- Nghệ thuật: văn học chữ Hán phong phú, nhiều thành tựu: văn chính luận, văn tự sự; văn học chữ Nôm có sự Việt hoá thể loại tiếp thu từ Trung Quốc, sáng tạo những thể loại văn học d[r]
Trang 1Bài giảng Ngữ văn 10
TaiLieu.VN
Trang 2I- Các thành phần của văn học từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX
kỉ X đến hết thế kỉ XIX
học từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX
văn học từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX
Trang 3I CÁC THÀNH PHẦN CỦA VĂN HỌC TRUNG
ĐẠI VIỆT NAM
1 Văn học chữ Hán
- Gồm các sáng tác bằng chữ Hán
của người Việt
- Xuất hiện sớm, tồn tại trong suốt
quá trình hình thành và phát triển
của văn học trung đại
- Thể loại: tiếp thu từ văn học Trung
Quốc (hịch, cáo, chiếu, biểu, phú )
- Có những thành tựu nghệ thuật
lớn: Sông núi nước Nam, Hịch
tướng sĩ, Đại cáo bình Ngô, Hoàng
Lê nhất thống chí…
2 Văn học chữ Nôm
- Bao gồm các sáng tác bằng chữ Nôm
- Ra đời muộn hơn (XIII), tồn tại và phát triển hết thời trung đại
- Thể loại: chủ yếu là thơ, phần lớn
thể loại văn học dân tộc ( lục bát, song thất lục bát, truyện thơ, ngâm khúc, hát nói, thơ Nôm Đường luật)
- Có những thành tựu lớn cả ở trữ
tình và tự sự: Quốc âm thi tập,
Truyện Kiều, Chinh phụ ngâm, Lục Vân Tiên
TaiLieu.VN
Trang 5I CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN CỦA VĂN HỌC TRUNG
ĐẠI VIỆT NAM:
THẢO LUẬN NHÓM:
Các giai đoạn
Lịch sử
xã hội
Đặc điểm văn học
- Nội dung văn học
- Nghệ thuật
- Tác giả, tác phẩm tiêu biểu
1.Từ thế kỷ
X đến hết
thế kỷ XIV
2.Từ thế kỷ
XV đến hết
thế kỷ XVII
3.Từ thế kỷ
XVIII đến
nửa đầu
thế kỷ XIX
4.Nửa cuối
thế kỷ XIX
TaiLieu.VN
Trang 6I CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN CỦA VĂN HỌC TRUNG
ĐẠI VIỆT NAM:
Các giai đoạn Lịch sử xã hội Đặc điểm văn học
1.Từ thế kỷ
X đến hết
thế kỷ XIV
2.Từ thế kỷ
XV đến hết
thế kỷ XVII
- giành quyền độc lập tự chủ cuối thế kỉ X
- Lập nhiều kì tích trong kháng chiến chống xâm lược Công cuộc xây dựng đất nước
- Nghệ thuật: thành tựu văn học chữ Hán: văn chính luận, văn xuôi viết về lịch sử-văn hóa, thơ phú… ;xuất hiện văn học chữ Nôm với một số bài thơ, phú
- Nội dung: yêu nước với âm hưởng hào hùng, mang hào khí Đông A
- Chiến thắng giặc Minh, chế
độ PK cực thịnh nửa cuối thế kỉ
XV
- Thế kỉ XVI:
khủng hoảng dẫn đến nội chiến
- Nghệ thuật: văn học chữ Hán phong phú, nhiều thành tựu: văn chính luận, văn tự sự; văn học chữ Nôm có sự Việt hoá thể loại tiếp thu từ Trung Quốc, sáng tạo những thể loại văn học dân tộc (Lục bát, song thất lục bát, hát nói…)
