Tuy nhien, trong mpt xa hpi da dang, chinh trUdng ehia re va kinh te khung hoang thi 100 ngay dau cam quyen cua Tdng tho'ng thfl 44 cua Hoa Ky lai la mpt diem ndng eua sit chfl y, nh[r]
Trang 1CHAU MY NGAY NAY SO 05-2009 65
NHIN LAI 100 NGAY LAM VIEC D A U TIEN
CUA CHINH QUYEN BARACK OBAMA TREN
L T N H v a c NGOAI GIAO
Nam 2008 da qua di, de lai nhQng
thyc te khdng the chdi cai ve
nhQng gi da dien ra tren trUdng
qud'c te: Su suy giam m a n h me uy tin cua
nUde My: eupe khung h o i n g kinh te the
gidi ma nguyen nhan xua't phat tQ chinh
nude My, Vdi nitdc My, dd cdn la mot
nam dien ra cupc bau cU lich sU Ngay
20/01/2009, hang trieu ngUdi tren the gidi
chQng kie'n thdi khac lich sfl cua nUde My
khi Ian dau tien mpt ngUdi My gd'c Phi
trri thanh Tdng thdng My Ngay 29/04
vQa qua danh da'u mdc 100 ngay lanh
dao nude My eua Tong thd'ng Obama 100
ngay lam viee dau tien ddi vdi mpt Tong
thd'ng (hoac Thu tUdng) mdi nham chQe
khdng phai la mpt grii y chi'nh xac de co
the dQa ra Irii phan quyet ve thanh edng
hay that bai Dd chi la mot khudn mat
mdi, vdi quyen iQc vQa cd dupe sau bau
cU Tuy nhien, trong mpt xa hpi da dang,
chinh trUdng ehia re va kinh te khung
hoang thi 100 ngay dau cam quyen cua
Tdng tho'ng thfl 44 cua Hoa Ky lai la mpt
diem ndng eua sit chfl y, nha't la khi vi
tan tdng thdng nay vQa nham ehflc da
phai ganh vae tren vai mpt "di san"
khong may tdt dep tfl ngUrii tien nhiem
Di san ma dng Bush de lai cho ngUrii ke
nhiem minh sau 8 nam cam quyen la
cupc khung hoang tai ehinh va cupc chien
chUa cd hdi ket p Iraq va Afghanistan
Cae nha phan tieh chi'nh tri cho rang,
khung hoang tai chinh cd the da b i t dau
tQ eudl thdi Clinton, nhflng Iraq la quyet
dinh rieng cua dng Busli
1 N h i n lai nhQng t h a t bai t r o n g
c h i n h s a c h doi n g o a i ciia G B u s h
Vdi chinh saeh ngoai giao "hieu
chien" ma Tdng thdng Bush da sU dung
trong 2 nhiem ky eua minh, nUdc My vUdng vao hai cupc chie'n ehUa ed hdi ket tai Iraq va Afghanistan Dude bie't, hien d Afghanistan, My cd khoang 36.000 quan ddn tru Theo thdng ke, ke
tQ nam 2001 den nay, da ed 519 linh
My tQ t r a n tai chie'n trUdng Afghanistan Trong khi dd, tai Iraq, My
cd khoang 144.000 quan Tuy nhien, ket qua ma Chinb quyen My nhan dUde la mpt Iraq vdi tinh hinh an ninh - chinh tri van trong tinh t r a n g "mong manh" khd kiem soat ndi; la mpt khoan tien khdng Id - 400 ty USD (trung binh 12 ty USD/thang) ma My da phai chi trong cupc chien nay So' binh linh My thiet mang ri Iraq cung da gan 4.000 quan Mdi quan he My - phUPng Tay da n i y sinh mpt so' van de do eupe chien nay Nhflng cai "dfldc" tbi chua tha'y dau nhflng cai "mat" thi da ro rang Thiet bai ve vat chat la mpt phan, nhflng cd
