L anh dao kinh te la mot tiong nhirng linh virc lanh dao trong yeu ciia Dang ta, mot llnh virc boat dong da dang, phiic tap, quan he den tat ca cac mat cua dcri song xa hoi. Dai hoi [r]
Trang 1g^f.^!p^^ftwwrt^^A^y 1
^ " • S t s ' A - X w v W v ^ H ^ , ^^<•Xv •^.-/X'^v^
TS NGO HUY TIER*
Lanh dao kinh te la mot tiong nhirng
linh virc lanh dao trong yeu ciia
Dang ta, mot llnh virc boat dong da
dang, phiic tap, quan he den tat ca cac mat
cua dcri song xa hoi Dai hoi dai bieu toan
quoc Ian thii VIII, Dang ta chi ro: "Trong
giai doan hien nay lanh dao kinh te la
nhiem vu trung tam, xay dung Dang la
nhiem vu then chot" M6i mot thay d6i
nho trong dudng lo'i, chinh sach kinh te
-xa hoi ciia Dang va Nha nuac deu c6 the
CO nhiing tac dong true tiep den hoat dong
san xuat - kinh doanh ciia cac chu the kinh
te va cuoc song ciia nguai dan Thirc tifin
lanh dao kinh te ciia Dang ta cho thay, do
hoat dong kinh te luon c6 quan he mat
thiet den toan bo hoat dong ciia ddi song
xa hoi, nen lanh dao kinh te ciia Dang cQng
luon chiu nhirng tac dong manh me ciia
cac dac diem kinh te, dac diem xa hoi, dac
diem van hoa, dac diem chinh tri ciia dat
nuoc De bao dam lanh dao kinh te thSng
Igi, viec xac dinh noi dung va phuong thuc
lanh dao ciia Dang phai tinh toi su chi phoi
ciia cac dac diem noi tren
1 Ve noi duiij^ liiiih dao kinh tc ciia
t)an<j
- Dang xay dung tu duy ly luan ve kinh
te lam co so xay dung dudng loi phat trien
kinh te - xa hoi Co tu duy ly luan diing
moi CO cc so de xay dung duong lo'i chinh
sach dung Buoc vao doi moi su nghiep
xay dung CNXH a Viet Nam, b^t dau tu
Dai h6i dai bieu toan quoc Ian thu VI,
D^ng ta xac dinh: "Dang phai d6i moi
nhieu mat: Doi moi tu duy, trudc het la tu
duv kinh te'"^ Do do, vdi vai tro lanh dao
kinh te ciia Dang cam quySn, noi dung lanh dao dau tien ciia Dang phai la xay dung tu duy ly luan ve kinh te ciia thdi ki doi moi Trai qua hon hai muoi nam doi moi toan dien sir nghiep xay dung CNXH
6 Viet Nam, Dang ta da tdng ket dugc nhung bai hoc kinh nghiem c6 gia tri tren tat ca cac ITnh vuc, qua do hinh thanh ly luan v6 CNXH va con dudng di len CNXH, ly luan ve kinh te thi truong dinh hudng XHCN d Viet Nam Co the noi, thanh tuu ly luan kinh te quan trong nhat ciia Dang ta la ly luan ve "mo hinh kinh te thi truong dinh huong XHCN" va ly luan
ve "the che kinh te thi truong dinh huong XHCN" 6 nude ta Co lam ro duoc ly luan
v6 mo hinh kinh te va the che kinh te Dang
ta moi CO co so de dinh ra dudng loi, chii truong nhiem vu kinh te - xa hoi diing din
va chi dao dieu hanh nen kinh te van hanh tuan theo quy luat khach quan
Ve mo hinh "kinh te thi trudng dinh huong XHCN" 6 nude ta, co th^ noi la ket qua qua trinh tim toi cong phu ciia Dang tir nam 1986 den nay Neu tai Dai hoi Dang toan quoc Mn thii VI, Dang ta moi chi nhan thuc: Nen kinh te nude ta la "n6n kinh te cd co cau nhieu thanh phan la mot dac trung ciia thdi ki qua do"; trong do
"kinh te xa hoi chii nghia vdi khu vuc quoc doanh lam ndng cot" va "phat trien nen kinh te hang hoa nhieu thanh phan theo dinh hudng xa hoi chii nghia"2, thi den Dai hoi Dang toan quoc Ian thu VIII, Dang ta lam ro hon mot budc nua md hinh: "Nen
* Hoc vien Xay di/ng Ddng
Trang 2kinh tc nhieu thanh phan, van hanh theo co
che thj trudng cd sir quan ly ciia Nha nude
theo dinh hudng xa hoi chii nghia"^ Den
Dai hoi Dang toan quoc Mn thu IX, X,
Dang ta da nhan thiic ro md hinh kinh te
tdng quat ciia nude ta trong sudt thdi ki
qua do: "De di len chii nghia xa hoi chiing
