Thoii thuan hay quydt dinh trgng tai neu tren .se dugc ap dung ddi vdi ngdn ngir ciia cac ban tudng trinh dang van biin va thdng bao, viee bien hg bang mieng, ciing nhu tat cii cae [r]
Trang 1MOT SO DIEM BAT CAP TRONG CAC QUY DINH
CUA PHAP LENH TRONG T A I THUONG MAI 2003
VE DIA DIEM VA NGON NGlT TRONG TRONG TAI
THUONG MAI QUOC TE
Trdn Minh Nggc *
Dia diem va ngdn ngii trgng tai la hai
ndi dung rat ed y nghTa trong trgng
tai thuong mai qude te Trong khi dia diem \'a
ngdn ngii trong trgng tai ndi dia thudng bi
phap luat khdng ehe theo nhiing tieu ehi khat
khe thi ddi vdi trgng tai thuong miii qude te
van dd nay l;ii tuong ddi cdi md Tuy nhien
dii la trgng tai ngi dia hay trgng tai qude td
viee vi pham cac quy dinh cua phap luat \e
xac dinh dia diem trgng tai \a ngdn ngii' trong
td tung trgng tai la mgt trong nhirng can cir de
toa an huy phan quyet trgng tiii Bai \'iet niiy
tap trung lam rd cac quy dinh ciia Phap lenh
Trgng tai thuong mai 2003 \t dia diem \i\
ngdn ngii trong trgng tai thuong miii qude td
ddi chieu so sanh vdi ciic quy dinh ciia mgt sd
nudc tren thd gidi ehi ra nhung diem cdn biii
cap, han ehd \a dd xuat kien nghi hoan thien
Ciic quy dinh nay
1 Ve dja dieiTF trong tai
Do diie didm cua trgng tai thuang miii
qude td thudng lien quan tdi cae ddi tugng ed
qude tich khac nhau cu trii d nhiing nude
khac nhau (cac ben tranh chap, trgng tai vien,
nhan chirng chuyen gia) hoac tai siin tranh
chap d eac nude khac nhau, nen trong qua
trinh td tung trgng tai Hdi ddng trgng tai cd
the da trao ddi y kien, thu thap chung cir tai
lieu, hoiic Xiie minh tai siin cd lien quan tdi vu
viec d lanh thd Ciic nude khac nhau ma khdng
nhat thiet thude lanh thd ciia nudc cd dia
didm trgng tai (phice of arbitration hoac seat
of arbitration) Tuy nhien dia didm trgng tai
chi cd duy nhat mgt nai va thudng dugc hidu
la noi ma Hdi ddng trgng tai td chuc phien
hgp giiii quydt tranh chap' Cau hdi dat ra la dia diem trgng tai dugc quydt dinh bdi ehii thd nao \a cd bi gidi hiin \'e mat lanh thd hay khdng (?) Mgt nguyen tac ma phap luat va tap quan trgng tai qude td ghi nhan la trao cho Ciic ben quydn dugc thoa thuan vd dia didm trgng tai sao cho phii hgp vdi tinh chat ciia tranh chap vii didu kien ciia ciic ben Trudng hgp khdng cd su thoii thuan niiy thi Hgi ddng trgng tai se quyet dinh Khoiin 1 Dieu
20 Luiit miiu vd trgng tai ciia UNCITRAL quy dinh: "Ciic ben dugc tu do thoii thuan nai tien hanh trgng tai Neu khdng thoa thuan, noi xet xir trgng tiii se dugc Hdi ddng trgng tiii quyet dinh can cii' vao hoan eiinh eiia vu kien,
cd tinh tdi su thuiin tien cho cac ben" Khoiin
2 Dieu 20 quy dinh them: "Dau cd qui dinh ciia khoiin 1 Didu nay, Hdi ddng Trgng tai co the, trir khi ciie ben cd thoii thuan khiie, td chirc tiii dia didm dugc xem la thich hgp cho