- Nội dung: yêu nước mang âm hưởng ngợi ca đến nội dung phản ánh, phê phán hiện thực xã hội phong kiến
-Tác phẩm văn học: Chiếu dời đô, Đại Việt sử kí, Nam quốc sơn hà, Hịch tướng sĩ, Tỏ lòng, Phú sông Bạch Đằng…Giai đoạn có những bước ngoặt lớn, mở ra sự phát triển toàn diện, mạnh mẽ của văn học dân tộc
- Tác phẩm văn học: Đại cáo bình Ngô, Quốc âm thi tập, Truyền kì mạn lục, Bạch Vân quốc ngữ thi…
Trang 7I CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN CỦA VĂN HỌC TRUNG
ĐẠI VIỆT NAM:
Các giai đoạn Lịch sử xã hội Đặc điểm văn học
3.Từ thế kỷ
XVIII đến nửa
đầu thế kỷ XIX
4.Nửa cuối thế kỷ
XIX
- Chế độ PK khủng hoảng đến suy thoái
- Phong trào nông dân nổ ra mạnh mẽ, đỉnh cao: khởi nghĩa Tây Sơn
- Hiểm họa xâm lăng của TD Pháp Gđ phát triển rực rỡ nhất( Giai đoạn VH cổ điển )
- Nội dung: trào lưu nhân đạo chủ nghĩa với tiếng nói đòi quyền sống, quyền hạnh phúc, đấu tranh giải phóng con người
- Nghệ thuật: phát triển mạnh mẽ, toàn diện, đặc biệt là văn học chữ Nôm với những thể loại văn học
dân tộc: thơ Nôm Đường luật, ngâm khúc, truyện
thơ, hát nói
- Tác phẩm văn học: kiệt tác Truyện Kiều (Nguyễn Du), Chinh phụ ngâm khúc, Cung oán ngâm khúc, thơ
Hồ Xuân Hương, Hoàng Lê nhất thống chí
-TD Pháp xâm lược ->XH TD nửa PK Văn hoá p.Tây ảnh hưởng Đ/s XH
- Nhân dân và sĩ phu yêu nước kiên cường chống giặc
- Nghệ thuật: văn học chữ quốc ngữ xuất hiện nhưng văn học chữ Hán và chữ Nôm vẫn là chính Sáng tác theo thể loại và thi pháp truyền thống
- Nội dung: văn học yêu nước phát triển phong phú mang âm hưởng bi tráng Tư tưởng canh tân ĐN
- Tác phẩm văn học: Thơ văn Ng Đình Chiểu (Lục Vân Tiên, Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc, ), thơ Nguyễn Khuyến, Tú Xương
TaiLieu.VN
Trang 9TaiLieu.VN
Trang 11TaiLieu.VN
Trang 12NHỮNG TÁC PHẨM VHTĐ TRONG CHƯƠNG TRÌNH
THPT
NHỮNG TÁC PHẨM VHTĐ ĐƯỢC HỌC TRONG CHƯƠNG TRÌNH
THPTCHU
Lớp 10
1 Tỏ lòng – Phạm Ngũ Lão
2 Cảnh ngày hè – Nguyễn Trãi
3 Nhàn - Nguyễn Bỉnh Khiêm
4 Đọc Tiểu Thanh Kí- Nguyễn Du
5 Vận nước – Pháp Thuận (*)
6 Cáo bệnh, bảo mọi người - Mãn Giác (*)
7 Hứng trở về – Nguyễn Trung Ngạn (*)
1 Phú sông Bạch Đằng – Trương Hán Siêu
2 Đại cáo bình Ngô -Nguyễn Trãi
3 Tựa “Trích diễm thi tập” – Hoàng Đức Lương
4 Hiền tài là nguyên khí quốc gia - Thân Nhân Trung (*)
5 Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn - Ngô Sĩ Liên Thái sư Trần Thủ Độ - Ngô Sĩ Liên (*)
7 Chuyện chức phán sự đền Tản Viên – Nguyễn Dữ
8 Chinh phụ ngâm - Đặng Trần Côn và Đoàn Thị Điểm
