Trong giai doan niy tinh binh the gioi co miy die diem: chu nghia de qu6c phit dgng cuoc chien tranh the gioi (1914 - 1918) de tranh gianh thugc dia vi mau thuin giu'a chu nghia thyc [r]
Trang 1su NGHIEP VA Tlf TUdNG HO CHI MINH
NGUYEN W QUOC TRONG CUOC OflU TRflNH
CH^NG CHU NGHi6 THlfC DflN (1911 -1941)
PGS, TS NGUYEN TRQNG PHUC
Khi hgc 6 Qu6c hgc Hue, Nguyen
Tat Thanh co dieu kien de tiep can
lich sir, vin boa, vin minh phuong Tiy,
quan tim tim hieu cic cuoc cich mang tu
sin dien ra 6 Ha Lan, Anh, cuoc diu tranh
each mang giinh dgc lap cua nuoc My vi
nhat li cuoc Cich mang tu sin Phip 1789
Ty do - Binh ding - Bic ii la nhiing ng6n
tir va cung la kbit vgng die biet hip din
d6i voi Nguyen Tit Thinh D6 li quyen
s6ng chin chinb cua moi din tgc, m6i con
nguoi Vi sao cic nuoc vin minh phuong Tiy
lai xim chiem vi n6 dich, thyc bien chinb
sach thyc din d6i vcM phuong D6ng vi chau
A voi chieu bii di khai h6a vin minh?
Voi nhung van de dat ra buoc diu nhu
the, khi da 6 tuoi truong thinh, c6 dugc
nhung bieu biet vi ly giii cin thiet, nim
1911, Nguyen Tit Thinh quyet dinh ra
nuac ngoai - sang phuong Tiy chu- kh6ng
di phuong D6ng Quyet dinh di phucmg
Tiy cua Nguyen Tit Thanh li hoin loan
dung din the hien mong mu6n khim phi
* Hgc vien CT-HC Qu6c gia H6 Chi Minh
vi tim tu duy moi, sy vuon toi trong nhin
thuc 6 phuong Tiy diu the ky XX, CNTB
ty do canh tranh da chuyen manh sang giai doan cua CNTB dgc quyen nhi nuoc
-CNDQ Trong Tuyen ngdn cua Ddng Cong
sdn (1848), Mic vi Angghen da dy bio sy
phit frien nhu vii bao cua khoa hgc, e6ng nghe va sy phit trien thi truong tren qui m6 toan the gioi vi do d6 nan ip birc cria dan tgc nay d6i voi din tgc khic ciing ngiy cing phit frien Nhiing nim diu the ky XX, CNTB, de quoc phuong Tiy voi chinh sich xam luge tan bao da chiem hiu bet cic nuoc 6 chiu A chiu Phi vi khu vyc My Latinh, nghla Ii chung da chia nhau xong the gioi Chinb sich thyc din tan bao dugc
thi hanh nhim khai thie, vo vet sue nguoi
va cua cii tii nguyen tir cic nuac thugc dia Cic din tgc thugc dia bi ip birc, b6c lot bugc phii dimg Ien diu tranh de tu giii phong vi bio ve quyen s6ng chinh ding cua minh Cich mang giii ph6ng din tgc 6 cic nuoc thugc dia ch6ng chu nghia thuc dan fro thanh vin de Ion cua thai dai va th6ng nhit voi cuoc diu tranh giii ph6ng
Trang 2SU" NGHIEP VA TU" TU'ONG H 6 CHI MINH
giai cip v6 sin 6 trong long cic nuoc tu
bin, de qu6e Cue dien chinh tri the gioi li
nhu the nhung ngu6n g6c cua sy ip birc
dan tgc, cria chu nghia thyc din tin bao lai
tir cic nuoc tu bin phuong Tiy dugc ggi Ii
vin minh Nguyen Tit Thinh hucmg toi cic
nuoc phuong Tiy de tim hieu mgt cich cin
bin, Iy giii mgt cich co co so, vi sao cic
nuoc vdn minh do lai ip dit che do dd man
d6i voi cic qu6c gia, din tgc khic trong do
c6 Viet Nam
Hinh frang cua Nguyen Tit Thinh khi
xu6ng tiu sang Phip cung chi voi nhirng
hieu biet it 6i, chua co he th6ng nhung giau