ta phai phat trien nen kinh te thi trudng
dinh hudng xa hoi chii nghia""*
ve "The che kinh te thi trudng dinh
hudng xa hoi chii nghTa"^ va tirng budc
hoan thien the che kinh te dd Tai Dai hoi
Dang toan quoc Ian thu VI, Dang ta xac
dinh "nhiem vu bao trCim, muc tieu tong
quat ciia nhiJng nam cdn lai cua chang
dudng dau tien la on dinh tinh hinh kinh te
- xa hoi, tiep tuc xay dung nhirng tien d6
can thiet cho viec day manh cdng nghiep
hoa xa hoi chii nghia cho nhirng chang
dudng tiep theo"^ Tren co sd nhiem vu,
rnuc tieu chien luoc dd, Dai hoi de ra ba
chuong trinh kinh te Idn la san xuat luong
thuc - thuc pham, hang tieu dung va hang
xuat khau, xem dd la mui nhon phat trien
kinh te trong thdi ki mdi Den Dai hoi VII,
Dang ta bo sung vao muc tieu tong quat
ndi tren noi dung "den nam 2000 ra khdi
khung hoang" va "phan dau vuot qua tinh
trang nude ngheo va kem phat trien"^ Dai
hoi VIII cua Dang (thang 6-1996) khang
dinh nude ta da ra khdi khiing hoang kinh
te - xa hoi va thuc hien chien luoc "daiy
manh cdng nghiep hoa, hien dai hoa dat
nude" vdi muc tieu, trong vdng tir nam
1996 den nam 2020 "xay dung nude ta
thanh mot nude cdng nghiep cd co sd vat
chat ki thuat hien dai, co cau kinh te hop
ly, quan he san xuat tien bo phii hop vdi
trinh do ciia luc luong san xuat"^ Den
nam 2001, tai Dai hoi dai bieu toan quoc lan thu" IX, Dang ta xac dinh chien luoc phat trien kinh te - xa hoi 10 nam
2001-2010 nham "dua nude ta ra khdi tinh trang kem phat trien den nam 2020, nude ta
CO ban trd thanh mot nude cdng nghiep theo hudng hien dai"^ Den Dai hoi X ciia Dang, nam 2006, bo sung them vao chien lugfc ndi tren mot chir "sdm", trong "sdm dua nude ta ra khdi tinh trang kem phat trien "
Tren co sd muc tieu, chien luoc da xac
dinh Dang 66 ra chii truong, chinh sach,
muc tieu, nhiem vu cu the, de ra ke hoach
va cac quyet sach Idn trong phat trien kinh
te - xa hoi cho tirng thdi ki (theo ke hoach
5 nam)
- Dang lanh dao xay dung nha nirdc virng manh lam tot chu'c nang td chirc va quan ly cd hieu qua nen kinh te quoc dan Trong dieu kien Dang cam quyen Dang lanh dao xay dung nha nude phap quyen XHCN nham lam tot chirc nang quan ly va
to chiic xay dung nen kinh te quoc dan Nha nude phap quyen XHCN Viet Nam la Nha nude ciia dan, do dan va vi dan, co sir phan cdng thuc hien quyen luc nha nirdc ciia ba nhanh co quan: lap phap, tu phap va hanh phap dudi su lanh dao tap trung, thong nhat ciia Dang Cong san cam quyen Dd'i vdi CO quan lap phap, Dang lanh dao, chi dao xay dung va thong qua cac bo luat dap ii'ng yeu cau hoi nhap kinh te quoc te khi Viet Nam la thanh vien cua WTO Dang cho chii truong va dinh hudng viec xay dung cac bo luat theo dung quan diem ciia Dang, tuy nhien Dang khdng can thiep vao trinh tu va tham quyen ban hanh luat ciia cac co quan nha nude Dang lanh
Jldncf x3'v4*v hod
QUIHU (juifin a£tn(f mgnk Hiu,
mi tuc
TRUC NG6N
TAP CHI QUAN LY NHA NUOC - SO 169 (2-2010)
Trang 3NGHIEN CL/U - TRAO DOI
dao cac co quan nha nude xay dung va ban
hanh luat theo diing quy dinh ciia Hien
phap va phap luat
Dd'i vdi cac co quan hanh phap, tii' trung
uong den eo sd Dang lanh dao xay dung
he thd'ng cac co quan nay trong sach, virng
manh theo hudng: lam tot chuc nang quan
ly va to chiic xay dung nen kinh te Tien
hanh cai each toan dien nen hanh chinh
qud'c gia, bao gdm cai each bo may, cai
each the che, cai each thii tuc hanh chinh
va xay dung doi ngu can bo, cdng chirc
hoat dong trong bo may nha nude ndi