\icc hdi y kien cac iiy vien, cho viec mdi nhan chirng, chuyen gia hoar cac ben hoac viec giam dinh hiing hoii, tai siin khiie hoac van biin" Tuang tu Luat mau vd trgng tai, khoiin 1 Didu 1043 Luat Trgng tai Diie 1998 quy dinh: "Cac ben tu do thoii thuan nai tien hanh trgng tai Ndu khdng cd thoii thuan nai tidn hanh trgng tai dugc xac dinh bdi Hoi ddng trgng tai tren ca sd cd ehii y tdi hoiin ciinh eiia vu viee, kd ca sir thuan tien eho eac ben" Khoiin 2 Didu 1043 cdn quy dinh them:
"Bat ke quy dinh tiii khoiin 1, trir khi Ciic ben
cd thoii thuan khiie, Hdi ddng trgng tai ed the hgp d bill ky dia didm nao ma Hdi ddng cho lii phii hgp dd md phien xir nghe nhan chii"ng,
'HiS Lual hoc Dai hoc Luat Hii Noi
' Alan Redfern and Martin Hunter (1991) law and praclicc of inlcrnalional coninierciul arhllralion
Sweet and Ma.wvell, tr.93
Trang 2^ A f o r so DIEM BAT CAP TRONG
chuNcn gia hoac cae ben, tham khiio y kien
cac thanh vicn Hgi ddng, hoiic giam dinh tai
Siin hay tai lieu" Dieu 28 Luat Trgng tai Ai
Ciip 1994 quy dinh: "Cac ben tham gia trgng
tai cd the thoii thuan vd dia didm trgng tai d
Ai Ciip hoac d nudc ngoai Trong trudng hgp
cac ben khdng thoa thuan, Hdi ddng trgng tai
se Xiie dinh noi trgng tai dugc td chirc, cd xem
xet tdi hoan ciinh ciia vu viee va sir thuan tien
eho cae ben, didu nay khdng anh hudng tdi
quyen lire eiia Hdi ddng trgng tai trong viec
nhdm hgp d bat ky noi nao duge xem la phii
hgp cho vice kiem soat bat ky giai doan td
lung trgng tai nao, nhu md phien xet xir cac
ben, viec trinh bay eiia nhan ehung va chuyen
gia, xem xet cac tai lieu, xac minh tai san
hoac tidn mat, td chirc thao luan giira cac
trgng tai vicn " Quy tae td tung ciia Toa an
trgng tai qude te Luan Ddn cung danh eho
Hdi ddng trgng tai su chii ddng can thiet
trong viec quydt dinh dia diem trgng tai neu
cac ben khdng ed thoii thuan vd van de nay,
Didu 16 neu rd: "Cac ben cd thd thoa thuan
bang van ban dia didm cua trgng tai Neu eac
ben khdng thoii thuan, dia didm trgng tai se la
Luan Ddn, trir khi Toa an trgng tai qude td
Luan Ddn can nhae ddn mgi hoan canh, va
sau khi da trao cho cac ben mgt co hgi dua ra
y kien bang van ban rang dia didm trgng tai d
nai khac se phii hgp hon"
Cd thd thay, cac quy dinh tren ddu khang
dinh quyen lu do dinh doiit dia diem trgng tai
ciia cae ben tranh chap Tuy nhien, ndu thidu
vang sir dinh doiit eua cac ben giiii phap
dugc ghi nhan la: "Hdi ddng trgng tai se
quyei dinh dia diem trgng tai" Mac dii luat
phap eac nudc quy dinh hdi ddng trgng tai
khi xac dinh dia diem trgng tai can ehii y tdi
"hoiin Ciinh vu viec" va "sir thuiin tien cho
cac ben" nhung Hdi ddng trgng tai khdng
nha't thidt huge "phiii" tuan theo dieu dd
bang mgi gia Thay vao dd, Hgi ddng trgng
lai loan quyen chii ddng lira ehgn dia didm
Irgng tai sao cho loan bg qua trinh trgng tiii
dugc van hanh mgt each tron tru nhat, thuiin
lien nhiit
2 Ve ngdn ngCr siJr dung trong td tung
Irong tiii
Hien nay, Luat mau ve trgng tai ciing nhu da so luat trgng tai cac nudc deu khdng
an dinh mgt c<ich ciing nhae ngdn ngur trong
td tung trgng tai, ddng thdi quy dinh kha cu the van dd ngdn ngtr trong mgt dieu khoan rieng biet Vi du khoiin 1 Didu 23 Luat Trgng tai Han Qude 1999 quy dinh: "Cac ben dugc
