- Sir anh hudng lan nhau cua co eau NAT va nhan td My la mdt hien thuc khach quan; ddi thoai xay dijng khdng ddi dau giiia ba nudc vdi My, ke ca trong trudng hpp nhat thiet phai thuy[r]
Trang 1NGH-nN-TRUNG: THRP KV SRNG KICN CONG TRC BR B€N
TSKH S.Ujanaev
Vien Vien Bong Vien Hdn ldm khoa hpc LB Nga
Su chuyen ddng cua chiec ddng hd lich
su, bao gdm ca lich su chinh tri ddi ngoai la
khdng vdi vang Hon nira, su chuyen ddng
nay la khdng the dao ngupc Tren mat ddng
hd hch sir, nam 2008 la nam chan dau tien ky
niem mdt sir kien dudng nhu vua mdi dien
ra Vira mdt thap ky trudc, tai thu dd Deli
vao nhung ngay thang 12, nha lanh dao
Chinh phii Nga khi dd la E Primakov da cd
mdt tuyen bd ma ndi dung chu yeu la eac
cudng qudc luc dia A-Au "cd the" va "can
phai" cung nhau hanh ddng, khi dieu dd "cd
Ipi" va dap img dupe quyen Ipi chung
Theo quan diem dupe chap nhan chung
cua cac chuyen gia, thdi diem nay ehinh la
su khdi dau cua mdt hien tupng mdi dam net
cua ddi sdng chinh tri the gidi - co cau cdng
tac ba ben Nga - An Dp - Trung Qudc (sau
day viet tat la Nga-An-Trung)
Nhii'ng kich thich vd tien de: qud khu
vd hien tai
Hdm nay, cd the nhd lai rang hieu qua
gay tieng vang ldn nhu "lan sdng bung nd"
cua "sang kien Primakov" tren cac phuong
tien thdng tin dai chung the gidi da vap phai
su phan img lanh nhat va than trpng cua
chi'nh gidi khdng chi d Bac Kinh, Deli ma
cdn ca trong chinh gidi cao nhat cua nudc
Nga thdi dd
Tuy nhien, logic chinh tri dupc nha lanh dao Nga luu y ma dpng lire cua nd la su tuong ddng hay su ket phdi nhung uu tien ca ban cua ba nudc trong hoan canh rdng rai nhat cua cac khuynh hudng mdi eua chinh sach toan cau, khu vuc va ddi ndi da bat dau chimg minh dupc sue sdng cua nd Dieu dd khdng phai la ngau nhien, boi le logic nay
nhin chung khdng phai la khiic ngdu hirng ngoai giao ma ngupc lai nd co diem lira virng vdng la nhiing nghien cuu khoa hpc,
ddi tupng dupc tien hanh trong vdng nhieu nam, bao gdm ca trong qua trinh hang loat hdi thao va hpi nghi khoa hpc qudc te
"Cudc khung hoang Balkan" nam 1999, vdi tu each la sir bieu hien khdng the che day eua ehinh sach sieu cudng, tia sang gat cua nguy CO chu nghTa khung bd qudc te nhung yeu eau cap thiet ngay cang tang cua viec hpp tac kinh te chat che trong ky nguyen toan cau hoa, nhung thach thuc toan cau ve nang lupng, mdi trudng ngay cang gia tang -tat ca mdi chi la danh muc chua liet ke day
du nhiing van de ma trudc them the ky mdi
la nhung ddng lire de tim kiem nhung con dudng giai quyet thuc tien chd nhirng y tudng phdi hpp ba ben Nga-An-Trung
Can phai ndi rang hat nhan cua nhung ddng lire xich lai gan nhau hien nay phan nhieu da dupc phat trien tren manh dat mau
Trang 2^i)i(fu - c//« — '^rtmif 15
md cua nhung truyen thdng lich su hiiu nghi
Dd la truyen thdng hCru nghi va lang gieng
than thien, rue ra vao thdi Afanasij Nikitin
va Con dudng To lua cd Xin bd sung them
la khdng phai ngau nhien ma cac nha lich su
nhac lai dieu lam vi du khi tien hanh nhiing
bude di ban dau trdng viec thiet lap quan he
vdi Trung Qudc, nen ngoai giao Nga da ap
dung "kinh nghiem An Dp" Nhin lai thdi
gian gan day, mpt danh gia rat cd co sd la su
phdi hpp ba ben da timg tdn tai tren thue te
vao khoang giua the ky vua qua Vao nhiing
nam dd Lien Xd da vien trp nhieu mat cho
Trung Qudc xa hdi chu nghTa va An Dp dpc
lap cung nhu ed su thdng nhat chung giiia ba
nudc tren trudng qudc te bad gdm sir iing hd