chung, bo may hanh chinh ndi rieng cd dii
phaim chat va nang luc dap irng yeu cau
xay dung kinh te thdi ki mdi
- Dang lanh dao xay dung doi ngu can
bo, cdng chirc va ngudn nhan luc cd chat
luong (lao dong cd tay nghe cao) cho nen
kinh te: Dang thuc hien viec quy hoach,
dao tao, bdi dudng, bd tri sir dung va thuc
hien chinh sach can bo dd'i vdi can bo
lanh dao, quan ly trong cac don vi cd quan
he true tiep den cac hoat dong kinh te
ddng thdi Dang cdn cd trach nhiem xay
dung doi ngu chuyen gia, tham muu, giiip
viec cho cac co quan lanh dao, quan ly ciia
Dang va Nha nude trong cac hoat ddng
kinh te
2 Ve phifofng thuc lanh dao kinh te
ciia Dang ta hien nay
- Dang lanh dao kinh te bang chii
truong, dudng Id'i, bang su chi dao cac van
de Idn do thuc ti6n dat ra: Dang thuc hien
sir lanh dao cua minh dd'i vdi ITnh virc kinh
te, trudc het bang viec ban hanh quan
diem, dudng loi chung Dudng lo'i chung
chi ra quan diem ve sir thdng nhat giira cac
ITnh vuc chinh tri, kinh te, van hda - xa hdi, qud'c phdng - an ninh, doi ngoai Dudng loi kinh te la su cu the hda dudng loi chung ciia Dang trong ITnh vuc kinh te
Tir dudng Id'i kinh te Dang xac dinh muc tieu chien luge, muc tieu cu the, nhiem vu va chi tieu phat trien kinh te, dinh hudng cac chinh sach kinh te, tren co
sd dd cac co quan nha nude xay dung luat phap chinh sach quy hoach va ke hoach phat trien kinh te'ciia dat nude Dang lanh dao kinh te thdng qua bo may nha nude la phuong thirc lanh dao chii yeu, hieu qua va dac thii trong di6u kien Dang cam quyfin Dang khdng the lanh dao true tiep cac tang Idp nhan dan cac thanh phan kinh te thuc hien dudng loi nghi quyet ciia Dang, ma dudng loi nghi quyet ay phai thdng qua bo may nha nude the' che hoa thanh luat phap
va chinh sach de nhan dan thuc hien
- Dang lanh dao kinh te thdng qua cac
td chiic dang va dang vien hoat ddng trong cac thanh phan kinh te va td chirc cd lien quan: Su cd mat ciia td chirc dang va dang vien trong cac co quan va to chu'c kinh te
la dieu kien khach quan de Dang thuc hien
su lanh dao kinh te ciia minh De lanh dao kinh te Dang tien hanh xay dung cac td chirc dang va phat trien ddi ngu dang vien hoat ddng trong cac thanh phan kinh te Tuy theo tinh chat ciia cac thanh phan kinh
te Dang quy dinh chirc nang nhiem vu ciia cac td chirc co sd dang hoat ddng trong thanh phan kinh tedd Cac td chirc dang va dang vien true tiep quan triet va trien khai thuc hien cac chi thi nghi quyet ciia Dang, tien hanh cdng tac chinh tri, tu tudng ddi vdi quan chiing trong doanh nghiep va co quan Lanh dao cac td chuc cdng doan
Trang 4doan thanh nien phu ntr va cac td chuc
quan chung cd trong don vi chap hanh chii
truong dudng loi cua Dang, chinh sach va
phap luat ciia Nha nude
- Dang lanh dao kinh te bang cdng tac
tu tudng: Cdng tac tu tudng ciia Dang cd
tarn quan trong to Idn trong lanh dao xay
dung kinh te Thdng qua cdng tac tu tudng
Dang thuc hien lanh dao kinh te bang
tuyen truy6n van ddng cac lire luong xa
hoi ihau hieu y nghia \ai trd ciia chii
truong dudng loi nhiem vu kinh te ciia
Dang ddi vdi su phat trien dat nude, qua dd
xay dung y thiifc trach nhiem va quyet tam
tham gia ddng gdp ciia nhan dan Mat
khac cdng tac tu tudng cd nhiem vu tdng
ket thuc ti6n nghien cuu va phat trien ly
luan gdp phan xay dung va hoan thien
dudng lo'i chinh sach kinh te - xa hoi
- Dang lanh dao kinh te thdng qua cdng
tac kiem tra giam sat ddi ngu can bo dang
vien va cac td chiic ciia Dang hoat ddng
trong cac thanh phan kinh te: Dang tien
hanh cdng tac kiem tra giam sat dd'i vdi
cac td chiic dang va dang vien hoat ddng
trong cac thanh phan kinh te chap hanh
quan diem, dudng loi ciia Dang Kiem tra
giam Scit la mot phuong thirc lanh dao co
ban ciia Dang Dang ta chi rd: lanh dao
phai kiem tra, giam sat; lanh dao ma
khdng kiem tra, giam sat coi nhu khdng
lanh dao Sir lanh dao ciia Dang trong ITnh
vuc kinh te khdng nam ngoai phuong thiic
lanh dao chung dd Thdng qua cdng tac
kiem tra giam sat cac td chirc dang va
dang vien hoat dong trong cac co quan \a
td chii:c kinh te Dang ndm virng tinh hinh
moi mat ciia Dang, nam chac ddi ngii can
bd dang vien chap hanh quan diem, dudng
lo'i cua Dang den miic nao de cd giai phap
lanh dao chi dao phii hop
3 Mot sd giai phap tiep tuc nang cao
nang lire lanh dao phat trien kinh te cua
Dang
- Tiep tuc lam sang td nhan thirc ly luan
ve xay dung nen kinh te thi trudng dinh
hudng XHCN; xay dung nha nude phap quy^n trong thdi ki qua do
Mac dii chua nhan thiic day dii nhirng dac trung co ban ciia md hinh kinh te thi trudng dinh hudng XHCN song de chi dao
cac CO quan nha nude d'liu hanh hoat dong
kinh te trong thuc tien Dang ta da nghien ciinj, xay dung va tirng budc hoan thien the che kinh te thi trudng dinh hudng XHCN (Nghi quyet lin thu" 6, BCHTU" khoa X) nhu hoan thien cac quan he sd htili trong
dd cd quan he sd hiiii dat dai; khang dinh
rd vai trd chii dao ciia thanh phan kinh te nha nude; hoan thien quan he phan phoi quan he thi trudng; tinh hieu qua ciia cac thanh phan kinh te Dinh hudng xay dung
va hoan thien he thd'ng chinh sach ciia Nha nude trong ITnh vuc kinh te nhu chinh sach tai chinh tien te; chinh sach kinh te doi ngoai; chinh sach dau tu Tuy vay, va'nd6
md hinh va the che kinh te thi trudng dinh hudng XHCN van cdn nhi^u diem chira sang td can dugc nghien ciiu sau sac hon nifa
Nhan thu^c ve Nha nude phap quyen XHCN Viet Nam trong dieu kien xay dirng nen kinh te thi trudng dinh hudng XHCN
la qua trinh tim tdi sang tao ciia Dang ta Mdi quan he giira nha nude phap quyen tu san va kinh te thi trudng tu ban chii nghia thi rd ve ly luan va thuc ti6n d cac nude lu ban phat trien nhu My Anh Phap Dire Nhat Song d nude ta nhan thii:c v^ Nha nude phap quyen XHCN Viet Nam va vai trd ciia nd trong nen kinh te thi trudng dinh hudng XHCN mdi chi la budc dau, can dugc nghien ciru sau sac hon ntra
- Nhan thirc rd hon nira ddi tugng noi dung, phuong thirc lanh dao kinh te ciia Dang: tiep tuc lam sang td dd'i tugng noi dung lanh dao kinh te'ciia Dang; nhan thu:c
rd phuong thiic lanh dao kinh te'ciia Dang Thuc ra phuong thiic va ndi dun^ lanh dao kinh te eiia Dang la khdng the tach rdi Khdng cd ndi dung tach khdi phuong thfc
\a khdng cd phuong thii'c nam ngoai noi dung lanh dao Tuy nhien de nhan thiifc
TAP CHi QUAN LY NHA NUOC - SO 169 (2-2010)
Trang 5NGHIEN CL/U - TRAO DOI
van de cho sau sac ta tach phuong thirc
lanh dao ra khdi ndi dung lanh dao; viec
lam nay chi la thii phap tu duy de nghien
ciiu van de Nhan thirc rd phuong thiic lanh
dao kinh te ciia Dang hien nay lam can cii
de nghien cii-u doi mdi phuong thirc lanh
dao kinh te ciia Dang nhting nam sap tdi
theo hudng: ke thira va phat trien nhirng
nhan td tich cue tien bd hgp ly loai bd
cac nhan td khdng cdn phii hgp Ddng thdi
canh giac vdi hien tugng trong trao luu ddi
mdi nhan thiic bat ki van de gi ngudi ta
cung ndi den ddi mdi khi chinh van de dd
chi mdi dang hinh thanh chua nhan thirc
rd van de dd la gi?
- Tiep tuc ddi mdi phuong thirc lanh dao
kinh te'ciia Dang: Trong phuong thirc lanh
dao kinh te'ciia Dang cd cac ndi dung quan
trgng cau thanh nhu cac hinh thirc va
phuong phap lanh dao Ve hinh thirc lanh
dao, can tiep tuc ddi mdi cac ndi dung sau
day: ddi mdi cdng tac chi dao ciia Dang
ddi vdi cac co quan nha nude trong quan
ly, dieu hanh kinh te; ddi mdi quy trinh
xay dung va thdng qua cac bd luat va
chinh sach bao dam khach quan khoa hgc,
dung quan diem, dudng loi; riit ngan thdi
gian tir liic ban hanh luat den khi luat cd
hieu luc; ddi mdi cdng tac tu phap trong
bao ve phap luat, bao dam cho cac thanh
phan kinh te binh dang trudc phap luat
Tiep tuc ddi mdi cdng tac can bd ciia
Dang trong lanh dao kinh te theo hudng
dao tao, bdi dudng nhirng can bd cd
chuyen mdn sau ve quan ly kinh te de bd
tri vao cac vi tri quan ly, dieu hanh doanh
nghiep Xay dung va thuc hien che do
trach nhiem dd'i vdi ngudi can bd quan ly,
dieu hanh doanh nghiep Thuc hien thudng
phat nghiem minh, cdng bang, theo hieu
qua san xuat - kinh doanh ciia cac doanh
nghiep va don vi kinh te, thudc kinh te nha
nude Tang cudng cdng tac kiem tra, giam
sat ddi ngu can bd ciia Dang hoat ddng
trong ITnh yuc kinh tenham thuc hien dung
dudng Id'i chinh sach ciia Dang, phap luat
cua Nha nude Chd'ng tham nhung, lang
phi phat sinh trong thanh phan kinh te nha nude ddng thdi ddi mdi tac phong cdng tac ciia ddi ngu dang vien va cac td chirc dang hoat ddng tren ITnh vuc kinh te Tien hanh cdng tac xay dung Dang trong cac don vi kinh te phai chii trgng ddi mdi hinh thiic va ndi dung cho phii hgp vdi dieu kien san xuat kinh doanh hien dai tranh hanh chinh hoa cdng tac dang
Ddi mdi phuong phap lanh dao kinh te ciia Dang: Bdn phuong phap lanh dao kinh
te chii yeu ciia Dang can dugc bd sung nhirng ndi dung mdi nhu van de sii' dung cac chuyen gia va tu van khoa hgc Lanh dao kinh tetat yeu phai cd tu van khoa hgc, song sir dung hinh thirc tu van nhu the nao lai can dugc nghien ciiu ki cho phii hgp vdi tirng nhiem vu Thuc te cho thay can sir dung mgt so co quan khoa hgc nao dd cd
uy tin de tu van sau dd sir dung cac co quan khoa hgc khac phan bien ket qua tu van ciia co quan dugc chgn Thdng qua nhirng y kien khac nhau dd cac co quan lanh dao, quan ly can nhac chgn lua ket qua Mot tu van khoa hgc dii sau sac den dau neu khdng cd phan bien khach quan thi chua the' yen tam ve nhirng ket qua tu van dd
Van di lanh dao di6m de rut kinh
nghiem cung vay, can dugc nghien ciiu tren tinh than khach quan d^ rut ra nhirng ket luan khoa hgc, tranh tinh trang xay dung nhirng md hinh the che trong dieu kien qua dac thii nhu tap trung dau tu Idn,
uu ai nhirng co che dac biet d noi khac khdng the cd dugc Bdi nhirng ket luan riit ra tii' md hinh thi diem dd khdng the dai dien cho cai chung cai toan the' I h u c te cho thay de sir dung phuong phap nay can phai chgn nhieu mau mdi mdu dai dien cho mot hoan canh tuong ddi dac thii de phan tich rut ra cai phd bien cd tinh khoa
h o c a
1 2 3 4 5, Diing Cong san Viet Nam: Van
kien Dai hot Dang tlu'ri ki doi mdi NXB CTQG H
2005 tr 132 57-61.468 18, 77