Thyc tien xay dung va cMen dau cua quan dgi ta trong 30 nam chien tranh giai phdng cM rd rang: De xay dyng QDND each mang, cM'nh quy, tinh nhue, timg budc Men dai, cd ban linh chinh [r]
Trang 1NHONG VAN Di CHUNG VklCHSIJ DANG
NHAN TO QUYET DjNH T H A N G LOI CUA QUAN DOl N H A N D A N VIET NAM TRQNG 30 NAM
CHIEN TRANH GlAl PHONG (1945 - 1975)
PCS, TS TRAN THI THU HUONG*
Khi viet ve cudc chien tranh Viet Nam, Giao
su sir hgc My Gabrien Coned thira nhan:"
nhu toan bg quy md cua lich sii Viet Nam tir nam
1940, cudc chien tranh Viet Nam la mot su kien
ed tinh chat anh hung ca, mdt cd gang ben bi nhat
va dai nhat trong Ijch sir hien dai"'
Sy kien cd tinh chat anh hung ca ay the hien
su trudng thanh vugt bac ve lye lugng each mang
ciia toan the dan tdc Viet Nam, trong dd Quan dgi
nhan dan (QDND) Viet Nam la ndng cdt cua cac
lye lugng vii trang nhan dan va toan dan danh
giac Danh gia nhiing nhan td co ban dan den
thang lgi, ddng chi Le Duan - Bi thu thir nhat Ban
Chap hanh Trung uong Dang da timg khang
dinh: "Thanh qua vi dai nhat cua qua trinh each
mang la nhan dan ta da gianh dugc ddc lap hoan
toan va thdng nhat toan ven cho Td qude, ca nude
ta di len chu nghia xa hdi va cd mdt quan ddi
nhan dan vd dich Trong lich sir dyng nude va
gin nude, chua bao gid nhan dan ta cd mdt quan
dpi manh nhu ngay nay Day la mot nhan td co
ban bao dam Td qude ta ddi ddi ben vimg, nhan
dan ta vuih vien sdng trong dgc lap, ty do"^
TTiang lgi ay, trudc het the Men sy lanh dao,
chi dao sang sudt, linh hoat, sac ben ctia Dang
' Hoc vien CT-HC Quoc gia Ho Chi Minh
ta da td chirc, giao dye va lanh dao QDND Viet Nam hoan thanh xuat sac nhiem vy giai phdng dan tdc va bao ve Td qude Ngay tir khi ra ddi, QDND Viet Nam da quan triet sau sac dudng ldi each mang dung dan va sang tao, dgc lap va
ty chil cua dang tien phong
Dudng ldi cua Dang da hinh thanh tir nhihig nam 1930-1945 va dugc phat trien mot each phong phii va sang tao trong hai cudc khang chien chdng Phap va chdng My Dudng ldi dd
da van dung nhirng nguyen ly phd bien ciia chii nghia Mac - Lenin vao dau tranh each mang ndi chung, dac biet la dau tranh vii trang each mang trong dieu kien cy the cua nude ta Ljch sir hao hiing cua QDND Viet Nam trong 30 nam chien tranh giai phdng da minh chimg: "Sy lanh dao cua Dang, dudng ldi chinh tri va quan sy diing dan ciia Dang la nhan td quyet dinh da dua nhan dan va quan dgi nhan dan Viet Nam den thing Igi"^
Sy trudng thanh va chien thang ciia QDND Viet Nam trong 30 nam chien tranh giai phdng khdng chi the hien da quan triet sau sac dudng ldi cua Dang, ma cdn the hien quan dgi ta trong qua trinh xay dyng va phat trien da dugc Dang
td chirc, giao due va ren luyen, dap img nhiem
vy each mang trong timg thdi diem nhat dinh
Trang 2NHIJNG VAN DE CHUNG VE L|CH SU DANG
Nhan dip ky niem 30 nam ngay thanh lap
QDND Viet Nam, Thugng tudng Song Hao da chi
rd: Dang Cdng san Viet Nam la "ngudi td chirc
nen mgi thang lgi cua each mang nude ta; ngudi
xay dung, lanh dao va giao due quan dgi ta; ngudi
da dem tinh than each mang triet de cua giai cap
cdng nhan, ly luan each mang ciia chu nghia Mac
-Lenin; truyen thdng dau tranh bat khuat cua dan
tgc, cua giai cap va mue tieu ly tudng, dudng ldi,
nhiem vy each mang ciia Dang de giao due, ren
luyen cho quan ddi ta ed ban chat va truyen thdng
each mang tdt dep nhu ngay nay"^
Quan triet quan diem bao lye each mang va
khdi nghia vii trang cua chii nghia Mae - Lenin
vao dieu kien eu the ciia Viet Nam, ngay tir khi
mdi thanh lap, Dang da chi rd phai "Td chirc ra
quan ddi cdng ndng"^ timg budc hinh thanh lye
lugng vii trang each mang Tir ca sd cac ddi vii
trang each mang ciia Dang trudc Cach mang
thang Tam nam 1945 (cac ddi ty ve cdng ndng,
du kich trong khdi nghia Bac San, khdi nghia
Nam Ky, cac trung ddi Cim quoc quan, Ddi Viet
Nam tuyen truyen giai phdng quan ), lan lugt
mang ten Viet Nam giai phdng quan (tir thang 5
- 1945 din thang 11 - 1945), Ve qude doan
(11-1945 - 5-1946), Quan dgi qude gia Viet Nam
(5-1946 -1950) va QDND Viet Nam (tir nam 1950
den nay); trong khang chien chdng My, bd phan
QDND Viet Nam d mien Nam mang ten Quan
giai phdng mien Nam Viet Nam
Ngay tir khi mdi hinh thanh "ddi ty ve cdng
ndng thudng tryc", Dang ta da khang dinh nguyen
tac: "Cdng ndng each mang Ty ve ddi la dudi
quyen chi huy thdng nhat cua Trung uong, Quan
uy cua Dang Cong san"** La quan ddi each mang
tir nhan dan ma ra, vi nhan dan ma chien dau, qua
timg thdi ky each mang, ban chat giai cap cdng
nhan va sire manh chien dau cua quan dgi phy
thudc vao quyet dinh cua Dang va hoat ddng lanh dao cua Dang ddi vdi quan ddi
Sy lanh dao cua Dang vdi quan dgi la quyet dinh he tu tudng, nguyen tSe td chirc, muc tieu ehiln dlu, nhiem vu, chirc nang.cua quan dgi Dong thdi sy lanh dao cua Dang cdn the hien tryc tiep lanh dao va kiem tra viec td chirc thyc hien dudng ldi, chu truong cua Dang Dang thyc hien sy lanh dao tuyet ddi tryc tiep ve mgi mat doi vdi quan ddi thdng qua he thdng td chirc Dang ma hat nhan la dang uy cac cap, ehe do chi huy, che do cdng tac dang, cdng tac chinh tri va cdng tae td chirc quan chiing trong quan dpi Trong dd, cdng tae dang, cdng tac chinh tri la mdt bg phan rat quan trgng trong hoat dgng lanh dao cua Dang Vi vay, nhiem vu xay dyng Dang, xay dyng lye lugng vii trang ve chinh tri
la het sire quan trgng, nham thudng xuyen eting
cd va tang cudng sy lanh dao tuyet ddi, tryc tiep
ve mgi mat eiia Dang ddi vdi quan dpi, nang cao ban chat cua giai cap cdng nhan, ban chat each mang cua cac lye lugng vu trang each mang Cdng tac dang, cdng tac ehinh tri trong quan ddi la cdng tac tu tudng va cdng tac td chirc nham td chirc, giao due, ren luyen lye lugng vii trang, thau sudt sy lanh dao chinh tri cua Dang Tir dd, lam cho luc lugng vu trang
cd sy nhat tri cao, tin tudng va quyet tam thyc Men thang lpi dudng ldi eua Dang Tren ca sd
dd tao ra Idng trung thanh tuyet ddi ciia quan dpi vdi ly tudng eua Dang, vdi sy ngMep each mang eua giai cap, cua dan tdc Ddng thdi, thdng qua thyc tien, gdp phan cu the hda chu truong, dudng ldi ciia Dang va phat huy tri tue eua quan chiing de hoan cMnh, bd sung phat trien dudng ldi phii hgp vdi thyc tien each mang
Tir khi thanh lap, trong qua trinh xay dyng
va trudng thanh ciia quan ddi, che do lanh dao
Trang 3NHUNG VAN OE CHUNG VE L|CH SU OANG
cua Dang, che do cMnh uy, che do cdng tac
chinh tri da Mnh thanh va timg budc phat trien
Ngay trong nhimg nam khang cMen chdng
Phap den sudt cudc khang cMen chong My, to
chirc Dang trong quan ddi dugc dac biet chii