eua Matxeava va Deli ddi vdi Bac Kinh
trang van de gianh dupe vi tri hop phap tai
Lien hop qudc
Trong bdi canh nay, viee da bat dau
khdi dpng mpt each thiJC te eudc ddi thdai ba
ben tai Matxeava nam 2001 la dieu hop quy
luat Nhu thdng nhat each ndi, cae ben bat
dau eude ddi thoai theo "con dudng nhd thir
hai" - d mirc dp eac chuyen gia - eac nha
khoa hpc va ngoai giao da nghi huu, tap hpp
nhau lai tai hdi nghi khoa hpc - thuc tien ma
sau nay trd thanh dien dan hang nam Ket
qua quan trpng cua giai doan cdng tac chung
nay la da hinh thanh nen nhung tien de khach
quan cho sir cdng tac ba ben Ngoai truyen
thdng lich su, trong sd nhung tien de nay cdn
co:
- Xac dinh ro trach nhiem cua ba cudng
qudc vi sd phan ciia su phat trien hoa binh cd
tinh den viee ba nudc nay chiem mdt khdng
gian dia ly thdng nhat mdt nua luc dia A-Au, tai do cd gan mdt nira dan sd trai dat sinh sdng va tap trung khoang 10% san xuat the gidi;
- Su tuong ddng ve nhung nhiem vu phat trien trong nudc - cai each cac ITnh vuc kinh te, xa hdi va cac ITnh vuc khac nham dat dupc trinh dp van minh hien dai;
- Su can thiet cua ba nudc chdng lai nhung nguy co cua chu nghTa chia re dan tdc
va chu nghTa cue doan tdn giao;
- Cac quyen lai dan xen lan nhau de cung cd su dn dinh khu vuc, trudc het tai Trung A;
- Mdi quan he song phuong Nga-Trung
va Nga-An dat mirc cao, su tien bd dang ke trong quan he Trung-An la nhirng dieu kien lam eho quan he song phuong trd thanh nen tang vung chac chd su cdng tac ba ben Nam 2002, hinh thirc ddi thdai dupc thiic day phat trien ve chat khi dien ra eudc gap go khdng chinh thirc dau tien eua ba Bp trudng Ngoai giao tai cupc hpp thudng ky cua Dai hpi ddng Lien hop qudc Su tien bp mang tinh muc dich theo dudng nhd ddi thoai da xac dinh, da bien thanh hien thirc Viec chuyen ddi cac cudc gap gd cua nhung ngudi dimg dau ea quan ehinh tri ddi ngoai thanh hinh thirc cac dien dan thudng ky dupc
td chirc mdt each rieng biet, budc khdi dau
da dupc tao dung tai Vladivostok vao thang 6/2005 Hon nua, miia he 2006, tai cudc hpp thupng dinh "G-8" tai Sant-Peterburg, da dien ra cudc gap gd dau tien eua cac nha lanh dao cap cao ba nudc
Trang 3NGHIEN CCfU CHAU AU - EUROPEAN STUDIES REVIEW N°9 (108).2009
Nam 2007 la nam "dupc mua" cua
nhQng su kien thupc co cau 3 ben gdm hai
cudc gap go cua cac Bp trudng Ngoai giao:
mpt eudc vao thang 2 tai thu dd An Dp va
cupc khac vao thang 10 tai thanh phd Cap
NhT Tan cua Trung Qudc Vao mua thu, tai
thti do nudc Nga" da dien ra Hdi nghi Khoa
hpc lan thir 7 cua cac nha khoa hpc - chinh
tri hpc Can nhan manh them la ca tai
Matxeava, Deli va Bac Kinh, ngudi ta danh
gia cao y nghTa to ldn cua the che cac dien
dan thudng ky nay, coi dd la cdng cu hd trp
thir nghiem, la "td ong khoa hpc" cua su
cdng tac ba ben Sau nay tai thu dd An Dp,
Ian dau tien cac nha doanh nghiep 3 nudc da
hpp nhau lai Cudi cung vao thang 3/2008,
san khau hpi dam ba ben edn dupe bd sung
them CO cau mdi day trien vpng: Tai Deli da
td chirc cudc hdi thao dia chien lupc lan thir
nhat "Nga-An-Trung" theo cdng thirc "Vdng
2 + I" Tai do cac cupc thao luan theo chu de
dupc tien hanh ddng thdi vdi su tham gia cua
cac nha khoa hpc - chuyen gia va dai dien cd
trpng trach cua cac ca quan chinh sach ddi
ngoai ctia ba nudc
Vay ed nhirng khuynh hudng co ban
nao da dupc the hien trong thdi ky 10 nam
sau khi y tudng cdng tac theo co cau ba ben
dupc de xuat?