c6 nhit li rinh thin yeu nuoc li y thuc diu
franh va thii do chinh tri ro ring ch6ng chu
nghla thuc din vi vai mgt nghi luc phi
thuong vi niem tin chien thing
Nhu Nguyen Tit Thinh di xic dinh muc
tieu ra di tuy giin di nhung lai siu sic: di ra
ben ngoai xem nguoi ta lim nhu the nao d^
tro ve giup d6ng bio minb 6 diy c6 hai
him y rit co bin Xem nguoi ta lam tb^
nao nghla la tim hieu vi sao cic nuoc lai c6
trinh do phit trien kinh te, vin h6a, khoa
hgc, ky thuat nhu viy, va ciing xem cic din
tgc thugc dja bi ip birc diu tranh ch6ng chu
nghia thyc dan nhu the nao, tro vk giup
d6ng bio minh 16 chirc Iinb dao cuoc diu
franh cria nhin din Viet Nam thoit kh6i
ach ip buc cua chu nghia dk quoc thyc din
vi giy dyng nen dgc lip chin chinh, vu'ng
chic d6ng thoi xay dyng, phit tri^n dit
nuoc thoit khoi d6i ngheo tim t6i
Nguyen Tat Thinh dSn nuoc Phip nam
1911 la bit diu qua trinh boat dgng qu6c tk
s6i n6i, lien tuc ch6ng chu nghTa thyc din vi
sy nghiep giii phong din tgc minh, d6ng thai ciing vi sy nghiep giii phong cic din tgc khic kh6i ich th6ng tri cria chri nghTa thyc dan
Co the thiy ro boat dgng qu6c te cua Nguyen Ai Quoc trong cuoc dau tranh ch6ng chu nghia thyc din tir nam 1911 den nim 1941 theo hai giai doan:
Tu ndm 1911 den ndm 1923 Nim
1911, Nguyen Tit Thinh lim viec 6 Phip mgt thoi gian, sau d6 di qua nhieu nuoc chiu Phi, chiu My, nim 1912 den nuac
My, nim 1913 toi nuoc Anh vi nim 1917 fro lai nuoc Phap vi boat dgng tai nuoc Phip dgn thing 6 - 1923
Trong giai doan niy tinh binh the gioi co miy die diem: chu nghia de qu6c phit dgng cuoc chien tranh the gioi (1914 -1918) de tranh gianh thugc dia vi mau thuin giu'a chu nghia thyc din voi cic din tgc thugc dia ngay cang phit frien gay git, dit ra yeu cau khich quan doi h6i vo sin til
ci cic nuoc vi cic din tgc bi ip buc phii doin ket lai trong cuoc diu tranh cb6ng CNDQ thyc dan; Lenin la nguoi phit tri8n hgc thuylt Mac trong thoi ky DQCN va die biet quan tam toi cuoc diu tranh giai ph6ng cic din tgc thugc dia Lenin va Ding B6nsevich Nga lanh dao thing lgi cuoc Cich mang XHCN thing Muoi vT dai
mo ra thoi dai moi cua lich su nhin loai -thoi dai qui do tir CNTB len CNXH, cuoc Cach mang thing Muoi cung da giii ph6ng nhieu din tgc von la thugc dia cua d^ quoc
Nga truoc do; Qu6c tk Cgng sin ra doi nim
1919 da huong theo tu tuong cria Lenin,
10 TAP CHi LICH SU' D A N G - S6 5/2009
Trang 3SU' NGHIEP VA TU" TU'O'NG H 6 CHi MINH
thong qua Luin cuong cua Lenin ve cic
vin de din tgc vi cac van de thugc dia tai
Dai hgi II Qu6c te Cgng sin nim 1920 C6
the coi do nhu Cuong ITnh cua Qu6c te Cgng
sin ve cich mang giii ph6ng thugc dia ch6ng
chu nghTa thyc din; Buoc diu binh thanh 16
chirc cua cic din tgc thugc dia de tip hgp,
doan ket trong cuoc diu tranh ch6ng chu
nghTa thyc din tren mgt s6 khu vyc trong be
th6ng thugc dia vi con duong cich mang giii
ph6ng cic dan tgc thugc dja; Bit diu thuc
tinh manh me va len in gay git chu nghTa