le eai "mat" ldn nha't eua Chinh quyen
G Bush dd la long tin eua ngUdi dan
My ddi vdi ehinh quyen Cupc chien nay
da gay ra sy chia re va bat an trong xa hpi My Sy tdn hai qua Idn ve tien hac
da khien da so' ngUrii dan My 'cho rang, cupc chie'n Iraq dang trri thanh ganh nang ngay cang ldn ddi vdi ngUdi ddng thue My, nha't la trong bdi eanh nUde
My dang phai ddi mat vdi mpt nen kinh
te bi chao dao, k h u n g hdang
Vdi chinh saeh ngoai giao ddn eflc va
ap dap ma Cbinh quyen Bush da ap dyng trong sudt hai nhiem ky cua minh; each giai quye't van de hat nhan eua Iran, cua CHDCND Trieu Tien; viec edng nhan dpe lap cho Kosovo
Trang 266 SO 05-2009 CHAU MY NGAY NAY thudc Serbia, dan den cupc " p h i n ddn"
cua Nga edng n h a n doe lap cho 2 k h u
vyc Nam Ossetia va Abkhazia thupe
Gruzia: viee ludn neu cao k h a u hieu
"dan ehu", "nhan quyen" theo kieu My
nhUng lai ngUpe dai t u n h a n trong cae
nha tfl nhfl G u a n t a n a m o va Abu
Ghraib d Iraq; ben eanh dd la sy ndi
day manh me eua cae ddi tae m a n h nhU
Nga Trung Qud'e, An Dp, hinh anh mpt
nfldc My sieu efldng dang d i n bi mai
mpt di trong eon m a t the' gidi, uy tin
cua M y d a n g bi d i y xud'ng mfle t h a p
nha't tfl trUde den nay
2 O b a m a vdi q u y e t t a m " t h a y
d d i " nQdc My
De giai quyet dupe nhQng van de
ngoai giao cdn de ngd cua Chinh quyen
Tdng thdng G Bush se la mdt trong
nhflng phep t h u dau tien va n a n g ne
nha't cho t a n Tdng thdng B Obama
Lieu B Obama cd t h e , t a o dUric sy thay
ddi ngrian myc cho nfldc My, eu t h e la
trong chinh saeh ddi ngoai tai thrii diem
nay? Nhin lai cae boat dipng cua vi t a n
tdng thdng trong 3 t h a n g qua tai Nhd
Trang ta cd t h e tha'y rang, nUde My
dang thay ddi dung nhU thdng diep
"nude My e i n t h a y ddi" ma Obama da
dfla ra nhfl la kim chi nam trong sudt
cupc bail cfl vu'a qua
2.1 NhUng kit qud ndi bat trong
linh vUc doi ngogi
Khdng khd de n h a n ra r i n g , 100 ngay
d i u tien tai Nha Trang, Tdng thdng My
B Obama va ekip ddi ngoai eua dng da cd
mpt sy khrii dau kha thanh cdng trong
ehinh sach ngoai giao Tri Le Courier
International cho rang cai nhin thUc tien,
tai ddi thoai va giao tiep cua Tdng thd'ng
Obama dan den ket q u i nhU da dUric
minh chflng trong chuyen cdng du ehau
Au cua dng vao d i u t h a n g 4/2009 Vi
Tdng thd'ng da mau nay mudn thay ddi
hinh anh mpt nfldc My ngao man, "xiu
x f ddi vdi p h i n cdn lai eua the gidi Cd
the tha'y qua 100 ngdy c i m quyen d i u tien, Tdng thdng B Obama da cd nhQng quyet sach tao bao, thtlc hien dUdc nhQng
cu dao chieu, pha bd khudn mau ehinh sach ngoai giao My va Obama da khdi xUdng mpt "chUPng t r i n h ngoai giao khdng Id va tinh kha thi ciia giai phap toan dien la r a t cao" - trich Ipi cua cUu Ngoai trQdng Henry Kissinger tren td BQU dien Washington