Ca sd tdi lieu
Trudc het la su thu thap cac tai lieu
mang tinh van ban ma hien nay lam co sd
phap ly cho su cdng tac ba ben Chinh vai trd
hieu qua cua cdng viec chung cua cac nha
khoa hpc dac biet quan trpng trong vSn dd
nay Tai hdi nghi khoa hpc - thuc tiin ba ben
Ian thir nhat dien ra tai Matxcova nam 2001,
ve thirc chat da hinh thanh quan diem mang tinh the che ve su phdi hop trong co cau Nga-Trung-An Thdng cao bao chi cua Hdi
nghi nhan manh: "5zr cgng tdc ba ben khdng
cd nghia la hinh thdnh cdc lien minh hay cdc khdi ", su cdng tac "hudng tdi su tap hgp
nd luc cita ba nudc, nhung khdng gdy hgi cho tdt cd mgi nudc thdnh vien khdc thugc cgng ddng qudc te , nham ddng vai trd tich cue Id dgng luc thuc day su cgng tdc qudc te tren the gidi ndi chung"
Y tudng cdng tac dupc xay dimg dira tren ba "khdng": khdng ddi dau, khdng tham gia lien minh hinh thuc, khdng nham chdng lai mpt nudc thir ba nao Vdi y nghTa nay, y tudng dua tren nguyen tac ndi tieng "pancha Shila" - (tieng Hindu - 5 nguyen tae chung sdng hoa binh - ND) chang bao lau sau da dupc phan anh tai cap dp chinh thirc Trong thdi gian Hdi nghi Thupng dinh An-Nga tai Deli thang 12/2004, Ian dau tien Tdng thdng Nga V Putin da tuyen bd ve nhung nguyen tac va muc tieu co ban cua su cdng tac ba
ben Ong nhan manh, dd la ''Su ddng gdp quan trgng nhdt vdo su dn dinh todn cdu vd
su tien bg cd the dem lai su phdi hgp ngodi khoi trong co cdu Nga-An-Trung Cdn sir cgng tdc thuong mgi giira ba nudc cd the trd thanh nhdn td quan trgng ciia su phdt lrien kinh te-xa hgi cita tirng nudc mgt"'
Ndi each khac, nhimg tieu chi va ITnh virc hpp tac ca sd da dupc dinh hinh, dd la
NhOng van de Vien Dong, 2001, so 6, tr 16
• Website "Tong thorg Nga" Bai phat bieu tai Hoi nghi khoa hoc Quy tuong niem J Neru Niu Deli, An
Do, 03/1-2/2004, http://u\\u.kremlin.ru/appears/2004/12,'03/2344 type 63376tvpc63377 80609.shtml
Trang 4^}ltj€i - cJht - (Jrnufj 17
md hinh ddi tac chiln lupc ba ben ma muc
tieu CO ban gdm hai diem mau chdt:
A Nhan ba nd lire khai thac nhung uu
tien chinh sach ddi ngoai tuong ddng vi
quyen Ipi hoa binh va an ninh qudc te va dap
tra nhiing nguy ca va thach thirc hien nay
gdm ca nguy ca cua chu nghTa khung bd;
bang each dd tao ra bau khdng khi ddi ngoai
thuan Ipi;
B Phdi hpp kinh te mang tinh thuc tien
nham thiic day phat trien td hpp kinh te cua
mdi nudc
Nhung dieu khdan nay cting nhu nhirng
hinh thirc td chirc cdng tac da dupc phan anh
trong mdt loat van kien sdng phuang va ba
ben vad nhung nam sau nay
Trdng Tuyen bd chung Nga- An ngay
3/12/2004, tam quan trpng mang tinh td chirc
cua the che gap ga ba ben thudng ky cua
nhimg ngudi dimg dau Bd Ngoai giao nham
"tim kiem cdc linh vuc cgng tdc cd the trong
ca cdu ba ben vd qudc te" lan dau tien da
dupc hinh thanh, da nhan manh Ipi ich cua
viec lam sau sac hem nira sir phdi hpp nay,
"trong sd nhieu vdn de khdc, se thuc day su
phdt trien kinh te-xa hgi cita ba qudc gia"
Ve van de ndi rang "su cgng tdc ba ben
khdng nhdm chdng lai lai ich cita bdt ky mgt
nudc ndo khdc, ma ngupc lai nham "thiic
day su ddng thuan qudc te vd su hieu biet
ldn nhau, tgo ra nhUvg quan diem chung cd
tinh den cdc loi ich khdc" dupe ndi rat ro
trong Tuyen bd chung Deli cua nhimg ngudi dirng dau co quan ngoai giao cua ba qudc gia
Phan ndi ve sir can thiet md rpng khudn khd ddi thoai giira cac Bp Ngoai giao va
"nhanh chdng xdy dung" "co che cgng tdc
ba ben trong ca cdu Nga-An-Trung" mang
tinh phirc hpp ciing nhu cac muc tieu cua ca
che nay bao gdm "hien thuc hod day dit han
nira nhiing khd nang phdt trien kinh te cita
ba nudc" va "cimg cd cdc nd luc qudc te dap lai nhimg thdch thirc vd nguy co mdi" da trd
thanh bd phan cau thanh quan trpng trong Tuyen bd Nga-Trung, dupc thdng qua vao thang 3/2006' Nua nam sau, trong Tuyen bd chung Trung-An - ket qua cudc vieng tham