9.Truyện Kiều – Nguyễn Du
Trang 13NHỮNG TÁC PHẨM VHTĐ TRONG CHƯƠNG
TRÌNH THPT
NHỮNG TÁC PHẨM VHTĐ ĐƯỢC HỌC TRONG CHƯƠNG TRÌNH
THPTH
Học kì 1
Lớp 11
1 Vào phủ chúa Trịnh – Lê Hữu Trác
2 Tự tình II – Hồ Xuân Hương
3 Câu cá mùa thu – Nguyễn Khuyến
4 Khóc Dương Khuê (*)
5 Thương vợ –Trần Tế Xương
6 Vịnh khoa thi hương (*)
7 Bài ca ngất ngưởng – Nguyễn Công Trứ
8 Bài ca ngắn đi trên bãi cát – Cao Bá Quát
9 Lục Vân Tiên – Nguyễn Đình Chiểu
10 Chạy giặc (*)
11 Bài ca phong cảnh Hương Sơn – Chu Mạnh Trinh (*)
12 Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc – Nguyễn Đình Chiểu
13 Chiếu cầu hiền – Ngô Thì Nhậm
14 Xin lập khoa luật – Nguyễn Trường Tộ(*)
TaiLieu.VN
Trang 14BÀI TẬP CỦNG CỐ
1 Xác định các thể loại văn học tiếp thu từ các thể loại văn học Trung
Quốc và thể loại văn học dân tộc bằng cách điền kí hiệu: TQ (thể loại văn học tiếp thu từ Trung Quốc), DT (thể loại văn học dân tộc) vào chỗ trống ở cuối mỗi thể loại
a Chiếu g Biểu
b Ngâm khúc h Truyện thơ
c Kí sự i Tiểu thuyết chương hồi
d Cáo j Hịch
e Truyện truyền kì k Thơ Đường luật
l Hát nói
DT
TQ
TQ
TQ
TQ
DT
TQ
TQ
DT
TaiLieu.VN
Trang 15BÀI TẬP CỦNG CỐ
2 Điền các giai đoạn văn học Việt nam từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX vào chỗ trống cho phù hợp với một số nội dung chủ yếu của các giai đoạn đó:
A Nội dung yêu nước với âm hưưởng bi
tráng, tư tưởng canh tân đất nước…
B Nội dung yêu nước với âm hưởng hào
hùng, mang hào khí Đông A
C Đi từ nội dung yêu nước mang âm
hưởng ngợi ca đến nội dung phản ánh,
phê phán hiện thực xã hội phong kiến
D Trào lưu nhân đạo chủ nghĩa với tiếng
nói đòi quyền sống, quyền hạnh phúc,
đấu tranh giải phóng con người
TaiLieu.VN
Trang 16BÀI TẬP CỦNG CỐ
2 Điền các giai đoạn văn học Việt nam từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX vào
chỗ trống cho phù hợp với một số nội dung chủ yếu của các giai đoạn
đó:
A Nội dung yêu nước với âm hưởng
bi tráng, tư tưởng canh tân đất
nước…
4 Giai đoạn văn học nửa sau thế kỉ XIX
B Nội dung yêu nước với âm hưởng
hào hùng, mang hào khí Đông A
1 Giai đoạn văn học từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIV
C Đi từ nội dung yêu nước mang âm
hưởng ngợi ca đến nội dung phản ánh,
phê phán hiện thực xã hội phong kiến
2 Giai đoạn văn học từ thế kỉ XV đến hết thế kỉ XVII
D Trào lưu nhân đạo chủ nghĩa với
tiếng nói đòi quyền sống, quyền hạnh
phúc, đấu tranh giải phóng con người
3 Giai đoạn văn học từ thế kỉ XVIII đến nửa đầu thế kỉ XIX
Trang 17Bài học kết thúc
TaiLieu.VN