Tương tác gen và tác động đa hiệu của gen | Lớp 12, Sinh học - Ôn Luyện

[r]

Bài 10: T ƯƠ NG TÁC GEN VÀ TÁC Đ NG ĐA HI U C A Ộ Ệ Ủ

GEN

Th nào là gen alen và gen không alen? ế

Tr i - l n hoàn toàn, không hoàn toàn, đ ng tr i ộ ặ ồ ộ

Khái ni m ệ : T ươ ng tác gen là s tác đ ng qua l i gi a ự ộ ạ ữ

ch t là s t ấ ự ươ ng tác gi a các s n ph m c a chúng ữ ả ẩ ủ

( Prôtêin enzim ) đ t o ki u hình ể ạ ể

1 - T ƯƠ NG TÁC B SUNG ( B TR ) Ổ Ổ Ợ :

* Thí nghi m ệ :

P T/C : Đ u th m hoa tr ng ậ ơ ắ X Hoa tr ng ắ

F 1 : 100 % Hoa đ ỏ

T l F ỷ ệ ở 2 là 9 : 7 nói lên đi u gì?( S ki u t ề ố ể ổ

h p, s c p gen qui đ nh c p tính tr ng đang xét) ợ ố ặ Hãy nh n xét k t qu F ậ ị ế ặ ả ở ạ2?

1 - T ƯƠ NG TÁC B SUNG ( B TR ) Ổ Ổ Ợ :

* Nh n xét ậ :

* Khái ni m ệ : Tác đ ng b tr là ki u tác đ ng qua l i ộ ổ ợ ể ộ ạ

alen ) làm xu t hi n tính tr ng m i ấ ệ ạ ớ

- F2 có 16 t h p giao t ổ ợ ử -> M i c th F1 cho 4 lo i ỗ ơ ể ạ

giao t ( ử 16 TH = 4 gt X 4 gt ).

- M i c th F1 ch a 2 c p gen d h p ỗ ơ ể ứ ặ ị ợ -> T ươ ng tác

gen.

* Gi i thích ả :

- S có m t c a 2 gen tr i n m trên 2 NST khác ự ặ ủ ộ ằ

nhau qui đ nh hoa đ (A- B- ) ị ỏ

- Khi ch có 1 trong2 gen tr i ho c không có gen tr i ỉ ộ ặ ộ nào

Hãy vi t s đ lai t P -> F ế ơ ồ ừ 2?

1 - T ƯƠ NG TÁC B SUNG ( B TR ) Ổ Ổ Ợ :

* S đ lai ơ ồ :

100 % Hoa đỏ

Hoa tr ng ( ắ AAbb ) Hoa tr ng ( ắ aaBB )

P T//C :

F 1 :

F 2 :

G P :

G F1 :

X

( AaBb )

X ( AaBb )

AB, Ab, aB, ab

1 - T ƯƠ NG TÁC B SUNG ( B TR ) Ổ Ổ Ợ :

Aabb aaBb

Aabb

AaBb

ab

aaBb aaBB

AaBb AaBB

aB

Aabb

AaBb

Aabb

AABb

Ab

AaBb AaBB

AABb AABB

AB

ab aB

Ab AB

♀ ♂

1 - T ƯƠ NG TÁC B SUNG ( B TR ) Ổ Ổ Ợ :

-T l phân li KG: ỷ ệ

- T l phân li KH: ỷ ệ

1 :2 :1 : 2: 4 : 2 : 1 :2 : 1

* 9 A-B- Hoa đỏ

* 7 A-bb, aaB-, aabb Hoa tr ng ắ Ngoài ra còn có các t l : ỷ ệ 9 : 3 : 3 : 1 Ho c ặ 9 : 6 : 1

2 - T ƯƠ NG TÁC C NG G P Ộ Ộ :

* Thi nghi m ệ :

P T//C :

F 1 :

F 2 :

G P :

Lúa mì h t đ ạ ỏ ( AABB )

Lúa mì h t tr ng ạ ắ

( aabb )

X

100 % Lúa mì h t đ t ạ ỏ ươ ( i AaBb )

( AaBb )

X

15 Đ : 1 Tr ng ỏ ắ ( T đ s m đ n đ r t t ừ ỏ ẫ ế ổ ấ ươ i )

2 - T ƯƠ NG TÁC C NG G P Ộ Ộ :

1 AABB

Đ S M Ỏ Ạ

2 AaBB

2 AABb

Đ T Ỏ ƯƠ I

4 AaBb

1 AAbb

1 aaBB

1 TR NG Ắ

TR NG Ắ

1 aabb

15 ĐỎ

Đ NH T Ỏ Ạ

2 Aabb

2 aaBb

2 - T ƯƠ NG TÁC C NG G P Ộ Ộ :

* Khái ni m ệ : Khi các alen tr i thu c hai ho c nhi u ộ ộ ặ ề

lôcut gen t ươ ng tác v i nhau theo ki u m i alen tr i ớ ể ỗ ộ

( B t k thu c lôcút nào ấ ể ộ ) đ u làm tăng s bi u hi n ề ự ể ệ

ki u hình lên m t chút ít ể ộ

- Th ườ ng g p các lo i tính tr ng s l ặ ở ạ ạ ố ượ ng: S n l ả ượ ng

s a, kh i l ữ ố ượ ng gia súc, gia c m ầ

* Đi u ki n nghi m đúng ề ệ ệ :

- M i c p gen n m trên 1 c p NST t ỗ ặ ằ ặ ươ ng đ ng khác ồ

nhau.

- Các ph i tác đ ng qua l i l n nhau trong quá trình hình ả ộ ạ ẫ thành tính tr ng ạ

Đa hi u hoá c a gen là gì? ệ ủ

• Khái ni m: ệ Là hi n t ệ ượ ng m t gen tác đ ng lên s ộ ộ ự

bi u hi n c a nhi u tính tr ng khác nhau ể ệ ủ ề ạ

• VD: SGK…

Tùy d ng t ạ ương tác mà t l ki u hình F ỉ ệ ể ở 2 là bi n d ng công th c ế ạ ứ

t ng quát (3: 1) ổ

: hai hay nhi u gen không alen, phân ly ề đ c l p, có th ộ ậ ể

cùng tác đ ng v i nhau hình thành m t tính tr ng ộ ớ ộ ạ

Qui lu t ậ

CÁC

D ẠNG

G TÁC

Tác đ ng át ch l n : 9 : 4 : 3 ộ ế ặ

♣

♥

9 : 7

9 : 3 : 3 : 1

♦ Tác đ ng c ng g p : 15 : 1 ộ ộ ộ

♠ Tác đ ng át ch tr i : 12 : 3 : 1 ộ ế ộ

13 : 3

1.1 TÁC Đ NG B TR : Ộ Ổ Ợ

Thí nghi m ệ :

P TC : Bí qu tròn x Bí qu tròn ả ả

F 1 : Bí qu d t ả ẹ

F 2 : 9 bí qu d t ả ẹ

6 bí qu tròn ả

1 bí qu dài ả

G t : Df dF

DdFf

G t : DF , Df, dF, df

9 (D – F - )

3 (D – ff -)

3 (ddF - )

1 ddff