tu do thoii thuan ve ngdn ngur hoac cac ngdn ngur trong to tung trgng tai Ndu khdng cd thoa thuan, Hdi ddng trgng tai se xac dinh ngdn ngir hoac cac ngdn ngir sir dung, va neu khdng thi tieng Han dugc sir dung" Cac khoan 2 va 3 Dieu 23 qui dinh chi tiet hon ve pham vi ap dung ngdn ngu trgng tai:
2 Thoii thuan hoac quyet dinh eiia trgng tai vd ngdn ngir nhu tai khoiin 1, trir khi cd hudng dan khac trong dd, se dugc ap dung ddi vdi bat ky biin tudng trinh diing van ban nao ciia mgt ben, bat ky phien xet xir, phan quydt nao, quydt dinh hoac cac giao dich ciia Hdi ddng trgng tai
3 Hgi ddng trgng tai cd the neu xet tha'y can thidt, yeu ciiu mdi ben de trinh biit ky chii'ng cir bang van biin nao eung phiii dugc giri kem theo biin dich siing ngdn ngir ho;ic cac ngdn ngur nhu da dugc chi ra d khoan I Didu 29 Luiit Trgng tai Ai Cap 1994 quy dinh:
1 Trgng tai se duge tidn hanh theo tieng A- Rap, trir khi ngdn ngu" hoac cac ngdn ngir khae dugc thoii thuan bdi cac ben hoac dugc quye't dinh bdi Hgi ddng trgng tai Thoii thuan hay quydt dinh trgng tai neu tren se dugc ap dung ddi vdi ngdn ngir ciia cac ban tudng trinh dang van biin va thdng bao, viee bien hg bang mieng, ciing nhu tat cii cae quydt dinh duge thuc hien, mgi giao dich va phan quydt ciia Hdi ddng trgng tai, trir khi thoa thuan giira cac ben hoac quydt dinh ciia Hdi ddng trgng tai quy dinh khac
2 Hdi ddng trgng tai cd thd yeu cau rang, tat ea hoac mgt sd tai lieu bang van biin dugc de trinh trong vu viee phiii kem theo mgt biin dich sang ngdn ngir hoac cac ngdn ngur dugc sir dung trong trgng tai Trong trudng hgp cd qua nhieu ngdn ngii dugc sir dung, nhirng biin dich cd the duge gidi hiin d mgl vai thu tidng
Trang 3HA NUdc VA PHAP LUAT SO 8/200i
Tuang tu, Dieu 22 Luat miu ve trgng tai,
Didu 1045 Luat Trgng tai Dure, Didu 22 Luat
Trgng tai thuang mai qude td Nga 1993 quy
dinh:
1 Cac ben tu do thoii thuan ve ngdn ngir
hoac cac ngdn ngii dugc sir dung trong td
tung trgng tai Ndu khdng thoa thuan, Hdi
ddng trgng tai se quydt dinh ngdn ngii hoac
cae ngdn ngir duge sir dung trong td tung
Thoa thuan nay hoac quyet dinh nay, trir khi
cd quy dinh khac trong dd, se ap dung vdi
van ban tudng trinh eiia cac ben, trong phien
xet xir va trong quyet dinh hoac cac hinh
thii'c giao dich eiia Hdi ddng trgng tai
2 Hdi ddng trgng tai ed thd yeu cau
chung eii bang van biin phiii duge giri kem
theo biin dich sang ngdn ngii hoac nhiing
ngdn ngtir ma cac ben da thoa thuan hoac
dugc Hgi ddng trgng tai quydt dinh
Nhu vay, cung gid'ng nhu quy dinh vd dia
diem trgng tai, phap luat trgng tai cac nudc
thudng eho phep cac ben tranh chap thoa
thuan vd ngdn ngu ap dung trong to tung
trgng tai Trong trudng hgp khdng cd sir thoii
thuan cua cae ben thi Hdi ddng trgng tai se
duge quyen chii ddng xac dinh ngdn ngir
trgng tai la ngdn ngir nao Viee trao quydn
cho Hdi ddng trgng tai xac dinh ngdn ngir td
tung trgng tai khi cac ben khdng lira ehgn la
hgp ly bdi Hdi ddng trgng tai chinh la ea
quan giai quydt tranh chap va hon ai hdt, ca
quan nay se "hieu rd" ngdn ngir hay cae ngdn
