Đọc thêm Đất nước (Nguyễn Đình Thi) | Lớp 12, Ngữ văn - Ôn Luyện

-Đây là những cảm giác trực tiếp trong một sáng mùa thu gợi nỗi nhớ về Hà Nội : trời mát trong, gió nhẹ thổi, thoảng qua hương cốm ngọt ngào.. - Chỉ vài nét phác họa mà gợi tả được cả [r]

Nguyễn Đình Thi

BÀI GIẢNG ĐIỆN TỬ NGỮ VĂN 12

KIỂM TRA BÀI CŨ

Đọc 10 câu thơ đầu ,em hình dung

toàn cảnh “Bên kia sông Đuống “ nhìn

từ bên này hiện lên trong tâm tưởng

nhà thơ Hoàng Cầm như thế nào ?

Nguyễn Đình Thi

- Sinh ngày : 20 – 12 –1924 tại

Luông Pha băng (Lào)

- Viết sách khảo luận triết học,

viết văn, làm thơ, soạn nhạc,

soạn kịch, viết lý luận phê bình.

- Thơ Nguyễn Đình Thi hàm súc, cô đọng

giàu chất trầm tư triết lý.

-Được trao giải thưởng Hồ Chí Minh về văn

học nghệ thuật(đợt I –1996)

XUẤT XỨ VÀ HOÀN CẢNH SÁNG TÁC

“ Đất nước “ rút từ tập “ Người chiến sĩ” ,bài thơ

mang cảm hứng về quê hương đất nước được sáng tác trong thời gian dài ,gồm nhiều mảng thơ ghép lại:

“ Sáng mát trong như sáng năm xưa “(1948).

“ Đêm mittinh” (1949).

Và hoàn thành năm 1955 Đó là kết quả của sự dồn nén cao độ những chiêm nghiệm nghệ thuật và suy tư

về đất nước.

Sáng mát trong như sáng năm xưa

Gió thổi mùa thu hương cốm mới

Tôi nhớ những ngày thu đã xa

Tác giả khơi nguồn cảm xúc, suy tư về Đất

Nước vào một thời điểm như thế nào ở ba câu thơ đầu ?

Sáng mát trong như sáng năm xưa

Gió thổi mùa thu hương cốm mới

Tôi nhớ những ngày thu đã xa

-Đây là những cảm giác trực tiếp trong một sáng mùa thu gợi nỗi nhớ về Hà Nội : trời mát trong, gió nhẹ thổi, thoảng qua hương cốm ngọt ngào.

- Chỉ vài nét phác họa mà gợi tả được cả không gian và thời gian, cả màu sắc và

hương vị.

Mùa thu Hà Nội với những cảnh vật thiên nhiên và con người hiện lên trong hoài niệm tác giả như thế nào ?

Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội

Những phố dài xao xác hơi may

Người ra đi đầu không ngoảnh lại

Sau lưng thềm nắng lá rơi đầy

Đây có thể xem như là những câu thơ hay

và đẹp nhất của bài thơ Bốn câu thơ tả

cảnh nhưng lại gợi tình Tất cả đều yên

vắng không có tiếng người, chỉ có lá vàng rơi và chút xao xuyến của lòng người.

Sáng chớm lạnh trong lòng Hà Nội

Những phố dài xao xác hơi may

Người ra đi đầu không ngoảnh lại

Sau lưng thềm nắng lá rơi đầy

Mùa thu nay khác rồi Tôi đứng vui nghe giữa núi đồi Gió thổi rừng tre phấp phới

Trời thu thay áo mới Trong biếc nói cười thiết tha

Cái khác rồi của mùa thu hiện tại

so với mùa thu Hà Nội năm xưa là gì?

Mùa thu nay khác rồi Tôi đứng vui nghe giữa núi đồi

Gió thổi rừng tre phấp phới

Trời thu thay áo mới

Trong biếc nói cười thiết tha

- Cái khác rồi đầu tiên và trước hết

là niềm vui.Cái vui nghe bao trùm lên tất cả,trải ra trên mọi âm thanh , màu sắc và tình cảm

Trời xanh đây là của chúng ta

Núi rừng đây là của chúng ta

Những cánh đồng thơm mát

Những ngã đường bát ngát

Những dòng sông đỏ nặng phù sa

Được làm chủ ,được tự do nên nhà thơ nhìn thấy đất nước được hiện lên như thế nào?

