Tạo giống nhờ công nghệ gen | Lớp 12, Sinh học - Ôn Luyện

Để nhận biết ADN tái tổ hợp trong tế bào nhận người ta áp dụng phương pháp: Dựa vào sản phẩm tạo ra của gen “Đánh dấu” trên thể truyền.. II.[r]

Trang 1

Sinh học 12 Tiết 24 Bài 20 Tạo giống

bằng công nghệ gen

Trang 2

Tiết 24 Bài 20 Tạo giống bằng công nghệ gen

I CÔNG NGHỆ GEN.

1.Khái niệm công nghệ gen

Công nghệ gen

là gì

- Là quy trình tạo ra tế bào sinh vật có gen bị biến đổi

hoặc có thêm gen mới.

- Kĩ thuật chuyển gen là kĩ thuật tạo ADN tái tổ hợp để

chuyển gen từ tế bào này sang tế bào khác.

2 Các bước cần tiến hành trong kĩ thuật chuyển gen.

Trang 3

1 Khái niệm công nghệ gen

2 Các bước cần tiến hành trong kĩ thuật

chuyển gen.

biết: Trong kĩ thuật

chuyển gen có mấy khâu chính.

Enzim cắt

b1: Tạo ADN tái

Trang 4

I Công nghệ gen.

1.Khái niệm công nghệ gen

2 Các bước cần tiến hành trong kĩ thuật cấy gen.

a Tạo ADN tái tổ hợp.

tự nhân đôi độc lập với hệ gen của tế bào củng như có thể gắn vào

hệ gen của tế bào

- Plasmit là phân tử ADN nhỏ, dạng vòng nằm trong tế bào chất của nhiều loài vi khuẩn, có khả năng nhân đôi độc lập với hệ gen của tế bào

- Enzim sử dụng trong tạo AND tái tổ hợp :

+ Enzim cắt Restrictaza và Enzim nối Ligaza

Tiết 24 Bài 20 Tạo giống bằng công nghệ gen.

Trang 5

a Tạo ADN tái tổ hợp.

b Đưa ADN tái tổ hợp vào trong tế bào nhận.

Để đưa ADN Tái tổ hợp vào tế bào nhận người ta sử dụng

các phương pháp : Dùng muối CaCl 2 , dùng xung điện,

vitiêm, bắn vào Tb, dùng tinh trùng…

c Phân lập dòng tế bào chưa ADN tái tổ hợp.

Để nhận biết ADN tái tổ hợp trong tế bào nhận người ta áp dụng phương pháp: Dựa vào sản phẩm tạo ra của gen “Đánh dấu” trên thể truyền.

II ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GEN TRONG TẠO GIỐNG

BIẾN ĐỔI GEN

1 Khái niệm công nghệ gen

2 Các bước cần tiến hành trong kĩ thuật cấy gen.

Muốn nhận biết ADN trong tế bào nhận người

ta áp dụng phương pháp nào?

Làm thế nào

để đưa ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận?

Trang 6

1 Khái niệm sinh vật biến đổi gen. Thế nào là sinh vật biến

đổi gen? Có những phương pháp nào để gây biến đổi gen ở sinh vật?

- Sinh vật biến đổi gen là sinh vật mà hệ gen của nó

đã được con người làm biến đổi cho phù hợp với lợi

ích của mình.

-Các phương pháp làm biến đổi gen ở sinh vật:

+ Đưa thêm 1 gen lạ vào hệ gen.

+ Làm biến đổi 1 gen đã có sẵn trong hệ gen.

+ Loại bỏ hoặc làm bất hoạt 1 gen nào đó trong hệ gen.

Ví dụ ở cà chua gen làm chín quả bị bất hoạt nên có thể vận

chuyển xa hoặc bảo quản lâu dài mà không bị hỏng.

Trang 7

2 Một số thành tựu tạo giống biến đổi gen.

a, Tạo động vật chuyển gen

b,Tạo giống cây trồng biến đổi gen

c, Tạo dòng vi sinh vật biến đổi gen

VSV mang gen sản xuất hoocmon chữa tiểu đường, bệnh lùn, Interlukin kích thích chống ung thư, snomax làm tuyết nhân tạo…

Động vật mang gen có năng suất cao, tăng trọng nhanh, nhiều thịt

ít mỡ, tăng năng suất lông ở cừu, sản xuất protein trị liễu…

Cây trồng mang gen kháng sâu bệnh, mùi vị, màu sắc hấp

dẫn, không bị dập nát khi vận chuyển, năng suất cao…

1 Khái niệm sinh vật biến đổi gen.

Trang 8

Củng cố

- Đọc phần ghi nhớ (trang 85-SGK SH12)

- Trả lời câu hỏi (trang 85-SGK SH12)