ngir nao la thich hgp eho qua trinh trgng tai
3 Ve dja diem va ngon ngiir trgng tai
theo phap luat Viet Nam hien hanh
(J nude ta, van de dia didm va ngdn ngir
trgng tai dugc quy dinh tai Didu 49 Phap
lenh Trgng tai thuong mai 2003
- Thif nlidi, ve dia diem trgng tdi Khoiin
6 Didu 49 Phap lenh chi rd: "Cac ben cd
quyen thoii thuan dia didm giiii quydt vu tranh
chap tai Viet Nam hoac tai nudc ngoai; neu
khdng thoii thuan dugc thi Hdi ddng trgng tai
quydt dinh, nhung phai bao dam thuan tien
cho eac ben trong viec giai quydt"
Cd the thay rang, didu khoiin nay da gan
nghTa vu ciia Hgi ddng trgng tai vdi viec
ehgn dia diem trgng tai la "phiii biio dam
thuan tien eho cae ben trong viee giai quyet tranh chap" Thuc td, khdng the khang dinh dia didm nao la hoan toan phii hgp vdi cac ben, va mgt ben ed the dua vao quy djnh nay
de yeu eau toa an buy quyet dinh trgng tai vdi ly do dia didm xet xir ma Hdi ddng trgng tai ehgn gay khd khan cho viec tham gia qua trinh trgng tai eua ben dd Nhu da phan tich
d tren, luat phap nhidu nude ddu khdng quy dinh viec "dam bao thuan tien cho cac ben" trong lira ehgn dia diem trgng tai la mgt nghTa vu bat budc ddi vdi Hdi ddng trgng tai,
ma vugt len tren hdt, sir thuan lgi va hieu qua cua toiin bd qua trinh trgng tai mdi la yeu td quyet dinh tdi viee lira ehgn dia diem trgng tai cua Hdi ddng trgng tai Tir nhirng phan tich nhu vay, khoan 6 Didu 49 Phap lenh nen duge thidt ke' lai nhu sau:
y Cdc ben co quyen thoa thuan dia diem Irgng tdi xet xif vii tranh chd'p Neu khdng cd thod thuan, Hgi ddng trgng tdi se quydt dinh tren ca sd cd cliu y tdi sif thuan lien cho cdc ben
2 Hdi ddng trgng tdi co the, trif khi cdc ben cd thod thuan khdc, tidn hdnh xet xif tgi dia diem dugc xem la thich hgp cho viec lham khdo y kien cdc trgng tdi vien, viec mdi nhan chifng, chuyen gia hoac cdc ben hoac viec giam dinh hdng hod, tdi san khdc hoac vdn bdn
- Thif liai, ve ngdn ngif trong id lung trgng tdi Khoan 7 Didu 49 Phap lenh quy
dinh: "Ciic ben ed quydn thoa thuan vd sir dung ngdn ngQ- trong td tung trgng tai, neu cae ben khdng ed thoii thuan thi ngdn ngii dimg trong td tung trgng tai la tieng Viet" Bang viee an dinh ngdn ngu" trong td tung trgng tai la tieng Viet (ndu eac ben khdng ed thoii thuan khae), Phap lenh da cho thay sir eung nhae trong quy dinh vd van de ngdn ngii' trgng tai Giii dinh rang, trong mgt tranh chap duge giiii quydt bang trgng tai ma cac ben tranh chap ddu la ngudi nude ngoai, ddn tir cae nude khac nhau, thi rd rang, tieng Viet khdng phiii la ngdn ngir thuan Igi eho cae ben eung nhu toan bd qua trinh trgng tai Nguyen tae ea biin trong td tung trong tai
Trang 4mOT so DIEM BAT CAP TRONG
thuang miii qude te la tdn trgng y chi tu
nguyen ciia cae ben tranh chap nham tao
dieu kien cho tranh chap dugc giai quye't
nhanh chdng, hieu qua Cac ben duge thoa
thuan ve mgi ngi dung lien quan den trinh tu
xet xir trgng tai sao cho thuan lgi cho cae
ben trir nhirng quy dinh phap luat bat budc
ma cac ben phiii tuan theo, khdng the tu do
thoii thuan Van dd ngdn ngir eiia td tung