thyc din, bu(5ng con duong cich mang v6
sin theo he tu tucmg Mic - Lenin vi sy lanh
dao, giup da cua Qu6c te Cgng sin 6 mgt s6
nuac thugc dia, nira thugc dia da hinh thinh,
xiy dyng ding cgng sin
Voi die diem vi hoan cinh qu6c te nhu the,
Nguyen Ai Qu6c da nhanh chong boa nhip vi
tham gia hch cyc vio cuoc diu franh ch6ng
chu nghTa thyc din vcri nhung frr duy vi sir phe
phin, diu tranh hr tiiip den cao, sing tao vi
kh6ng khoan nbucmg Nguyen Ai Qu6c scmi
fro thanh chien sT qu6c te lieu bieu, kien cuong
vi di>' bin ITnh ch6ng chri nghTa thyc din
Nguyen Ai Qu6c bit diu lu mo rgng tim
nhin qua cic chuyen di khip the gioi de quan
sal, phin lich hien tucpng xi hgi chinb tri
cuoc s6ng con nguoi 6 cic nuoc tu bin vi 6
cic nuoc thugc dia Nguoi hieu vi chia se n6i
cung kh6 cua nguoi din cic nuoc thugc dia vi
thay ro yeu cau khich quan cria cic din tgc d6
phii dimg len diu tranh ty giii ph6ng Nguoi
chu frgng c6ng tic van dgng giic ngg va thirc
linh cic din igc di vio con duong diu tranh
Ngay tu- diu Nguyen Ai Qu6c di kel hgp diu
franh cria nhung nguoi Viet Nam co mil 6 phuong Tiy vcM cuoc dau franh cria cic thugc
dia khic Bin Yeu sdch cua nhdn ddn An Nam
mi Nguyen Ai Qu6c ky ten (1919) giri Hgi nghi Vecxiy kh6ng chi li phit phio hieu thirc tinh nhin din Dong Duong ma con d6i vcri lit
ci cic din tgc thugc dia dung Ien doi quyen s6ng, truoc het Ii nhifrig quyen ve phip Iy t6i thieu cin thiet d6i voi m6i din tgc, m6i con nguoi ma lau nay chu nghTa thyc din hoac chua bao gio thyc bien 6 cic thugc dia hoac chi bing nhung loi hira su6ng, mi din Cii ten Nguyen Ai Qu6c - mgt nguoi Viet Nam 6
chiu A xa x6i, voi ding ve minb khinh
nhung kien nghi, da fro thinh lieu diem chu y cua nhifrig chinh khich thuc din phucmg Tiy
va nhirng nguoi lanh dao nuoc Phip thi de y mgi hanh vi cua Nguyen nhu mgt phin lu nguy hiem cho nen lb6ng trj cua thyc din
Phip a D6ng Duong Nguyen Ai Qu6c gia
nhip Ding Xa hgi Phip nim 1919 vi cung cic d6ng cbi cua minb ra sire diu franh cb6ng thuc din Phip d6i quyen s6ng cho nhin din
cac thugc dia a D6ng Duong va Bic Phi Va
lan toa linh thin ch6ng thuc din den cic vung thugc dia xa x6i khic cria til ci cic nircVc dang thuc hien che do thuc din vi che do phin biet chung tgc tin bao
Nim 1920 Nguyen Ai Qu6c nghien cu-u
bin Sa thdo Idn thu nhdt nhung lugn cuong
ciia Lenin vi vdn di ddn toe vd vdn di thuoc dia, tim thiy 6 vin kien quan trgng d6 con
duong dung din cb6ng CNDQ thyc din, giai ph6ng friet de cho cic din tgc thugc dia Diem n6i bit la Lenin chi ra cho cic din Igc thugc dia con duong vi nhirng vin de ve xiy
TAP CHi LICH SU" O A N G - SO 5/2009 11
Trang 4SU' NGHIEP VA TU' TU'ONG HO CHJ MINH
dyng to chirc lyc lugng, phuong phip dau
franh cb6ng CNDQ, neu ro sy cin thiet phii
CO sy lien minh, doin ket cua giai cip v6 sin
6 cic nuoc thugc dia voi giai cip v6 sin 6
cic nuoc tu bin dang th6ng tri cic thugc dia
Giai cap v6 sin, cic ding cgng sin 6 chinh