An Dp cua Chu tich Trung Qudc thang 11/2006, hai ben da tuyen bd rang, hai nudc
"ddnh gid tich cue co che ddi thogi ba ben vd nhdt tri cdn ldm phong phit todn dien cdc cugc tiep xiic vd cgng tdc trong khudn khd co che nay"^ Nhung danh gia
tuong tu deu ed trong cac tai lieu cac cupc hpi nghi thupng dinh Nga- An va Nga-Trung vao thang 1 va thang 3/2007 Cac tai lieu nay deu khang dinh tam quan trpng cua su phdi
htlp://w\vvv.krcmlin.ru/evenls/ai-ticles/2004/12/805 19/
16l8l6.shtml
hup://wNv\v.kremlin.ru/interdocs/2006/03/2l/l85l tv pe72067 103421 shtml?tvpe=72067
^ Tuyen b6 chung An Do-Trung Quoc 22/11/2006 Webesite Bo Ngoai giao Trung Quoc, http://vv\vvv.fniprc.uov.cn/rus/zx\\/t28l.586.hlm
'' Thong cao chung cuoc gap ba ben cac bo truong Ngoai giao An Do, Nga,Trung Quoc, ngay 14/02/2007 (Niu Deli Webesite Bo Ngoai giao Lien bang Nga),
http://\vw\v.mid.ru/brp 4.nsr/sps/776A92760.'iFE053 CC3257282006347C8
Trang 5NGHIEN CCfU CHAU AU - EUROPEAN STUDIES REVIEW N°9 (108)2009
hop ba ben ve nhung van de cung co sir dong
thudn qudc te chong chu nghia khiing bd
cimg nhu ve vdn de kinh te
Cac CO sd, muc tieu co ban va cac
khuynh hudng mang tinh quan diem ciia su
phdi hpp ba ben dupe cung cd them tai Hdi
nghi thupng dinh ba ben tai Sankt-Peterburg
Trong qua trinh hdi nghi, Chu tich Trung
Qudc, Tdng thdng Nga va Thu tudng An Dp
da thdng nhat danh gia tich cue su cdng tac
ba ben nham ddm bdo hod binh vd dn dinh
tgi Chdu A - Thdi Binh Duong vd tren cd
hdnh tinh ndi chung, kich thich phdt trien
kinh te cita ba nudc Cudc hdi dam nhan
manh, cae ben da thanh cdng trong viec phdi
hpp hanh ddng chung tren trudng qudc te,
chi rd tam quan trpng eua viec lam nay trong
tuong lai, nhan manh can thiet phat trien ca
che nham thiic day cdng tac thuong mai
trong mdt loat ITnh vuc kinh te, trudc het la
nang lupng**
Cudi cung, budc chuyen ve chat trong
viec hinh thanh the che va phat trien ca che
CO cau ddi tac Nga-An-Trung ( N A T ) da
Tuyen bo chung chuyen tham chinh thirc Cong hoa
An Do cua Tong thong Lien bang Nga V.V Putin,
ngay 25/01/2007 Niu Deli
http:/ u\s\N.krenilin.ru'interdocs'2007 01 25 191 I t\
pe72067 1 I 7277.shtml'.'t\pe-72067; Tuyen hd chung
Lien bang Nga va Cong hoa nhan dan Trung Hoa,
ngay ^ " ' " 26/01/2007,
hllp:/'\\\\\\.kicmlin.ru interdocs'2007/03/26,2l)l4 t\
pe72067 120807.shtml?tvpe=72067
" http://www.russian.xinhuanet.com, 18/07/2006; Bai
phat bieu khai mac tai cupc gap ciia Thii tuong An Do
M Singh va Chu tich nuoc Cong hoa nhan dan Trung
Hoa H6 Cam Dao ngay 17/07/2006 tai
Sankt-Peterburg,
http://v\vvw.kremlin.ru/appears/2006/07/17/2243 tvpe
63377 109020.shtml
dupe phan anh trong Thdng cao chung cudc gap ba Bd trudng Ngoai giao vao thang 10/2007 tai Cap NhT Tan Nhu da nhan manh
trong tai lieu, cdc ben thong qua qiiyel dinh thdnh lap ca che tu vdn ba ben d cdp cdc nhd lanh dgo Citc/Bg cdc bg chinh sdch ddi ngoai ciing nhu cdc co che lucmg tu theo cdc kenh cua mgt loat bg vd co quan ngang bg cua ba nudc
Nhu vay, cd the mot trong nhiing net quan trpng cua sir phat trien phdi hpp ba ben chinh la viec xay dung ve mat van ban nhung muc tieu, nguyen tac va hinh thuc co ban cua su edng tae Nga-An-Trung ciing ddng thdi vdi viec tiep tuc hoan thien eac co che cdng tae va nang quy che ddi thoai len tam hpi nghi thupng dinh ba ben
Cdc khuynh hudng hop tdc
Hai quan diem cau thanh chinh ciia su hpp tac ba ben trong co cau N A T la hop tac chinh tri ddi ngoai va kinh te da phan anh
"quan diem ddc lire" ehinh la nhung khuynh hudng ddi tupng chu yeu cua su phdi hpp Trong ITnh vuc chinh sach ddi ngoai, khuynh hudng nay trudc het la bao ve nhung
uu tien xay dung thupng tang the gidi cdng bang va can ddi, dua tren nhung nguyen tac
da cue tuan thu luat phap qudc te va giai quyet cac van de theo each tiep can da phuang Sir triing hpp hay tuong ddng ve nhiing quan diem phu hpp giua nudc Nga,
An Dp va Trung Qudc dupc phan anh rd net
Webesite Bo Ngoai giao Lien bang Nga, http:/-'\\\\\v.mid.ru brp 4.nsf0-FE8D3E7E723B9959 C325737F002AFE0I
Trang 6'W</« - c/ln - 'JrniKf,
trong van ban eua nhung Thdng cao chung
cua ba Bd truang Ngoai giao Trong tai lieu
ky ket nam 2005 tai Vladivostok nhan manh
rang, ba nudc "chia se cdch tiep can chung
nhirng vdn de chu yeu trong sir phdt trien the
giai trong the ky- XXI vd ung hg viec ddn chu
hod cdc mdi quan he quoc te nhdm xdy dung
mat trat tir the gidi cong bdng tren ca sd
tudn thit nhirng chudn mirc lugt phdp qudc
te binh ddng vd ton trgng ldn nhau cgng tdc
vd tien tai da cue " He thdng xay dung the
gidi nay khdng de mdt trung tam nao dd
dupe trdi hon, khdng chap nhan tien hanh
chinh sach don cue Co sd cua he thdng nay
la ldm hdi hod den mirc cd the quyen Igi cita
cdng nhieu cdc ben tham gia cgng ddng the
gidi cdng tdt Theo Thdng cao chung Deli
cua ba Bd truang Ngoai giao, nhung diem
khdng the tach rdi cua he thdng nay la "theo
dudi nen ngoai giao da phuang" "tdn
trgng chu quyen vd todn ven lanh thd cua
cdc qudc gia "
Nga, Trung Qudc va An Dp cho rang,
cdng eu ehu yeu de thue hien dudng ldi nay
la he thdng cua Lien hpp qudc, nhu cae ben
nhan manh trdng Thdng cad chung Cap NhT
Tan la "td chuc qudc te cd uy tin nhdt vd dgi
dien nhdt" Ba ben edng nhan su can thiet
phai eai td Lien hpp qudc va Hdi ddng Bao
an Lien hpp qudc (LHQ), td chirc cd the thay
ddi mdt each thuc te nhieu van de tren the
gidi vad mdt thap ky rudi - hai thap ky gan
day cting nhu su xuat hien cua nhting nguy
ca va thach thirc mdi khdng thay ddi dupc
vai trd truna tam cua td chirc nav trona viec
'" Trich theo: "Bao Nga", ngay 03/06/2005
tien hanh cac cdng viec qudc te Su hop tac toan dien tai LHQ, gdm tat ea nhung van de nhu tren de cap, la mdt trong nhung ITnh vuc quan trpng hon ca trang sir phdi hpp qudc te eiia nudc Nga Trung Qudc va An Dp Trong gdi cae bien phap cai each LHQ, Nga va Trung Qudc ung hd An Dp tro thanh mdt trong nhirng nudc thanh vien ximg dang cua Hdi ddng Bao an md rdng
Dae diem eiia ba nudc la cd cung quan diem va su danh gia mang tinh nguyen tae tinh chat eua nhung nguy ca hien nay, trudc
het la nguy ca chu nghia khung bd qudc te,
cting nhu trong van de ve cac giai phap hieu qua chdng lai nguy co nay Nude Nga, Trung Qudc va An Dp phan ddi chuan muc hai mat trong nhan thuc ve ehu nghTa khung bd va nhiing nd luc bien minh eho chu nghTa nay gpi dd la cupc dau tranh giai phdng dan tpc, the hien su thed dudi su nghiep ciing ed cac
CO sd phap ly - qudc te eiia eudc dau tranh chdng nguy ca khung bd
Ddi vdi nhimg van de chinh sach khu vuc, ca nudc Nga, Trung Qudc va An Dp
deu dua tren nguyen tdc khdng ddi ddu vd
giai quyet bdng bien phdp hod binh nhung vdn de nay sinh, dam bad dn dinh va phat
trien Dac biet, cac ben quan tam tdi tinh hinh tai Trung A va Apganistan - khu vuc tiep giap true tiep vdi bien gidi eua ba nudc
va lien quan true tiep den an ninh va nhirng quyen Ipi dan tdc khac Trung A, nai cac nha nude ddc lap tre tudi dang gap khd khan trong viec thiet lap nen dpc lap, la khu vuc boat ddng tiem nang, ddi khi la thue te ciia eac lire lupng cue doan va chu nghTa c^p ti^n
Trang 720 NGHIEN CQU CHAU AU - EUROPEAN STUDIES REVIEW N°9 (108).2009
mang tinh tdn giao Tai vung nay cd the cam
nhan dupc hanh ddng cua mdt sd luc lupng
khac ngoai khu vuc Nudc Nga, Trung Qudc
va An Dp deu quan tam tdi khu vuc nay va
da tien hanh chinh sach chdng lai nhung
thach thuc cua chu nghTa cue doan khu vuc,
chu nghTa cap tien, chu nghTa ly khai va su
can thiep tir ben ngoai gay mat dn dinh, dua
tren ca sd nhung nguyen tac tdn trpng chu
quyen, phat trien mdi quan he nhieu ITnh vuc
vdi eac nudc khu vuc Trung A
Trong phan phdi hpp kinh te ba ben, can
phai ndi rang tiem nang, khuynh hudng va
trien vpng eiia nd trong nhiing nam gan day
da la ddi tupng dupc quan tam nhieu nhat tai
cac cudc hdi thao ba ben hang nam cua cac
chuyen gia khoa hpe Tir phan tich ket qua
cac cudc gap cua cac nha lanh dao cap cao
cua ba nudc vao thang 7/2006 tai
Sankt-Peterburg, cung nhu qua cac tai lieu cua cac
cudc gap ciia nhting ngudi dimg dau ba Bd
Ngoai giao, nhung dieu dupc quan tam la
ndng lugng, giao thdng van tdi vd co sd hg
tdng giao thdng, khoa hgc vd ky thudt, vii
trit, cdng nghe cao, gom cd tin hgc vd cong
nghe sinh hgc vd mgt loat ITnh vuc khdc
Dieu quan trpng mang tinh nguyen tac d
day la cdng tac thuc tien cu th§ da dupc khdi
ddng Theo nghi quyet Cap NhT Tan cua ba
Bd trudng Ngoai giao, cac ben da tiin hanh
thanh lap co che tu van ba ben d cSp lanh
dao euc/bd ciia ba nudc, hoat ddng trong cac
ITnh vuc ndng nghiep, y te va bdo ve sire
khoe, ddu tranh khac phuc nhirng tinh trgng
khdn cdp Da tien hanh nhimg budc di nhSm
xac dinh cac chirc nang chu tri: phia Trung
Qudc chu tri td chirc cac cdng cu ddi thoai trong ITnh vuc ndng nghiep, cdn trong y te vai trd nay thupc An Dp Dai dien Lien bang Nga phu trach ITnh vuc tinh trang khan cap bang each tao khdng gian dam phan va nhiing bien phap tiep theo
Ngoai ra, trong khudn khd ddi thoai ba ben se thao luan kha nang phdi hpp hanh
ddng nham xay dung cdc co che thucmg mgi qudc te toi uu, cdng tac ve van de thay ddi khi hau
Tai cupc hdi thao dia chien lupc tai Deli thang 3/2008, cac ben tap trung chu y den cac kha nang hpp tac len quan tdi nhu cau du trii vang, ngoai te ngay cang tang cua ba nudc va ed the bang nd Itjc chung se dupc sir dung khdng chi nham trien khai cac du an ca
sd ha tang Idn ma cdn nham bao ve quyen Ipi chung trong nen kinh te the gidi va tren cac thi trudng tai chinh-tien te qudc te Thiet
lap hpp tae ba ben trong ITnh vuc ngdn hdng
dupc coi la cap thiet trong bdi canh cu the
Ndi ve nhdng dir an Idn, cac chuyen gia
va cac nhan vat chinh gidi nhan manh trien
vpng hpp tac trong ITnh virc phdt trien co sd
hg Idng giao thdng van tdi khu vuc Van de
de cap den viec tim kiem nhting diem de tap trung nd luc (ky thuat, tai chinh v.v ) de phat trien cac dir an nay Thi dii nhu thuc day hanh lang giao thdng "Bac - Nam", khdi phuc cac tuyen khac nhau cua con dudng To lua (gdm tuyen phia Nam thdng ra An Dp Duong), hien dai hoa tuyen dudng sat xuyen Siberi, xay dung he thdng dudng dng Iran-Pakistan-An Dp, hien chua dupc thuc hien
Trang 8'W</rt - cJht - ^rnnij, 21
do cac nguyen nhan chinh tri Cd the ke them
la tuyen dudng dtd tir An Dp sang cac nudc
Ddng Nam A va mpt loat eac dir an khac ma
ban chat la kha nang kich thich manh me
toan bp phuc hpp lien ket kinh te khu vuc
Su hpp tac trong linh vuc ndng lugng
cung cd trien vpng khdng kem Vai trd ndi
bat trong ITnh vijc nay la sir bd sung lan nhau
cua cac phirc hpp nang lupng eua ba nudc, la
chinh sach da dang hoa nang lupng dupc tien
hanh, trong dd nude Nga khai thac tuyen
phia Ddng xuat khau gas va dau lua edn
Trung Qudc va An Dp la hai nudc dang chiu
sir thieu hut ngay cang Idn ngudn nguyen
lieu eua minh lai quan tam den ngudn nhap
khau tdi uu nhat nhd vao hudng tir Nga Cdn
cd ca mdt khdng gian rpng ldn eho sir phdi
hpp ba ben trong ITnh vuc luu chuyen nang
lupng dien, phat trien nang lupng nguyen tu,
ciing nhau tham dd va khai thac cac md than
mdi d ca ba nudc
Nhdn to My
Sir phdi hop N A T vdi tu each la hien
tupng dang hinh thanh cua nen chinh tri the
gidi khdng the khdng tinh den anh hudng
qua lai vdi nhan td My, hien van la qudc gia
manh va cd anh hudng hon ca tren the gidi
Xay dung su cdng tac cua minh tren ca
sd nguyen tac khdng nham chdng lai cac
nudc thir ba, mdi mdt nudc deu xem xet mdi
quan he song phuang vdi My gdm ca nhung
uu tien chinh trang chinh sach ddi ngdai
nhieu the ky ciia minh va cd phat trien eac
mdi quan he nay tren ca sd ddi tac lau dai
ddi ben ciing cd loi va binh dang, trong dd ca trong ITnh vuc quan trpng chdng lai nhting nguy CO va thach thirc toan cau mdi Ca Matxeava, Bac Kinh va Deli deu xuat phat
tir quan diem cho rang, neu phd va su cgng
ldc trong quan he vdi Oasinhton theo mdi quan tdm ciia mdi nudc nhdm phdt trien quan he xdy dung vdi My trong cdc linh vuc khdc nhau se khdng mang Igi kit qud tot dep
Ddng thdi, trong trudng hpp, khi mdt lire lupng nay hay khac, ke ca tai nudc My, mudn the hien hanh ddng don phuong ve nhiing van de quan trpng trdng chinh sach the gidi bd qua y kien ddng thuan cua cdng ddng the gidi thi Nga, Trung Qudc va An Dp
se coi CO cdu cgng tdc ba ben la kenh chinh
cdnh bdo mang tinh phdi hgp vd khdng ddi ddu de ddi tdc quay lai tudn thit Hien chuang Lien hgp qudc vd nhung chudn muc lugt phdp qudc te khdc da dupc tat ca chap
thuan Cd the coi each tiep can can bang nay trong quan he qua lai vdi My da dupc khang dinh trong he thdng N A T Ba nudc coi he thdng nay la hinh thuc ddc lap khdng phu thudc vao muc dp kich tinh chju anh hudng cua cac yeu td ben ngoai ke ca nhirng yeu td dai dien bdi nudc My
Nhung vi anh hudng nay tdn tai mpt each khach quan nen dieu quan trpng la phai hieu dupc cai ngudng ciia nd Cho den hien nay, cac chuyen gia va gidi quyen uy chinh trj My khdng the hien la hp khdng chap nhan
N A T dua vao luan cir, dii khdng cd co sd nao, cho rang "ddi vdi mdi nudc quan he vdi
My it nhat cung quan trpng khdng kem quan
he vdi nhau"
Trang 922 NGHIEN CUU CHAU AU - EUROPEAN STUDIES REVIEW N°9 (108).2009
Nhung tren cap dp chinh sach thuc tien
khdng mang tinh quang ba thi nhan td phdi
hpp dang dupc hinh thanh trong co cau
N A T , tiem nang cua nd deu dupc Oasinhton
tinh den trong mpi trudng hpp
Minh hoa rd nhat cho dieu nay la nhan
xet cua H Kissinger Dat tu "lien minh", am
chi CO cau N A T trong ngoac kep, cuu Ngoai
trudng My vach ra ndi dung chinh: "Mac du
khong gap mgt khd khan ndo vd khdng phai
chiu dung bdt ky mgt vdn de ndo, nen ngoai
giao My van phai vugt qua bdt ky thu thdch
ndo cua viec hinh thdnh lien minh nhu the
Lien minh nhu the se chgn cua chiing ta
trudc Can Ddng Cdn Nhgt Ban, Indonesia,
Pakistan se xem xet lai chinh sdch cua
- , 11
mmh
Khdng cd bat ky nguyen nhan cd trpng
lupng nao de ndi rang nhirng danh gia nhu
the khdng phai la dpng lire ndi tai cua chinh
sach thuc te eua Oasinhton Hon the nira, anh
hudng cua chiing cdn dupc phan anh trong
hang loat budc di cu the, trong dd cd viec
tang cudng quan he My-An Dp ma nudc chu
ddng la My
Ro rang dieu dd dupc khang dinh bdi
mpt loat yeu td gdm ea nhung quan diem
thude cac bao cao phan tich cua lAu Nam
gdc cho rang, mdt trong dpng co xay dung
cua chinh sach nay la cSu phSn chdng Trung
Qudc, nd luc bien An Dp thanh "ddng minh
thiJC te" de hoan thanh viee "bao vay" Trung
Qudc Theo tap ehi Anh "Economist", dang
nhung du lieu cua mdt trong nhiing bao cao nay vdi tu each la nhiing Idi bien minh, cac chien lupc gia My da gpi la "nguy eo Trung Qudc ddi vdi cac don vi quan su cua My tai Chau A-Thai Binh D u o n g " ' ' De hieu rang ipi dung su phirc tap trong quan he
Trung-An, dudng Idi tren cd the anh hudng tieu cue den N A T , "lam suy yeu" ca cau ba ben
Trong bdi canh nay hien nay khd cd the loai tru kha nang trong mdt khudn khd nhat dinh "nhan td Trung Qudc" dupc nhac tdi d tren se la ddng luc day An Dp gan lai vdi
My Ngoai ra, mdt sd chinh tri gia An Dp edn cd quan diem md rdng hon eho rang:
"Chi cd nhirng thay ddi ve ca bdn trong quan
he vdi sieu cuang the gidi duy nhdt mdi cd the giitp An Do dgt dugc nhitng mitc lieu chien luge cita minh la cung cd dia vi todn cdu vd tdng cudng anh hudng trong quan he vdi cdc cudng qudc khdc"'\ DT nhien,
nhimg quan diem nay khdng phai la nhiing quan diem bao triim Nhung rd rang chiing cting cd tac ddng den viec An Dp soan thao dudng ldi chinh sach cua minh
Bdi le ddng lire quan trpng de Deli cung
cd mdi quan he vdi My la viec An Dp quan tam den viee tiep can ngudn va cdng nghe ky thuat, trudc het la trong ITnh vuc nguyen tu, ddi vdi An Dp khdng chi cd y nghTa kinh te
Trich theo: Lien minh Nga vd hai dai cudng
//"Albaath", ngay 21/01/2008,
http:/A\\\\N.inosmi.ruiranslation 239041.html
America and China: The dragon comes calling
"The Economist", 01/09/2005, htip://\\\\u.economisl.com/research/articlesBvSub ject/displavstorv.cfm?subieclid"=548623&storv id
- E l OPQPPN
'^ C Raja M(ilian IinJ/n ami l/ic Hniinuc nt /'uwcr From Foreign Affairs, Julv/Aimust 2006/
htlp://w\v\s.lbremnulfairs.orti'20060701 faessav 85402 /c-raia-mohan/india-and-the-balancc-of-povver.html
Trang 10^iliju - cJkn - Tjnini^ 23
ma dac biet quan trpng la y nghTa chinh tri
Ngoai thuang song phuang nhirng nam gan
day cd them nhieu ddng lire mdi Tdng kim
ngach ngoai thuang trong nam tai chinh
2006-2007 da vupt qua 30,5 ty USD'''
Oasinhton va Niu Deli da thoa thuan v^
nhung budc di tiep theo nham phat tri^n "ddi
tac chien lupc" rdng rai trong cac ITnh vuc
chinh tri, kinh te (bao gdm ca ITnh vuc edng
nghe cao) Dang hinh thanh ca sd phdi hpp
trong ITnh virc cung cap ky thuat quan su,
dau tranh chdng chii nghTa khiing bd, tiin
hanh cac cudc tap tran quan sir-hai quan
chung, bao gdm ca nhirng eude tap tran trong
khudn khd sap nhap An Dp vao cai gpi la
"bp ba Sydney" (Oxtraylia, My, Nhat Ban)
Ddng thdi dieu quan trpng van la chinh
phii lien minh tien bd thdng nh^t do M
Singh lanh dao van khach quan theo dudi
quan diem thuc dung bude phai thiJc hien
nhirng "gidi han cd th8", nhupng bd My yk
nhieu van de chinh saeh ddi ngoai mang tinh
nguyen tac trong dd cd nhiing v^n dk lien
quan den Trung Qudc
Ndi each khae, sir anh hudng eua nhan
td My ddi vdi sir hpp tac N A T qua cac budc
ti6n hanh mdt each khach quan da lam cho
quan he song phuong cua ca cau cdng tac
nay bat dn dinh, trong dd cd quan he BSe
Kinh-Deli hien nay nhin chung dang chain
lai va hi dieu chinh Song trong trudng hpp
trong cac co cau nay tich luy mdt each gia
thiet nhung dem nang ddi dSu khd giai quy8t
hay nhung vudng mac nghiem trpng trong
'"" Webesite Bo Thuong mai va Cong nghiep An Do,
http://dizri.delhi.nic.in/
viec giai quyet nhting van de eu (tranh cai bien gidi An Dd-Trung Qudc ve vin dl Tay Tang, quan he thuang mai Nga-An Dp) ed the se lam anh hudng tieu cue nay manh hon
Cdc moi quan he song phuang
Trong bdi canh nay, ddng vai trd ngay cang tang ddi vdi trien vpng cdng tac N A T la sir can thiet phat trien khdng ngimg cd hieu qua va ngay cang di len ciia cae mdi quan he song phuang trong ca cau cdng tac ba ben
N A T , hien dang la co cau nen tang cua sir phdi hpp ba ben
Nhin chung eac qua trinh theo hudng nay hien nay rat tich cue C4n chii y dac biet
la quan he song phuong Trung-An Cach day khdng lau mdi quan he nay dupc coi la khau yeu nhat trong toan he thdng ndi chung, nhung nhting nam gan day mdi quan he nay dupc cung ed han va ngay cang phat triln Ket qua ehinh cua chuyen tham An Dp cua Thu tudng Qudc vu vien Trung Qudc thang 4/2005 la tuyen bd thiet lap quan he chiln lupc giira hai nudc la minh chimg cho budc chuyen cua cac mdi quan he nay len muc cao hon ve chat ngang bang vdi muc quan he
Nga-Trung va Nga-An Vdi y nghia ndy, he thdng NA T mang tinh cdn bang hem so vdi trudc day, giitp ndng cao hieu sudt cua cugc doi thogi ba ben
Trong nhung thanh qua cam nhan dupc trong viec binh thudng hoa quan he Trung Qudc - An Dp dupc ghi nhan trong cac tai lieu song phuang gdm ca nhirng van kien dupe ky ket trong thdi gian Hdi nghi thupng