trgng xay dyng va ngay cang hoan tMen Tir
ehd dat quan ddi dudi sy lanh dao true tiep cua
cap uy dja phuang, den thanh lap Quan iiy
Trung uong (1-1946), lap he thdng cap uy tir
chi bg den toan quan (11-1947); tir che do
chinh liy tdi hau quyet dinh (10-1948) den che
do tap the lanh dao, thu trudng phan cdng phu
trach (Nghj quyet 2-1952, so 7/NQ-TW) Sau
dd, mdt loat cM thi, nghi quyet timg budc bd
sung hoan thien: nam 1955 cd Nghj quyet sd
19/NQ-TW; nam 1958 cd CM thi cua Ban Bi
thu Trung uong Dang ve van de td chirc Dang
d cac quan khu, tinh ddi va van de quan he giQa
cac cap iiy Dang trong quan dpi ddi vdi cac cap
iiy Dang dja phuang; nam 1960 cd CM thi sd
32/CT-TW Den Dai hdi Dang lin thir 111 (1960),
Dieu le Dang da gM rd: Td chirc Dang trong
QDND Viet Nam la mdt bd phan td chirc cua
Dang, dat dudi sy lanh dao ciia Ban Chap hanh
Trung uong Ban Chap hanh Trung uong cd the
thanh lap Quan uy Trung uong, la co quan giup
Ban Chap hanh Trung uong lanh dao mgi mat
cdng tae dang trong quan ddi Den thing 2
-1961, trong Nghj quyet Bd CMnh tri ve nhiem
vu quan sy 5 nIm (1961-1965), xae dinh:
"Quan uy Trung uong la ca quan lanh dao cao
nhat eiia Dang trong quan ddi; trong tinh Mnh
cudc dau tranh cua nhan dan ta d mien Nam da
phat trien thanh cudc chien tranh each mang,
Bd Chinh tri quyet dinh giao cho Quan uy
Trung uong nhiem vu cM dao cdng tac quan sy
d mien Nam"' Tren co sd dd, ddng thdi vdi
viee chan chinh them mot budc cac co quan
lanh dao quan sy ciia Dang d mien Bae, Dang
da timg bude td chirc he thdng chi dao quan sy tir Trung uong Cue den cac cap tinh uy, huyen liy, cM bg xa va xiic tien thanh lap cae bg tu lenh quan khu d mien Nam
Qua he thdng td chirc ay, Dang da thyc Men
sy lanh dao tuyet ddi va toan dien ddi vdi quan dpi Day chinh la van de can ban de giil vilng va tang cudng ban chat each mang eua quan dpi, bao dam eho cMen tranh each mang va quan dpi each mang di dung dudng ldi cua cudc cMen tranh nhan dan, cua mdt QDND Thanh cdng eua QDND trong hai cudc khang cMen, trudc het la trong qua trinh lanh dao bang toan bd hoat ddng thyc tien vdi tu duy khoa hgc va each mang dgc lap, sang tao ciia minh Dang da biet Men ly tudng, Mem tin va mue dich cua Dang thanh ly tudng, Mem tin va hanh ddng each mang eua lye lugng quan chiing ddng dao trong cudc cMen tranh giir nude, trong dd die biet la lye lugng vii trang each mang Ve van de nay, Lenin da cM rd:
"Trong mgi cudc cMen tranh nit cue thang lpi deu tiiy thudc vao tam trang ciia quan chiing dang do mau tren cMen trudng Viec quan chiing nhan thirc dugc nhirng muc dich va nguyen nhan cua cMen tranh ed mdt tam quan trgng to ldn: dd la sy bao dam cho thang Igi"^
Dac biet, kM budc vao cudc khang chien chdng My, trudc nhimg thach thirc mdi cua ca dan tdc, ngay trong Hdi nghi can bd trung cap, cao cap toan quan nghien cim quan triet HNTU
8 (thang 8 - 1955), Dai tudng Vd Nguyen Giap
da nhan manh: "Tang cudng sy lanh dao tuyet ddi cua Dang ddi vdi quan ddi la van de can ban de giii vung va tang cudng ban chat each mang cua quan ddi"^ Trong dd cM rd cdng tac dang, cdng tac chinh tri la cdng tie van ddng quan chiing cua Dang trong quan ddi, la mach
Trang 4NHUNG VAN DE CHUNG VE UCH sir DANG
mau, la linh hdn eua quan ddi NMem vu ca