qu6c can phii giup do cic din tgc thugc dia
tien hinh cuoc diu tranh chung dinh d6
CNDQ thyc din va buong cic dan tgc thugc
dia giinh dgc lip va phit trien theo con
duong XHCN Nhung van de ly luan chinh
tri ve each mang v6 sin, ve each mang giii
phong dan tgc thugc dia dugc Nguyen Ai
Qu6c chim chu nghien cim voi sy giup do
cria nhieu d6ng chi cich mang, ding vien
Ding Xa hgi Phip Tuy nhien, phii den Dai
hgi lin thir 18 Ding Xa hgi Phip cu6i thing
12 - 1920, Nguyen Ai Quoc moi that sy sing
to, hoan toin tb6ng nhit lip truong cua chu
nghTa yeu nuoc ch6ng de qu6c thyc din vciri
lip truong cria CNXH, dung ve phii ti, tham
gia sang lip Ding Cgng sin Phip, hoan toin
tin theo Lenin va Quoc te Cgng sin Nguyen
Ai Qu6c da gin lien sy nghiep diu tranh giii
phong din tgc voi giii ph6ng giai cap vo sin,
giii phong xa hgi vi con nguoi
Nhung nim 1921 - 1923, Nguyen Ai
Qu6c lim viec trong Ding Cgng sin Phip
voi trich nhiem c6ng viec 6 Ban nghien
ciiru thugc dia, nghTa Ii co nhiem vu tuyen
fruyen, t6 chirc phong trio cich mang 6 cic
thugc dia cria Phip Nguyen Ai Quoc da
cung cac d6ng chi cich mang a cic thugc
dia a chiu Phi voi sy giup do, chi dao cua
Ding Cgng sin Phap lip ra Hoi lien hiep cdc
ddn toe thuoc dia, sang lip to bio Le Paria
(Nguoi cimg kh6) de tap hgp, doan ket, giac ngg lyc lucmg each mang 6 cac thugc dia, fruyen bi chu nghia Mic, dan dit sy nghiep diu franh giii phong dan tgc, ch6ng chu nghTa tiiyc dan Voi tu cich nguoi cgng sin diu lien cua Viet Nam, Nguyen Ai Quoc nhin manh myc tieu franh diu: dgc lap cho T6 qu6c t6i
ty do hanh phuc cho dong bao toi, diy Ii tit ci nhung gi toi muon, diy la tat ci nhung gi toi hieu
Hoat dgng quoc te cua Nguyen Ai Quoc ngiy cang mo rgng v(7i dong dio cic d6ng chi
Phip ring hg, girip da Nguoi ci ve hr duy ly
luan va tri thirc chinh tri, voi nhieu nguoi cich mang 6 cac thugc dia khic Tim tu duy frong boat dgng qu6c te phit trien theo chieu sau khi Nguoi nghien cuu hgc thuyet Mic, hgc thuyet Lenin Nim 1921, trong bii "D6ng Duong", Nguyen Ai Qu6c khing djnh che do cgng sin c6 the thyc hien dugc 6 chiu A noi chung vi D6ng Duong noi rieng de ding hon 6 chau
Au xuit phit tir nhirng die diem rieng ve lich
su, vin boa, tu tuong va nhirng gii tri tmyen tb6ng Duong nhien, Nguoi cung doi h6i nhirng nhi each mang, nhirng t6 chuc yeu nuoc va cich mang 6 cic nuoc thugc dia cin phii nhin thuc dung din ve CNCS Kh6ng nen hieu CNCS la sy phi bo, doan tuyet tit ci d6i voi qui khu mi phii co sy ke tiiira va phit frien, cung kh6ng nen hieu CNCS cbi la sy giii phong khoi ich thong tri cua nuoc ngoai
De tien toi CNCS li ci mgt sy nghiep Ion lao
va d6i voi cic thugc dia li sy nghiep hoan loan moi me Nguyen Ai Quoc da n6 lyc phin diu vai mgt tinh cim die biet frong sang, vcM
mgt phong cich Ijch lam va ti i thuc uyen bac
12 TAP CHi UCH SU D A N G - SO 5/2009
Trang 5SU' NGHIEP vA TU" TU'O'NG HO CHi MINH
xay dyng va ciing c6 vung chic tinh doin kk,