Trang 9

Để tạo ra các giống chủng vi khuẩn có khả năng sản xuất trên quy mô công nghiệp các chế phẩm sinh học như axit amin, vitamin, enzim, hoocmon…, người ta sử dụng:

A.Đột biến nhân tạo B.Các phương pháp lai C.Chọn lọc cá thể

D.Kĩ thuật di truyền

Trang 10

Người ta phải dùng thể truyền để chuyển một gen từ

tế bào này sang tế bào khác là vì:

A nếu không có thể truyền thì gen cần chuyển sẽ không chui vào được

tế bào nhận

B nếu không có thể truyền thì gen có vào được tế bào nhận cũng

không thể nhân lên và phân li đồng đều về các tế bào con khi tế bào phân chia

C nếu không có thể truyền thì khó có thể thu được nhiều sản phẩm của

gen trong tế bào nhận

D nếu không có thể truyền thì gen sẽ không tạo ra sản phẩm trong tế

bào nhận

Trang 12

ADN tái tổ hợp là:

A ADN của thể truyền và gen cần chuyển

B ADN của thể truyền và ADN của tế bào nhận

C ADN của plasmid và gen cần chuyển

D ADN của virut và gen cần chuyển

Trang 13

Câu hỏi và bài tập về nhà

- Học bài cũ theo SGK.

- áp dụng kiến thức học được vào thực tế.

- Chuẩn bị nội dung bài 21.

Trang 14

KỸ THUẬT CẤY GEN DÙNG PLASMIT LÀM THỂ TRUYỀN

E.Restrictaza

Gắn đoạn bị cắt vào plasmit nhờ enzim nối Ligaza

Chuyển đến tế bào nhận

ADN của tế bào nhận

Trang 15

các bước như thế nào?

Phương pháp tạo động vật biến đổi gen

- Lấy trứng ra khỏi con vật

- Cho thụ tinh trong ống nghiệm.

- Tiêm gen cần chuyển vào hợp tử và hợp

tử phát triển thành phôi.

-Cấy phôi đã được chuyển gen vào tử

cung con vật khác để mang thai và sinh

đẻ bình thường.

- Sinh ra một con vật chuyển gen

Trang 16

TẠO GIỐNG ĐỘNG VẬT CHUYỂN GEN

Chuột chuyển gen người

Chuột nhắt chứa gen hooc

môn sinh trưởng chuột cống

Chuột phát sáng

Chuyển gen protein người vào cừu

Trang 17

Chuyển gen trừ sâu từ vi khuẩn vào cây bông

Cây bông chuyển gen Bt kháng sâu bệnh ( bên phải ) và cây bông không

chuyển gen Bt mẫn cảm với sâu bệnh ( bên trái )

Trang 18

Các thành tựu trong tạo giống cây trồng biến đổi gen

Ngô chuyển gen kháng sâu hại Cà chua Green Zebra Seedling có hương vị ngọt như quả táo

Trang 19

• Cây đu đủ (Carica papaya L.) được chuyển gen kháng

bệnh virút (trái) và cây đối chứng (phải)

– Có khả năng khang virút CMV

• Được đánh giá là góp phần vào việc phục hồi nền công nghiệp sản xuất đu đủ ở Hawaii

Trang 20

Một số thành tựu biến nạp gen ở Thực vật

• Cây đậu tưương chuyển gen

– Kháng sâu (Bt)

• Kháng sâu bệnh (insect resistance)

• Góp phần làm giảm lượng thuốc trừ sâu cần sử dụng (bảo vệ môi trường

và giảm chi phí sản xuất)

– Thay đổi thành phần axít béo

• Làm thay đổi thành phần và giá trị dinh dưưỡng

Trang 21

Giống lúa được chuyển gen tổng hợp -carotene (giống lúa vàng)

Sau quá trình tiêu hoá, -carotene

được chuyển hoá thành vitamin A

Khoảng 120 triệu trẻ em trên thế

giới bị các rối loạn do thiếu vitamin

A Giống lúa vàng mang lại niềm

hy vọng trong việc bảo vệ khoảng 1

đến 2 triệu bệnh nhân bị các rối

loạn do thiếu vitamin A

Gạo bình thường

Gạo hạt vàng

Trang 22

Một số thành tựu biến nạp gen ở Thực vật

• Cây cà chua chuyển gen

– Gen kéo dài thời gian chín

• Làm chậm quá trình chín nhũn quả

• Tăng cường chất lượng quả

và kéo dài thời gian bảo quản sau thu hoạch

– Gen kháng bệnh virút

• Kháng với virút CMV

• Góp phần giảm lượng thuốc trừ sâu sử dụng trong quá trình trồng trọt Cây cà chua chuyển gen kháng virút (bên trên)

trong khi cây không được chuyển gen kháng mẫn cảm với virút CMV - Cucumber mosaic Virus - khi trồng trọt trên đồng ruộng (bên dưới)

Định dạng
Số trang	22
Dung lượng	2,16 MB