ban ctia cdng tac chinh tri la quan triet sy lanh
dao tuyet ddi eiia Dang ddi vdi quan dgi Ndi
dung cy the ciia nMem vu dd la: Tien hanh giao
due cMnh tri va lanh dao tu tudng, giao due chu
ngMa Mac - Lenin va dudng ldi each mang eua
Dang, eung cd lap trudng giai cap cdng nhan,
nang eao giac ngd XHCN va tinh than yeu
nude Cung cd doan ket, nang cao y cM cMen
dau cua quan ddi, lanh dao quan dgi kien quyet
chap hanh nMem vu chung va cac cMnh sach
cua Dang, phap luat cua Nha nude, cac menh
lenh, cM thi cua cap tren Sy lanh dao cMnh tri
va tu tudng nhu vay lam cho quan ddi cd sy tap
trung thdng nhat cao do, cd ky luat ty giac,
ngMem minh, tinh than san sang cMen dau cao
Tai Hdi nghi Trung uong 12 (3-1957), Dai
tudng tiep tyc nhan manh: "Viec tang cudng sy
lanh dao cua Dang va cdng tac chinh tri trong
viec xay dyng cM'nh quy hda Men dai hda cd y
nghia quan trgng vao bac nhat, cd mdt tac dung
quyet dinh Dd la nguyen tac co ban cua viec
xay dung quan ddi cua chiing ta Mgi y ngM eoi
nhe tac dung lanh dao ciia Dang trong quan ddi
hole cho ring cdng viec xay dyng quan dgi sau
nay ed the ha thap dia vi cua cdng tac ehinh tri
deu la nhiing y nghi sai lam nguy hiem"'"
Quan triet quan diem ay, trong cudc cMen
dau lau dai, gian khd chdng lai nhung dpi quan
xam luge ldn va Men dai eua chu ngMa thyc dan
cii va mdi, de bao ve nen ddc lap cho dan tdc,
cdng tac chinh tri trong quan dgi da neu eao ban
chat cua quan dgi each mang: trung thanh vd han
vdi Td qude, vdi nhan dan, vdi Dang va CNXH,
vira la ddi quan cMen dau, vira la ddi quan cdng
tac va san xuat; doan ket quan dan, doan kdt
qude te, dan chu rdng rai, ky luat ty giac ngMem
minh Ban chat dd dugc phat huy trong thyc t8
cMen dau va xay dyng da tao nen truyen thong
ve vang eua QDND Viet Nam Quan dgi ta tir nam 1965 da ed nhtlng budc trudng thanh vugt bae ve ca sd lugng, chat lugng KM My bat dau dua quan vien chinh sang tham gia cMen dau tren cMen trudng mien Nam, Oetmolen (Westmoreland), Tu lenh lye lupng My d mien Nam da thira nhan: "Ha Ngi khuynh dao nira mien Nam Viet Nam CM'nh quyen Sai Gdn sap syp do Hanh quan ea trung doan cua Viet cpng
cd the md ca d 4 quan khu va hanh quan ca tieu doan d khap eae tmh Ty le so sanh giila quan dpi Viet Nam cdng hda va Viet cdng so vdi thang 3 nam 1965, nay da dao ngugc""
Siic manh va sy trudng thanh vugt bac cua quan ddi ta duge the Men trong lan lugt danh bai cac cMen luge cMen tranh cua de qude My, giai phdng hoan toan mien Nam, thdng nhat Td quoc Vdi cMen thing oanh liet cua quan va dan ta trong 30 nam cMen tranh giai phdng, Dai hgi Dang toan quoc lan thu FV (1976) da "tuyen duong can bg, cMen si cac lye lugng vii trang nhan dan anh himg, sudt may chye nam rdng ra cMen dau cue ky anh diing, tir gay tam vdng Sling kip da ldn len thanh nhung binh doan hiing manh, danh thang nhiing ke thit hung ac, lap dugc nhiing cMen cdng oanh liet tir Dien Bien Phii den cMen dich Hd CM Minh, lam rang rd truyin thdng ve vang eua quan dgi ta, ciing vdi toan dan viet nen ban anh hiing ca ky dieu cua cMen tranh each mang Viet Nam"'^
Sy trudng thanh va cMen thang cua QDND trong 30 nam khang cMin da khing djnh quyen lanh dao va vai trd lanh dao cua Dang la mot tat yeu khach quan, la ylu td quan trgng quyit dinh nhat de quan dgi hoan thanh nMem vu ma Dang va nhan dan giao phd Dd eung cMnh la