than ii gifl-a nhung nha each mang vi nhan
din cic thugc dia Birc thu Nguoi giri cic
d6ng cbi Trung uong Ding Cgng sin Phip vi
nhung nguoi d6ng cbi d6ng su, ban be frong
l6a bio Ngrdi cung kho da n6i len dieu d6
Tii ndm 1923 din ndm 1941 Thing 6
-1923, Nguyen Ai Qu6c roi nuoc Phip sang
Lien X6 tham gia nhieu boat dgng cua cic 16
chuc cria Qu6c te Cgng sin, die biet voi tu
cich dai bieu ciia Ding Cgng sin Phip vi dai
dien cho nhifrig nguoi cgng sin 6 cic nuoc
thugc dia tham dy Dai hgi V Qu6c te Cgng
sin (1924) Lenin, lanh tu thien tii cria giai cip
vo sin vi cic din tgc bi ip buc tren the gicM,
qua doi ngiy 21-1-1924 li t6n thit to 1cm d6i
vai loin bg phong trio cich mang the gioi Tu
fren dien din cua Dai hgi V Qu6c te Cgng sin
vi nhieu bii bio ding tren bio Sir that (Lien
X6), Nguyen Ai Qu6c khing dinh c6ng lao to
Icfri cria Lenin d6i voi cic dan tgc thugc dia
phuong D6ng vi nguyen vgng tiep tuc sy
nghiep cria Lenin vT dai Nguyen Ai Qu6c khii
quit n6i th6ng kh6 cua nguoi din cic nuoc
thugc dia vi phong trio diu tranh 6 cic nuoc
do nhung deu bi chu ngliTa tiiuc din dim frong
miu lua Nguoi de nghi Qu6c le Cgng sin vi
cac DCS 6 chau Au cin girip do eo hieu qui,
dao tao, cung cip cin bg cho hg, hu(Dng din hg
frong cuoc diu franh cich mang
Voi sy lam viec c6ng phu, khich quan vi
bing phuong phip luin khoa hgc voi (3iy du
tu lieu, tii lieu vi ca sy chung kien tryc tiep,
Nguyin Ai Quoc viet tic phim Bdn dn chi do
thuc ddn Phdp (1925) 16 cio lgi ic man rg cria
chu nghia thuc din doi voi cic din tgc bi ip
bu:c Tic pham de cap nhieu vin de ly luin va thyc tiin cria cuoc diu franh nhim tbri tieu chu nghTa thyc din Nguoi vi chri nghTa thyc din nhu con dia 2 voi, mgt voi bim vao giai cip v6 sin chinh qu6c, mgt voi bim vao nhan din lao dgng cic thugc dia Cin phii lien minh chien diu de cit ci hai voi cua chu
nghTa tu bin Ve m6i lien be d6, tir rat sam
(1921), Nguyin Ai Qu6c di khing dinh cic dan tgc thugc dia phai ty dimg len diu franh giii phong chu' kh6ng fr6ng cho vio loi hira cua bgn thyc din Chinh chri nghTa thyc din tin bao da chuin bi sin minh dit, chu nghTa
xa hgi chi viec gieo hat gi6ng giii pb6ng Sau niy, Dai tu(mg Vo Nguyen Giap da nhin dinh: Nguyen Ai Qu6c li nguoi diu lien fren the gi(M kel in chu nghTa thyc din vi da cung vai din tgc cua Nguoi thi hanh bin in do Thing 11 - 1924, Nguyen Ai Qu6c den Quing Chiu (Trung Qu6c) voi tu each cin
bg cua Ban phucmg D6ng, Cue phuong Nam cua Qu6c te Cgng sin de tham gia phong trio cich mang chiu A vi phuong D6ng Quing Chiu li trung tam cich mang cua Trung Qu6c va chiu A, dugc menh danh li Mitxcova cua phuong D6ng Tai Trung Qu6c, Nguyen Ai Qu6c vu-a thyc hien su menh d6i voi phong trio cich mang Viet Nam, d6ng thai thyc bien nhiem vu qu6c te do Qu6c te Cgng sin phin c6ng Nguyen Ai Qu6c lien ket voi cic nha cich mang Tmng Qu6c, An Do, Triiu Tien, Nhit Bin, buong diu tranh theo muc lieu ch6ng CNDQ, thyc din, gianh dgc lap voi
