng qua 50% phu tflng, linh kien do eac doanh nghiep Mexico lam ra, thi nam
2007 mua tdi 60-70% linh kien, phu tflng d td do ngflpii Mexico lam ra Hien nay nganh d td Mexico chu ye'u ehi phai nhap nhflng linh kien, phu tflng d td phfle tap
Sau khi Mexico gia n h a p khu vfle mau dich tfl do B i e My (NAFTA),
Trang 2thi mdt so' p h i n viec cua doanh
nghiep d td My tfl Rio-Granda
chuyen ve phia Nam, bien gidi
Mexico - My vi n h a n cdng d vflng
bien gidi My - Mexico chenh n h a u 6
lan Do vay ngay ca cbi phi san xuat
cao d My, thi doanh nghiep d td My
d vung nay cung khdng hi pha s i n
Khdng phai n g i u nhien ma vao nam
2005 h a n g Toyota (Nhat Ban) da
ebon bien gidi Mexico va bang Texas
(My) de dat cd sd s i n xua't d td cua
minh Nhd vay n g a n h che tao d td
cua Mexico p h a t trien m a n h
Nhflng tap doan d td ndi tieng eua
My deu dat cd sd ehe tao d td d Mexico
de khai thae tai nguyen va nhan cdng
re mat d day, trong dd phai ndi de'n
hang Ford, General Motors va
Chrysler Thoa t h u a n mau dich tfl do
Bie My (NAFTA) da bie'n cdng nghiep
Mexico thanh nganh cdng nghiep dinh
hfldng xua't khau
Sd Ifldng d td Mexico xuat khau
dflde nhieu trflde bet la do Mexico ky
dflde mot loat hiep dinh thfldng mai
Sdng phfldng vdi Nhat, EU va
MERCOSUR, sau nfla, la nhd ddng
USD bi mat gia so vdi ddng EU va
ddng Yen Nhat Nhd vay ma d td
Mexico tieu thu dflde nhieu d chau Au
va chau A
Hang Volkswagen da ban dflde tren
60% sd' d td s i n xuat d Mexico cho eac
nflde ngoai NAFTA Cdn Nissan b i t
d i u ban d td "Tiida" - loai mdi, eho EU
vdi so' Ifldng vfldt dfl kien
Ne'u linh vfle xuat khau d td dat
kim ngach ngoai mong ddi, thi thi
trfldng ndi dia lai phat sinh mau
t h u i n gifla d td san xua't trong nflde
va d td nhap khau eiia My Sd di nhfl
vay la dd p h i n Idn d td nhap eua My
la d td da qua sii dung, do vay gii re
hdn gia d td mdi san xuat trong nflde,
hdp vdi tui rien cua ngfldi thu nhap
trung binh, eho nen tieu thu dflde nhieu hdn d td san xuat trdng nflde Thee thoa thuan gia nhap NAFTA, ban eudl cflng phai md cifa thi trfldng chd d td nflde ngdai vao Mexico la bet nam 2009, nhflng 2005 Mexico da cho phep nhap d td da qua sif dung Do vay, trong thdi gian 2006-2007, mdi nam d td loai nay nhap vao Mexico la tren 1 trieu chie'c Vi the d td mdi s i n xuat trong nflde nam 2007 ehi tieu thu dflde d thi trfldng ndi dia la 288.700 chie'c, mflc thap nhat ke tfl nam 1988 Giam manh nha't la loai d
td 2 cifa 4-6 chd ngdi Day la loai d td dflde ddng dao nhflng ngfldi thu nhap tha'p sii dung Hien nay tren thi trfldng d td ndi dia, nhu ciu mua d td ldai nay giam khoang 15-20%
O My nhflng d td da sii dung, van
hanh trong 10 nam bi xep vao loai d td nguy hiem, khdng an toan cho ngfldi lai, vi vay khdng dflde sii dung d My Nhflng d td loai nay thfldng dflde du nhap vad Mexicd Van de la phai kiem tra chat che ehuan mflc an toan va Ifldng khi thai ciia d td nay de vfla bao