Neu n h u dQdi thdi Chinh quyen Bush, chinb sach ngoai giao dUpe cho la
t y tin va kieu cang dUpc t h e hien qua cau tuyen bo' ndi tie'ng eua ba Rice
"Cbinh saeh ngoai giao cua My tbi p b i i phyc vy quyen lpi eua nQdc My Neu eac ddng m i n h eua e h u n g ta mudn cpng tac thi ehung t a mdi hp cpng tac, edn neu khdng thi e h u n g ta cQ b d n h diing mpt minh", t h i de'n thdi dng Obama, tQ tQdng ngoai giao dd da hi t h a y t h e bdi mpt t h a i dp t h a n thien, hda hoan va tieh cQc tim sQ cpng tdc cua eae qudc gia khac L a n g nghe y kie'n cua ddi tac, san sang thda hiep ne'u c i n thiet, nhUng van duy tri tQ t h e l a n h dao ciia cUdng qudc so' mdt t h e gidi la nhQng gi ma Tdng t h d n g O b a m a da va d a n g ap dung trong chinh sach ngoai giao cua Chinh quyen My Dieu dd t h e hien qua quy
md, tdc dp va t i m eri cua sy can du d nQde ngodi cua t a n Tdng thd'ng My dQdc the hien qua nhflng dfldng hfldng chinb sach q u a n trpng dQpc cu t h e hda qua nhQng t u y e n bd' va h a n h dpng ctia t a n Tdng thd'ng O b a m a , phd Tdng tho'ng Joe Biden hay Ngoai trQdng Hillary Clinton, dac biet la qua mpt so chuyen edng du q u a n trpng hQdng ve ba chau luc khac n h a u A, Au va My, eung nhU
k h u vUc Can Ddng Ngoai trUdng Hillary Clinton trong bai p h a t bieu tai phien dieu t r d n trUde Uy ban Ddi ngoai
Ha vien My ngay 22/4 vQa qua cho
r i n g : "My da cd mpt nen ngoai giao mdi dQdc thuc day t h d n g qua q u a n he ddi tac va cac khdi lien minh, hdp tac vdi cac cQdng qud'e mdi ndi len va tim kiem nhQng each tie'p can mdi "
Trang 3CHAU MY NGAY NAY SO 05-2009
2.2 Ngogi giao thdn thien, hgp
tdc da phuang
Viii tinh than eoi trpng viec mri rpng
quan he ngoai giao vdi cac chau lye khae,
ngay vao trung t u i n thang 2/2009, vdng
cdng du d i u tien eua t a n Ngoai trUring H
Clinton da dUpc ba danh eho chau A Vdi
nhflng chuyen edng du qua Nhat Ban,
Indonesia, Han Qud'c, Trung Qud'c da cho
thay mpt nQde My thien chi, san sang
ling nghe cac nude khac - miit con dUdng
ngoai giao mdi trong chinh sach ddi ngoai
dang d i n binh thanh cua chi'nh quyen
mdi cua nUdc My
Hai thang sau, vao thupng t u i n
thang Tu, den Iflpt dieh t h a n Tdng
thd'ng Obama eong du ehau Au, Ong da
de'n London t h a m dfl Hpi nghi thupng
dinh nhdm G20, den Strasbourg (Phap)
hpi hpp vdi eac ddng nhiem trong khoi
NATO, qua P r a h a (Cong hda Sec) de dy
Cupc hpp Cap eao My - Lien minh ehau
Au, trUde khi ghe t h a m Thd Nhi Ky va
con rat nhieu chuyen edng du quan
trpng khac cua vi tdng thd'ng nay tai
khu vyc My Latinh,
Ben canh do, nam 2011 dflrie liy la
thdi ban chdt cha'm dQt sQ can thiep cua