sy chi dao, giup do cua Quoc te Cgng sin
Nguoi cung cic d6ng chi lip ra Hoi lien
Trang 6SU" NGHIEP VA TU" TU'O'NG HO CHi MINH
hiep cdc ddn tdc chdu A de t6 chuc phit
trien phong trio cich mang chiu A Nguoi
ciing dit vin de phii tmyen bi chu nghTa
Mic - Lenin o chiu A mgt cich bai bin
nhung cin phii phit trien tren hien thyc
lich su vi CO so din tgc hgc phuong D6ng
thiy ro dgng lyc vT dai cua chri nghTa din
tgc Cic d6ng chi Ding Cgng sin Tmng
Qu6c vi ci Ding Qu6c din cua T6n Tmng
Son da giup do tich cyc Nguyen Ai Qu6c
va chinh Nguoi di diy c6ng nghien ciru
lich su, vin boa vi cic phong trio cich
mang cria Trung Qu6c An Do Nguyen Ai
Qu6c di CO nhieu bii viet c6 gii tri ve t6ng
ket thyc tien vi ly luin ci phong frio c6ng
nhin, n6ng din vi tri thuc 6 cic thugc dia,
kinh nghiem diu tranh cua cic nuoc do
Nguoi len in viec Nhit Bin xim luge
Trieu Tien vi nhiing tham vgng cria bg 6
chiu A thi ve bin chit ciing kh6ng khic gi
miy so voi chri nghTa thyc din phuong
Tiy Nguyen Ai Qu6c nguong mg vi
nghien cun chu thuyet Tam din cua T6n
Trung Son (din tgc din sinh din quyen)
Trong duong 16i Qu6c te Cgng sin tiep
tuc quan diem ring hg tich cyc, lanh dao
phong frio cich mang thugc dia nhung tren
thyc te cung chua dinh gii dung vai tro, vi
tri cua cich mang thugc dia vi ngay 6
phong frio cich mang thugc dja cung qui
nhin manh diu tranh giai cip, mi chua thiy
bet tim quan trgng die biet cua phong trio
yeu nuoc cria diu tranh din tgc o cic thugc
dja, thim chi cho ring each mang thugc dia
kb6ng the thing lgi neu kh6ng c6 thing Igi
cua cich mang v6 sin 6 chinh qu6c Trong
khi de cao vai tro lanh dao cria Qu6c te Cgng sin va each mang v6 sin 6 chinh qu6c Nguyen Ai Qu6c die biet nhan manh tinh chu dgng cria cich mang thugc dia Cich mang thugc dia c6 the chri dgng giinh
thing lgi truoc cich mang chinh qu6c Ngay
tir nim 1921, Nguyen Ai Qu6c con cho ring cich mang 6 thugc dia con co the girip do nhirng nguoi anh em cua minh 6 phuong Tiy frong cuoc dau tranh chung danh do chu nghTa tu bin, thyc dan
Nim 1927, Nguyen Ai Qu6c tro lai Lien X6 lim viec trong mgt thoi gian ngin 6 Qu6c te Cgng sin, qua mgt s6 nuoc chiu Au
vi nim 1928 tir Italia tro ve chau A den Xiem (Thii Lan) de to chirc phong trio cich mang va xuc tien viec thinh lip Ding Cgng
sin Viet Nam Trong tic phim Duong Kdch
minh (1927), Nguyen Ai Qu6c xic dinh ro
cich mang can thiet phii co Ding cich mang de trong thi to chuc, lanh dao din chring, ngoii thi lien lac vcfr giai cip v6 sin
vi cic din tgc bi ip birc tren the gicM Quan diem cbi dao boat dgng qu6c te dugc Nguoi trinh bay siu sic, co be tb6ng trong tic phim Khi sing lap Ding Cgng sin Viet Nam (2 - 1930), trong Chinh cuong vi Sich luge vin tit do Nguoi soan thio cung de cap
ro rang quan diem qu6c te cua Ding, xic dinh cich mang Viet Nam li bg phan cua cich mang vo sin vi each mang giii ph6ng din tgc tren the gicri, can phii tranh tbri sy ring hg cua cich mang Nga, Trung Qu6c, Phip,