d i m mdi trfldng, vfla an toan cho ngfldi dieu khien, neu khdng ed the anh hfldng xa'u de'n nganh du lich -nganh dung nhieu d td dfla, ddn khach du lich tham quan, nghi mat d cac vflng mien cua Mexicd
Trdng nam 2007 ne'u nganh s i n xuat d td mang lai cho dat nflde 43 ty USD, thi nganh du lich -' mang lai 12,9 ty USD, nhieu hdn nam 2006 -50%; Hien nay hang nam du khach nude ngdai vad Mexico khoang 21,4 trieu lUdt ngUdi Do vay, Mexico dUde xep thfl 7 the gidi va thfl 2 khu vfle ve so du khach nflde ngoai vao tham quan
Mexico ed nhieu danh lam, thang canh hap d i n du khach trong nflde va nUde ngoai NhUng ndi ndi tieng va
Trang 3thu hut nhieu du khach du lich de'n
nghi ngdi, giai tri la khu an dUdng
Caneun, dUde xay dflng d i u thap nien
70 cua t h e k y XX
Nam qua chinb phu eho phep hang
du lich Fonatur toan quyen giai ngan
de phat trien nganh kinh te du lich
trong tfldng lai Do vay hang da cd ke
hoach dUa du khach de'n tham quan
nghi mat d vflng Uatuleo thude khu
nghi mat d Thai Binh dfldng
Di ddi vdi k i n h te du lich la
nganh kinh doanh khach san Trong
thdi gian qua, d i u tfl Idn vao n g a n h
kinh doanh khach san phai ndi de'n
cic n h a dau tfl Tay Ban Nha Nam
2007, vd'n d i u tfl vao n g a n h nay la
3,5 ty USD, t a n g 11% so vdi nam
2006 So' tien nay dflde dflng xay
dflng ba san bay mdi, tad dieu kien
t h u a n ldi chd du khach den t h a m
quan, nghi mat, an dfldng d ba khu
du lich ndi tieng Mexico la:
Peniasea, E n s e n a d a va Tuluma
Mexico ed ldi the ve dan sd' khdng bi
lao hoa nhieu so vdi My va Canada
Do vay hang ngan ngfldi My, ngfldi
Canada nghi hflu hay thdi nghe kinh
ddanh sang Mexico nghi ngdi, an
dfldng tudi gia dxiCc dan Mexiee phuc
vu tan tinh
Hang Fomatur eho biet, nam 2007
hang da thu dflde 7 ty USD ve tien
ban, chd thue cic can hd, biet thfl che
du khach trong nflde va nflde ngoai
nghi ngdi, an dfldng Dii kien, cfl da
nay, de'n nam 2012 - hang ed the thu
dflde 17 ty USD tien ban va ehe thue
nha nghi
Hien nay, 80%) sd' khach san d
Riviera Maya thudc loai 5 sao Nam
2007 sd' du khach de'n vung nay tang
22%, nhieu hdn 10 l i n so vdi 20 nam
ve trflde P h i n Idn cae khu nghi m i t
deu cd biet thii va san golf danh eho
du khach nhieu tien Ye'u td' quan
trong de thu h u t du khach nUdc ngoai
la tinh t h i n san sang phuc vu du khach t a n tinh cua dan Mexico, ke ea dich vu cao cap
Cae nha kinb te cho r i n g , ne'u eac khu du lich, nghi mat an dUdng ndi tieng eua Mexico nhU Acapulico, Caneun va Riviera Maya, ed he thd'ng giao thdng, cung ca'p dien nUde, mdi trUdng sach se, td't bdn, thi cd the edn thu h u t dUdc nhieu du khaeb de'n eac ndi nay vi cude sd'ng ciia nhieu ngUdi My Latinh va vflng NAFTA dang ngay cang dUdc nang eao
Ndi de'n tiem nang kinh te cua Mexico phai ndi de'n nganh cdng nghiep khai thae va ehe bien d i u md,
vi Mexico dUde cdi la mot trong nhflng qud'e gia khai thae, xuat khau d i u md bang d i u the gidi Hang nam cdng nghiep d i u md cung cap g i n 1/3 thu nhap ngan sach nha nflde
Cd the ndi rang, ldi the Idn nha't trong 10 nam qua eua Mexico la gii
d i u md the gidi leo thang lien tue, dinh eao l i vao ngay 11/7/2008 - len tdi 147,24 USD/thflng, rdi xud'ng din, de'n ngay 10/10/2008 - cdn 77,7 USD/thflng va de'n ngay 24/10/2008 -edn 64,75 USD/thflng - day la mflc tha'p nha't ke tfl ngay 10/9/2007 Giam manh nhfl vay chu ye'u la do thi trfldng chflng khoan the gidi lam vao khimg khoang t r i m trong, ke tfl cude dai suy thoai kinh te the gidi hdi d i u the ky XX (1929-1933) Khung hoang thi trfldng chflng khoan the gidi l i n nay b i t ngudn tfl sfl sup dd thi trUdng tin dung the cha'p My, nd ra vao
t h i n g 7/2007, gay bieu flng day truyen, lan toa sang tbi trfldng tai chinh phd' Wall, lam mot sd' tap doan tai chinh d day lam vao pha s i n , anh hfldng xa'u de'n kinh te toan ciu, nha't
la de'n cae nen kinh te phu thude nhieu vao My, do vay bang boa lam ra
Trang 4khdng tieu thu dflde, san xuat the gidi
dinh dd'n, d i u md khai thae dflde khd
tieu thu, ban ra khdng bet, lam gia
dau giam d i n Bad gidi cho r i n g , cfl
da nay, nam 2009 gia d i u the gidi edn
cd the xud'ng xung quanh 60
USD/thung
Tuy nhien, cae chuyen gia
Financial Times eho r i n g , kim ngach
xua't khau d i u md Mexico nam 2008
van ed the tang them ngoai dfl kien
khoang 1,2-2% GDP cua Mexico Sd
thu them nay cho phep chinb phu ed
tien giii ngan cho chfldng trinh trd
giup ngfldi ngheo de giam khd khan
trong sinh boat vi gia Ifldng thfle, thflc
pham tang va vi lam phat eao Chinh
phu dfl kien mdi nam danh 19 ty USD
de trd giup ngfldi ngheo Lam phat
Mexico tfl thang 6/2007 de'n thang
5/2008 tang len tdi 4,95%, nhflng v i n
edn thap so vdi nhieu nUde khu vUe
My Latinh
Van de khd khan nhat de Mexico
tang dUde s i n lUdng d i u md khai thae
hien nay la tap doan d i u md nha nUde
Pemex khdng ed k h i nang ve mat
cdng nghe eao va ve linh viic thiet ke,
lip dat cae dng dan d i u Idn, n i m sau
dudi mat nUde d vflng vinh Mexico
Ket qua la san Ifldng dau do Pemex
khai thae binh quan trong 24 gid
trong thang 4/2008 ehi dat 2,8 trieu
thflng so vdi 3,4 trieu thflng cflng ky
nam 2004
Dd la chfla ke trfl Ifldng d i u dfl
ddan ed the hi giim nhanh hdn y
mud'n, lam dau d i u cic chinb khach
va nha khai t h i c d i u md Mexiee dat
nhieu hy vong vao linh vfle kinh te
nay Theo tai lieu cdng bo thang 10
nam 2007, trfl Ifldng d i u md Mexico
hien nay ehi edn khoang 14,7 ty thflng
so vdi 20,1 ty thflng dfl doan nam
2002 Do vay hien nay budc Mexico
phai nhap mdt sd' s i n p h i m d i u md
de dap flng nhu ciu trong nflde Rieng mat hang xang phai nhap tdi 40"o nhu ciu trong nflde vi thieu vd'n diu tfl vao linh vfle tach loc diu, tinh che thanh xang
Cae nha kinh te eho ring, nha nflde cam tap doan Pemex thanh lap cac xi nghiep lien doanh vdi nflde ngoai tren
ed sd chia se rui ro vdi ngUdi thfl ba la mdt sai lim Lam nhfl vay se khie'n cho Pemex khdng the tiep can trfle tiep vdi cdng nghe tien tien, vd'n va bi quye't quan ly cua nflde ngoai Day la nhflng ye'u td' ein thiet de md rdng cdng tac tham dd, tim kiem cac md
d i u mdi, de khai thae td't eac md d i u hien ed
Da sd' cae nha dia chat Mexico cho ring, p h i n Idn cae md d i u trfl Ifldng Idn lai n i m sau dfldi day bien Mexico, dieu kien khai thae bet sflc phfle tap, ddi hdi ky thuat hien dai, vd'n Idn Hien nay tap doan Pemex dang quan
ly va khai thae mot trong nhflng vflng
d i u md Idn tren the gidi - vflng Cantaren n i m d them luc dia phia Ddng Mexico
Chinh phu Mexico hy vong phin Idn (khoing 40%) thu nhap ngan sach
se dfla vao thu nhap cua tap doan Pemex Bao eao ve tinh hinh khai thae d i u md d eac vflng vinh va them luc dia Mexico vfla cdng bd' cho biet, trong thdi gian 2004-2007, Mexico da thflc hien mdi nam tren 67 mui khoan tham dd, nhflng chi cd 6 mui khoan d
dd sau tren 500m vao Idng dat dudi day bien la cd dau
Bao gidi cho biet, de phat huy tinh
t h i n chu ddng, sang tao trong san xuat kinh doanh d i u md, Tong thd'ng Mexico, dng Calderon dy kien giao eho tap doan Pemex nhieu quyen tfl
q u i n ve tai chinb va q u i n ly boat ddng s i n xuat kinh doanh Do vay ngUdi ta hy vong ring, Pemex se cd
Trang 5dieu kien md rdng boat ddng cua
minh, se ky dUdc nhieu hdp ddng hdp
t i e lien doanh vdi nUde ngoai Va nhu
v|y, se thu h u t dUde vd'n d i u tU, cdng
nghe hien dai va ea bi quye't quan ly
cua nUdc ngoai, lam eho nganh d i u
md Mexico cd nhieu kha nang dap flng dflde nhu c i u tieu dung trong nflde va xuat khau
Sau day la mot so' cbi tieu phan anh tinh hinh phat trien kinb te - xa hdi Mexico trong thdi gian qua:
"^—• — _ _ _ _ ^ N a m
Chi t i e u —
GDP (% tang)
Tdng GDP (ty USD)
GDP/ngfldi (USD)
Lam phat (%)
That nghiep (%)
Kim ngach nhap khau (ty USD)
Kim ngach xua't khau (ty USD)
Nd nha nflde (khdng ke lai) (% GDP)
2004
4,4
684 6.510 5,19 3,9
197
188
-2005
3
768 7.230 3,3 3,6
222
214 24,2
2006
4,8
840 7.820 4,05 3,6
256
250 20,3
2007
3,3
893 8.240 3,76 3,7
284
272
Bao gidi eho biet, trong bd'n nen
kinh te dang phat trien ndi trdi Idn ea
ve dien tich (DT) va dan sd' (DS) bien
nay nhfl Trung Qud'e (DT - 9,597 trieu
km^ DS - 1,3 ty ngfldi nam 2007); An
Do (DT - 3,27 trieu km'; DS - tren 1 ty
ngfldi); Brazil (DT - 8,5 trieu km'; DS
189,3 trieu ngfldi) va Mexico (DT
-1,9725 trieu km^; DS - 108 trieu
ngfldi), thi GDP/ngfldi cua Mexiee la
tang dn dinh va cae hdn ca Vi du,
trong nam 2007, ne'u GDP/ngfldi eua
Brazil la 6.900 USD so vdi 5.700 USD
nam 2006, thi cua Mexico la 8.240
USD so vdi 7.820 USD nam 2006; cdn
theo tinh toan ciia Prieewaterhouse
Coopers, de'n nam 2025 Trung Qud'e
ed the ed nen kinh te Idn nha't toan ciu, nhflng de'n gifla the ky XXI GDP/ngUdi eiia Trung Qud'e (tinh theo sflc mua cua ddng ndi te) mdi cd the len tdi 5.300 USD, edn eua An Do luc
dd mdi cd the len tdi 2.700 USD
Do vay, bao gidi cho r i n g , cfl da dn dinh chinh tri - xa bdi, dan sd'va tang trfldng kinh te nhfl hien nay, hy veng tdi nam 2020 Mexico se la eon chim
d i u dan trong nhdm bd'n nflde nay, trd thanh qud'e gia ed nen kinh te phat trien nhfl muc tieu eiia chinh phu dat
ra hien nay •
Ngudn: Biki cdc s6'59, 79 vd 86/2008