Từ cốt truyện Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân (Trung Quốc), Nguyễn Du đã sáng tạo nên một kiệt tác văn chương bất hủ - Truyện Kiều.... Nội dung: nhấn vào nỗi đau bạc.[r]
Trang 1BÀI GIẢNG NGỮ VĂN LỚP 10
Nguyễn Du
(Phần I–Tác giả và Tác phẩm.)
Trang 4Nguyễn Du học sinh thảo luận (3phút) với bạn cùng bàn câu hỏi sau:
Tổ 1,3: Cuộc đời Tác giả Nguyễn Du có thể chia làm mấy giai đoạn? Đặc điểm từng giai đoạn? Em có nhận xét gì về cuộc đời của cụ Nguyễn Du?
Tổ 2,4: Theo em những nhân tố nào ảnh hưởng đến sáng tác của Nguyễn Du?
Trang 5a Thời thơ ấu: sống sung túc trong gia đình đại quý tộc.
có hiểu biết về cuộc sống phong lưu, xa hoa và thân phận đau khổ của ca nhi, kĩ nữ.
b Thời thanh niên:
- 1783: thi Hương đỗ Tam trường và nhận chức quan nhỏ ở Thái Nguyên.
- Lâm vào cảnh khốn khó: ở nhờ quê vợ->khi vợ
mất->về quê cha Hà Tĩnh trong nghèo khó.
thấu hiểu cảnh nghèo khó của nhân dân và lời
ăn tiếng nói hàng ngày của họ.
Trang 6c Thời trung niên và tuổi già:
+ Làm quan bất đắc dĩ cho triều Nguyễn
+ Năm 1813, được cử đi sứ Trung Quốc
+ Năm 1820, được cử đi sứ lần 2, nhưng
chưa kịp đi thì mất
dấu ấn in đậm trong thơ văn
Nếm trải nhiều cay đắng
và thăng trầm
Trang 72 Những nhân tố ảnh hưởng đến sáng tác:
a Quê hương, gia đình:
- Quê cha: Hà Tĩnh, núi Hồng sông Lamhào kiệt
Trang 8- Quê mẹ: Kinh Bắc hào hoa, cáinôi cuả dân ca quan họ.
Trang 9- Nơi sinh ra và lớn lên: kinh thànhThăng Long nghìn năm văn hiến lộnglẫy, hào hoa.
Trang 10- Sống phiêu bạt nhiều năm ở quê
Trang 11- Sinh ra trong gia đình đại quý tộc, nhiều người học rộng, đỗ cao.
“Bao giờ ngàn hống hết cây,Sông Rum hết nước họ này hết quan.”
=>Tiếp nhận
truyền thống của
nhiều vùng quê của
gia đình, tạo nguồn
tư liệu phong phú
cho sáng tác.
Trang 12b Thời đại xã hội:
Thời đại bão táp của lịch sử, chiến tranh dai dẳng, xã hội điêu đứng, số phận con người bị chà đạp -> tác động mạnh đến tư tưởng, tình cảm và sáng tác.
Trang 13C Bản thân:
Con người bất đắc chí, cuộc đời gió bụi, phiêu bạt loạn lạc, một trái tim nghệ sĩ bẩm sinh và thiên tài.
Trang 14Nhà lưu niệm Nguyễn Du
Trang 15Mộ Nguyễn Du tại Tiên Điền - Nghi Xuân
- Hà Tĩnh
Trang 161/.Các sáng tác chính:
* Chữ Hán:
- Thanh hiên thi tập (78 bài)
- Nam trung tạp ngâm (40 bài)
Trang 172/ Đặc điểm về nội dung
và nghệ thuật: (Xem SGK trang 94, 95)
Trang 191 Nguồn gốc:
III Tác phẩm Truyện Kiều:
Từ cốt truyện Kim Vân Kiều truyện của Thanh
Tâm Tài Nhân (Trung Quốc), Nguyễn Du đã sáng tạo nên một kiệt tác văn chương bất hủ - Truyện Kiều
Trang 20a/ Nội dung: nhấn vào nỗi đau bạc
mệnh và gửi gấm những cảm xúc về
nhân sinh của nhà thơ trước “những
điều trông thấy”
2 Sự sáng tạo của Nguyễn Du:
b/ Nghệ thuật: lược bỏ một số tình tiết,
bằng thể lục bát và ngôn ngữ trau chuốt tinh vi, chính xác tác giả tập trung thể
hiện nội tâm nhân vật một cách tài tình
Trang 21Thanh Tâm Tài Nhân chuyển sang nói về
Kim Trọng theo lối thông báo trực tiếp: “Nói
về Kim Trọng, sau khi tạm biệt chị em Thuý Kiều thì ngày đêm tơ tưởng, có tìm cách để mong lại được giáp mặt hai Kiều ” thì
Nguyễn Du khéo léo dùng hai câu thơ:
“ Cho hay là giống hữu tình,
Đố ai gỡ mối tơ mành cho xong.
Chàng Kim từ lại thư song,
Nỗi nàng canh cánh bên lòng biếng khuây.”
Trang 22Trong Kim Vân Kiều truyện, khi biết
thuyền mình đi trên sông Tiền Đường, Thuý Kiều làm bài thơ:
“Sớm nay mới đến Tiền Đường
Trăm năm bóng câu chớp nhoáng.
Một đời giấc mộng hoàng lương.
Tiếng sóng giục người đi khuất.
Thênh thang trút nợ đoạn trường.”
Trong Truyện Kiều, Nguyễn Du chuyển thành độc thoại nội tâm nhân vật:
Triều đâu nổi sóng đùng đùng
Hỏi ra mới biết rằng sông Tiền Đường
Trang 233 Tóm tắt:
Trang 36a/ Nội dung:
- Giá trị hiện thực: là bức tranh hiện thực về xã hội
phong kiến bất công, tàn bạo.
- Giá trị nhân đạo :
+ Tiếng khóc cho số phận con người.
+ Khẳng định đề cao tài năng nhân phẩm, những
ước mơ, khát vọng chân chính của con người.
+ Lên án, tố cáo các thế lực đen tối trong xã hội
phong kiến
4 Giá trị nội dung và nghệ thuật:
Trang 37=> Truyện Kiều là kiệt tác của văn học
dân tộc, di sản văn học của nhân loại, là một “tập đại thành” của truyền thống
nghệ thuật văn hóa Việt Nam.
Trang 38Một số bản dịch tiếng nước ngoài:
Trang 39Một số bản dịch tiếng nước ngoài:
Trang 40Một số bản dịch tiếng nước ngoài:
Trang 41* Bài cũ:
- Tóm tắt truyện Kiều.
- Những nét chính về tác giả và tác phẩm truyện Kiều.
- Sưu tầm thêm tranh ảnh, giai thoại về Nguyễn Du và truyện Kiều.
* Bài mới: chuẩn bị bài PCNNNT
- Khái niệm?
- Các đặc trưng?
Hướng dẫn HS tự học ở nhà: