Về mặt thực tiễn, Luận văn đã phân tích được thực trạng công tác lập KHKT BCTC của NHTM do KTNN thực hiện, từ đó đề ra phương hướng khắc phục và những giải pháp nhằm hoàn thiện hơn [r]
Trang 1MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG
DANH MỤC SƠ ĐỒ
TÓM TẮT LUẬN VĂN 7 CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨUError! Bookmark not defined
1.1.Tính cấp thiết của Đề tài Error! Bookmark not defined 1.2 Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến Đề tài nghiên cứu Error! Bookmark not defined 1.3 Mục tiêu nghiên cứu Error! Bookmark not defined 1.4 Câu hỏi nghiên cứu Error! Bookmark not defined 1.5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Error! Bookmark not defined 1.6 Phương pháp nghiên cứu Đề tài Error! Bookmark not defined 1.7 Ý nghĩa của Đề tài nghiên cứu Error! Bookmark not defined 1.8 Kết cấu của Đề ta ̀i nghiên cứu Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN CHƯƠNG I Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2: KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI Error! Bookmark not defined 2.1 Khái quát chung về kế hoạch kiểm toán Error! Bookmark not defined 2.1.1 Khái niệm và vai trò của kế hoạch kiểm toánError! Bookmark not defined
2.1.2 Phân loại kế hoạch kiểm toán Error! Bookmark not defined 2.2 Trình tự, nội dung, phương pháp lập kế hoạch kiểm toán trong kiểm toán báo cáo tài chính Error! Bookmark not defined
Trang 22.2.1 Lập kế hoạch chiến lược kiểm toán tổng thểError! Bookmark not defined
2.2.2 Lập kế hoạch kiểm toán tổng quát Error! Bookmark not defined 2.2.3 Xây dựng chương trình kiểm toán Error! Bookmark not defined 2.3 Đặc điểm của các ngân hàng thương mại có ảnh hưởng đến công tác xây dựng kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN CHƯƠNG II Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC XÂY DỰNG KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI DO KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC THỰC HIỆN Error! Bookmark not defined 3.1 Khái quát đặc điểm của các ngân hàng thương mại nhà nước tại Việt Nam Error! Bookmark not defined
3.1.1 Đặc điểm tổ chức và hoạt động của các ngân hàng thương mại nhà nước
Việt Nam Error! Bookmark not defined
3.1.2 Đánh giá quá trình hoạt động kinh doanh của các ngân hàng thương mại
nhà nước tại Việt Nam trong thời gian qua Error! Bookmark not defined 3.2 Khái quát chung về Kiểm toán nhà nước Việt NamError! Bookmark not
defined
3.2.1 Thông tin chung về Kiểm toán nhà nước Error! Bookmark not defined
3.2.2 Đặc điểm tổ chức và hoạt động của Kiểm toán nhà nước chuyên ngành
VII Error! Bookmark not defined
3.2.3 Đối tượng, lĩnh vực kiểm toán của Kiểm toán nhà nước Chuyên ngành
VII Error! Bookmark not defined 3.3 Tìm hiểu thực tế công tác xây dựng kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính của ngân hàng thương mại do Kiểm toán nhà nước thực hiệnError! Bookmark
not defined
3.3.1 Kế hoạch kiểm toán tổng quát Error! Bookmark not defined 3.3.2 Kế hoạch kiểm toán chi tiết Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN CHƯƠNG III Error! Bookmark not defined
Trang 3CHƯƠNG 4: THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC XÂY DỰNG KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI DO KIỂM TOÁN NHÀ NƯỚC THỰC HIỆN Error! Bookmark not defined 4.1 Đánh giá thực trạng công tác xây dựng kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính của các ngân hàng thương mại do Kiểm toán nhà nước thực hiện Error! Bookmark not defined 4.1.1 Những kết quả đạt được trong lập kế hoạch kiểm toánError! Bookmark not defined
4.1.2 Những mặt hạn chế trong lập kế hoạch kiểm toánError! Bookmark not defined
4.1.3 Nguyên nhân của những hạn chế Error! Bookmark not defined 4.2 Sự cần thiết và phương hướng hoàn thiện lập kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính của các ngân hàng thương mại do Kiểm toán nhà nước thực hiện Error! Bookmark not defined 4.2.1 Sự cần thiết phải hoàn thiện Error! Bookmark not defined 4.2.2 Phương hướng hoàn thiện Error! Bookmark not defined 4.3 Các giải pháp hoàn thiện công tác xây dựng kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính của ngân hàng thương mại do Kiểm toán nhà nước thực hiệnError!
Bookmark not defined
4.3.1 Giải pháp về công tác khảo sát, thu thập thông tin về khách thể kiểm
toán Error! Bookmark not defined 4.3.2 Giải pháp đối với việc thực hiện thủ tục phân tíchError! Bookmark not defined
4.3.3 Giải pháp đối với tìm hiểu thông tin và đánh giá kiểm soát nội bộ Error! Bookmark not defined
4.3.4 Giải pháp đối với việc xác định rủi ro kiểm toán, trọng yếu kiểm toán
Error! Bookmark not defined
Trang 44.3.5 Giải pháp xác định phạm vi, nội dung, phân công công việc cho kiểm
toán viên Error! Bookmark not defined
4.3.6 Giải pháp đối với lưu trữ tài liệu, dữ liệu liên quan đến lập kế hoạch kiểm
toán Error! Bookmark not defined
4.3.7 Giải pháp đối với công tác soát xét chất lượng lập kế hoạch kiểm toán,
xét duyệt kế hoạch kiểm toán Error! Bookmark not defined 4.4 Tổ chức thực hiện các giải pháp hoàn thiện công tác xây dựng kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính của ngân hàng thương mại do Kiểm toán nhà nước thực hiện Error! Bookmark not defined 4.5 Kiến nghị thực hiện giải pháp Error! Bookmark not defined 4.5.1 Kiến nghị với Kiểm toán nhà nước Error! Bookmark not defined
4.5.2 Kiến nghị đối với Kiểm toán nhà nước Chuyên ngành VII thực hiện kiểm
toán trong lĩnh vực tài chính ngân hàng Error! Bookmark not defined 4.6 Đóng góp của Đề tài nghiên cứu Error! Bookmark not defined 4.6.1 Đóng góp về lý luận Error! Bookmark not defined 4.6.2 Đóng góp về thực tiễn Error! Bookmark not defined 4.7 Những hạn chế của Đề tài và hướng nghiên cứu Đề tài trong tương lai Error! Bookmark not defined 4.8 Kết luận Error! Bookmark not defined DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
Trang 5DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
BCKT Báo cáo kiểm toán
BCTC Báo cáo tài chính
KHKT Kế hoạch kiểm toán
KTNN Kiểm toán nhà nước
KSNB Kiểm soát nội bộ
KTNB Kiểm toán nội bộ
CTKT Chủ thể kiểm toán
KTKT Khách thể kiểm toán
CNTT Công nghệ thông tin
VCB Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam
VTB Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam
BIDV Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam
NHNo Ngân hàng Nông ngiệp và Phát triển nông thôn
CMKTNN Chuẩn mực Kiểm toán nhà nước
VAMC Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam
Trang 6DANH MỤC BẢNG
Bảng 3.1: Một số chỉ tiêu về kết quả hoạt động của NHTM BError! Bookmark not defined
Bảng 3.2: Thông tin tài chính cơ bản trình bày trong KHKT chi tiết Error! Bookmark not defined
Bảng 3.3: Thông tin về tài sản nguồn vốn trình bày trong KHKT chi tiết Error! Bookmark not defined
Bảng 3.4: Bảng phân công nhiệm vụ kiểm toán tại Tổ kiểm toán Error! Bookmark not defined
DANH MỤC SƠ ĐỒ
Sơ đồ 3.1: Khái quát về tổ chức bộ máy của KTNN Error! Bookmark not defined
Sơ đồ 3.2: Cơ cấu tổ chức các phòng thuộc KTNN chuyên ngành VII Error! Bookmark not defined
Trang 77
TÓM TẮT LUẬN VĂN
Lập KHKT là khâu then chốt, trực tiếp ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động kiểm toán, đồng thời là bước quan trọng trong việc tạo nền tảng của quá trình thực hiện mục tiêu kiểm toán Lập KHKT đòi hỏi phải xác định cơ bản rủi ro kiểm toán, trọng yếu kiểm toán và phương pháp kiểm toán phù hợp đối với tình hình thực tế của đơn vị được kiểm toán Do đó, lập KHKT là một bước rất quan trọng, đóng góp một phần rất lớn vào chất lượng cuộc kiểm toán Đối với KTNN, xác định được tầm quan trọng của KHKT, KTNN luôn chú trọng tăng cường các giải pháp để nâng cao chất lượng KHKT qua từng năm nhằm đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của công tác quản lý, kiểm tra, giám sát tài chính công, tài sản công
Tuy nhiên, tại KTNN, công tác lập KHKT thời gian qua cũng còn một số hạn chế như: KHKT của cuộc kiểm toán do một số KTNN chuyên ngành, khu vực xây dựng chưa thu thập đủ thông tin cần thiết làm cơ sở xây dựng KHKT; xác định trọng yếu kiểm toán còn chung chung, xác định thiếu trọng tâm kiểm toán; chưa xác định phương pháp kiểm toán cụ thể cho từng nội dung kiểm toán Riêng đối với các tổ chức tài chính ngân hàng, xây dựng KHKT là một trong những nhiệm vụ hàng đầu và quan trọng nhất của KTNN do việc kiểm toán trong lĩnh vực tài chính ngân hàng có nhiều đặc điểm phức tạp như: Các tổ chức tài chính ngân hàng có quy mô lớn, giao dịch phức tạp, số lượng giao dịch và mức độ tiềm ẩn các rủi ro ảnh hưởng lớn đến cả nền kinh tế Xuất phát từ các lý
do trên Tác giả đã lựa chọn Đề tài: “Hoàn thiện công tác xây dựng kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính của các ngân hàng thương mại do Kiểm toán nhà nước thực hiện”
làm đề tài nghiên cứu góp phần vào sự phát triển chung của KTNN trong việc thực hiện mục tiêu chiến lược năm 2017 đến năm 2020, nâng cao năng lực hoạt động, hiệu lực pháp lý, chất lượng và hiệu quả hoạt động của KTNN Ngoài ra, đây cũng là cơ hội để Tác giả được ứng dụng trong thực hành những tri thức đã lĩnh hội trong quá trình học tập nghiên cứu của mình tại Trường Đại học Kinh tế quốc dân, vận dụng hiệu quả vào thực tế tại đơn vị mình
Trang 88
Luận văn chia thành 04 chương cụ thể như sau:
Chương I: Giới thiệu Đề tài nghiên cứu;
Chương II: Lý luận chung về xây dựng kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính của các ngân hàng thương mại;
Chương III: Thực trạng công tác xây dựng kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính của các ngân hàng thương mại do Kiểm toán nhà nước thực hiện;
Chương IV: Thảo luận kết quả nghiên cứu và giải pháp hoàn thiện công tác xây dựng kế hoạch kiểm toán báo cáo tài chính của các ngân hàng thương mại do Kiểm toán nhà nước thực hiện
CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
Trong Chương I, Tác giả trình bày các vấn đề cụ thể về:
(i) Tính cấp thiết của Đề tài;
(ii) Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến Đề tài nghiên cứu: Tác giả trình bày những công trình nghiên cứu liên quan đến công tác lập KHKT nói chung tại KTNN; Việc lập KHKT tại các Công ty kiểm toán độc lập tại Việt Nam;
(iii) Mục tiêu nghiên cứu của Đề tài: Tác giả thực hiện Đề tài từ kiến thức các môn
học, cùng kiến thức tích lũy trong quá trình nghiên cứu, Tác giả đã có sự kết nối của nhiều môn học, nhiều lĩnh vực kiến thức nhằm củng cố, nắm vững lý thuyết, từ đó mong muốn tìm ra các giải pháp nhằm hoàn thiện việc lập KHKT BCTC các NHTM nhà nước
do KTNN thực hiện Đề tài đảm bảo các mục tiêu cụ thể như sau: (i) Hệ thống hóa cơ sở
lý luận liên quan đến công tác lập KHKT BCTC các NHTM do KTNN thực hiện; (ii) Tìm hiểu các nhân tố ảnh hưởng đến công tác lập KHKT BCTC các NHTM; (iii) Nghiên cứu thực tế công tác lập KHKT BCTC các NHTM do KTNN thực hiện; (iv) Những việc cần làm để công tác lập KHKT BCTC các NHTM do KTNN thực hiện hiệu quả;
(iv) Câu hỏi nghiên cứu của Đề tài: Luận văn nghiên cứu để trả lời ba câu hỏi
(v) Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của Đề tài;
(vi) Phương pháp nghiên cứu Đề tài;
(vii) Ý nghĩa của Đề tài nghiên cứu : Về mặt lý luận, Đề tài đã hệ thống hóa những
vấn đề mang tính lý luận trong việc lập KHKT BCTC nói chung và KHKT do các đoàn
Trang 99
kiểm toán, dổ kiểm toán của KTNN thực hiện nói riêng Đề tài cũng đã phân tích được đặc điểm BCTC của NHTM ảnh hưởng tới công tác lập KHKT của KTNN Qua đó, Luận văn có thể là tài liệu tham khảo các khóa đào tạo về lập KHKT BCTC do KTNN thực hiện Về mặt thực tiễn, Luận văn đã phân tích được thực trạng công tác lập KHKT BCTC của NHTM do KTNN thực hiện, từ đó đề ra phương hướng khắc phục và những giải pháp nhằm hoàn thiện hơn nữa trong công tác lập KHKT, giúp cho các cuộc kiểm toán được thực hiện nhanh chóng Điều này giúp ích rất nhiều cho các KTV của KTNN Chuyên ngành VII trong quá trình thực hiện nhiệm vụ nhằm nâng cao chất lượng kiểm toán
CHƯƠNG II: LÝ LUẬN CHUNG VỀ XÂY DỰNG KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN
BÁO CÁO TÀI CHÍNH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
Nội dung của Chương II đi sâu vào nghiên cứu những vấn đề lý luận chung về công tác lập KHKT BCTC của các NHTM Cụ thể, nội dung của Chương II đã trình bày được những vấn đề sau:
Thứ nhất, khái quát chung về KHKT: Tác giả nêu được khái niệm và vai trò của KHKT; Phân loại KHKT gồm 03 bộ phận: Kế hoạch chiến lược, KHKT tổng thể, Chương trình kiểm toán
Thứ hai, Tác giả nêu trình tự, nội dung, phương pháp lập KHKT trong kiểm toán BCTC đối với cả 03 loại KHKT: Lập kế hoạch chiến lược kiểm toán tổng thể; Lập KHKT tổng quát; Lập chương trình kiểm toán Có thể khái quát nội dung trình bày như sau:
(i) Lập kế hoạch chiến lược kiểm toán tổng thể: CTKT phải xây dựng chiến lược kiểm toán tổng thể để xác định phạm vi, lịch trình, định hướng của cuộc kiểm toán và để
làm cơ sở lập KHKT
(ii) Lập KHKT tổng quát: gồm 04 bước như sau:
Bước 1: Hiểu biết về hoạt động của đơn vị được kiểm toán
CTKT cần có hiểu biết về hoạt động của đơn vị được kiểm toán như: Hiểu biết chung về kinh tế và đặc điểm của lĩnh vực kinh doanh có tác động đến đơn vị được kiểm
Trang 1010
toán CTKT cần xem xét các đặc điểm cơ bản của KTKT, như: Lĩnh vực hoạt động, kết quả tài chính và nghĩa vụ cung cấp thông tin kể cả những thay đổi từ lần kiểm toán trước CTKT cần tìm hiểu thông tin về năng lực quản lý của Ban Giám đốc, để đánh giá được phần nào về KSNB, cũng như đánh giá được kết quả hoạt động của đơn vị có đi đúng hướng theo xu thế chung của thị trường hay không
CTKT phải tìm hiểu các thông tin bao gồm cả khuôn khổ về lập và trình bày BTTC được áp dụng; Các hình thức đầu tư mà đơn vị đang và sẽ tham gia, kể cả đầu tư vào các đơn vị có mục đích đặc biệt; Cơ cấu tổ chức, sản xuất kinh doanh và quản lý và cơ cấu nguồn vốn của đơn vị KTV cần tìm hiểu về các chính sách kế toán mà đơn vị lựa chọn
áp dụng và lý do thay đổi KTV tìm hiểu thông tin về mục tiêu, chiến lược của đơn vị và những rủi ro kinh doanh có liên quan mà có thể dẫn đến rủi ro có sai sót trọng yếu; KTV xác định việc đo lường và đánh giá kết quả hoạt động của đơn vị
Bước 2: Hiểu biết về KSNB
Các thành phần của KSNB mà KTV cần tìm hiểu và đánh giá, cụ thể:
Một là, môi trường kiểm soát;
Hai là, quy trình đánh giá rủi ro của đơn vị;
Ba là, hệ thống thông tin liên quan đến việc lập và trình bày BCTC, bao gồm các quy trình kinh doanh có liên quan, và trao đổi thông tin;
Bốn là, các hoạt động kiểm soát liên quan đến cuộc kiểm toán.;
Năm là, giám sát các kiểm soát
Bước 3: Đánh giá rủi ro và mức độ trọng yếu;
Đánh giá rủi ro: Rủi ro kiểm toán là hệ quả của rủi ro có sai sót trọng yếu và rủi ro
phát hiện Việc đánh giá rủi ro được thực hiện dựa trên các thủ tục kiểm toán để thu thập thông tin cần thiết phục vụ mục đích đánh giá rủi ro và dựa vào bằng chứng thu thập trong suốt quá trình kiểm toán Việc đánh giá rủi ro gắn với xét đoán chuyên môn nhiều hơn là đo lường chính xác Thủ tục đánh giá rủi ro gồm có: KTV phải thực hiện thủ tục
đánh giá rủi ro để có cơ sở xác định và đánh giá rủi ro có sai sót trọng yếu ở cấp độ
BCTC và cấp độ cơ sở dẫn liệu; KTV phải xác định và đánh giá rủi ro có sai sót trọng
yếu;