Điều chỉnh điện dung của tụ điện tới giá trị C 1 rồi thay đổi R thì số chỉ của vôn kế.. (có điện trở rất lớn) mắc song song với biến trở không thay đổi..[r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NAM ĐỊNH
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI NĂM HỌC
2012-2013
Môn: VẬT LÝ – Lớp 12 THPT
Phần tự luận - Thời gian làm bài: 90 phút
Câu 1 Một đĩa tròn mỏng, phẳng, đồng chất khối lượng 0,2 kg, bán kính 20 cm đang
quay đều quanh trục vuông góc với mặt đĩa và đi qua tâm đĩa với tốc độ góc
ω0 = 10 rad/s thì bị tác dụng bởi một momen hãm Đĩa quay chậm dần đều và dừng lại
sau khi quay được một góc 10 rad
1 Tính độ lớn của momen hãm đó?
2 Tính thời gian từ lúc đĩa chịu tác dụng của momen hãm đến khi dừng hẳn?
Câu 2 Một con lắc đơn gồm quả cầu nhỏ khối lượng m = 100 g, sợi dây có chiều dài
1 m dao động ở nơi có gia tốc trọng trường g = 10 m/s2
1 Lập công thức tính lực căng của sợi dây tại một vị trí sợi dây hợp với phương
thẳng đứng góc α Tính tỉ số giữa lực căng cực đại và lực căng cực tiểu của sợi dây biết
biên độ dao động của con lắc bằng 0,1 rad?
2 Quả cầu được tích điện với độ lớn điện tích q rồi đặt trong điện trường đều có vec
tơ cường độ điện trường nằm ngang Khi cân bằng sợi dây treo bị lệch so với phương
thẳng đứng góc β = 0,1 rad và quả cầu ở vị trí O1 Kéo quả cầu sao cho sợi dây lệch khỏi
vị trí cân bằng góc 0,1 rad rồi thả nhẹ cho nó dao động điều hòa Khi quả cầu tới vị trí O1
thì điện trường đột ngột bị mất, vật tiếp tục dao động điều hòa Tính biên độ của dao
động và gia tốc của quả cầu tại vị trí lực căng của sợi dây và trọng lực của quả cầu có
cùng độ lớn?
Câu 3 Trong thí nghiệm giao thoa sóng mặt
nước, hai nguồn sóng S1 và S2 cách nhau 11 cm dao
động điều hòa theo phương vuông góc với mặt nước
có phương trình u1 = u2 = 5cos(100πt) mm Tốc độ
truyền sóng v = 0,5 m/s và biên độ sóng không thay
đổi khi truyền đi Chọn hệ trục tọa độ xOy thuộc mặt
phẳng mặt nước khi yên lặng, gốc O trùng với S1
(hình 1)
1 Tìm biên độ sóng tổng hợp tại điểm M có tọa
độ x = 3,96 cm; y = 5,28 cm?
2 Trong không gian, phía trên mặt nước có một
chất điểm chuyển động mà hình chiếu (P) của nó ở mặt nước chuyển động với phương
trình quĩ đạo y = x + 2 và có tốc độ v1 = 5 2 cm/s Trong thời gian t = 2 s kể từ lúc (P)
có tọa độ x = 0 thì (P) cắt bao nhiêu vân cực đại trong vùng giao thoa của 2 sóng?
Câu 4 Một mạch điện xoay chiều gồm một biến trở R, cuộn cảm thuần và tụ điện có
điện dung C thay đổi được Điện áp xoay chiều hai đầu AB có giá trị hiệu dụng không
đổi
1 Điều chỉnh điện dung của tụ điện tới giá trị C1 rồi thay đổi R thì số chỉ của vôn kế
(có điện trở rất lớn) mắc song song với biến trở không thay đổi Nhúng biến trở vào một
⋅
y
Hình 1
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2nhiệt lượng kế để đun sôi một lượng nước Nếu điều chỉnh điện trở của biến trở có giá trị
R1 thì thấy sau 10 phút nước sôi Nếu điện trở của biến trở có giá trị R2 thì thấy sau 15 phút nước sôi Nếu điều chỉnh điện trở của biến trở có giá trị R3 = 2R1 + 3R2 thì sau bao lâu nước sôi? Coi điện trở của biến trở không thay đổi theo nhiệt độ
2 Điều chỉnh điên trở của biến trở tới giá trị xác đinh rồi điều chỉnh điện dung của tụ điện Khi C = C1thì dòng điện sớm pha hơn π/4 so với điện áp uAB Điều chỉnh điện dung của tụ điện tới giá trị C = C2 = 0,4C1 thì điện áp hiệu dụng giữa hai đầu tụ điện đạt cực đại Tính hệ số công suất của mạch khi đó?
Câu 5 Cho mạch dao động lí tưởng (hình 2) Các tụ
điện có điện dung C1 = 3 nF; C2 = 6 nF; cuộn thuần cảm
có độ tự cảm L = 0,5 mH Bỏ qua điện trở dây nối Khi
trong mạch có dao động điện từ tự do thì cường độ dòng
điện cực đại trong mạch là 0,03 A
1 Tính tần số biến thiên năng lượng từ trường của
mạch?