Trời xanh đây là của chúng ta Núi rừng đây là của chúng ta Những cánh đồng thơm mát Những ngã đường bát ngát Những dòng sông đỏ nặng phù sa

Núi rừng đây là của chúng ta

* Đoạn thơ là những lời tuyên bố dõng

dạc và hùng hồn về chủ quyền dân tộc

Đó là những lời thơ đầy tự hào, những lời được phát đi từ trái tim đã từng đau nỗi

đau vong quốc nồng đậm một tình yếu

nước thiết tha.

Nước chúng ta Nước những người chưa bao giờ khuất Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất

Những buổi ngày xưa vọng nói về

Nghĩ về độc lập tự do không thể không nghĩ đến sức mạnh đã làm nên cái quyền ấy, sức mạnh ấy là gì?

Nước những người chưa bao giờ khuất

Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất

Những buổi ngày xưa vọng nói về

-Nghĩ đến truyền thống đấu tranh hào hùng bất khuất của dân tộc.

* Đoạn thơ có sự kết hợp nhuần

nhuyễn giữa tư duy hình tượng và tư duy triết luận, chất trữ tình hài hòa với chất chính luận Điệu thơ mới

nhưng không chối bỏ truyền thống, ngôn ngữ gây ấn tượng nhưng rất cô đọng, hàm súc Đây chính là vẻ đẹp ,chất riêng của phong cách thơ

Nguyễn Đình Thi.

Những cánh đồng quê chảy máu chính

là hình ảnh bi hùng của Việt Nam trong thời chiến

Dây thép gai đâm nát trời chiều là một hình ảnh diễn tả nỗi đau lớn lao và sâu sắc của cả một dân tộc thiếu độc lập và

tự do.

Nỗi đau nô lệ được hình tượng hoá qua những hình ảnh ẩn dụ, giàu giá trị tạo hình: nỗi đau thấm vào cảnh vật, thấu cả trời xanh Vì bầu trời

đẹp đẽ, tự do và những mơ ước

thanh bình không còn nguyên vẹn vì những dây thép gai ( biểu tượng của

sự bạo lực).

Nỗi đau nô lệ không chỉ ở thể xác (đè

cổ, lột da) mà còn là nỗi cay đắng, xót

xa về tinh thần(bát cơm chan đầy nước mắt).

- Trong đau thương và mất mát, người

trai phải hành quân đêm ngày với lòng nung nấu quyết tâm giành lại những

cánh đồng quê thanh bình và bảo vệ

bầu trời quê hương xanh trong, êm ả

Hình ảnh người lính hành quân với

lòng nung nấu là biểu tượng của mộ t đất nước anh hùng

Trong tình chung là đất nước, chút tình riêng len lỏi bồn chồn trong tâm hồn

người lính Hình tượng đặc trưng để nhớ

ở đây là đôi mắt người yêu Có lẽ đôi mắt của người ở lại luôn dõi theo bước chân người lính và trong trái tim người lính

không chỉ là đôi mắt mà tràn ngập tình yêu thủy chung của người Việt Nam:

“Bỗng bồn chồn nhớ mắt người

yêu”.

Từ trong đau thương, ĐN vùng lên giành tự

do độc lập với sức mạnh phi thường:

+ Sức mạnh bắt nguồn từ lòng yêu nước,

lòng dũng cảm hy sinh: “ngày nắng đốt theo

đêm mưa dội”, “ mỗi bước đường mỗi bước

hy sinh”

+ Lòng căm thù giặc cao độ, không cam

chịu làm nô lệ: “xiềng xích chúng bay không

khoá được, lòng dân ta yêu nước thương nhà”.

+ Cả dân tộc vùng lên chiến đấu bất khuất,

lấy “ ruộng rẫy là chiến trường”, “nhà nơng

là chiến sỹ” anh hùng áo vải của thời đại mới.

+ Lòng căm thù giặc cao độ, không cam

chịu làm nô lệ: “xiềng xích chúng bay

không khoá được, lòng dân ta yêu

nước thương nhà”.

-ĐN vươn tới tương lai với tinh thần lạc quan, ý chí mãnh liệt và niềm tin

vào sự thắng lợi : “ trán cháy rực nghĩ trời mới đất mới .”

- ĐN với những thành tựu trong công cuộc xây dựng hoà bình: “ khói nhà

máy ”

- Đoạn kết mang âm hưởng hào

hùng, nhịp thơ chắc khoẻ, hình ảnh gây ấn tượng: ĐN từ trong máu lửa, bùn dậy vùng dậy làm nên thiên sử thi hào hùng bằng lòng dũng cảm

phi thường: ĐN hiên ngang anh

dũng, hiện lên chói loà trong ánh

sáng Điện Biên.

HỒ GƯƠM