trgng tai khdng <inh hudng tdi ehii quyen, an
ninh qude gia, khdng phai la quy dinh bat
budc, do dd khdng nhat thiet budc td tung
trgng tai phiii dien ra bang tieng Viet nhu
quy dinh neu tren Mat khae, quy dinh vd
ngdn ngir trgng tai nhu tai Didu 49 ehua cu
thd ehi neu chung chung la "ngdn ngir trong
td tung trgng tai" se ed the lam cho cac ben
va trgng tai trong mgt sd trudng hgp ban
khoan vd pham vi cac van dd duge thue hien
theo ngdn ngir td tung trgng tai nhu van ban
ve chirng eiir, Idi khai eiia nhan chirng, ket
quil giam dinh v.v
Tiep thu nhirng quy dinh ve ngdn ngir trgng tai trong Luat mau ve trgng tai va luat trgng tai cae nude tren the gidi nham khae phuc cac khie'm khuyet trong quy dinh ciia phap luat nudc ta ve ngdn ngir trgng tai, khoan 7 Dieu 49 Phap lenh can dugc sira ddi theo ndi dung sau day:
7 Cdc ben cd quyen ihod ihudn ve ngdn ngif hoac cdc ngdn ngif sif dung trong td lung trgng tdi Neu cdc ben khdng cd thda thuan thi ngdn ngif hoac cdc ngdn ngif sif dung trong
td tung trgng tdi do Hdi ddng trgng lai quyei dinh Thod thuan ndy liogc quydt dinli ndy, trif khi cd quy dinh khdc trong dd, se dp dung vdi vdn bdn lifdng trinh ciia cdc ben, Irong phien xet xif vd trong quydt dinh hoac cdc hinh thifc giao dich ciia Hdi ddng trgng lai
2 Hgi ddng trgng tdi cd the yeu cdii chifng cif bdng vdn bdn phdi dugc gid kem theo bdn dich sang ngdn ngif hoac nhifng ngdn ngif md cdc ben dd thod ihudn hoac dugc Hdi ddng trgng tdi quyet dinh
(Tiep theo trang 29 - Mgt sd bdt cap )
quyet don yeu eau hiiy tai toa an phiii qua 2
ca'p so tham va phiic tham, thdi gian giai
quyet tai toa an cung khdng xac dinh la bao
lau Nhu vay, ndu nhu ciic ben mong mudn
dugc giai quyei tranh chap bang trgng tai do
trgng tai cd iru diem nhanh chdng, don giiin,
ihuan tien thi vdi quy dinh tai Didu 50
PLTTTM 2003 ve quydn yeu cau hiiy quydt
dinh trgng tai, uu thd ciia phuong thirc trgng
tai da bi vd hieu hoa Do vay, bat cap nay
can sdm dugc khac phue de tranh su lam
dung mgt each ed chii y eua cac ben, nhat la
ben thua kien tai trgng tai Ndu khdng sdm
giai quydt, cae quydt dinh trgng tai se ed
nguy CO "trd thanh" mgt thiir gid'ng cac biin
iin so thiim ciia toa an
Phap luat trgng tai ciie nudc cung nhu
quy tac td tung trgng tai eiia nhieu thidt che' trgng tai qude td quy dinh rat linh hoat trong viee lira ehgn dia diem ky quydt dinh trgng tai hay co sd de ra quydt dinh trgng tai hoac quy dinh ve ehiir ky eiia trgng tai vien; dac biet ra't linh hoat trong viee edng nhan va thi hanh quyet dinh trgng tai So sanh vdi nhung quy dinh dd ciia cac nudc tren the' gidi, ed the nhin nhan rd Phap lenh Trgng tai thuang mai nam 2003 ciia Viet Nam da the hien nhiing bat cap can dugc didu chinh trong nhirng ndi dung da dd cap d bai vidt nay Day la nhiing van dd can tiep tuc nghien ciiru, trao ddi dd cd nhirng giai phap toan dien va hieu qua Thidt nghT, phap luat trgng tai ciia Viet Nam ciing nen cd each quy dinh tir gde
do tie'p can, hgc hdi kinh nghiem qude te trong xay dung Luat Trgng tai sdp tdi