Do die diem hoan cinh cria cich mang giii phong din tgc 6 cic thugc dia ma
14 TAP CHi LjCH SU O A N G - SO 5/2009
Trang 7SU' NGHIEP VA TU' TU'O'NG H 6 CHi MINH
Nguyen Ai Qu6c kien tri de cao muc lieu,
noi dung diu tranh din tgc giii quyet vin
de dan tgc Quan diem d6 chua dugc Qu6c
te Cgng sin bieu dung vi ring bg Phii den
Dai hgi VII Qu6c te Cgng sin (1935) nhieu
d6ng chi lanh dao Qu6c te Cgng sin moi
that su bieu va chia se quan diem cua
Nguyen Ai Qu6c Ngiy 6 - 6 - 1931,
Nguyen Ai Qu6c bi chinb quyen Anh 6
Huong Cing bit giam vi im muu din ve
frao cho chinh quyen thugc dja cua Phip 6
D6ng Duong de thi hanh bin in tu hinh da
tuyen ving mat nim 1929 Sy kien do cing
cho thiy Nguyen Ai Qu6c nguy hiem nhu
the nio d6i vai che do thyc din C6ng ly da
thing, Nguyen Ai Qu6c dugc tra ty do sau 3
nim bi tri diy vi fro lai Qu6c te Cgng sin
NhQ-ng nim 1929 - 1933, chri nghTa tu
ban lim vao cuoc dai khring hoing loan
ciu Ginb ning cria khring hoing phin Ion
do len diu nhin din cic thugc dia Cuoc
diu tranh cria nhin din cic thugc dja pbil
trien gay git 6 Viet Nam dien ra cao trio
each mang nhirng nim 1930 - 1931 mi
dinh cao la X6viet Nghe - TTnh, lim rung
chuyen nen tb6ng tri cria chu nghTa thyc
dan Thyc tien cich mang Viet Nam ngay
bu6i dau c6 Ding da chring minh lu tucmg
xuit sic cua Nguyen Ai Qu6c ve cich
mang thugc dia, ve cuoc diu tranh cb6ng
chri nghTa thyc din
Nliung nim 30 tren the gioi xuit hien
nguy CO cua chri nghTa phit xit (a Due va
Italia) va chri nghTa quin phiet 6 Nhit Bin
Thyc chit d6 li dgi quin xung kich cua
CNDQ tin cong Lien X6, nhim rieu diet
CNXH va tin c6ng vao phong frio cich mang thugc dia de chiing eo the thyc bien tham vgng tb6ng tri bi chu the gicM Quoc te Cong sin tai Dai hgi VII (1935) di c6 su chuyen hucmg duong 16i chien luge va sich luge cria cich mang the gicM tip tmng ch6ng chri nghTa phit xit vi chien tranh the gioi Phong frao cich mang thugc dia phii d6ng gop rich cyc vio cuoc diu tranh chung d6 Qu6c te Cgng sin chri truong cic d6ng cbi linh dao
each mang a cic nuoc, ke ci cic nuoc thugc
dia tro ve nuoc, neu cao frich nhiem trong sy nghiep diu tranh d6 Tai Tmng Qu6c nhirng nam cu6i cua thip nien 30, Nguyen Ai Qu6c vira chi dao phong trio cich mang trong nuoc vira tham gia tich cyc cung cic d6ng chi Ding C6ng sin Tmng Qu6e trong cuoc khing chien cb6ng xim luge cria Nhit Bin Chien tranh the gioi thu II n6 ra (I 9 -1939), vin de ip buc, n6 dich cic din tgc thugc dia tro thinh thim bga C) Viet Nam, tai Hgi nghi Tmng uong thing 11 - 1939 do T6ng Bi thu Nguyen Vin Cu chu tri Ding Cgng sin da neu cao nggn co cb6ng de qu6c giii phong din tgc, hoin toin th6ng nhit voi
tu tucmg chi dao cua Nguyen Ai Qu6c Ngay 28 - 1 - 1941, linh tu Nguyen Ai Qu6c sau 30 nim boat dgng qu6c te cb6ng chri nghTa thyc din, tim duong cim nuoc, da fro ve T6 qu6c cring Tmng uong Ding lanh dao su nghiep giii ph6ng cic dan tgc D6ng Duong, dring ve phe D6ng minh ch6ng chri nghTa phit xit, bio ve CNXH vi cac dan tgc
bi ip buc, di den thing lgi cua Cich mang thing Tim nim 1945
(Xem tiep trang 42)
TAP CHi LICH SU' O A N G - S6 5/2009 15
Trang 8OANG L A N H OAO CONG CUOC 0 6 l MQI
dyng va bio ve T6 qu6c, li co so vi lyc
lugng quan trgng de phit trien kinh te - xa
hgi ben viing, giii vifrig on dinh chinh tri,
dim bio an ninh qu6c phong, giiir gin phit
huy bin sic vin hoa dan trie vi bio ve m6i
tmring sinh thii cua dit nuoc""^
"Giii quyet vin de nring nghiep, nong
din, n6ng th6n li nhiem vu cua ci be th6ng
chinh fri vi toin xa hgi, truoc bet phii khoi
day tinh thin yeu nuoc, ty chu, ty lyc, ty
curing vuon Ien cria nring din Xiy dyng xi
hgi n6ng th6n 6n dinh, hria thuin din chu,
cri doi sring vin bria phong phu, dim da
bin sic din tgc, tao dgng lyc cho phat trien
n6ng nghiep vi xiy dyng nong th6n moi;
ning cao doi s6ng n6ng din""
Quin friet nhirng tu tuong va quan diem
neu tren cua Dai hgi Ding toin quric lin
thu X vi Hgi nghi BCHTU Ding lin thur 7,
Qu6c hgi nuoc Cgng bria xi hgi chu nghTa
Viet Nam da tien hanh the che b6a bing
cic vin bin phip luat, Chinh phu di b6
sung hoin thien chien luge, quy hoach phit
frien, de ra nhung chuong trinh hinh dgng
cbi dao cac bg, nganh, chinh quyen cic cip
bing nhieu giii phip d6ng bg, khi thi vugt
qua kho khin thich thurc do khung hoing
tii chinh toin ciu giy ra, nhim thyc hien
thing lgi nhung muc tieu da hoach dinh
1 Kinh te qudc ddn Xoviet trong ndm 1921-1925,
NXBMalcova, 1960,frl98
2, 3.4 5 Lenin Todn tap, Tiin bp M, 1978, T.43,
lr.462,262, 298.248
6.5^J,T54,frl22 •
-7, 8 Sdd, T.44, fr.404-405,404-405
9 Dang Cong san Viet Nam: Vdn kien Dai hoi dai
hiiu todn qudc Idn thirX, CTQG, H, 2006, fr 190-191
10, 11 Dang Cgng san Viet Nam: Nghi quyet so
26/NQ-TW ciia Hoi nghi Idn thir 7 BCHTU Dang KhodX Bao Nhdn ddn, 17-8-2008, fr3, 3
NGUYEN AI QUOC TRONG CUOC DAU TRANH
(Tiep theo trang 15)
Ba muoi nim hoat dgng quoc te chong chu nghTa thyc dan (1911 - 1941) v6 cung soi noi, phong phu, dgc dio, sing tao, day ban ITnh da dua Nguyen Ai Qu6c tro thinh mgt frong nhirng lanh hi hang dau cua phong trao diu tranh giii phong cic dan tgc thugc dia fren toin the girii nham xoa bri chu nghTa thyc dan phin dgng - mgt vet nhg trong lich
su nhan loai Nguyen Ai Qu6c Ii chien sT tien phong, da lanh dao din tgc minh ngoan curing chring chu nghTa thyc din va grip phin cri vu cic dan tgc thugc dia xoa b6 hoan loan chu nghTa thyc dan cii va chu nghTa thyc din mrii trong the ky XX, Ngurii that sy ximg ding dugc the girii suy ton la Anh hung giai phong din tgc Nguyen Ai Qu6c - H6 Chi Minh fro thinh bieu tugng sing ngrii cua chii nghTa quric te cao ci, cua tinh thin ngoan curing chring chu nghTa thyc din vi do dri trri thinh nguoi ban Irin cua cic din trie bi ap birc, da vi dang diu tranh cho mgt thi gioi tot dep, vin minh
4? TAP CHi LjCH SLf O A N G - S6 5/2009