2 Tính điện áp cực đại giữa hai điểm A, M và M, B?
L M
Hình 2
Trang 3SỞ GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO
KỲ THI CHỌN HSG NĂM HỌC 2012-2013
Môn: VẬT LÝ (Phần tự luận) – Lớp 12 THPT
Câu
1
(1 đ)
1 Gia tốc góc γ = ω ω2 20
5
Momen hãm M = Iγ = - 0,1 N.m
2
Thời gian đĩa quay đến khi dừng
T = ω ω0
γ
Câu
2
(2,5 đ)
1
Tính tỉ số lực căng của sợi dây
- Lập công thức tính tốc độ dao động tại một
vị trí bất kỳ với góc lệch của sợi dây là α so
với vị trí cân bằng
0
'2 2 0
0,25 đ
- Lực hướng tâm tác dụng vào vật là
ht
2
0
mv
l
0
0,5 đ
2
2
T = −P 0,5P.α
2
+
0,25 đ
2
Khi có điện trường: Quả cầu dao động do tác dụng của hợp lực
R
ur
của hai lựcP
ur
và Fd uur + Vận tốc của quả cầu tại vị trí O1 là
v’ = g '.l α0
0,5 đ
Trang 42
m =m.cosβ cosβ= =10,04 m/s2 Thay số tính được v’ = 0,32 m/s
- Sau khi điện trường bị mất, con lắc dao động điều hòa chỉ do tác
dụng của trọng lực xung quanh vị trí cân bằng O:
- Biên độ dao động là '
0
α
2 0
0
v '
gl
0,25 đ
- Gọi vị trí góc lệch của sợi dây khi lực căng sợi dây và trọng lực có
cùng độ lớn là α
0
Khi P = T thì α = 0,12 rad
0,25 đ
t ht
Với: at = P.α
Và aht =
2 2 0
0
−
0,25 đ
Thay số ta được:
a = 1,12 m/s2
0,25 đ
Câu
3
(2 đ)
1
Lập phương trình sóng tại một điểm B cách 2 nguồn những đoạn d1
và d2
π
λ
0,25 đ
Tính d1M = 3,96 cm và d2M = 8,8 cm
f
= = 1 cm Thay số tính được biên độ dao động của điểm M là A = 9,8 mm
0,5 đ
2
Gọi C, D là vị trí ban đầu và cuối
đoạn đường đi của của (P)
Độ dài CD = v.t = 10 2cm
Vì quĩ đạo chuyển động có hệ số
góc bằng 2 nên tứ giác BCND là
hình vuông
CN = 10 cm
BC = 10 cm
0,5 đ
Tại C có
⋅
S1 ⋅ ≡ O ⋅ S2
y
C
⋅
⋅
D
d1
d2
E
⋅
B
N
Trang 52
S1C = 2 cm;
S2C = S S1 22 +S N1 2 = 11,18 cm
∆dC = 9,18 cm = 9,18λ
0,25 đ
Tại D có
S1D = S E1 2 +ED2 = 15,62 cm
S2D = S E2 2 +ED2 = 10,04 cm
∆dD = 5,58 cm = 5,58λ
0,25 đ
Từ phương trình sóng, ta được vân đi qua I là vân cực đại
Số vân cực đại cắt đoạn CD là 15 vân
Câu
4
(3 đ)
1
Khi C = C1
2
1
R
Để URkhông phụ thuộc R thì ZL = ZC
R
=
0,5 đ
Q1 = R1I2t1 =
2 1 1
U t R
Q2 = R2I2t2 =
2 2 2
U t R
Q3 = R3I2t3 =
2 3 3
U t R
0,5 đ
R2 = 1,5R1
0,25 đ
R3 = 2R1 + 3R2 =2R1 + 4,5R1 = 6,5R1
t3 = 65 phút
0,5 đ
2
Khi C = C1
1
1
1
Khi C = C2 thì UCmax
Trang 62
Chứng minh khi UCmax thì
2
2 2 L C
L
Z
Z
+
2 2 L
L
Z
+
Giải ra ta được: ZL = R
10.R 3
0,5 đ
Câu
5
1
Tính tần số biến thiên của năng lượng từ trường
+ Tần số dao động riêng của mạch:
1 2
1 2
+
+ Tần số biến thiên của năng lượng từ trường:
Chứng minh tần số biến thiên của năng lượng từ trường bằng 2 lần
tần số dao động điện từ
+ Vậy: Tần số biến thiên của năng lượng từ trường là:
1
0,5 đ
2
Tính điện áp cực đại hai đầu mỗi tụ điện
+ Điện áp cực đại hai đầu bộ tụ điện:
b
+ Điện áp uAM và uMB cùng pha nhau, nên điện áp cực đại giữa hai
bản của mỗi tụ điện là:
01 02
01
01 2
02
02 1
0,5 đ
Lưu ý:
- Kết quả cuối cùng thiếu hoặc sai đơn vị trừ 0,25 điểm
(Trừ lỗi sai hoặc thiếu đơn vị toàn bài không quá 0,5 điểm)
- Điểm toàn bài tự luận là tổng điểm các câu trong bài (không làm tròn)