My trong cupc chien ri Iraq, trong khi
tang curing quan d Afghanistan de ddi
phd vdi AI-Qaeda va Taliban; thuc day
hda binh Trung Ddng theo hUdng thanh
lap hai nha nUdc Israel va Palestine
Da'u i n quan trpng khac cho tha'y
mpt nUdc My thien chi dd la khi chinh
quyen mdi dang tim each tai khrii dpng
quan be td't vdi Nga vdn hi xudng cap
tram trpng trong thdi ky Tdng thd'ng
Bush TQ Ngoai trQdng Clinton eho den
phd Tdng thdng Joe Biden va chi'nh
Tdng thdng Obama, ta't ca deu chu
trUring giam cang t h i n g va khdi dpng
trd lai quan he tren cd sd than thien
hdn, NhQng van de da dQdc ea hai ben
dua ra thao luan nhU viec thay ddi
chmh sach hat nhan mdi hudng tdi viee
c i t giam vu khi hat n h a n va buy bo
hoan toan loai vu khi nay Tdng thd'ng Nga Medevev sau eupe tiep xuc vdi Td'ng thdng My B Obama da gpi dng la
"ngUdi ddng chi mdi" Dieu dd khien ngUdi ta cang hy vpng vao mdi quan he Nga - My se dQpc tien trien theo chieu hudng td't dep hpn
Ddi vdi Iran va Syria - hai ddi tupng tQng bi cbi trich dQdi thdi Tdng thdng Bush, ehinh quyen mdi cua My cung da
cd nhflng dpng thai tich eUe: Vao thang
3 vQa qua, lan dau tien mot Tdng thd'ng
My da gUi thdng diep trQc tie'p den gidi lanh dao Iran va keu gpi cha'm dQt ba mUdi nam thu dich Qua banh dpng thien cbi tren eua vi lanh dao cao nha't Nha T r i n g da cho thay nUdc My san sang ngoi ddi thoai vdi nhQng quoc gia vdn trQdc day ddi nghich vdi minh, mot cupc ddi thoai dflng dan tren tinh than tdn trpng lan nhau
Vdi Cuba, mot mdi quan he da ddng bang tQ nhflng nam 1960, dng Obama cung da tao ra dUdc sU khae hiet cua minh khi tuyen bd tim kiem mot "sy khdi dau mdi" vdi quo'c dao nay Theo mpt dieu khoan, chinb phu se cap gia'y phep ehung (khdng doi hdi thdng qua trUdc miit each rieng re) eho nhflng ngu'di My den Cuba nham muc dich ban cac s i n pham ndng nghiep va y te Vdi tuyen hd' dd bd lenh b a n ehe gUi tien ve Cuba va ve t h a m than n h a n cda ngUdi
My gd'c Cuba vao ngay 13/4 vQa qua, nhUng ngUdi My gd'c Cuba da co the thye hien viec di lai va gUi tien ve nUdc
ma khdng con bi ban che bdi so' lan di lai nhu trUdc day (chi dUrie phep tham eac thanh vien g i n gui treng gia dinh 3 nam mot Ian vdi thdi gian tdi da la 14 ngay) Ngay khi vQa nham chfle, dng Obama da cho ddng cQa nha tu Guantanamo - mpt trong nhQng nha tu
"khet tie'ng" tren the gidi, ddng thdi ra lenh nghiem cam eac binh thQe tra khio nghi pham tai nha tu nay Vdi the gidi Hoi giao, dng Obama trong 3 thang vQa qua da tim each ban gan mdi quan he da
Trang 468 SO 05-2009 CHAU MY NGAY NAY
hi ran nflt giQa hai ben thdng qua cbinh
sach mdi cua dng ve chdng k h u n g bd'
Bai dien van cua dng mdi day tai Thd
Nhi Ky da nhan dUdc sU p h a n bdi rat
tich cUe tQ eac nQde Hdi giao
Vdi tQ tQdng va chien iQpe ngoai giao
"quyen Itic khdn ngoan" miit sQ phat
trien riing hdn, sau hdn miit nen "dan
ehu mem", cd the ndi rang, chinh quyen
mdi cua nfldc My dang ed' gang khac
phuc nhflng sai lam eua cbinh quyen cu
va tim each k h a n g dinh vi the mdi eua
My trong mpt the gidi dang t h a y ddi
Xet cho cung, chinh quyen cua dng
Obama cflng ehi vQa mdi bat d i u , tuy
rang trong 3 t h a n g qua nUdc My da cd
nhflng khdi diing cd t h e ndi la tdi; dep
Cho den bay gid nhflng cai "dfldc" cua
Tdng thdng Obama va ndi cac van
nhieu hdn so vdi thrii Chinh quyen
Bush Va qua thyc nhQng gi ma dng nd
lye thye hien trong thdi gian qua khdng
phai la khdng an tupng
Tuy nhien, ngUdi dan My ndi rieng
va the gidi ndi chung cung khdng nen
ky vpng qua nhieu vao ong Obama Vi
du rang, cd tai ba den may, dng cflng
khdng the giai quyet dfldc mot each
triet de va n h a n h chdng cae van de qud'c
gia va qudc te dang dat ra Ong ebi la
Tdng thd'ng ctia nUde My chfl khdng
phai la Tdng thd'ng eua t h e gidi Van
edn sdm de ndi ve "Hpe thuyet Obama"
nhUng cd the da nhin tha'y "phong each
Obama" tren binh dien ddi ngoai 100
ngay la khoang thdi gian ngan, chi
chiem 7,5% trong 4 n a m cua nhiem ky
Trong thrii gian dd dng Obama, ngUrii
"dQng mui chiu sao" cheo ldi con t a u nUde My - mdt da't nUde d a n g n i m trong vQng " m i t bao" cua cupc k h u n g hoang tai chinb tien te se p h a i ed g i n g r a t nhieu de khdng p h y ldng tin tQdng cua ngUdl dan My, nhQng ngQdi da va d a n g
u n g hp dng Trong budi le n h a m chQe cua minh, dng O b a m a da ndi: "Con dudng trQdc m i t se r a t dai Ngpn nui t a treo r a t dd'e C h u n g ta cd t h e khong den dupe diem c i n de'n t r o n g mdt n a m ,
t h a m cbl mpt n h i e m ky nhUng nQde My yeu quy cua tdi di, tdi ehUa bao gid nhieu hy vpng hPn hdm nay r a n g ehung
ta se tdi dich" Vdi t h i e n chi hdp tac, khdng ddn phUdng h a n h diing ma san sang ddi thoai tim kiem sU ddng t h u a n , chia se vdi cdc ddng minh, ban be, ddi tae trong cdc van de song phUdng, k h u vyc va toan eau, du luan qudc te ghi nhiin va dong thdi h o a n n g h e n h nhQng tuyen bd' cua Tdng thd'ng My B O b a m a
ve ehu trUdng mdi t r o n g chi'nh s i c h ddi ngoai va mong ehd dUdc Washington the hien b a n g h a n h ddng va viee lam thien chi t h u c sQ • ' - ; ' ' "
Tdi lieu tham khdo:
092,
1 Tai lieu tham khao dac biet cac so:
098, 101, 103, 104, 109 ' ,
2 Bao An ninh the gidi cac so: 852, 854
3 'Website: (http://vovnews.vn/Home/Nuoc- My-duoi-thoi-Tong-thong-G-Bush-Buc-tranh-am-dam/200810/97014.vov) ' r'-i
Le Lan Anh
Vien nghien ciiu chdu My , ' i; - ', Tong hdp ; :.^
' T! -:
.'• ;f 1
CM ' • CM ' ; • ! ; : • / i i i