sy quan triet tu tudng Hd CM Minh trong thyc
Trang 5NHUNG VAN DE CHUNG VE LICH SU DANG
tien each mang Viet Nam: "Quan sy ma khdng
ed chinh tri nhu cay khdng ed gdc, vd dung lai
cd hai Quan ddi ta la quan ddi nhan dan Nhan
dan cd Dang lanh dao Dang cd cMnh cuong,
cMnh saeh Da la quan ddi nhan dan tM phai
hgc cMnh sach cua Dang"'^
Hien nay, kM dat nude budc vao thdi ky
day manh CNH, HDH, yeu cau xay dyng
CNXH phai di ddi vdi bao ve Td qude XHCN,
trudc nMeu co hdi nhimg ciing khdng it thach
thirc, ddi hdi quan ddi ta phai bao ve viing chac
ddc lap, ehii quyen, thdng nhat va toan ven lanh
thd, bao ve an ninh qude gia Ddng thdi gan vdi
viec bao ve nhan dan, bao ve Dang, bao ve che
dp XHCN va ngan ngira mgi am muu hoat
dgng gay mat dn dinh xa hgi Do vay: "Tang
cudng qude phdng, giir vung an ninh quoc gia
va toan ven lanh thd la nhiem vu trgng yeu
thudng xuyen ciia Dang, Nha nude va cua toan
dan trong dd Quan ddi nhan dan va Cdng an
nhan dan la luc ndng cdt"'''
Thyc tien xay dung va cMen dau cua quan
dgi ta trong 30 nam chien tranh giai phdng cM
rd rang: De xay dyng QDND each mang, cM'nh
quy, tinh nhue, timg budc Men dai, cd ban linh
chinh tri viing vang, trung thanh tuyet ddi vdi
Td qude, vdi Dang, vdi nhan dan, dap img yeu
cau each mang, van de quan triet nhiem vu each
mang cua Dang, nam vung va phat hien dudng
ldi quan sy ciia Dang hong ciing cd qude
phdng, xay dyng QDND la mot vln de mau
chdt "TTiudng xuyen tang cudng sy lanh dao
tuyet ddi, true tiep ve mgi mat cua Dang ddi vdi
Quan dgi nhan dan"'^ la thyc Men viec tiep tuc
hoan thien co che lanh dao cua Dang ddi vdi sy
ngMep quoc phdng, an ninh va lye lupng vii
trang nhan dan d cac cap, cac nganh Tap trung
xay dyng cac to chirc Dang trong QDND thyc sy
trong sach, vung manh ve chinh tri, tu tudng va td chirc, xiing dang vdi huyen thdng hao hiing ciia QDND Viet Nam dugc Chii tich Ho CM Minh ca ngpi: " dan tpc ta la mdt dan tdc anh hiing, quan ddi ta la mdt quan dpi anh hiing"'^
1 Gabrien Conco: Giai phdu mpi cuoc chien
tranh-Viet Nam, My va kinh nghiem lich sir hien dai,
NXBQDND,H, 1989,tr 16
2 Le Duan: Luc luong vu trang nhdn ddn Viet
Nam anh himg, bach thing, ST, H, 1979, tr.7
3 Vo Nguyen Giap: Chien tranh nhdn ddn vd
qudn dpi nhdn ddn, ST, H, 1959, tr 130
4 Song Hao: Phdt huy bdn chdt vd truyen Ihdng
cdch mang cua Qudn dpi nhdn ddn Viet Nam, ST, H,
1975,tr.45
5 Dang Cong san Viet Nam: Vdn kien Ddng Todn
(op, CTQG, H, 2002, T.2, tr.2 6.Sdd,T.5,tr.94
7 Lich sit Qudn dpi nhdn ddn Viel Nam, NXB
QDND,H, 1994, T.2, tr 101-102
8 V.l Lenin Todn tap, Ti&i bp, M, 1974, T.41, tr 47
9 Ho sa 606 Bo Quoc phong, din theo: To chirc
su lanh dao cua Ddng trong qudn dpi nhdn ddn Viet
M/m, QDND, H, 1995, tr.36
10 Bao cao cua Bo Chinh tri do dong chi Vo Nguyen Giap trinh bay tai Hoi nghi Trung uong lan thir 12 (md rong), Sdd, tr 51
11 Lich sit Ddng Cpng sdn Viet Nam, T.2, (1954
-1975), CTQG, H, 1995, tr 287
12 Bdo cdo Chinh tri ciia Ban chdp hdnh Trung
ucmg Ddng lai Dai hpi dai bieu todn quoc ldn thit IV,
ST, H, 1997, tr.9
13 HP Chi Minh Todn Icp, CTQG, H, 1996, T.6, tr.318
14 15 Dang Cong san Viet Nam: Vdn kien Da'
hpi dgi biiu lodn quPc ldn thu DC, CTQG, H, 2001, tr
117,119
16 HP Chi Minh Todn ldp,CYQ3,li 19%,T.8,tr.44